Τα πρωτόγνωρα και ακραία καιρικά φαινόμενα «Daniel» και «Elias» που έπληξαν κατά κύριο λόγο τις περιοχές της Θεσσαλίας, τη Φθιώτιδα και τη Βόρεια Εύβοια τον Σεπτέμβριο του 2023 προκάλεσαν εκτεταμένες και πολύ σημαντικές βλάβες στο περιφερειακό οδικό δίκτυο.
Παρουσιάστηκαν καθιζήσεις του οδοστρώματος σε διάφορα τμήματα του περιφερειακού δικτύου, έως και πλήρης, σε αρκετές περιπτώσεις, αποδόμηση της υπόβασης του δρόμου, λόγω του μεγάλου ύψους βροχής κατά τη διάρκεια των δύο φαινομένων, καθώς και των υψηλών ταχυτήτων ροής των επιφανειακών υδάτων, λόγω του έντονου ανάγλυφου κάποιων περιοχών.
Ιδιαίτερα στο ορεινό οδικό δίκτυο, δημιουργήθηκαν καταπτώσεις και κατολισθήσεις, βλάβες ή και καταστροφή των πρανών επιχωμάτων ή και ορυγμάτων οδών, με αποτέλεσμα να υποστεί ζημιές τοπικά το οδόστρωμα ή και να καλυφθεί με προϊόντα της κατολίσθησης, ενώ έχουν καταγραφεί και βλάβες στα συνοδά υδραυλικά έργα. Στο πεδινό οδικό δίκτυο, λόγω υπερκάλυψης του οδοστρώματος από όμβρια ύδατα που δεν μπορούσαν να παροχετευτούν, καθώς και από την ορμή των φερτών υλικών που παρασύρθηκαν από περιοχές με υψηλότερο υψόμετρο, παρατηρείται, τοπικά ή και εκτεταμένα, μερική έως και πλήρης καταστροφή της οδού και των συνοδών υδραυλικών έργων.
Εκτεταμένα προβλήματα με μερικές ή ολικές καταρρεύσεις, παρουσιάστηκαν και στα παράλληλα, μικρά τεχνικά έργα, όπως είναι οι τοίχοι αντιστήριξης ανάντη και κατάντη των οδών, οι οχετοί απορροής ομβρίων υδάτων των οδών, οι οποίοι τις διασχίζουν εγκάρσια ή χωροθετούνται παράλληλα στα τοπικά οδικά δίκτυα των Περιφερειών, όπως επίσης και οι επενδεδυμένες τάφροι.
Βλάβες έχουν καταγραφεί και στα δίκτυα ηλεκτροφωτισμού, στην οριζόντια και κατακόρυφη σήμανση, καθώς και στα συστήματα ασφαλείας των οδών.
Στις περιοχές που έχουν παρατηρηθεί ζημιές στα οδικά τμήματα περιλαμβάνονται και βλάβες σε μεγάλα τεχνικά, όπως γέφυρες στις οποίες, κατά περίπτωση, απαιτούνται εργασίες αποκατάστασης αστοχιών ή και επανακατασκευής αυτών που έχουν καταρρεύσει.
Τα προβλήματα προκάλεσαν τη διακοπή της κυκλοφορίας σε πολλά σημεία του οδικού δικτύου, είτε λόγω αδυναμίας, είτε λόγω μη ασφαλούς διέλευσης οχημάτων και πεζών από τα τμήματα αυτά.
Ως εκ τούτου, κρίνεται αναγκαία η άμεση αποκατάσταση του οδικού δικτύου των έξι Περιφερειακών Ενοτήτων (Π.Ε.) που επλήγησαν (Λαρίσης, Μαγνησίας, Τρικάλων, Καρδίτσας, Φθιώτιδας και Ευβοίας) και η επαναφορά της οδικής σύνδεσης των οικισμών, της ασφαλούς μετακίνησης των πολιτών, αλλά και της ομαλής μεταφοράς αγαθών από και προς τις πληγείσες περιοχές.
Αντικείμενο της Πράξης είναι η υλοποίηση των αναγκαίων εργασιών για την αποκατάσταση των βλαβών στο περιφερειακό οδικό δίκτυο, συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων Daniel και Elias σε έξι 6 ΠΕ της Περιφέρειας Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας.
Οι εργασίες αποκατάστασης υπάγονται σε τέσσερα πακέτα/συμβάσεις, ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κάθε περιοχής, στη δημιουργία των οποίων συνυπολογίζεται και η εξειδίκευση των έργων με βάση την κρισιμότητα των θέσεων προτεραιότητας και τη δυνατότητα αποπεράτωσής τους εντός του προβλεπόμενου χρονικού διαστήματος.
