Άρθρο Χρήστου Σταϊκούρα στο ΒΗΜΑ | 21.12.2025

Η στέγη ως κοινωνικό δικαίωμα: Το ευρωπαϊκό στοίχημα της προσιτότητας

του Χρήστου Σταϊκούρα*

Η προσιτή στέγη έχει αναδειχθεί, τα τελευταία χρόνια, σε ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα της Ευρώπης. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, οι τιμές των κατοικιών, στις περισσότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σημείωσαν εντυπωσιακή άνοδο, τροφοδοτούμενη από μια περίοδο χαμηλών επιτοκίων και εύκολης πρόσβασης σε δανεισμό. Η παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 προκάλεσε βίαιη ανατροπή: οι τιμές κατέρρευσαν, τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά δοκιμάστηκαν και η στέγη – ένας βασικός πυλώνας κοινωνικής σταθερότητας – επανήλθε στο επίκεντρο της δημόσιας συζήτησης.

Η ανάκαμψη των αγορών κατοικίας ξεκίνησε το 2014 και επιταχύνθηκε στα χρόνια της πανδημίας. Οι αλλαγές στις συνθήκες εργασίας, η εξάπλωση της τηλεργασίας και η ανάγκη για μεγαλύτερους και ενεργειακά αποδοτικότερους χώρους κατοικίας ενίσχυσαν περαιτέρω τη ζήτηση. Από το 2022, η άνοδος των επιτοκίων ανέκοψε προσωρινά την πορεία αυτή, ωστόσο οι τιμές παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα, καθώς η προσφορά κατοικιών δεν κατάφερε να συμβαδίσει με τις ανάγκες των πολιτών. Η άνοδος των αξιών ακινήτων έχει ξεπεράσει την αύξηση των εισοδημάτων, περιορίζοντας σημαντικά την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Παρά τη σχετική βελτίωση των εισοδημάτων τους σε αρκετά κράτη, το κόστος δανεισμού και τα υψηλά ενοίκια καθιστούν τη στέγη απρόσιτη για μεγάλα τμήματα του πληθυσμού.

Η λειτουργία των αγορών στέγασης επηρεάζεται από μια πολυπαραγοντική αλληλεπίδραση: το επίπεδο εισοδημάτων αλλά και τη συσσώρευση πλούτου, τη διαθεσιμότητα και το κόστος στεγαστικών δανείων, τις ρυθμίσεις χρηματοπιστωτικής σταθερότητας. Παράγοντες όπως το δημογραφικό, η αστικοποίηση, η μετανάστευση, οι αλλαγές στη δομή των οικογενειών, η τηλεργασία και η εξάπλωση των βραχυχρόνιων τουριστικών μισθώσεων επιδρούν καθοριστικά στις αγορές. Εξίσου σημαντικοί παράγοντες είναι η σπανιότητα αστικής γης, η ισορροπία προσφοράς και ζήτησης,  η ανεπάρκεια κοινωνικής κατοικίας, η παραγωγικότητα του κατασκευαστικού τομέα και οι πολεοδομικοί ή περιβαλλοντικοί περιορισμοί. Η φορολογική πολιτική, οι ρυθμίσεις ελέγχου ενοικίων και τέλος η λεγόμενη «χρηματιστικοποίηση» της στέγασης – η είσοδος δηλαδή θεσμικών επενδυτών στις αγορές κατοικίας – έχει επιτείνει τις ανισορροπίες, καθιστώντας τη στέγη αντικείμενο επένδυσης και όχι κοινωνικής πολιτικής.

Είναι προφανές λοιπόν ότι η αντιμετώπιση της επιδείνωσης της προσιτότητας της στέγασης, αποτελεί αφενός ένα πολύπλοκο εγχείρημα, αφετέρου ένα κοινό ευρωπαϊκό πρόβλημα.

Η κρίση της στέγασης δεν αφορά πλέον μόνο τα πιο ευάλωτα κοινωνικά στρώματα, αλλά και τη μεσαία τάξη – τη ραχοκοκαλιά των ευρωπαϊκών κοινωνιών. Πρόκειται για ένα πρόβλημα που αγγίζει τον πυρήνα της καθημερινότητας: τα νέα ζευγάρια αποθαρρύνονται να δημιουργήσουν οικογένεια, οι νέοι δυσκολεύονται να μετακινηθούν για σπουδές, ενώ η πρόσβαση στην εργασία περιορίζεται από το υψηλό κόστος κατοικίας κοντά στα μεγάλα αστικά κέντρα. Η στέγη δεν είναι απλώς οικονομικό αγαθό, αλλά θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα, συνδεδεμένο με την ισότητα ευκαιριών και την κοινωνική συνοχή. Η έλλειψή της υπονομεύει την κοινωνική κινητικότητα, εντείνει τις περιφερειακές ανισότητες και απειλεί, σε βάθος χρόνου, τη δημογραφική βιωσιμότητα της Ευρώπης.

Είναι προφανές ότι η πολυπλοκότητα των εργαλείων πολιτικής και η κατανομή αρμοδιοτήτων καθιστούν τη χάραξη πολιτικής δύσκολη, αλλά αναγκαία. Κάθε ευρωπαϊκή χώρα άλλωστε είναι αφενός μοναδική, αφετέρου η ένταση αλλά και η αλληλεπίδραση των προαναφερθέντων προσδιοριστικών παραγόντων των τιμών κατοικιών συνθέτουν τη διαφορετικότητα.

Η ελληνική περίπτωση εμφανίζει σημαντικές ιδιαιτερότητες. Περισσότερο από το μισό του οικιστικού αποθέματος της χώρας έχει ανεγερθεί πριν από το 1980, αυξάνοντας σημαντικά  το δυνητικό  κόστος αναβάθμισης αλλά και την ενεργειακή κατανάλωση. Στην πλευρά της προσφοράς εμφανίζεται ουσιαστική και τεχνική έλλειψη κατοικιών, με αποτέλεσμα να δημιουργείται μια διαρκώς επιδεινούμενη ανισορροπία μεταξύ προσφοράς και ζήτησης. Τεχνική έλλειψη καθώς χιλιάδες ακίνητα είτε έχουν δεσμευθεί μέσω μη εξυπηρετούμενων δανείων, είτε οι ιδιοκτήτες τους – για μια σειρά από λόγους – τα κρατούν κλειστά, με αποτέλεσμα να βρίσκονται εκτός αγοράς. Ουσιαστική έλλειψη, καθώς ο ρυθμός παραγωγής νέων κατοικιών υπολείπεται της ζήτησης. Τέλος, σχεδόν το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών απαιτείται για να καλύψει τις στεγαστικές του ανάγκες, με αποτέλεσμα το κόστος στέγης να γίνεται η μεγαλύτερη οικονομική πίεση για τα ελληνικά νοικοκυριά.

Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει αναλάβει τα τελευταία χρόνια μια σειρά παρεμβάσεων για την ανακούφιση των νοικοκυριών. Τα προγράμματα «Σπίτι μου 1» και «Σπίτι μου 2» προσφέρουν χαμηλότοκα δάνεια σε νέους έως 50 ετών για την αγορά πρώτης κατοικίας, με κρατική επιδότηση επιτοκίου. Παράλληλα, δρομολογείται η αξιοποίηση δημόσιων εκτάσεων και ανενεργών στρατοπέδων για την ανάπτυξη συγκροτημάτων προσιτής στέγης, σε συνεργασία με τον ιδιωτικό τομέα. Εισάγεται, επίσης, ο θεσμός της «κοινωνικής αντιπαροχής», που επιτρέπει σε ιδιώτες κατασκευαστές να ανεγείρουν νέες κατοικίες με αντάλλαγμα τη διάθεση μέρους αυτών σε ευάλωτες ή νεότερες κοινωνικές ομάδες, με χαμηλό ενοίκιο. Τα μέτρα αυτά, τα οποία έχουν εφαρμοστεί επιτυχώς και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αποτελούν σημαντική βάση για τη δημιουργία μιας ισορροπημένης στεγαστικής πολιτικής.

