Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με την παρακολούθηση επίτευξης στόχων Νομικών Προσώπων για το 1ο εξάμηνο του 2013

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών,  Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνεται το εξής:

«Στο σκέλος των δημοσίων δαπανών έχει ελεγχθεί η διαχείριση και έχει προωθηθεί η πειθαρχία, με αποτέλεσμα η απόδοση των παρεμβάσεων δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις.

Ειδικότερα, με την Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Νοεμβρίου 2012, η οποία ενσωματώθηκε στο N. 4111/2013, έχει τεθεί σε ισχύ, από το τρέχον οικονομικό έτος και στο πλαίσιο συγκεκριμένων δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών, μηχανισμός παρακολούθησης, σε μηνιαία βάση, των ετήσιων προϋπολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, στους οποίους συμπεριλαμβάνονται και τα Νομικά Πρόσωπα που είναι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης και των οποίων η εκτέλεση του προϋπολογισμού τους παρακολουθείται από τη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.

Συγκεκριμένα, για τα εν λόγω Νομικά Πρόσωπα, μεταξύ άλλων, προβλέπεται η θέσπιση τριμηνιαίων στόχων, ώστε αυτοί να είναι συμβατοί με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ).

Στο πλαίσιο αυτό και σε συνέχεια του Δελτίου Παρακολούθησης των Στόχων του Κρατικού Προϋπολογισμού, καθιερώθηκε η δημοσιοποίηση, σε τριμηνιαία βάση, των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης επίτευξης των στόχων των Νομικών Προσώπων που συνιστούν φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, ώστε να διασφαλιστούν, σε ακόμα μία διάστασή τους, η έγκυρη πληροφόρηση και η διαφάνεια στην πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης.

Η παρούσα δημοσιοποίηση είναι η δεύτερη που πραγματοποιείται.

Πρόκειται για μία προσπάθεια που συνεχίζεται σταθερά, ενδυναμώνοντας και εμπλουτίζοντας το θεσμικό πλαίσιο άσκησης της δημοσιονομικής πολιτικής με νέα εργαλεία και πρακτικές που θα διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητά της και τη χρηστή διαχείριση των δημοσίων πόρων.

Σε κάθε περίπτωση, είναι επιτακτική η ανάγκη λήψης από τις διοικήσεις των Νομικών Προσώπων, στις περιπτώσεις αποκλίσεων, των απαραίτητων μέτρων, ώστε να προσαρμόσουν, κατά την εξέλιξη του οικονομικού έτους, τα οικονομικά τους μεγέθη στα όρια των στόχων τους, και να εναρμονιστούν με την ευρύτερη προσπάθεια που λαμβάνει χώρα για την εδραίωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας».

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με την υπογραφή Υπουργικής Απόφασης για την αποδοχή δωρεάς ελληνικών ομολόγων

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνονται τα εξής:

«Ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών, κ. Χρήστος Σταϊκούρας, υπέγραψε σήμερα Υπουργική Απόφαση με την οποία το Ελληνικό Δημόσιο αποδέχεται τη δωρεά των ελληνικών ομολόγων που απέκτησε ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός “Greece Debt Free” και προχωρά στην ακύρωσή τους, διαγράφοντάς τα, επί της ουσίας, από το σύνολο του δημοσίου χρέους.

Πρόκειται για τη διαγραφή δημοσίου χρέους συνολικής ονομαστικής αξίας 2 εκατ. ευρώ.

Εκ μέρους της Κυβέρνησης, ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών ευχαριστεί το μη κερδοσκοπικό οργανισμό “Greece Debt Free” για την ισχυρού συμβολισμού πρωτοβουλία που ανέλαβε.

Τέτοιες πρωτοβουλίες αναδεικνύουν τη διαχρονική δύναμη του Ελληνισμού».

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με συνάντηση με αξιωματούχους του Υπουργείου Οικονομικών της Κίνας

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνεται το εξής:

«Ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας συναντήθηκε, σήμερα, με υψηλόβαθμη αντιπροσωπεία του Υπουργείου Οικονομικών της Κίνας.

Κατά τη συνάντηση συζητήθηκαν η γενικότερη πορεία των δημοσίων οικονομικών στη χώρα μας, η υλοποίηση του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, η εφαρμογή των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η φορολογική μεταρρύθμιση καθώς και η ευρύτερη κατάσταση της Ελληνικής Οικονομίας με τις πρωτοβουλίες που αναλαμβάνει η Ελληνική Κυβέρνηση για την ανάταξή της.

Επίσης, αντηλλάγησαν απόψεις στο πλαίσιο της συνεργασίας και των σχέσεων των δύο χωρών για ζητήματα που αφορούν την ασκούμενη οικονομική πολιτική σε Ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο».

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2013

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνονται τα εξής σχετικά με τα προσωρινά αποτελέσματα εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού για την περίοδο Ιανουαρίου-Αυγούστου 2013:

«Με τη συμπλήρωση του οκταμήνου του 2013, η πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, που αφορά στην Κεντρική Κυβέρνηση, επιβεβαιώνει την τάση βελτίωσης των δημόσιων οικονομικών της χώρας.

Καθιστώντας όλο και πιο εφικτό τον εθνικό στόχο της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος, στη Γενική Κυβέρνηση, στο τέλος του έτους.