Συγκεκριμένα, το πρώτο πακέτο/σύμβαση περιλαμβάνει επεμβάσεις σε 4 Δήμους στην ΠΕ Μαγνησίας (Ζαγοράς -Μουρεσίου, Νοτίου Πηλίου, Βόλου, Ρήγα Φεραίου).
Το δεύτερο πακέτο/σύμβαση περιλαμβάνει επεμβάσεις σε 4 Δήμους των ΠΕ Καρδίτσας και Τρικάλων (Αργιθέας, Λίμνης Πλαστήρα, Μετεώρων και Πύλης).
Το τρίτο πακέτο/σύμβαση περιλαμβάνει επεμβάσεις σε 11 Δήμους των ΠΕ Λάρισας, Καρδίτσας και Τρικάλων (Τεμπών, Τυρνάβου, Ελασσόνας, Αγιάς, Λαρισαίων, Κιλελέρ, Καρδίτσας, Παλαμά, Μουζακίου, Τρικκαίων, Φαρκαδόνας).
Το τέταρτο πακέτο/σύμβαση περιλαμβάνει επεμβάσεις σε 7 Δήμους των ΠΕ Ευβοίας, Φθιώτιδας, Μαγνησίας Λάρισας και Καρδίτσας (Ιστιαίας- Αιδηψού, Μαντουδίου-Λίμνης- Αγίας Άννας,
Δομοκού, Λαμίας, Αλμυρού, Φαρσάλων, Σοφάδων).
Ακολούθησε μία πρωτόγνωρη, πολυσύνθετη και δύσκολη διαδικασία από την Κυβέρνηση και το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών.
Απαιτήθηκε ειδική νομοθετική διάταξη και Πράξη του Υπουργικού Συμβουλίου, και που περιλάμβανε αλλεπάλληλες επιτόπιες αυτοψίες σε 2 χρονικές φάσεις όπου καταγράφηκαν αναλυτικά στοιχεία για περίπου 1.500 σημεία αστοχιών από τεχνικά κλιμάκια των υπηρεσιών του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και των Περιφερειών Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας, ευρείες και συνεχείς συσκέψεις και διαβουλεύσεις με συμμετοχή Περιφερειαρχών και Δημάρχων των περιοχών που επλήγησαν.
Σκοπός ήταν να καθοριστούν τα οριστικά σημεία παρέμβασης που ανήλθαν τελικά σε 1.007 και αφορούσαν σε οδικά τμήματα προς αποκατάσταση και σημειακές αστοχίες σε 6 Περιφερειακές Ενότητες, τα οποία και ομαδοποιήθηκαν σε 4 πακέτα εργασιών, προϋπολογισμού ύψους 900 εκατ. ευρώ (με ΦΠΑ).
Ακολούθησε πλήθος ενεργειών και αποφάσεων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, αναφορικά με τις προαπαιτούμενες εγκρίσεις καθορισμού του τεχνικού αντικειμένου, καθώς και της απαραίτητης εξασφάλισης και επιμερισμού των υψηλών οικονομικών πόρων, που προέρχονται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας (με προϋπολογισμό 509 εκατ. ευρώ) και από το Τομεακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης/ΤΠΑ 2021-2025 (με προϋπολογισμό 391 εκατ. ευρώ) του Υπουργείου.
Τα σημεία αστοχίας ομαδοποιήθηκαν και διαχωρίστηκαν σε προτεραιότητες, με κριτήρια την κρισιμότητα, τη γραμμική τους συνέχεια και τη δυνατότητα αποπεράτωσής τους εντός του προβλεπόμενου χρονοδιαγράμματος, ανάλογα με την πηγή χρηματοδότησης.
Υπενθυμίζεται ότι το αντικείμενο που χρηματοδοτείται από πόρους του ΤΑΑ, έχει ορίζοντα ολοκλήρωσης το χρόνο ισχύος του χρηματοδοτικού εργαλείου ενώ το υπόλοιπο αντικείμενο που θα χρηματοδοτηθεί από πόρους του ΤΠΑ/ΠΔΕ, η διάρκεια των συμβάσεων έχει οριστεί σε 48 μήνες.
Για τη Φθιώτιδα
Για την Π.Ε. Φθιώτιδας, τα έργα είναι προϋπολογισμού 18.600.000 ευρώ και αφορούν τον Δήμο Δομοκού με προϋπολογισμό 7.000.000 ευρώ και τον Δήμο Λαμιέων με προϋπολογισμό 11.600.000 ευρώ.