Η στεγαστική κρίση είναι ένα πρόβλημα που καμία χώρα δεν μπορεί να επιλύσει μόνη της. Η Ευρώπη χρειάζεται έναν συντονισμένο οδικό χάρτη που θα συνδυάζει τη ρύθμιση, τη χρηματοδότηση και την καινοτομία. Στις κεντρικές κατευθύνσεις μιας τέτοιας στρατηγικής μεσοπρόθεσμης και μακροπρόθεσμης απόδοσης μπορούν να ενταχθούν:

  • Η χρήση της τεχνολογίας για τη μείωση του κόστους και του χρόνου κατασκευής.
  • Η προώθηση της βιομηχανοποίησης και της προτυποποίησης στη δόμηση (π.χ. προκατασκευασμένα συστήματα).
  • Η θέσπιση ευρωπαϊκού πλαισίου κατευθυντήριων γραμμών για τη χρήση γης, που θα ενσωματώνει πολιτικές προσιτής κατοικίας στα εθνικά χωροταξικά σχέδια.
  • Η εξαίρεση των επενδύσεων σε κοινωνική στέγαση από τους δημοσιονομικούς περιορισμούς του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
  • Η έκδοση ευρωπαϊκών στεγαστικών ομολόγων, που θα επιτρέπουν κοινή και βιώσιμη χρηματοδότηση μεγάλων προγραμμάτων στέγασης.

Για τη χώρα μας απαιτούνται επιπλέον στοχευμένες πρωτοβουλίες: η ανάπτυξη νέων υποδομών εκτός αστικού ιστού, η ταχύτερη ένταξη περιοχών στα σχέδια πόλης, η ενίσχυση των μέσων μαζικής μεταφοράς και η αύξηση του ρυθμού δομικών ανακατασκευών υφιστάμενων κτιρίων. Ιδιαίτερη σημασία θα μπορούσε να έχει η καθιέρωση υποχρεωτικής ενσωμάτωσης ποσοστού προσιτών κατοικιών σε κάθε νέο έργο, καθώς και η δημιουργία «fast-track» διαδικασιών για κοινωνικές κατοικίες. Η απλούστευση των πολεοδομικών και των περιβαλλοντικών εγκρίσεων και η ενίσχυση της συνεργασίας δημόσιου, ιδιωτικού και ακαδημαϊκού τομέα για τη δημιουργία κέντρων καινοτομίας στον κατασκευαστικό κλάδο, θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως καταλύτες για την αναζωογόνηση της αγοράς στέγασης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Η αντιμετώπιση της κρίσης στέγασης απαιτεί πολυδιάστατη, συντονισμένη και ρεαλιστική στρατηγική. Η προσιτή κατοικία δεν αποτελεί απλώς εθνικό καθήκον, αλλά κοινή ευρωπαϊκή ευθύνη. Η στέγη δεν είναι προνόμιο των λίγων, αλλά δικαίωμα όλων. Η Ευρώπη οφείλει να μετατρέψει την κατοικία από αντικείμενο επένδυσης σε θεμέλιο κοινωνικής δικαιοσύνης – και να αποδείξει ότι μπορεί να προσφέρει στους πολίτες της ένα σταθερό και αξιοπρεπές πλαίσιο ζωής.

*Ο Χρήστος Σταϊκούρας είναι Καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών, Βουλευτής Φθιώτιδας, πρώην Υπουργός Οικονομικών, πρώην Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών.

tovima.gr

Άρθρο Χρήστου Σταϊκούρα στο insider.gr | 19.12.2025

Το κενό ΦΠΑ (VAT gap) αποτελεί έναν από τους πλέον σύνθετους αλλά και ουσιαστικούς δείκτες αξιολόγησης της λειτουργίας ενός φορολογικού συστήματος. Δεν αποτυπώνει απλώς τη φοροδιαφυγή με τη στενή έννοια, αλλά το συνολικό αποτέλεσμα της φορολογικής συμμόρφωσης, της διοικητικής ικανότητας, της ποιότητας των δεδομένων και της αποτελεσματικότητας των ελεγκτικών μηχανισμών.

Για τον λόγο αυτό χρησιμοποιείται συστηματικά από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ως εργαλείο συγκριτικής αξιολόγησης μεταξύ των κρατών-μελών της. Ορίζεται ως η διαφορά μεταξύ της δυνητικής φορολογικής υποχρέωσης, δηλαδή των εσόδων που θα εισπράττονταν σε συνθήκες πλήρους συμμόρφωσης, και των πραγματικών εισπράξεων. Περιλαμβάνει απώλειες που οφείλονται σε φοροδιαφυγή, φοροαποφυγή, αφερεγγυότητα, διοικητικά λάθη, αλλά και καθυστερήσεις ή αδυναμίες στην είσπραξη.

Προϋπολογισμός 2026: Άρθρο Χρήστου Σταϊκούρα στο capital.gr | 18.12.2025

Κρατικός Προϋπολογισμός 2026:

Οι επιδόσεις, οι προκλήσεις και η επόμενη μέρα της ελληνικής οικονομίας

 

Ο Προϋπολογισμός του 2026, αποτελεί προϊόν πολιτικής ωριμότητας, θεσμικής υπευθυνότητας και τεχνοκρατικής επάρκειας. Σε μια περίοδο σημαντικών διεθνών αναταράξεων, νέων προκλήσεων και αυξημένης αβεβαιότητας, ο Προϋπολογισμός συνιστά μια συλλογική επιλογή οικονομικής προόδου και σταθερότητας. Αποτελεί τη συνέχεια μιας διαδρομής έξι ετών, που στοχεύει στη διαμόρφωση μιας οικονομίας ανθεκτικής, δυναμικής, εξωστρεφούς και κοινωνικά δίκαιης. Μιας διαδρομής η οποία στηρίχθηκε στη σοβαρότητα, στη συνέπεια και στη συνέχεια των πολιτικών που υλοποιήθηκαν και έφεραν μετρήσιμα αποτελέσματα για τη χώρα.

Τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα έχει καταφέρει να επιτύχει διατηρήσιμη μεγέθυνση και ποιοτικά αναβαθμισμένη ανάπτυξη. Τα δημόσια οικονομικά έχουν εξυγιανθεί και παρουσιάζουν ευστάθεια, ενώ το δημόσιο χρέος ακολουθεί τροχιά σταθερής αποκλιμάκωσης. Ταυτόχρονα, τα φορολογικά βάρη μειώνονται, η απασχόληση αυξάνεται και τα εισοδήματα ενισχύονται, συμβάλλοντας στην αναβάθμιση της οικονομικής θέσης των νοικοκυριών. Η χώρα έχει ανακτήσει αξιοπιστία, έχει ισχυροποιήσει τη θέση της στο διεθνές περιβάλλον και αναδεικνύεται εκ νέου σε σταθεροποιητικό παράγοντα στην ευρύτερη περιοχή.

Η πρόοδος αυτή αποτυπώνεται σε συγκεκριμένα μεγέθη: η ελληνική οικονομία προβλέπεται να αναπτύσσεται για έκτο συνεχόμενο έτος ταχύτερα από την ευρωζώνη, με ρυθμό άνω του 2%. Η δημοσιονομική πολιτική παραμένει προσανατολισμένη στη μείωση των φορολογικών βαρών, με συνέπεια και χωρίς υπαναχωρήσεις. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες με τις καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις στην Ευρωζώνη, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται να εμφανίσει – για έκτο συναπτό έτος – τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Η ανεργία έχει μειωθεί στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2008, το ονομαστικό εισόδημα των νοικοκυριών αυξάνεται για έξι συνεχόμενα χρόνια και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα έχει ενισχυθεί κατά 23% από το 2019.

Ωστόσο, παρά τη σημαντική πρόοδο, δεν μπορούμε να αγνοήσουμε τις δυσκολίες που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν πολλά νοικοκυριά. Η συσσωρευμένη ακρίβεια, έστω και αν ο ρυθμός αύξησης των τιμών επιβραδύνεται, συνεχίζει να επιβαρύνει τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Το ιδιωτικό χρέος, παρά τις προσπάθειες ρύθμισης και τις νομοθετικές παρεμβάσεις των τελευταίων ετών, παραμένει υψηλό. Το κόστος στέγασης έχει αυξηθεί, ιδιαίτερα για τα νέα ζευγάρια, περιορίζοντας την πρόσβαση σε αξιοπρεπείς και οικονομικά προσιτές κατοικίες. Η παραγωγικότητα εξακολουθεί να υστερεί έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου, το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών παραμένει ελλειμματικό, ενώ η κλιματική κρίση, το δημογραφικό πρόβλημα και η ανάγκη αποκέντρωσης συνιστούν διαχρονικές και σύνθετες προκλήσεις. Σε όλα αυτά, προστίθεται ένα διεθνές περιβάλλον γεμάτο γεωπολιτικές εντάσεις, που επιβάλλει ιδιαίτερη προσοχή και ανθεκτικότητα στις οικονομικές μας επιλογές.