Πλεόνασμα μάλιστα, το οποίο, εάν εξαιρέσουμε την επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωζώνης. 

Η επίτευξη του στόχου αυτού, θα αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη νοικοκυριών και επιχειρήσεων στη διαδικασία της επώδυνης, αλλά αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής, θα επιτρέψει στη χώρα να σταθεί με αξιοπρέπεια στα πόδια της και θα ενισχύσει την αξιοπιστία της.

Ταυτόχρονα, θα προσδώσει βαθμούς ελευθερίας στην άσκηση της οικονομικής πολιτικής.

Σε συνδυασμό δε με την είσοδο της οικονομίας στη διαδικασία αποκλιμάκωσης της ύφεσης, όπως φαίνεται από τα νεότερα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, θα συμβάλλει στην ταχύτερη ανάκαμψη της οικονομίας και συνακόλουθα στην αύξηση της απασχόλησης και τη μείωση της ανεργίας.

Η προσπάθεια συνεχίζεται με σταθερά βήματα ώστε, τελικώς, οι τεράστιες θυσίες της Ελληνικής κοινωνίας να πιάσουν τόπο και μέσω του συνεχούς εμπλουτισμού του δημοσιονομικού εγχειρήματος με πολιτικές για την ανάταξη της πραγματικής οικονομίας η χώρα να εξέλθει από την βαθιά και παρατεταμένη κρίση, διαμορφώνοντας παράλληλα τις συνθήκες για την αντιμετώπιση του ζητήματος του δημοσίου χρέους.

Ειδικότερα:

1ον. Το πρωτογενές αποτέλεσμα είναι πλεονασματικό.

Το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε περίπου στα 3 δισ. ευρώ ή στο 1,6% του ΑΕΠ κατά το πρώτο εφετινό οκτάμηνο.

Μόνο το μήνα Αύγουστο το πρωτογενές πλεόνασμα ήταν 367 εκατ.ευρώ.

Εάν εξαιρέσουμε τα έσοδα που προέρχονται από τη μεταφορά των αποδόσεων των Ελληνικών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος (SMPs), τα οποία και δεν υπολογίζονται στους στόχους του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής για το δημοσιονομικό έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης, το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στο 1,5 δισ. ευρώ ή στο 0,8% του ΑΕΠ.

Το οκτάμηνο του 2012 υπήρξε πρωτογενές έλλειμμα 1,4 δισ. ευρώ ή 0,7% του ΑΕΠ.

Ο στόχος του Προϋπολογισμού, σύμφωνα με το επικαιροποιημένο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ), ήταν για πρωτογενές έλλειμμα 2,5 δισ. ευρώ.

2ον. Το έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού μειώθηκε.

Διαμορφώθηκε στο 2,4 δισ. ευρώ.

Ο στόχος ήταν για έλλειμμα 7,8 δισ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι την αντίστοιχη περίοδο του 2012 το έλλειμμα ήταν 12,5 δισ. ευρώ, δηλαδή ήταν υπέρ-πενταπλάσιο.

Το έλλειμμα, συνεπώς, κατά το οκτάμηνο του 2013, μειώθηκε στο 1,3% του ΑΕΠ, από 6,5% του ΑΕΠ που ήταν το αντίστοιχο διάστημα του 2012.

3ον. Τα καθαρά έσοδα, τόσο του Κρατικού όσο και του ΤακτικούΠροϋπολογισμού, είναι αυξημένα τόσο σε σχέση με το 2012 όσο και έναντι των στόχων που είχαν τεθεί.

Επιβεβαιώνονται έτσι οι αρχικές εκτιμήσεις, σύμφωνα με τις οποίες οι υστερήσεις που παρατηρήθηκαν κατά το 1ο εξάμηνο του έτους θα ήταν αντιμετωπίσιμες τους επόμενους μήνες.

Συγκεκριμένα:

  • Τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 35 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 5,6% έναντι της αντίστοιχης περυσινής περιόδου και 5,9% έναντι του στόχου που είχε τεθεί για το οκτάμηνο του έτους.

Εάν εξαιρέσουμε τα έσοδα από τη μεταφορά των αποδόσεων των Ελληνικών ομολόγων από τις κεντρικές τράπεζες του Ευρωσυστήματος (SMPs), αυτά παραμένουν αυξημένα κατά 500 εκατ. ευρώ έναντι των στόχων.

  • Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 31 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1,1% έναντι της αντίστοιχης περυσινής περιόδου και 3,9% έναντι του στόχου που είχε τεθεί για το οκτάμηνο του έτους.
  • Τα έσοδα προ επιστροφών φόρων ανήλθαν σε 32 δισ. ευρώ, περίπου 500 εκατ. ευρώ υψηλότερα από το στόχο που είχε τεθεί.

Ειδικότερα, για το μήνα Αύγουστο, τα έσοδα προ επιστροφών του Τακτικού Προϋπολογισμού ανήλθαν σε 4,3 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 400 εκατ. ευρώ ή κατά 10,2% έναντι του μηνιαίου στόχου.

Ενώ, τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού διαμορφώθηκαν σε 4,1 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 421 εκατ. ευρώ ή κατά 11,4% έναντι του μηνιαίου στόχου.

