Ένα από τα καίρια ζητήματα, στο πλαίσιο της προσπάθειας επαναφοράς των ευρωπαϊκών οικονομιών σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης, είναι η αντιμετώπιση των φαινομένων διαφθοράς και απάτης στην οικονομία.
Φαινόμενα που, πριν από μερικές δεκαετίες, δεν είχαν συγκεντρώσει το ενδιαφέρον δημόσιων συζητήσεων και ερευνών, καθώς επικρατούσαν λογικές «τακτοποίησης κάτω από το χαλί».
Ωστόσο, όσο τα φαινόμενα αυτά επιτείνονταν και οι επιπτώσεις τους στους πολίτες γίνονταν όλο και πιο ορατές, τόσο ενδυναμώνονταν και διευρύνονταν το ερευνητικό, πολιτικό και κοινωνικό ενδιαφέρον.
Πρόκειται, ειδικότερα, για φαινόμενα που επικεντρώνονται στους τομείς, κυρίως, όπου η δημόσια διοίκηση, με την ευρύτερη έννοια, έρχεται σε άμεση επαφή με τον πολίτη, στοιχίζοντας ετησίως στην Ευρωπαϊκή οικονομία περίπου 120 δισ. ευρώ.
Στην Ελλάδα οι επιδόσεις μας, κατά το παρελθόν, στο συγκεκριμένο πεδίο δεν ήταν κολακευτικές.
Ωστόσο, την τελευταία περίοδο έχουν γίνει, και γίνονται, σημαντικά, ουσιαστικά βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.
Βήματα, όπως είναι, μεταξύ άλλων:
- Ο ορισμός Εθνικού Συντονιστή για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς.
- Η εκπόνηση Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά της Διαφθοράς.
- Η εγκαθίδρυση θεσμών, όπως ο Εισαγγελέας Οικονομικού Εγκλήματος, ο Εισαγγελέας Εγκλημάτων Διαφθοράς, η Ενιαία Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Συμβάσεων, ο Γενικός Επιθεωρητής Δημόσιας Διοίκησης και η Αρχή Καταπολέμησης της Νομιμοποίησης Εσόδων από Εγκληματικές Δραστηριότητες και της Χρηματοδότησης της Τρομοκρατίας και Ελέγχου των Δηλώσεων Περιουσιακής Κατάστασης.
- Η λειτουργική ενδυνάμωση, ο επιχειρησιακός εκσυγχρονισμός και η ποιοτική αναβάθμιση όλων των ελεγκτικών μηχανισμών.
- Η εγρήγορση των αρμόδιων υπηρεσιών σε κάθε περίπτωση διαφθοράς και απάτης, επιφέροντας, πλέον, ορατά, απτά αποτελέσματα.
Τα αποτελέσματα αυτά «επιστρέφουν» ως «μέρισμα» στην κοινωνία, αλλά και αποτυπώνονται και στους σχετικούς διεθνείς δείκτες.
Ειδικότερα, η Ελλάδα, στο δείκτη αντίληψης της διαφθοράς της Διεθνούς Διαφάνειας ανέβηκε κατά 14 θέσεις το 2013.
Υπάρχουν, βέβαια, πολλά ακόμα βήματα που πρέπει να γίνουν και στα οποία εντάσσονται και οι πρωτοβουλίες που λαμβάνονται σε Ευρωπαϊκό, αλλά και σε εθνικό επίπεδο, για την καταπολέμηση της απάτης κατά την αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων που μέσω των διαρθρωτικών ταμείων διοχετεύονται στα κράτη-μέλη.
Σ’ αυτό το πλαίσιο, την τελευταία περίοδο, το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους έχει υιοθετήσει και θέσει σε εφαρμογή δέσμη μέτρων και πρακτικών για την πρόληψη και τον εντοπισμό της οικονομικής απάτης.