Η αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων απαιτεί σοβαρό, μακροπρόθεσμο και συνεκτικό σχεδιασμό. Χρειάζεται ενίσχυση των επενδύσεων, ιδίως σε τομείς υψηλής προστιθέμενης αξίας, αύξηση του ανταγωνισμού στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών και αναβάθμιση της εκπαίδευσης και των δεξιοτήτων του εργατικού δυναμικού. Παράλληλα, είναι αναγκαίο να συνδεθούν πιο αποτελεσματικά οι εκπαιδευτικές δομές με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, να ενισχυθεί η τεχνική και επαγγελματική εκπαίδευση και να μειωθεί το χάσμα μεταξύ ερευνητικών επιτευγμάτων και εφαρμοσμένης καινοτομίας. Η στήριξη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων στον ψηφιακό τους μετασχηματισμό, η καλύτερη χωρική κατανομή παραγωγικών πόρων, η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, η προώθηση πολιτικών για αύξηση της προσφοράς στέγης, η απλούστευση πολεοδομικών διαδικασιών, ο εκσυγχρονισμός του πρωτογενούς τομέα και η εμβάθυνση της πιστωτικής επέκτασης αποτελούν κρίσιμες συνιστώσες μιας συνεκτικής αναπτυξιακής στρατηγικής.

Με σοβαρότητα, συνέπεια και συλλογική προσπάθεια, η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να προοδεύει, να μειώνει ανισότητες και να ενισχύει την ευημερία των πολιτών. Με οδηγό τις αρχές της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς, η χώρα μπορεί να στηρίξει τις προσδοκίες της κοινωνίας και να οικοδομήσει σταθερές βάσεις για ατομική προκοπή και συλλογική πρόοδο.

capital.gr

27th Annual Capital Link Invest in Greece Forum: Άρθρο Χρ. Σταϊκούρα | 10.12.2025

Greece in a Changing World: Stability, Reform and Sustainable Growth

Christos Staikouras

Member of the Hellenic Parliament, Nea Demokratia

Professor of Finance, Athens University of Economics and Business

Minister of Finance (2019-2023)

Minister of Infrastructure & Transport (2023-2025)

 

 

Greece stands today as a country that has not only overcome a decade of unprecedented challenges but has also emerged stronger, more resilient and more dynamic.

Over the past years, we have pursued a consistent and forward-looking economic strategy built on fiscal responsibility, reform implementation and the creation of a stable and predictable environment for growth and investment.

The results are tangible: Greece has achieved sustained growth, regained investment-grade status and continues to attract international investors’ confidence.

The theme of this year’s Capital Link Forum, “Building on Success: Unlocking Greece’s Investment Potential” accurately captures the spirit of our country’s current economic trajectory.

Greece is no longer defined by crisis; it is defined by opportunity.

Through prudent management and structural reforms, we have restored macroeconomic stability and strengthened our financial sector.

At the same time, we have enhanced the competitiveness of our economy by promoting digital transformation, supporting innovation and facilitating strategic investments across key sectors.

However, this progress unfolds amid a complex global and european environment.

Persistent geopolitical and trade tensions, energy market volatility, inflationary pressures and the ongoing consequences of climate change continue to shape the global economy.

Europe faces the dual challenge of ensuring energy security while accelerating the green and digital transitions.

These dynamics require vigilance, adaptability and cooperation among nations – particularly within the European Union – to safeguard stability and sustain growth.

In this context, Greece remains a pillar of stability and reliability in the region.

We are actively engaging with our European partners to address common challenges, strengthen supply chains and enhance strategic autonomy.

Our policy agenda continues to focus on reforms that boost productivity, promote innovation and ensure social cohesion.

Infrastructure, energy, green transition, tourism, shipping and technology are pillars of this new growth model.

The Government continues to implement projects that upgrade Greece’s connectivity, enhance sustainability and create high-quality jobs.

We remain firmly committed to a transparent, investor-friendly framework – one that encourages public-private partnerships and promotes long-term value creation.

The international investment community has recognized Greece’s progress.

Capital inflows are increasing and multinational companies are expanding their operations in our country.

The recent inflow of foreign direct investment across diverse sectors reflects growing confidence in the Greek economy’s prospects and resilience.

This positive momentum must be maintained through continued reforms, a stable political and economic environment and close cooperation between the public and private sectors.

The Capital Link Invest in Greece Forum serves as a vital platform for dialogue between Greece and the global business community.

It provides an opportunity to present Greece’s achievements, share our strategic vision and explore partnerships that will shape the next chapter of our country’s development.

I commend Capital Link for its long-standing role in promoting Greece as a competitive investment destination and for strengthening the bridge between Athens and New York.

As we look to the future, our focus remains on sustainable and inclusive growth – growth that benefits citizens, businesses, and society as a whole.

By unlocking our full investment potential, Greece can continue to build on its success story and emerge as a leading economic hub in Southeastern Europe and the Mediterranean.

 

Προϋπολογισμός 2026: Άρθρο Χρ. Σταϊκούρα στα Μακεδονικά Νέα | 10.12.2025

Ο Προϋπολογισμός του 2026 είναι προϊόν τεχνοκρατικής επάρκειας, πολιτικής ωριμότητας και θεσμικής ευθύνης. Δεν αποτελεί ποσοτική καταγραφή, αλλά έναν θεσμικό χάρτη πορείας, μια συλλογική επιλογή σταθερότητας και προόδου. Αποτελεί συνέχεια μιας διαδρομής 7 ετών που έχει ως στόχο μια οικονομία σταθερή, ανθεκτική, αναπτυσσόμενη και κοινωνικά δίκαιη. 

Η χώρα βρίσκεται μπροστά σε ένα σταυροδρόμι. Από τη μία πλευρά, υπάρχει ένας δρόμος ευθύνης, σοβαρότητας, συνέπειας και συνέχειας, ο οποίος ακολουθήθηκε τα τελευταία χρόνια και έφερε απτά αποτελέσματα: διατηρήσιμη ανάπτυξη, αποκλιμάκωση χρέους, μείωση φορολογικών βαρών, αύξηση απασχόλησης, ανάκτηση αξιοπιστίας. Από την άλλη, υπάρχει ο δρόμος της ασάφειας, των εύκολων υποσχέσεων και των πρόχειρων προσεγγίσεων που οδηγεί σε παθογενές υπόστρωμα, το οποίο θα επιβαρύνει τις επόμενες γενεές. Ο Προϋπολογισμός αποτελεί καθαρή επιλογή του πρώτου δρόμου, με θετικές προοπτικές.

1ον. Η ανάπτυξη της οικονομίας είναι διαρκής και ποιοτικά αναβαθμισμένη.

Η οικονομία προβλέπεται να συνεχίσει, για έκτο συναπτό έτος, να καταγράφει υψηλότερο ρυθμό πραγματικής ανάπτυξης σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης, σταθερά άνω του 2%. Μάλιστα, το πραγματικό ΑΕΠ ανέρχεται στο υψηλότερο σημείο από το 2010, διαρκώς αυξανόμενο από το 2020. Αυτή η ανάπτυξη, πέρα από την κατανάλωση, στηρίζεται στις επενδύσεις και στις εξαγωγές, που συμβάλλουν στην αύξηση του ιδιωτικού και δημόσιου πάγιου κεφαλαίου, στην ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, στη δημιουργία νέων ή στον εκσυγχρονισμό υφιστάμενων δημόσιων υποδομών, στην περαιτέρω ενίσχυση της απασχόλησης, στην προώθηση της κοινωνικής συνοχής και στην άρση των ανισοτήτων. Αυτά τα στοιχεία δείχνουν μια ποιοτικά διαφορετική οικονομία.