Αναλυτικότερα, για το μήνα Αύγουστο:

  • Τα έσοδα από άμεσους φόρους παρουσίασαν υστέρηση κατά 158 εκατ. ευρώ ή 8,6% έναντι του μηνιαίου στόχου. Η υστέρηση αυτή αποδίδεται στα μειωμένα έσοδα από το φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, λόγω των παρατάσεων που έχουν δοθεί στην υποβολή και, συνεπώς, στην εκκαθάριση των φορολογικών δηλώσεων, καθώς και στα έσοδα από άμεσους φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών λόγω της καθυστερημένης αποστολής του Φόρου Ακίνητης Περιουσίας.
  • Οι έμμεσοι φόροι είναι αυξημένοι κατά 494 εκατ. ευρώ ή κατά 26,5% έναντι του μηνιαίου στόχου. Για όλο το οκτάμηνο είναι 328 εκατ. ευρώ υψηλότεροι από τους στόχους. Μάλιστα, είναι υψηλότεροι κατά 15% σε σχέση ακόμα και με τον Αύγουστο του 2012, για δεύτερο συνεχόμενο μήνα μετά τον Ιούλιο.
  • Συνεπώς, η καλή πορεία των εσόδων από έμμεσους φόρους, που συνεχίστηκε και το μήνα Αύγουστο, υπερκάλυψε τη συγκυριακή αρνητική απόκλιση από τους άμεσους φόρους. Τονίζεται ότι, η απόκλιση έναντι των στόχων στο σύνολο των φορολογικών εσόδων το επτάμηνο του έτους είχε διαμορφωθεί στα 1.060 εκατ. ευρώ, ενώ χάρη στην υπέρβαση των στόχων στους έμμεσους φόρους η απόκλιση έχει ήδη μειωθεί στα 713 εκατ. ευρώ, με τάση περαιτέρω συρρίκνωσης και προσέγγισης του ετήσιου στόχου, καθώς θα εξομαλύνονται και οι εισπράξεις από τους φόρους εισοδήματος.

4ον. Οι πρωτογενείς δαπάνες μειώθηκαν τόσο έναντι του στόχου όσο και έναντι της αντίστοιχης περιόδου του 2012.

Διαμορφώθηκαν στα 28,4 δισ. ευρώ, 2,8 δισ. ευρώ ή 9,1% χαμηλότερα από την αντίστοιχη περίοδο του 2012, και 1,9 δισ. ευρώ ή 6,4% χαμηλότερα από τον στόχο που είχε τεθεί για το οκτάμηνο του έτους.

Παρά το γεγονός ότι εφέτος, σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, χορηγήθηκε η έκτακτη παροχή των δικαστικών (104 εκατ. ευρώ), είναι αυξημένες οι δαπάνες περίθαλψης (15 εκατ. ευρώ), οι δαπάνες κάλυψης ελλειμμάτων των νοσοκομείων (53 εκατ. ευρώ), οι αποδόσεις προς την Ευρωπαϊκή Ένωση (112 εκατ. ευρώ) και οι επιδοτήσεις για την αγροτική ανάπτυξη (31 εκατ. ευρώ). Επίσης, χορηγήθηκε επίδομα θέρμανσης (80 εκατ. ευρώ) και αυξήθηκαν οι λειτουργικές και λοιπές δαπάνες στο πλαίσιο της ευρύτερης προσπάθειας αποφυγής δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών (38 εκατ. ευρώ), ενώ ιδιαίτερα αυξημένες είναι και οι επιχορηγήσεις προς τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (264 εκατ. ευρώ).

Συνεπώς, έχει ελεγχθεί η διαχείριση και έχει προωθηθεί η πειθαρχία στο σκέλος των δημοσίων δαπανών, με αποτέλεσμα η απόδοση των παρεμβάσεων δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις.

5ον. Επίσης, σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο έχει γίνει ιδιαίτερα λελογισμένη χρήση και αξιοποίηση του αποθεματικού του Τακτικού Προϋπολογισμού.

Συγκεκριμένα, κατά το οκτάμηνο του έτους, έχουν δαπανηθεί 328 εκατ. ευρώ ή το 30% του αποθεματικού που προβλέπονταν στον Προϋπολογισμό, έναντι του 70% περίπου του συνολικού αποθεματικού που είχε χρησιμοποιηθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2012.

Και αυτό έχει χρησιμοποιηθεί εφέτος, εκτός από την κάλυψη ανελαστικών δαπανών για εκτέλεση δικαστικών αποφάσεων, κυρίως για την αντιμετώπιση δαπανών προετοιμασίας της Ελληνικής Προεδρίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση (1ο εξάμηνο του 2014), για την κάλυψη δαπανών για πανεπιστημιακά συγγράμματα, για την επιδότηση άγονων γραμμών, για την αντιμετώπιση δαπανών που αφορούν στην ασφάλεια των καταστημάτων κράτησης της χώρας, για την υλοποίηση του έργου Σύζευξις, για την κάλυψη δαπανών για εμβολιασμό απόρων και ανασφάλιστων ατόμων της χώρας, για την καταβολή αποζημιώσεων στο προσωπικό της ΕΡΤ, για την κάλυψη εκτάκτων λειτουργικών δαπανών της Πυροσβεστικής και της Αστυνομίας και για την κάλυψη της ανάγκης έκτακτης επιχορήγησης του ΟΑΕΔ.