Συγκεκριμένα και κωδικοποιημένα:
- Δημιουργήθηκε Μητρώο Ελεγκτών στην Επιτροπή Δημοσιονομικού Ελέγχου (ΕΔΕΛ), όπου επιπλέον ελεγκτές θα μπορούν να συνδράμουν στο έργο της.
- Θεσπίστηκε θητεία για τους Ελεγκτές της ΕΔΕΛ, ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και να θωρακιστεί το ελεγκτικό έργο μέσα από την αλλαγή των ελεγκτών.
- Ορίστηκε διοικητικά η διαδικασία αποστολής των οριστικών εκθέσεων ελέγχου της ΕΔΕΛ στον Εισαγγελέα ή σε αρμόδια αρχή για τη διερεύνηση της απάτης.
- Ενισχύθηκε το πλαίσιο για την επιβολή δημοσιονομικών διορθώσεων, εστιάζοντας στην ανάκτηση των αχρεωστήτως ή παρανόμως καταβληθέντων ποσών.
- Καταρτίστηκε και επικαιροποιήθηκε το Εγχειρίδιο Ελέγχου της ΕΔΕΛ, συμπεριλαμβάνοντας στη προετοιμασία των ελέγχων συστήματος και πράξεων τους δείκτες απάτης.
- Επετεύχθη σύναψη Πρωτοκόλλου Συνεργασίας της ΕΔΕΛ με το Σώμα Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης, ώστε να ενισχυθεί η ανταλλαγή πληροφόρησης και η αμφίδρομη κοινοποίηση των αποτελεσμάτων των ελέγχων τους.
- Εντατικοποιήθηκαν οι έλεγχοι των αρμόδιων υπηρεσιών, με αποτέλεσμα η Ελλάδα, που το 2012 είχε γίνει αποδέκτης σύστασης για το χαμηλό βαθμό κοινοποίησης στην Υπηρεσία Καταπολέμησης της Απάτης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (OLAF) παρατυπιών που ενέχουν δόλο στο τομέα της πολιτικής συνοχής, το 2013 να έχει βελτιώσει σημαντικά τη θέση της. Συγκεκριμένα, το 2013, βάσει σχετικής ενημέρωσης, έχουν κοινοποιηθεί ήδη 19 περιπτώσεις παρατυπιών με υπόνοια απάτης, αποτέλεσμα πολύ καλύτερο από τα προηγούμενα χρόνια.
- Διευρύνθηκε, από την πλευρά του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, η εκπροσώπηση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών στις τεχνικές ομάδες της OLAF και εγκαθιδρύθηκε κοινή δράση και συμμετοχή με το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και το ΣΔΟΕ.
Επιπρόσθετα, προωθούνται μία σειρά από πρωτοβουλίες συνέχισης της προσπάθειας θεσμικής θωράκισης της καταπολέμησης της απάτης.
Πρωτοβουλίες, όπως, ενδεικτικά:
- Η σύσταση Ομάδας Εργασίας με τη συμμετοχή όλων των εμπλεκόμενων φορέων για τον ορισμό του Συντονιστή για την Καταπολέμηση της Απάτης (AFCOS).
- Η δημιουργία, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Ανταγωνιστικότητας, ενός Δικτύου Συνεργασίας των εμπλεκόμενων φορέων με στόχο την κατάρτιση μιας Εθνικής Στρατηγικής κατά της Απάτης στα Διαρθρωτικά Ταμεία και το Ταμείο Συνοχής.
Πρόκειται για πρωτοβουλίες μίας διαρκούς προσπάθειας καταπολέμησης της οικονομικής διαφθοράς και απάτης, σε ένα πλαίσιο ευρύτερης συνεργασίας με τις σχετιζόμενες ευρωπαϊκές αρχές και τις εθνικές δομές, που στοχεύει στη διασφάλιση ότι οι πόροι των φορολογούμενων πολιτών δαπανώνται με όσο το δυνατόν ορθολογικότερο, ορθότερο και αποτελεσματικότερο τρόπο.
Δείτε το άρθρο στην ιστοσελίδα της Hellenic Mail εδώ.