Κρίσιμη καθίσταται η συμβολή των μεγάλων έργων υποδομών και των στοχευμένων δημόσιων επενδύσεων, που αποτελούν θεμέλιο βιώσιμης ανάπτυξης. Στη Θεσσαλονίκη, υλοποιούνται παρεμβάσεις που μεταμορφώνουν την πόλη και ενισχύουν τον ρόλο της ως μητροπολιτικού κέντρου της Βόρειας Ελλάδας. Το έργο του Fly Over, που αναβαθμίζει τον οδικό της χάρτη και αποσυμφορεί τον περιφερειακό άξονα, το Μετρό που έχει αλλάξει οριστικά τις μετακινήσεις και την οικονομική δραστηριότητα και ο εκσυγχρονισμός των αστικών συγκοινωνιών με νέο στόλο λεωφορείων, που ενισχύει την καθημερινότητα και τη λειτουργικότητα της πόλης, είναι υποδομές που βελτιώνουν την ανταγωνιστικότητα, στηρίζουν την ανάπτυξη και αναβαθμίζουν, ουσιαστικά, την ποιότητα ζωής των πολιτών.

2ον. Η δημοσιονομική σταθερότητα είναι από τους ακρογωνιαίους λίθους της προόδου.

Από το 2019, η Κυβέρνηση ακολουθεί, σταθερά, μια πολιτική δημοσιονομικής σύνεσης και υπευθυνότητας. Ακόμη και μέσα στις αλλεπάλληλες κρίσεις, κατάφερε να στηρίξει την κοινωνία και, ταυτόχρονα, να παραμείνει εντός οικονομικών στόχων. Συνεπώς, δεν είναι τυχαίο ότι η Ελλάδα βρίσκεται ανάμεσα στις χώρες με τις καλύτερες δημοσιονομικές επιδόσεις της Ευρωζώνης, σε αντίθεση με πολλές άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες, όπου παρατηρούνται έντονες ανισορροπίες. Αυτή είναι πολιτική ευθύνης και σταθερότητας. Σταθερότητα όχι ως αυτοσκοπός, αλλά ως προϋπόθεση ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και εθνικής ασφάλειας.

3ον. Το μίγμα της δημοσιονομικής πολιτικής, αποτέλεσμα της διαχρονικής φιλοσοφίας της Νέας Δημοκρατίας, είναι οικονομικά αποτελεσματικό και κοινωνικά δίκαιο.

Στον πυρήνα της οικονομικής πολιτικής βρίσκεται η μείωση των φορολογικών βαρών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Από το 2019 μέχρι σήμερα, η Κυβέρνηση ακολουθεί μια συνεπή στρατηγική φορολογικών μειώσεων, με διαρκή στόχο τη μόνιμη στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος, την ενίσχυση της παραγωγής και τη δημιουργία ευνοϊκού επενδυτικού κλίματος. Παράλληλα, ενισχύεται, διαρκώς, ο κατώτατος μισθός και ο μέσος μισθός, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα, καθώς και το εισόδημα των συνταξιούχων, τονώνοντας την ιδιωτική κατανάλωση.

4ον. Το δημόσιο χρέος μειώνεται, σταθερά και βιώσιμα. 

Συγκεκριμένα, το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, αναμένεται να παρουσιάσει, για έκτο συνεχόμενο έτος, τη μεγαλύτερη αποκλιμάκωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και να διαμορφώνεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2010. Οι δαπάνες για τόκους, μετά το 2021, διαμορφώνονται κοντά στο 3% του ΑΕΠ. Και η χώρα προχωρά, σταθερά τα τελευταία χρόνια, σε πρόωρες αποπληρωμές χρέους του θεσμικού τομέα και διμερών δανείων με τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης. Η μείωση αυτή του δημοσίου χρέους δεν είναι συγκυριακή, είναι διαρθρωτική.

5ον. Η χώρα συγκλίνει, σταδιακά, με τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ονομαστικό ακαθάριστο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, διαρκώς αυξανόμενο από το 2020, έφτασε στο υψηλότερο σημείο από το 2010. Ενώ και το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών είναι ενισχυμένο κατά 23% από το 2019. Η πορεία αυτή πρέπει να έχει συνέχεια και να εδράζεται στην υπευθυνότητα.

Ωστόσο, δεν μπορούμε να αγνοούμε τις δυσκολίες. Είναι γεγονός ότι μεγάλο μέρος της κοινωνίας δοκιμάζεται. Υφίσταται συσσωρευμένη ακρίβεια, παρά την επιβράδυνση του ρυθμού αύξησης των τιμών και την εξομάλυνση των πληθωριστικών πιέσεων. Το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, αν και βελτιώνεται σημαντικά μετά το 2020, δεν έχει φτάσει ακόμη τα προ δημοσιονομικής κρίσεως επίπεδα. Το συσσωρευμένο ιδιωτικό χρέος, αν και ρυθμίζεται με καλύτερους όρους μετά τις νομοθετικές πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης των τελευταίων ετών, παραμένει υψηλό. Η εύρεση προσιτής στέγης, ιδίως για τα νέα ζευγάρια, έχει δυσκολέψει. Η παραγωγικότητα, παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών, υπολείπεται σημαντικά του μέσου ευρωπαϊκού όρου. Το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών παραμένει υψηλό. Ενώ το δημογραφικό πρόβλημα και η κλιματική κρίση είναι μείζονα εθνικά προβλήματα. Πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν σοβαρό, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό. Η Πολιτεία οφείλει να επιμείνει σε στοχευμένες λύσεις, κίνητρα και ενεργητικές πολιτικές στήριξης της κοινωνίας, με σεβασμό στους δημοσιονομικούς στόχους και κανόνες.

Με σοβαρότητα, συνέπεια και συλλογική προσπάθεια, η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να συνεχίσει να προοδεύει, να στηρίζει την κοινωνία, να ενισχύει την οικονομία, να ισχυροποιεί τη χώρα.

Ο κ. Χρήστος Σταϊκούρας είναι Καθηγητής ΟΠΑ (Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών), Βουλευτής ΝΔ

makedonikanea.gr

Άρθρο Χρήστου Σταϊκούρα στην εφημερίδα ΤΑ ΝΕΑ | 15.11.2025

H παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας:

Προκλήσεις και προοπτικές

 

Χρήστος Σταϊκούρας

Καθηγητής ΟΠΑ, Βουλευτής ΝΔ

 

Η παραγωγικότητα, δηλαδή η ικανότητα μιας οικονομίας να παράγει περισσότερα αγαθά και υπηρεσίες με δεδομένους συντελεστές παραγωγής, αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για τη διατηρήσιμη οικονομική ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα και την ευημερία μιας χώρας.

Η παραγωγικότητα μετράται ως συνολική παραγωγικότητα των συντελεστών ή ως παραγωγικότητα της εργασίας (παραγόμενο προϊόν ανά απασχολούμενο ή ανά ώρα εργασίας). Η ολική παραγωγικότητα συνδέεται περισσότερο με την καινοτομία, την τεχνολογική πρόοδο και την αποτελεσματικότητα των θεσμών, ενώ η παραγωγικότητα της εργασίας επηρεάζεται, επίσης, από τη σύνθεση του ανθρώπινου δυναμικού, την ποιότητα του ανθρωπίνου κεφαλαίου (γνώσεις, δεξιότητες, ικανότητες, στάσεις) και την κατανομή της απασχόλησης μεταξύ κλάδων.

Σημειώνεται το χάσμα ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης με τις ΗΠΑ, όπως επιβεβαιώνει και η Έκθεση Ντράγκι. Για να περιοριστεί απαιτούνται, μεταξύ άλλων, επενδύσεις σε δεξιότητες, ενέργεια, καινοτομία, ψηφιακή συνδεσιμότητα και μεταφορές, πιο συντονισμένη βιομηχανική πολιτική και δημιουργία μιας πανευρωπαϊκής Ένωσης Κεφαλαιαγορών για τη χρηματοδότηση της οικονομίας.

 

Η παραγωγικότητα στην Ελλάδα, με όποιο δείκτη μέτρησης, παρά τη βελτίωση των τελευταίων ετών – κυρίως εξαιτίας του κεφαλαίου, υπολείπεται σημαντικά του μέσου ευρωπαϊκού όρου, γεγονός που την κατατάσσει ανάμεσα στις λιγότερο παραγωγικές οικονομίες της ευρωζώνης. Ειδικότερα, η παραγωγικότητα αυξάνεται πιο γρήγορα σε κλάδους που είναι εκτεθειμένοι σε ισχυρό διεθνή και εγχώριο ανταγωνισμό, και είναι υψηλότερη στις μεγαλύτερες και νεότερες επιχειρήσεις.