6ον. Οι δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) διαμορφώθηκαν στα 2,5 δισ. ευρώ, χαμηλότερες οριακά έναντι της περυσινής περιόδου και σημαντικά έναντι του στόχου.

Ωστόσο, τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο, οι δαπάνες είναι αυξημένες κατά 40% και 28% έναντι των αντίστοιχων μηνών του 2012, αποτυπώνοντας τη σταδιακή ενίσχυση της τάσης απορρόφησης των επενδυτικών πόρων.

Πρόκειται για επενδυτικούς πόρους που πρέπει στο σύνολό τους, και σύμφωνα με τον προγραμματισμό, να διοχετευθούν στην οικονομική δραστηριότητα, ώστε αφενός να ενισχυθεί περαιτέρω η προσπάθεια ανάκαμψης της πραγματικής οικονομίας και αφετέρου να διασφαλιστεί η μεσοπρόθεσμη διατηρησιμότητα του δημοσιονομικού εγχειρήματος.

Και προς την κατεύθυνση αυτή, συνεχίζεται η προσπάθεια από όλους τους εμπλεκόμενους και συναρμόδιους φορείς». 

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με τις εξελίξεις στο πεδίο των συντάξεων του Δημοσίου

Από το Γραφείο του Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνονται τα εξής σχετικά με τις εξελίξεις στο πεδίο των συντάξεων του Δημοσίου:

«Η προσπάθεια που ξεκίνησε, το καλοκαίρι του 2012, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για τη βελτίωση της αποτελεσματικότητας στο πεδίο της χορήγησης των συντάξεων, συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς, εστιάζοντας στην καλυτέρευση της καθημερινότητας μεγάλης μερίδας των πολιτών.

Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται και η υλοποίηση του μέτρου της προκαταβολής σύνταξης.

Αύριο, όπως και κάθε 10η μέρα εκάστου μήνα, θα πιστωθεί στους λογαριασμούς των δικαιούχων η προβλεπόμενη προκαταβολή σύνταξης μέσω της Ενιαίας Αρχής Πληρωμών.

Συγκεκριμένα, την προκαταβολή σύνταξης για το μήνα Σεπτέμβριο θα λάβουν, σύμφωνα και με τις οριζόμενες από το νόμο προϋποθέσεις, 7.634 υπάλληλοι που αποχώρησαν από την Υπηρεσία τους μετά το Μάρτιο του 2013.

Πρόκειται για συνολικό αριθμό υπαλλήλων που είναι υψηλότερος κατά 60% σε σχέση με τον αντίστοιχο του μηνός Αυγούστου, οπότε και είχαν λάβει την προκαταβολή σύνταξης 4.752 υπάλληλοι, ενώ υπενθυμίζεται ότι ο αριθμός αυτός ήταν 264 υπάλληλοι τον Ιούνιο και 1.126 υπάλληλοι τον Ιούλιο.

Έτσι, από τους 7.843 υπαλλήλους του δημοσίου που αποχώρησαν από την 1η Μαρτίου 2013 έως και την 5η Σεπτεμβρίου 2013 προκαταβολή σύνταξης θα λάβει το 97,3% αυτών.

Δηλαδή, η εφαρμογή της ρύθμισης που αφορά την προκαταβολή της σύνταξης, η οποία είναι πέραν των δεσμεύσεων της χώρας έναντι των εταίρων και δανειστών μας, έχει σχεδόν πλήρως ομαλοποιηθεί.

Συνεπώς, επιλύθηκε το επί δεκαετίες υφιστάμενο πρόβλημα της καθυστέρησης της καταβολής της σύνταξης των εξερχομένων από τις δημόσιες υπηρεσίες και του μισθοδοτικού κενού που αυτοί αντιμετώπιζαν μέχρι τον οριστικό κανονισμό της σύνταξής τους.

Τέλος, απηλλάγησαν οι πολίτες και η διοίκηση από την ανάγκη επινόησης παρακαμπτήριων διαδικασιών για την αντιμετώπιση του προβλήματος».

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με την εξέλιξη της διαδικασίας αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου τον Αύγουστο 2013

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνεται το εξής:

«Η διαδικασία αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης προς τους ιδιώτες συνεχίζεται.

Το Υπουργείο Οικονομικών, από την έναρξη της διαδικασίας μέχρι τέλος Αυγούστου, έχει ολοκληρώσει τη χρηματοδότηση αιτημάτων ύψους 5,7 δισ. ευρώ.

Δηλαδή, έχει ήδη μεταβιβαστεί προς τους φορείς το 71% των συνολικών πόρων που προβλέπονται για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Συνεπώς, το Υπουργείο Οικονομικών τόσο ως προς το χρονοδιάγραμμα αποδέσμευσης των πόρων όσο και ως προς το ύψος των δόσεων της δανειακής σύμβασης κινείται σύμφωνα με το σχεδιασμό.

Σε ότι αφορά τις τελικές πληρωμές, αυτές το μήνα Αύγουστο ανήλθαν στα 566 εκατ. ευρώ.

Μέχρι σήμερα το συνολικό ύψος τους ανέρχεται περίπου στα 4,3 δισ. ευρώ, δηλαδή 2,3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Έχει αποδεσμευθεί από τους φορείς, συνεπώς, το 53% των συνολικών πόρων που προβλέπονται για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Ενδεικτικά, το 1ο οκτάμηνο του έτους, έχουν χορηγηθεί 18.342 εφάπαξ δημοσίων υπαλλήλων, έχει πληρωθεί το 91% των χρηματοδοτήσεων του Μετοχικού Ταμείου Στρατού, του ΝΙΜΤΣ και των Στρατιωτικών Νοσοκομείων, καθώς και το 84% των υποχρεώσεων των Νοσοκομείων του ΕΣΥ (967 εκατ. ευρώ από συνολικές υποχρεώσεις 1,15 δισ. ευρώ).

Είναι αυτονόητο ότι η προσπάθεια για τον εναρμονισμό των χρηματοδοτήσεων με τις τελικές πληρωμές συνεχίζεται.

Βασική επιδίωξη είναι το κράτος, παράλληλα με την προσήλωση στο να μη δημιουργηθεί νέα γενιά ληξιπρόθεσμων οφειλών, να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του ώστε να τονωθεί η ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, που είναι προαπαιτούμενη συνθήκη για την ανάκαμψη της οικονομίας».

Δείτε το σχετικό πίνακα εδώ.

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με τα στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης για τον Ιούλιο 2013

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνονται τα εξής:

«Τα ταμειακά στοιχεία της Γενικής Κυβέρνησης για τον Ιούλιο παρέχουν ποσοτικές ενδείξεις της ικανοποιητικής πορείας των δημοσίων οικονομικών της χώρας κατά το πρώτο επτάμηνο του 2013.

Επιβεβαιώνουν ότι, βήμα-βήμα, προσεγγίζεται ο στόχος της επίτευξης  πρωτογενούς πλεονάσματος από φέτος.

Πλεόνασμα μάλιστα, το οποίο, εάν εξαιρέσουμε την επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωζώνης.

Τα αποτελέσματα δείχνουν τη μεγάλη προσπάθεια της Ελληνικής κοινωνίας στην επίτευξη του στόχου.

Αυτή η εξέλιξη όταν ολοκληρωθεί θετικά στο τέλος του χρόνου, θα δώσει διαπραγματευτική δύναμη στη χώρα.

Θα ενεργοποιήσει τις κοινοτικές δεσμεύσεις για ελάφρυνση του ελληνικού χρέους.

Θα προσδώσει βαθμούς ελευθερίας για εμπλουτισμό του μίγματος οικονομικής πολιτικής και συντεταγμένη έξοδο από την αυστηρή λιτότητα, διανέμοντας κοινωνικό μέρισμα.

Το πρωτογενές αποτέλεσμα, ακόμη και με τη διόρθωση των ταμειακών στοιχείων, είναι θετικό και καλύτερο έναντι της προηγούμενης χρονιάς.

Ειδικότερα, το πρώτο επτάμηνο του έτους το πρωτογενές αποτέλεσμα ήταν πλεονασματικό και ανήλθε στα 2,6 δισ. ευρώ, ενώ κατά την ίδια περίοδο πέρυσι το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώθηκε στα 325 εκατ. ευρώ.

Και χωρίς την ενσωμάτωση των εσόδων από τη μεταφορά των αποδόσεων των Ελληνικών ομολόγων από τις Κεντρικές Τράπεζες του Ευρωσυστήματος (Securities Market Programme – SMPs) ύψους 1,5 δισ. ευρώ –που δεν υπολογίζεται στους στόχους του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής για το δημοσιονομικό έλλειμμα– το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώνεται στα 1,1 δισ. ευρώ.

Επίσης, τα σωρευτικά επίπεδα των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και των εκκρεμών επιστροφών φόρων μειώνονται, καταδεικνύοντας τα θετικά αποτελέσματα της διαδικασίας αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών που ξεκίνησε στα τέλη του Δεκεμβρίου του 2012».

Παρέμβαση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα για το δημόσιο χρέος κατά τη συζήτηση επί του Σχεδίου Νόμου «Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών, Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις» στην Ολομέλεια της Βουλής

Παρέμβαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, Χρήστου Σταϊκούρα, για το δημόσιο χρέος κατά τη συζήτηση επί του Σχεδίου Νόμου «Κώδικας Κοινωφελών Περιουσιών, Σχολαζουσών Κληρονομιών και λοιπές διατάξεις» στην Ολομέλεια της Βουλής.

«Οφείλουμε, όλες οι πτέρυγες της Βουλής, να προσεγγίσουμε το υπαρκτό μείζον πρόβλημα του δημοσίου χρέους με νηφαλιότητα, ρεαλισμό και αλήθεια.

Η αλήθεια είναι:

1ον. Το δημόσιο χρέος, εδώ και δεκαετίες, είναι πολύ υψηλό, ως απόλυτο μέγεθος, ενώ είχε και ισχυρή αυξητική δυναμική.

2ον. Το δημόσιο χρέος θα αυξάνει όσο η χώρα έχει δημοσιονομικά ελλείμματα. Ενώ όσο συνεχίζει και βαθαίνει η ύφεση, τότε και ο δείκτης του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ θα αυξάνει ανάλογα. Αυτό είναι το προφανές.