Προκειμένου να ενισχυθεί η παραγωγικότητα της ελληνικής οικονομίας, εκτός αυτών που πρέπει να γίνουν σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, χρειάζεται:

  • Να αυξηθούν περαιτέρω οι παραγωγικές επενδύσεις, ειδικά σε κλάδους καινοτομίας και υψηλής προστιθέμενες αξίας.
  • Να αυξηθεί ο ανταγωνισμός στις αγορές αγαθών και – κυρίως – υπηρεσιών, ειδικά σε εκείνες των μη εμπορεύσιμων υπηρεσιών.
  • Να ενισχυθούν η εκπαίδευση και η κατάρτιση του εργατικού δυναμικού, με καλύτερη σύνδεση μεταξύ προσφερόμενων δεξιοτήτων και αναγκών της αγοράς, με αναβάθμιση των προγραμμάτων σπουδών και δια βίου μάθησης, με ενίσχυση της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης.
  • Να υπάρξει περαιτέρω ενίσχυση των δαπανών για έρευνα και καινοτομία, δημοσίων αλλά – κυρίως – ιδιωτικών, όπυ υπάρχει μεγάλη υστέρηση από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
  • Να υποστηριχθούν οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις στην υιοθέτηση ψηφιακών εργαλείων, στην προώθηση της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και στη βελτίωση της διαλειτουργικότητας των συστημάτων.
  • Να βελτιωθεί η χωρική κατανομή παραγωγικών πόρων και ευκαιριών, ιδίως μεταξύ μεγάλων αστικών κέντρων και περιφέρειας.
  • Να υπάρξουν περισσότερα χρηματοδοτικά εργαλεία στοχευμένα στις πιο παραγωγικές επιχειρήσεις.

 

Γενικότερα, υπάρχουν σημαντικές συνέργειες μεταξύ των επενδύσεων σε υλικό και άυλο κεφάλαιο, οι οποίες θα πρέπει να αξιοποιηθούν πλήρως ώστε να επιτύχουμε τη μέγιστη δυνατή μακροχρόνια αύξηση της παραγωγικότητας της εργασίας.

Η επιτυχία αυτής της μετάβασης σε ένα νέο παραγωγικό μοντέλο θα καθορίσει όχι μόνο τη δυναμική της ανάπτυξης και την οικονομική σύγκλιση με τις οικονομίες των εταίρων, αλλά και τη βιωσιμότητα του κοινωνικού κράτους, τη μείωση των ανισοτήτων και τη συνολική ευημερία των πολιτών.

 

Άρθρο Χρήστου Σταϊκούρα στη Ναυτεμπορική | 6.10.2025

Χρήστος Σταϊκούρας: Η θέση και η δυναμική της ελληνικής οικονομίας στον ασταθή κόσμο

 

Τoυ Χρήστου Σταϊκούρα, βουλευτή Φθιώτιδας Ν.Δ., καθηγητή ΟΠΑ

 

Η ΣΥΖΗΤΗΣΗ για τη θέση και τη δυναμική της ελληνικής οικονομίας μέσα σε ένα παγκοσμίως ασταθές και αβέβαιο οικονομικό, κοινωνικό, πολιτικό και πολιτισμικό περιβάλλον είναι εξαιρετικά επίκαιρη, αλλά και περίπλοκη.

Γιατί, πράγματι, ζούμε την κορύφωση μιας εποχής που τα δεδομένα αλλάζουν, οι βεβαιότητες κλονίζονται, οι σταθερές ελαχιστοποιούνται, οι ισορροπίες δοκιμάζονται.

Όλα αυτά συμβαίνουν σε συνθήκες ραγδαίων αλλαγών. Η ρευστοποίηση όλων των πτυχών του πραγματικού κόσμου επιφέρει μικρές ή μεγάλες κρίσεις στις οικονομίες, αστάθειες στις κοινωνίες, γεωπολιτικές εντάσεις, ενεργειακές και κλιματικές ανασφάλειες. Στις κοινωνίες προκαλούν ανασφάλεια, απογοήτευση, ορισμένες δε φορές και οργή.

Ο ΠΟΛΕΜΟΣ στην Ουκρανία τείνει να αλλάξει τη γεωγραφία της Ευρώπης, οι εφοδιαστικές αλυσίδες διαταράσσονται, το κόστος της ενέργειας διογκώνεται, η βιομηχανία πιέζεται, οι αγορές είναι πιο νευρικές.

Προσθέστε και τον -επίμονα- υψηλό πληθωρισμό, που επηρεάζει αρνητικά και σημαντικά το καθαρό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.

ΚΑΙ ΠΑΝΩ σε αυτά η κλιματική κρίση. Ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, τεράστια πλήγματα σε καλλιέργειες, υποδομές, περιουσίες. Μια απειλή που δεν είναι θεωρητική, αλλά επαναλαμβανόμενη πραγματικότητα, που επηρεάζει -και αυτή- την
κοινωνική συνοχή. Η αντιμετώπισή της απαιτεί, ταυτόχρονα, μετριασμό (mitigation) των επιπτώσεών της και προσαρμογή (adaptation) της υφιστάμενης κατάστασης.

ΜΕΣΑ ΣΕ ΑΥΤΟ το σκηνικό, η Ευρώπη δοκιμάζεται όσο ποτέ. Στη Γαλλία, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης, κυριαρχεί η πολιτική ρευστότητα. Στη Γερμανία υπάρχουν σημάδια κόπωσης. Παράλληλα σε αρκετές χώρες ενισχύονται οι μη συστημικές δυνάμεις, δυσκολεύοντας τη λήψη κοινών αποφάσεων και κάνοντας τη συναίνεση πιο εύθραυστη.

ΚΑΙ ΜΕΣΑ σε όλα αυτά, η Ευρώπη καλείται, άμεσα και αποφασιστικά, να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της στον παγκόσμιο χάρτη. Ρόλος που σήμερα, πολλές φορές, δυστυχώς είναι περιθωριακός.

Με ευρύτερες εξελίξεις στον χώρο της Μεσογείου, με μια νέα αμερικανική πολιτική που τείνει να αμφισβητήσει πολλές μεταπολεμικές σταθερές, με το δίκαιο του ισχυρότερου να τείνει να κυριαρχεί, με τους κανόνες διεθνούς δικαίου συχνά να αγνοούνται, με ενισχυμένο τον ρόλο της Κίνας και της Ινδίας, η Ευρώπη δείχνει αμήχανη, απροετοίμαστη ή, στην καλύτερη περίπτωση, να προχωρά με αργούς ρυθμούς, με εξαίρεση τις περιόδους κρίσεων.

ΣΕ ΑΥΤΕΣ τις πολύπλοκες και πολυπαραγοντικές συνθήκες, η Ελλάδα τα τελευταία 6 χρόνια έχει κάνει σημαντικά βήματα σταθερότητας και προόδου, έπειτα από μια δεκαετία διαδοχικών
κρίσεων και μνημονίων.

Στο δημοσιονομικό πεδίο, από ελλείμματα περάσαμε σε πλεονάσματα. Το δημόσιο χρέος, σε σχέση με το ΑΕΠ, μειώνεται με τον ταχύτερο ρυθμό στην Ευρώπη.

Τα δάνεια του ΔΝΤ και τα δάνεια του θεσμικού τομέα αποπληρώνονται πρόωρα. Η οικονομία αναπτύσσεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς, υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης.

Η ανεργία έχει μειωθεί αισθητά. Ο τουρισμός σημειώνει επιτυχίες. Η ναυτιλία μας παραμένει παγκόσμια δύναμη. Οι εξαγωγές μας ενισχύονται σημαντικά. Η χώρα προσελκύει διεθνείς επενδύσεις. Οι πιστοληπτικοί οίκοι μας επανέφεραν στην επενδυτική βαθμίδα. Όλα αυτά δεν έγιναν τυχαία.

Είναι αποτέλεσμα θυσιών της κοινωνίας, αλλά και μιας συνετής οικονομικής πολιτικής, που συνδυάζει την οικονομική αποτελεσματικότητα με την κοινωνική δικαιοσύνη.

ΌΜΩΣ, δεν ωραιοποιούμε την κατάσταση. Ο πληθωρισμός πιέζει τα νοικοκυριά και το νιώθουμε όλοι στην καθημερινότητά μας. Η εύρεση προσιτής στέγης, ιδίως για τα νέα ζευγάρια, έχει δυσκολέψει.