3ον. Το δημόσιο χρέος, στο κλείσιμο του 2009, μετά τις επαναταξινομήσεις λογαριασμών και την αναθεώρηση του ΑΕΠ που αφορούσαν την περίοδο 2006 – 2009 και που έγιναν κατά τη διάρκεια του 2010 και 2011, ανήλθε στο ύψος των 299,7 δισ. ευρώ (ή 129,7% του ΑΕΠ). Στο κλείσιμο του 2010 ανήλθε στα 329,5 δισ. ευρώ (ή 148,3% του ΑΕΠ). Στο κλείσιμο του 2011 έφτασε στα 355,2 δισ. ευρώ (ή 170,3% του ΑΕΠ). Και το 2012 έκλεισε στα 303,9 δισ. ευρώ (ή 156,9% του ΑΕΠ).

Αξίζει να σημειωθεί ότι:

α) Μόνο από το άθροισμα των δημοσιονομικών ελλειμμάτων της τετραετίας 2010 – 2013, χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι προσαρμογές ροών-αποθέματος, το δημόσιο χρέος θα έπρεπε να είχε αυξηθεί κατά 70 δισ. ευρώ (ή 38,4% του ΑΕΠ του 2013).

Και δεν έχει αυξηθεί σ’ αυτό το επίπεδο.

β) Εάν στο δημόσιο χρέος του 2011 (355 δισ. ευρώ), πριν το 2012 που έγινε η αναδιάρθρωση, προσθέσουμε την ελλειμματική δραστηριότητα του δημοσίου κατά τα έτη 2012 και 2013 (26 δισ. ευρώ) τότε στο τέλος του 2013 το δημόσιο χρέος θα έπρεπε να ξεπεράσει τα 380 δισ. ευρώ ή το 208% του ΑΕΠ. Στα παραπάνω στοιχεία δεν έχουμε προσθέσει τα τοκοχρεολύσια που εξοικονομήσαμε λόγω της αναδιάρθρωσης.

Αυτό, όμως, δεν συμβαίνει, αφού στο τέλος του έτους εκτιμούμε ότι το δημόσιο χρέος θα φτάσει ή ελάχιστα θα ξεπεράσει τα 320 δισ. ευρώ ή το 174% του ΑΕΠ.

Βεβαίως, πρέπει να σημειωθεί ότι στο «φρενάρισμα» αυτό συνέβαλλε η αναδιάρθρωση του χρέους, μέσω του PSI και της επαναγοράς.

Με τους χειρισμούς αυτούς το δημόσιο χρέος ελαφρύνθηκε το 2012 κατά 126 δισ. ευρώ ή 65% του ΑΕΠ.

Δηλαδή κάλυψε μεγάλο μέρος των δημοσίων ελλειμμάτων, αλλά και των αναγκών που προέκυψαν από την αναδιάρθρωση του χρέους, όπως είναι, μεταξύ άλλων, η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών.

Και αναφέρομαι στο χρέος της Γενικής Κυβέρνησης και όχι σ’ αυτό της Κεντρικής Διοίκησης, το οποίο είναι τμήμα της Γενικής και παραδοσιακά λίγο υψηλότερο από το τελικό, αυτό της Γενικής Κυβέρνησης.

4ον. Το ύψος του χρέους της Κεντρικής Διοίκησης, όπως αναγράφεται στο πρόσφατα δημοσιευθέν Δελτίο Δημοσίου Χρέους 2ου Τριμήνου 2013, παρουσιάζει αύξηση, από 305,5 δισ. ευρώ το Δεκέμβριο του 2012 στα 321,6 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2013.

Ωστόσο, αυτή η αύξηση ούτε αιφνίδια ήταν ούτε μπορεί να αποτελέσει αιτία για την πρόκληση οποιασδήποτε ανησυχίας, αφού είναι παροδική, χρονικά ορισμένη και, το σημαντικότερο,  αντιρροπείται από την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Συγκεκριμένα, αυτή η φαινομενική αύξηση χρέους είναι προϊόν της υποχρέωσης απεικόνισης της εκταμίευσης των κεφαλαίων από το EFSF προς το Ελληνικό Δημόσιο προκειμένου να επιτευχθεί η χρηματοδότηση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Ωστόσο, το χρέος που δημιουργείται από την εκταμίευση των κεφαλαίων αντικρίζεται από περιουσιακά στοιχεία που αποτελούν πλέον ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου, με προβλεπόμενη εκποίησή τους και με προσδιορισμένη αξία μεταπώλησης.

5ον. Με τη διαδικασία του PSI το μεγαλύτερο μέρος του δημοσίου χρέους είναι πλέον στα χέρια των εταίρων και του Ευρωσυστήματος.

Μόνο 29,5 δισ. ευρώ βρίσκονται στα χέρια ιδιωτών πιστωτών και 28 δισ. ευρώ στο ΔΝΤ.

Επίσης, η μεσοσταθμική του διάρκεια έχει χρονικά επεκταθεί.

Και οι δύο αυτές παράμετροι έχουν κεφαλαιώδη σημασία για την μείωση του κινδύνου εξόφλησης και αναχρηματοδότησης και για τη βιωσιμότητα του χρέους, ενώ απελευθερώνουν πόρους για την ανάπτυξη και εξοικονομούν χρόνο για την αναδιάταξη της οικονομίας.