Η παραγωγικότητα εξακολουθεί να υστερεί σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ το δημογραφικό πρόβλημα αποτελεί μείζον εθνικό ζήτημα, αφού ο πληθυσμός της Ελλάδας μειώνεται και γηράσκει με ρυθμούς που δεν μπορούμε να αγνοούμε.

Η ισόρροπη αποκέντρωση αποτελεί μεγάλο εθνικό ζητούμενο, που η σχεδιασμένη συνεπής αντιμετώπισή του θα επηρεάσει την πορεία της χώρας. Πρόκειται για ζητήματα που απαιτούν
σοβαρό, μακροπρόθεσμο σχεδιασμό.

Θεμελιώδεις προϋποθέσεις; πίστη, όραμα, στρατηγική και συμβατές πολιτικές, εντιμότητα, συνέπεια και σκληρή δουλειά. Βασικές προϋποθέσεις;

ΠΡΩΤΟΝ: Διεύρυνση και εμβάθυνση της παραγωγικής βάσης της οικονομίας, με συνεχή βελτίωση της παραγωγικότητας, της διεθνούς ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας.

ΔΕΥΤΕΡΟΝ: Σταθερά δημόσια οικονομικά. Μέσα από πολιτικές που διασφαλίζουν πρωτογενή πλεονάσματα και περιορίζουν συνεχώς και με συνέπεια το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ, η χώρα παραμένει αξιόπιστη απέναντι σε επενδυτές και εταίρους, εξασφαλίζοντας συνθήκες για οικονομική ευημερία και συγκλίνοντας με μέσους ευρωπαϊκούς όρους, στηριζόμενη στις αρχές της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς.

ΤΡΙΤΟΝ: Συνεχείς μεταρρυθμίσεις. Οι πρόσφατες αλλαγές στη δημόσια διοίκηση, στην εκπαίδευση και την υγεία αποσκοπούν στην αποτελεσματικότερη λειτουργία του κράτους και στην προετοιμασία των νέων για τον κόσμο του αύριο.

ΤΕΤΑΡΤΟΝ: Ψηφιακή και πράσινη μετάβαση. Παρεμβάσεις που ενισχύουν τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, την ψηφιοποίηση και τις επενδύσεις σε νέες τεχνολογίες δημιουργούν ευκαιρίες για υψηλής ποιότητας θέσεις εργασίας και αυξημένη ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας.

Επίσης, η κατασκευή σύγχρονων υποδομών, η ενίσχυση των μέτρων πολιτικής προστασίας και η προληπτική αντιμετώπιση των φυσικών καταστροφών μειώνουν τους κινδύνους για ζωές και περιουσίες.

ΠΕΜΠΤΟΝ: Αμυντική θωράκιση της πατρίδας μας. Η Ελλάδα προστατεύει τα σύνορά της, διευρύνει τις στρατηγικές της συμμαχίες, ενισχύει -με σημαντικούς πόρους- την αποτρεπτική δύναμη της χώρας και αναδεικνύεται ως μια δύναμη σταθερότητας σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

ΈΚΤΟΝ: Ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής. Μέτρα στήριξης των νοικοκυριών και των ευάλωτων ομάδων, ενίσχυσης των οικογενειών και των ευκαιριών για τους νέους, τόνωση του αισθήματος ασφάλειας του πολίτη κινούνται προς αυτή την κατεύθυνση.

Η ΕΛΛΑΔΑ κερδίζει έδαφος σε αξιοπιστία, σε αυτοπεποίθηση, σε δυναμισμό, σε συνολική ισχύ.

Όμως, η συνεχής πρόοδος δεν είναι δεδομένη. Αν εφησυχάσουμε θα μείνουμε στάσιμοι, άρα συγκριτικά πίσω.

Αν δεν ενισχύσουμε την προοπτική και τις προσδοκίες της κοινωνίας, με αυξημένο το αίσθημα της κοινωνικής δικαιοσύνης, θα βρεθούμε σε αδιέξοδα.

Απαιτούνται προσωπική υπευθυνότητα, συλλογική ευθύνη, ενσυναίσθηση, αλληλεγγύη και συνεργασία.

Με τη συμβολή όλων μπορούμε να διαμορφώσουμε μια Ελλάδα ακόμη πιο ανθεκτική, πιο παραγωγική, πιο ανταγωνιστική, πιο δίκαιη, πιο συμπεριληπτική και ολόπλευρα πιο ισχυρή.

naftemporiki.gr

Άρθρο Χρήστου Σταϊκούρα στην Καθημερινή της Κυριακής | 5.10.2025

Η Ελλάδα μπροστά στις προκλήσεις του 21ου αιώνα

Χρήστος Σταϊκούρας

Βουλευτής Φθιώτιδας ΝΔ

Αναπλ. Καθηγητής ΟΠΑ

Πρώην Υπουργός Οικονομικών (2019-2023) και Υποδομών & Μεταφορών (2023-2025)

 

Ο κόσμος αλλάζει, κυρίως λόγω των επιστημονικών, τεχνολογικών και γεωπολιτικών εξελίξεων. Τελευταία βέβαια συνεχίζει να αλλάζει με ρυθμούς που πριν από μερικές δεκαετίες δύσκολα θα μπορούσαμε να φανταστούμε. Η γεωπολιτική σκακιέρα είναι ασταθής. Οι ισορροπίες μεταβάλλονται διαρκώς ή και ανατρέπονται. Είναι ιστορικά βεβαιωμένο ότι τα επιστημονικά και τεχνολογικά επιτεύγματα δίνουν ευκαιρίες, αλλά φέρνουν και απειλές. Σε παγκόσμιο επίπεδο, νέες ισχυρές δυνάμεις αναδύονται, νέοι δρόμοι εμπορίου χαράσσονται, τεχνολογίες που κάποτε υπηρετούσαν τον άνθρωπο σήμερα μετατρέπονται σε όπλα.

Η Ευρώπη βρίσκεται σε πεδίο ρευστότητας και ανακατατάξεων. Αντιμετωπίζει προκλήσεις ασφάλειας και ενέργειας, που δοκιμάζουν τις οικονομίες της, το μεταναστευτικό ασκεί τεράστιες πιέσεις στις κοινωνίες της, αλλά και η κλιματική αλλαγή, η οποία δεν είναι πλέον μακρινή απειλή αλλά καθημερινή πραγματικότητα, επηρεάζει τρόφιμα, υποδομές, μετακινήσεις πληθυσμών, και εν τέλει την ίδια την ποιότητα ζωής.

Στα Βαλκάνια, οι ισορροπίες είναι εύθραυστες. Ιστορικές διαφορές παραμένουν άλυτες, ενώ νέες εντάσεις εμφανίζονται. Η περιοχή εξακολουθεί να βρίσκεται σε ένα μεταίχμιο, ανάμεσα στην ανάγκη σταθερότητας και στην απειλή αναζωπύρωσης παλαιών συγκρούσεων.

Παράλληλα, στην Ανατολική Μεσόγειο παρατηρείται μια διαρκής αναταραχή. Κυριαρχικά δικαιώματα αμφισβητούνται, θαλάσσιες ζώνες γίνονται πεδία αντιπαράθεσης και η ενεργειακή διάσταση προσθέτει νέες πηγές ανταγωνισμού.

 

Η Ελλάδα βρίσκεται σε κρίσιμη θέση. Η γεωγραφία της, η ιστορία της και οι διεθνείς εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή την καθιστούν κέντρο αναφοράς. Το Αιγαίο και η Ανατολική Μεσόγειος, για εμάς, δεν είναι απλώς μια θάλασσα – είναι ζωτικός μας χώρος, είναι η ψυχή του έθνους μας.

Σ’ αυτή την περιοχή, αιώνες πριν, θέσαμε τα θεμέλια των επιστημών, της τεχνολογίας, του δημοκρατικού πολιτεύματος. Σ’ αυτή την περιοχή, η Ελλάδα προσέφερε στην ανθρωπότητα παρακαταθήκες που ακόμη και σήμερα εμπνέουν.

Στον 21ο αιώνα, η χώρα μας δεν μπορεί να αρκεστεί στον ρόλο του ισχνού παρατηρητή. Ως μέλος του πυρήνα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του ΝΑΤΟ, έχει να παίξει ρόλο σταθεροποιητικό και ταυτόχρονα ηγετικό. Η θέση μας, μας υποχρεώνει να είμαστε ενεργοί, να λειτουργούμε ως πυλώνας σταθερότητας, να σχεδιάζουμε με συνέπεια την εθνική μας στρατηγική και να υπερασπιζόμαστε, με ψυχραιμία, σύνεση και αυτοπεποίθηση, τα δίκαια και τα δικαιώματά μας. Οι ακρογωνιαίοι λίθοι αυτής της στρατηγικής είναι πέντε.

 

Πρώτον, η προσήλωση στο Διεθνές Δίκαιο. Το Δίκαιο της Θάλασσας, τα σύνορα και οι διεθνείς συμφωνίες είναι η ασπίδα μας απέναντι σε κάθε μορφή αναθεωρητισμού. Δεν έχουμε ανάγκη από ακρότητες, ούτε από αλαζονεία. Η δύναμή μας είναι η νομιμότητα και αυτή μας καθιστά αξιόπιστους διεθνώς.

 

Δεύτερον, η ισχυρή αποτροπή. Η Ελλάδα οφείλει να διαθέτει σύγχρονες Ένοπλες Δυνάμεις, τεχνολογίες αιχμής και στέρεες συμμαχίες. Όχι για να προκαλέσει πόλεμο, αλλά για να αποτρέψει κάθε απειλή. Οφείλουμε να γνωρίζουμε ότι η ειρήνη δεν χαρίζεται. Κατακτιέται με αποφασιστικότητα και προετοιμασία.

 

Τρίτον, οι συμμαχίες και οι συνεργασίες. Δεν μπορούμε να μένουμε παθητικοί περιμένοντας βοήθεια. Οφείλουμε να χτίζουμε ενεργητικά σχέσεις με την Ευρώπη, με το ΝΑΤΟ, με κράτη της Μεσογείου και των Βαλκανίων, αλλά και πέρα από αυτά. Αυτό σημαίνει στρατηγικές συμφωνίες με ισχυρές χώρες, ενεργή παρουσία στα Βαλκάνια ως πρότυπο δημοκρατίας και ανάπτυξης, συμβολή στην ασφάλεια της Ευρώπης. Η Ελλάδα πρέπει να είναι δύναμη σταθερότητας, χώρα αξιόπιστη, εταίρος που εμπνέει εμπιστοσύνη.

 

Τέταρτον, η οικονομική και ενεργειακή ισχύς. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται με ικανοποιητικούς ρυθμούς, υψηλότερους από τον μέσο όρο της Ευρωζώνης. Μέσα από πολιτικές που διασφαλίζουν πρωτογενή πλεονάσματα και περιορίζουν συνεχώς και με συνέπεια το χρέος σε σχέση με το ΑΕΠ, η χώρα παραμένει αξιόπιστη απέναντι σε επενδυτές και εταίρους, εξασφαλίζοντας συνθήκες για οικονομική ευημερία, στηριζόμενη στις αρχές της κοινωνικής οικονομίας της αγοράς.

Η γεωγραφία μας, μας δίνει ευκαιρίες. Βρισκόμαστε στο σταυροδρόμι τριών ηπείρων και μπορούμε να γίνουμε κόμβος μεταφορών, εμπορίου και ενέργειας. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι προϋπόθεση ανεξαρτησίας. Για τον λόγο αυτό χρειάζονται επενδύσεις σε όλες τις μορφές ενέργειας, σε δίκτυα, σε υποδομές συνδεσιμότητας. Η χώρα μας μπορεί να μετατραπεί σε πυλώνα ενεργειακής σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή.

 

Πέμπτον, η διπλωματία αξιών. Η Ελλάδα δεν είναι απλώς γεωπολιτικός παίκτης. Έχει χρέος να είναι φωνή που μιλά για ειρήνη, για ανθρώπινα δικαιώματα, για σεβασμό της δημοκρατίας.  Αυτό μας προσφέρει ηθικό κύρος, που είναι ανεκτίμητο και κάνει τη χώρα μας σεβαστή πολύ πέρα από τα όριά της.

 

Η Ελλάδα, στηριζόμενη πάνω σε αυτούς τους πέντε ακρογωνιαίους λίθους, όπως πράττει η Ελληνική Κυβέρνηση, οφείλει να κινηθεί ταυτόχρονα προς τρεις μεγάλους στόχους:

Ο πρώτος είναι η ασφάλεια. Να είμαστε βέβαιοι ότι η πατρίδα μας είναι προστατευμένη, ότι τα σύνορά μας είναι αδιαπέραστα, ότι οι πολίτες ζουν με σιγουριά και εμπιστοσύνη στο κράτος.

 

Ο δεύτερος είναι η ανάπτυξη. Να μετατρέψουμε τα συγκριτικά μας πλεονεκτήματα σε πραγματική δύναμη. Να αξιοποιήσουμε τον ήλιο, τον άνεμο και τη θάλασσα, να επενδύσουμε στην πράσινη ενέργεια και στη συνδεσιμότητα, να ανατάξουμε τον πρωτογενή τομέα, να ενισχύσουμε τη μεταποίηση, τη βιομηχανία, την καινοτομία.

Η Ελλάδα μπορεί και πρέπει να γίνει κόμβος που ενώνει και όχι που χωρίζει.

 

Ο τρίτος στόχος είναι οι αξίες. Γιατί χωρίς αξίες, η ισχύς μετατρέπεται σε αλαζονεία και η ανάπτυξη σε κενό γράμμα. Οι αξίες μας είναι η ελευθερία, η δημοκρατία, το δίκαιο, η αλληλεγγύη. Αυτές μας καθοδηγούν, αυτές μας ξεχωρίζουν.

 

Ας φανταστούμε την Ελλάδα σε είκοσι ή τριάντα χρόνια από σήμερα. Μια Ελλάδα με πληθυσμιακό, νεανικό σφρίγος, που αναπτύσσεται, που έχει διασφαλισμένα τα σύνορά της, που λειτουργεί ως ενεργειακός κόμβος, που στηρίζει την Ευρώπη σε δύσκολες στιγμές, που εμπνέει τους γείτονες με το παράδειγμά της. Μια Ελλάδα όπου οι νέοι δεν θα αναζητούν ευκαιρίες στο εξωτερικό, αλλά θα χτίζουν εδώ το μέλλον τους. Μια χώρα ισόρροπα αποκεντρωμένη, με περισσότερους και πιο ευχαριστημένους πολίτες. Μια Ελλάδα που θα μετατρέπει τα μαθήματα της ιστορίας σε καθημερινή πράξη.

Αυτό το μέλλον δεν είναι ουτοπία ούτε μακρινό όνειρο. Είναι επιλογή μας και είναι στο χέρι μας να το χτίσουμε. Και θα το χτίσουμε με όραμα, με σχέδιο, με εθνική ενότητα και με ισχύ.

2025-10-05 Καθημερινή της Κυριακής

51 Χρόνια ΝΕΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ: Δήλωση Χρ. Σταϊκούρα στο Μανιφέστο | 3.10.2025

Πενήντα ένα χρόνια από την 4η Οκτωβρίου 1974, τιμούμε την ίδρυση της Νέας Δημοκρατίας, τον ιδρυτή της Κωνσταντίνο Καραμανλή και τους πολλούς εκ των Ελλήνων Πολιτών που εντάχθηκαν και εργάστηκαν πολιτικά γι αυτήν.

Αποτιμούμε νηφάλια την ιστορική προσφορά της.

Αποτέλεσε πράξη υπέρβασης και έκτοτε αποτελεί θεμέλιο της πολιτικής ζωής της Πατρίδας.

Διαχρονικά, αποτελεί πόλο αρχών και αξιών, που σχεδιάζει μακρόπνοες πολιτικές και τις εφαρμόζει με συνέπεια.

Παράταξη των μεγάλων στρατηγικών επιλογών προσανατολισμένη στην Ειρήνη, στην κοινωνική οικονομία της αγοράς και την κοινωνική δικαιοσύνη.

Με μέτρο, σοβαρότητα, λογισμό και όνειρο για μια σύγχρονη, ευρωπαϊκή Ελλάδα πραγματικών ευκαιριών για όλες και όλους.

Κράτησε σταθερά το τιμόνι σε δύσκολες στιγμές, χτίζοντας σχέση εμπιστοσύνης με πλειοψηφικά κοινωνικά στρώματα.