Σημειώνεται ότι η διακράτηση του χρέους από τους εταίρους ενισχύει τις διαπραγματευτικές δυνατότητες, όπως προέκυψε και από τις αποφάσεις του Eurogroup στις 26/27 Νοεμβρίου και 13 Δεκεμβρίου 2012 ως προς την βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους.

Επιπροσθέτως, υπογραμμίζεται ότι η μέση διάρκεια του χαρτοφυλακίου από 6,6 έτη στις 31/12/2011 διαμορφώθηκε σε 15,3 έτη στις 31/12/2012.

Και οι τόκοι εξυπηρέτησης από 16,3 δισ. ευρώ το 2011 διαμορφώθηκαν σε 12,2 δισ. ευρώ το 2012, με την πρόβλεψη να μειωθούν σε 6,4 δισ. ευρώ το 2013, απελευθερώνοντας έτσι ρευστότητα για την ανάπτυξη της Ελληνικής οικονομίας.

Σε κάθε περίπτωση, πέραν των εξελίξεων που προανέφερα, το πρόβλημα της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους παραμένει ανοικτό. Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση, τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ. Αυτό θα πραγματωθεί με την επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και με τον εμπλουτισμό του μίγματος της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής με την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων. Διαρθρωτικές αλλαγές, αποκρατικοποιήσεις και βελτίωση της ανταγωνιστικότητας, της αποτελεσματικότητας και της ποιότητας παντού. Στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Ταυτόχρονα, και εφόσον είμαστε συνεπείς προς τις δεσμεύσεις μας, να αξιώσουμε, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Eurogroup το 2012, την έμπρακτη συμβολή των εταίρων μας στην ελάφρυνση του δημοσίου χρέους. Τρόποι υπάρχουν. Θα αναζητήσουμε το βέλτιστο με διαπραγματεύσεις». 

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) ΑΕ

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, σχετικά με την Ελληνική Αεροπορική Βιομηχανία (ΕΑΒ) ΑΕ, ανακοινώνεται το εξής:

  • Στις 30/07/2013 ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας απέστειλε επιστολή προς τον Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων κ. Ευάγγελο Μεϊμαράκη γνωστοποιώντας την πρόθεση της Κυβέρνησης για έναρξη, σύμφωνα με το άρθρο 49Α του Κανονισμού της Βουλής, των κοινοβουλευτικών διαδικασιών αλλαγής των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου (ΔΣ) της ΕΑΒ ΑΕ. Την εν λόγω επιστολή ακολούθησε η από 12/08/2013 επιστολή της Διευθύντριας του Γραφείου του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών που αφορούσε στη διαβίβαση σχετικών με την αλλαγή των μελών του ΔΣ εγγράφων.
  • Στις 06/08/2013 ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας απέστειλε επιστολή προς τον Πρόεδρο της ΕΑΒ ΑΕ κ. Κυριάκο Λινάκη ζητώντας να κινηθεί αρμοδίως και αναλόγως μετά την εμπιστευτική έκθεση του Σώματος Επιθεωρητών – Ελεγκτών Δημόσιας Διοίκησης (ΣΕΕΔΔ). Ειδικότερα, όσον αφορά στη νομιμότητα της διαδικασίας επιλογής και της συναφθείσας σύμβασης για την πλήρωση θέσης διευθυντικού στελέχους της εταιρείας, καθώς και των αποδοχών που καταβλήθηκαν σε αυτό, ζητήθηκε η δρομολόγηση όλων των απαιτούμενων ενεργειών για την αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθέντων και την ικανοποίηση των απαιτήσεων της εταιρείας λόγω μη κατοχής από το εν λόγω στέλεχος των τυπικών προσόντων βάσει των οποίων, κατά τις προβλέψεις της σύμβασης εργασίας του, υπολογίσθηκαν οι αποδοχές του. Επιπλέον, ζητήθηκε η προώθηση κάθε απαραίτητης ενέργειας για την επίλυση του ζητήματος και για τη θεσμική διασφάλιση ότι κάτι αντίστοιχο δεν θα επαναληφθεί στο μέλλον.

Παράλληλα, σε συνέχεια των στοιχείων της Ετήσιας Έκθεσης για το 2012 του Γενικού Επιθεωρητή Δημόσιας Διοίκησης για την ΕΑΒ ΑΕ, ζητήθηκε η ενημέρωση για τις ενέργειες που θα δρομολογηθούν για την αντιμετώπιση των περιγραφόμενων στην εν λόγω έκθεση φαινομένων.