Με αυτές τις ρίζες, αυτό το διαχρονικό πολιτικό κεφάλαιο, συνεχίζουμε με τόλμη, υπευθυνότητα και, ευαισθησία.

Για μια καλύτερη ζωή για κάθε Ελληνίδα και κάθε Έλληνα.

Άρθρο Χρ. Σταϊκούρα στα Μακεδονικά Νέα | 18.9.2025

Η Θεσσαλονίκη σε τροχιά μεταμόρφωσης: Έργα και πολιτικές που αλλάζουν την πόλη

Από τις υποδομές και τις μεταφορές έως τη φορολογία και την κοινωνική στήριξη, η Θεσσαλονίκη μπαίνει σε τροχιά ουσιαστικής αναβάθμισης

Η Θεσσαλονίκη υπήρξε για χρόνια μια πόλη με μεγάλες προσδοκίες και ανάγκες, αλλά λίγες υλοποιημένες δεσμεύσεις. Έργα εξαγγέλλονταν χωρίς να ολοκληρώνονται, ενώ βασικές υποδομές παρέμεναν στάσιμες, καθηλώνοντας την πόλη σε μια αίσθηση αναμονής. Σήμερα, η εικόνα αυτή έχει αλλάξει, και αλλάζει, με σταθερά και μετρήσιμα βήματα.

Η Θεσσαλονίκη βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ευρύτερης αναπτυξιακής στρατηγικής που υλοποιείται με σχέδιο, συνέπεια και μεθοδικότητα. Από τις μεγάλες παρεμβάσεις στις μεταφορές και τις υποδομές, μέχρι τα μέτρα για τη στήριξη του εισοδήματος, της επιχειρηματικότητας και των δημόσιων υπηρεσιών, διαμορφώνεται μια νέα καθημερινότητα για τους πολίτες της.

Τα έργα που εξελίσσονται αυτή τη στιγμή δεν είναι αποσπασματικές κινήσεις. Είναι τα θεμέλια ενός μέλλοντος πιο λειτουργικού, πιο ανθρώπινου και πιο ανταγωνιστικού. Δεν μιλάμε μόνο για υποσχέσεις, αλλά για πραγματικές αλλαγές, που ήδη γίνονται πράξη.

Υποδομές που αλλάζουν την καθημερινότητα

Στον πυρήνα της αλλαγής βρίσκονται τα μεγάλα έργα υποδομής, τα οποία προχωρούν με καλό ρυθμό.

Το έργο της αναβάθμισης της Ανατολικής Εσωτερικής Περιφερειακής Θεσσαλονίκης που περιλαμβάνει την κατασκευή της Υπερυψωμένης Λεωφόρου Ταχείας Κυκλοφορίας (Flyover) αποτελεί μια από τις σημαντικότερες παρεμβάσεις στον οδικό χάρτη της Θεσσαλονίκης. Πρόκειται για ένα έργο που θα μειώσει την κυκλοφοριακή συμφόρηση, θα αυξήσει την οδική ασφάλεια και θα προσφέρει ταχύτερες συνδέσεις εντός και εκτός πόλης. Ήδη έχει ολοκληρωθεί το 30% του έργου, ενώ προβλέπεται να παραδοθεί τον Μάιο του 2027.

Το Μετρό Θεσσαλονίκης, μετά από πολλά χρόνια αναμονής, έχει ξεκινήσει να λειτουργεί στο κέντρο της πόλης, προσφέροντας ήδη ουσιαστική ανακούφιση στους πολίτες. Η κίνηση σε βασικούς οδικούς άξονες έχει μειωθεί πάνω από 10%, ενώ οι επιβάτες απολαμβάνουν ένα μέσο μεταφοράς ασφαλές, γρήγορο και τεχνολογικά προηγμένο. Η επέκταση προς την Καλαμαριά, με πέντε νέους σταθμούς που θα παραδοθούν το 1ο τρίμηνο του 2026, ενισχύει τη διασύνδεση του πολεοδομικού συγκροτήματος και περιορίζοντας περαιτέρω το κυκλοφοριακό πρόβλημα στην πόλη.

Στις αστικές συγκοινωνίες, η αλλαγή είναι εξίσου σημαντική. Ήδη, 110 νέα ηλεκτρικά λεωφορεία κυκλοφορούν στους δρόμους της Θεσσαλονίκης, μειώνοντας το περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ έχει γίνει προμήθεια και 46 καινούργιων οχημάτων diesel, ανανεώνοντας με τον τρόπο αυτό άνω του 50% του στόλου. Παράλληλα, σχεδιάζεται περαιτέρω αναβάθμιση των οχημάτων, ενώ έγινε και ένα σημαντικό βήμα με την υπογραφή συμφωνητικού, μεταξύ του ΟΑΣΘ και του Προμηθευτικού Συνεταιρισμού Αυτοκινητιστών Θεσσαλονίκης «Ο Ηρακλής», με το οποίο ρυθμίζονται όλες οι χρόνιες οικονομικές και διοικητικές διαφορές. Ταυτόχρονα ο ΟΣΕΘ, με την έναρξη λειτουργίας του Μετρό, προχώρησε στην κατάρτιση του Νέου Συγκοινωνιακό Χάρτη της Θεσσαλονίκης, τροποποιώντας υπάρχουσες και δημιουργώντας νέες γραμμές, για την καλύτερη εξυπηρέτηση των επιβατών.

Για τη Θεσσαλονίκη ιδιαίτερη σημασία έχουν δύο επιπρόσθετα έργα: αυτό της σιδηροδρομικής σύνδεσης του λιμανιού με το εθνικό δίκτυο, που έχει στρατηγικό βάρος για την οικονομία και το εμπόριο, αλλά και αυτού του προαστιακού στη Δυτική Θεσσαλονίκη, που θα διευκολύνει τις καθημερινές μετακινήσεις χιλιάδων πολιτών, για το οποίο βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη η διαγωνιστική διαδικασία.

Οικονομία που στηρίζει την ανάπτυξη

Η αλλαγή στη Θεσσαλονίκη δεν περιορίζεται στις υποδομές. Χτίζεται πάνω σε ένα ευρύτερο σχέδιο οικονομικής ανάταξης. Στην 89η Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης παρουσιάστηκε πακέτο μέτρων 1,7 δισ. ευρώ, με μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις, που στοχεύει στην τόνωση της οικονομίας και στην ενίσχυση του εισοδήματος των πολιτών.

Με μόνιμες φορολογικές ελαφρύνσεις για μισθωτούς, ελεύθερους επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, ενισχύεται το διαθέσιμο εισόδημα, αυξάνεται και δημιουργείται μεγαλύτερη δυναμική στην αγορά.

Κοινωνική πολιτική με προτεραιότητα τον πολίτη

Το πλέγμα μέτρων στήριξης περιλαμβάνει και περαιτέρω παρεμβάσεις με κοινωνικό αποτύπωμα, ιδίως για τους νέους, τις οικογένειες και τους συνταξιούχους. Μεταξύ άλλων, δρομολογείται η πλήρης κατάργηση της προσωπικής διαφοράς στις συντάξεις, μια δέσμευση που αποτελεί μέρος της σταθερής στρατηγικής της κυβέρνησης από το 2019.

Ταυτόχρονα, επενδύσεις σε σχολικές υποδομές, όπως η ανακαίνιση περισσότερων από 40 σχολικών μονάδων στην Α’ Φάση του Προγράμματος «Μαριέττα Γιαννάκου», πολιτιστικές δομές και νοσοκομεία ενισχύουν τις βασικές υπηρεσίες και προάγουν την ποιότητα ζωής.

Μια πόλη που διεκδικεί το μέλλον της

Η Θεσσαλονίκη δεν περιμένει πλέον το μέλλον, είναι μέρος του και το διεκδικεί. Τα έργα και οι πολιτικές που εφαρμόζονται σήμερα δεν είναι αποσπασματικά. Αποτελούν τμήματα ενός συνεκτικού σχεδίου που στοχεύει στη δημιουργία ενός σύγχρονου μητροπολιτικού κέντρου, φιλικού στους κατοίκους του, ανταγωνιστικού για τους επενδυτές και έτοιμου για τις προκλήσεις του αύριο.

Η Θεσσαλονίκη αλλάζει, με σχέδιο, συνέπεια και αυτοπεποίθηση.

makedonikanea.gr

TwitterInstagramYoutube