  • Στις 06/08/2013 ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας απέστειλε επιστολή προς τον αρμόδιο Εισαγγελέα Οικονομικού Εγκλήματος γνωστοποιώντας το περιεχόμενο της εν λόγω έκθεσης του ΣΕΕΔΔ και ζητώντας τις δέουσες ενέργειές του στο πλαίσιο άσκησης των αρμοδιοτήτων του.
  • Στις 12/08/2013 ο Πρόεδρος της ΕΑΒ ΑΕ κ. Κυριάκος Λινάκης απέστειλε επιστολή προς τον Αναπληρωτή Υπουργό Οικονομικών κ. Χρήστο Σταϊκούρα γνωστοποιώντας, μεταξύ άλλων, ότι κατά την υπ’ αριθ. 1321 Συνεδρίαση του ΔΣ της ΕΑΒ ΑΕ αποφασίστηκε:

(α) η παύση του εν λόγω στελέχους από τα καθήκοντα του Εκτελεστικού Μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου,

(β) η άμεση διερεύνηση και ο προσδιορισμός των χρηματικών ποσών που αχρεωστήτως καταβλήθηκαν στον εν λόγω στέλεχος καθ’ όλη τη διάρκεια της θητείας του,

(γ) η προετοιμασία της Νομικής Υπηρεσίας της ΕΑΒ ΑΕ ώστε να διεκδικήσει με κάθε νόμιμο τρόπο τόσο την επιστροφή του αχρεωστήτως καταβληθέντος ποσού όσο και την αποκατάσταση της δυσφήμισης που προκλήθηκε στην εταιρεία από τα συγκεκριμένα γεγονότα.

  • Σήμερα, 23/08/2013, σε συνέχεια της άσκησης κακουργηματικής ποινικής δίωξης στα μέλη της Διοίκησης της εταιρείας από τον Επίκουρο Οικονομικό Εισαγγελέα, ο Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας ζήτησε την παραίτηση των μελών του ΔΣ της ΕΑΒ ΑΕ. Τα μέλη του ΔΣ της ΕΑΒ ΑΕ υπέβαλλαν τις παραιτήσεις τους, εκτός από το μέλος του ΔΣ και πρώην στέλεχος της εταιρείας, η περίπτωση του οποίου αποτέλεσε αντικείμενο της εν λόγω έκθεσης του ΣΕΕΔΔ. Για το συγκεκριμένο μέλος κινήθηκε η διαδικασία παύσης του από μέλος του ΔΣ. Η αντικατάστασή του, όπως και των άλλων μελών του ΔΣ, ούτως ή άλλως, έχει δρομολογηθεί από τις 30/7/2013 και η συνεδρίαση της αρμόδιας κοινοβουλευτικής Επιτροπής έχει ορισθεί για την 28/08/2013.

Συνεπώς, το Υπουργείο Οικονομικών παρακολουθεί στενά, από την πρώτη στιγμή, την εξέλιξη του ζητήματος, ενεργώντας για τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος και την προστασία της φήμης της εταιρείας. Προς την κατεύθυνση αυτή, επιφυλάσσεται να αξιοποιήσει κάθε έννομο μέσο που έχει στη διάθεσή του».

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με τη δημοσίευση του Δελτίου Παρακολούθησης Επίτευξης Στόχων Κρατικού Προϋπολογισμού για το 1ο εξάμηνο του 2013

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνεται το εξής:

«Είναι γνωστό ότι η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου της 18ης Νοεμβρίου 2012  ενσωματώθηκε στο Ν. 4111/2013 και από το τρέχον οικονομικό έτος έχει τεθεί σε ισχύ.

Σε αυτόν προβλέπεται, στο πλαίσιο συγκεκριμένων δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών, μηχανισμός παρακολούθησης, σε μηνιαία βάση, των ετήσιων προϋπολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Προβλέπεται η θέσπιση τριμηνιαίων στόχων και ανώτατων ορίων δαπανών, ώστε αυτοί να είναι συμβατοί με τους στόχους του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής (ΜΠΔΣ).

Στο πλαίσιο αυτό, καθιερώνεται η δημοσιοποίηση σε τριμηνιαία βάση των αποτελεσμάτων της παρακολούθησης επίτευξης των στόχων της εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, ώστε να διασφαλιστούν, σε ακόμα μία διάστασή τους, η έγκυρη πληροφόρηση και η διαφάνεια στην πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Πρόκειται για μια σημαντική θεσμική πρωτοβουλία στο πεδίο της αυστηρής παρακολούθησης, του ελέγχου και της αξιολόγησης των δημοσίων οικονομικών, η οποία θα επιτρέψει την εδραίωση και διασφάλιση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας.

Σε εφαρμογή των ανωτέρω, για το πρώτο εξάμηνο του 2013, παρατηρείται ότι οι πραγματοποιήσεις, όπως προκύπτουν από τις δαπάνες και τη μεταβολή των απλήρωτων υποχρεώσεων, είναι χαμηλότερες συγκρινόμενες με το στόχο κατά 1,7 δισ. ευρώ ή κατά περίπου 7%.

Ειδικότερα, οι περισσότεροι φορείς της Κεντρικής Διοίκησης κινήθηκαν χαμηλότερα από τους επιμέρους στόχους που έχουν τεθεί, ενώ αρνητικές αποκλίσεις εντοπίζονται σε περιπτώσεις τριών Υπουργείων για μεμονωμένους, συγκυριακούς αλλά και λογιστικούς λόγους που δεν έχουν χαρακτηριστικά διατηρησιμότητας.

Συνεπώς, η προσπάθεια για την εδραίωση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης συνεχίζεται σταθερά, ενδυναμώνοντας και εμπλουτίζοντας το θεσμικό πλαίσιο άσκησης της δημοσιονομικής πολιτικής με νέα εργαλεία και πρακτικές που θα διασφαλίζουν την αποτελεσματικότητά της».

InstagramYoutube