Αναλυτικά, τα σημεία όπου θα γίνουν οι παρεμβάσεις στον Δήμο Δομοκού είναι:
- Επί της Δευτερεύουσας Ε.Ο. 30 Άρτα – Τρίκαλα – Καρδίτσα – Ν. Μοναστήριον – Φάρσαλα – Μικροθήβαι – Αγχίαλος – Βόλος, Γέφυρα διέλευσης ρέματος Κακκάρας.
- Επί της Δευτερεύουσας Επ.Ο. Βαρδαλή – Μαντασιά – Φιλιαδών, εντός οικισμού Βαρδαλής, διέλευση ρέματος.
- Επί της Πρωτεύουσας Επ.Ο. Κάτω Δομοκός – Βελεσιώτες προς Καλλιφώνι και Καρδίτσα από Ε.Ο. Λαμίας – Λαρίσης και διά Κάτω Εκκάρας και Γαβρακίων.
- Επί Γέφυρας της μη κατηγοριοποιημένης οδού Βούζι-Σκοπιά.
- Επί της Δευτερεύουσας Επ.Ο. Βαρδαλή – Μαντασιά – Φιλιαδών, από εθν. οδού Λαμίας – Λαρίσης και δι΄ Αγραπιδιάς, Πετρωτού και Αχλαδιάς, από Βαρδαλή έως Πετρωτό (σημείο 1).
- Επί της Δευτερεύουσας Επ.Ο. Βαρδαλή – Μαντασιά – Φιλιαδών, από εθν. οδού Λαμίας – Λαρίσης και δι΄ Αγραπιδιάς, Πετρωτού και Αχλαδιάς, από Βαρδαλή έως Πετρωτό (σημείο 2).
Τα σημεία όπου θα γίνουν οι παρεμβάσεις στον Δήμο Λαμιέων είναι:
- Ισόπεδος Κυκλικός Κόμβος στη διασταύρωση της Ε.Ο. Λαμίας – Καρδίτσας (Δευτερεύουσα Ε.Ο.) με την Επ.Ο. Λαμίας – Στυλίδας.
- Δυτική Παράκαμψη Λαμίας Ανάντη της Οδού Σπετσών.
- Δυτική Παράκαμψη Λαμίας Ανάντη της Οδού Κερκύρας.
- Δυτική Παράκαμψη Λαμίας Ανάντη της Οδού Κεφαλληνίας 38.
- Επί της Τριτεύουσας Ε.Ο. Λαμία – Στυλίδα – Αλμυρός – Βελεστίνο – Λάρισα.
- Επί της οδού ΒΙΠΕ – Λιμογάρδι της οδού Στυλίδα – Δίβρη από εθν. οδού Λαμίας – Στυλίδος (Αυλάκι) και διά Λιμογαρδίου και Παλαιοχωρίου.
- Επί της οδού Υπάτης – Καπνοχωρίου – Μονή Αγάθωνος, Τμήμα Υπάτη – Καπνοχώρι.
- Επί της οδού Υπάτης – Καπνοχωρίου – Μονή Αγάθωνος, Τμήμα Καπνοχώρι – Μονή Αγάθωνος.
- Επί της Πρωτεύουσας Επ.Ο. Σ.Σ. Λιανοκλαδίου – Υπάτης προς Μαυρολιθάρι και Άμφισσα διά Κομποτάδων – Μεξιατών – Λουτρών Υπάτης.
- Επί της Πρωτεύουσας Επ.Ο. Σκαμνός – Παύλιανη προς Μαυρολιθάρι από εθν. οδού Λαμίας – Λιβαδειάς διά Πουρνάκι και Οίτης.
- Επί της συνδετήριας οδού του κεντρικού υποσταθμού ΔΕΔΔΗΕ του πολεοδομικού συγκροτήματος.
- Επί της οδού πρόσβασης των πηγών υδροληψίας Γοργοποτάμου.
Αναλυτικά το ιστορικό:
Στις 7 Νοεμβρίου 2024, ο τότε Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας υπογράφει (6ΤΣΧ465ΧΘΞ-Υ24) πράξη Πρόθεσης Χρηματοδότησης με τίτλο «Kατεπείγοντα έργα των παρ. 2Α και 2Γ της υπ’ αρ. 21/12.10.2023 Πράξης του Υπουργικού Συμβουλίου για την αποκατάσταση βλαβών οδικών υποδομών, συνεπεία των έντονων καιρικών φαινομένων Daniel και Elias, στις Περιφέρειες Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας», προϋπολογισμού 396.600.000 ευρώ.
Στις 22 Νοεμβρίου 2024, με Απόφαση (6ΨΜΕ465ΧΘΞ-ΧΨ9) του τότε Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σταϊκούρα, εντάσσεται η πράξη «Αποκατάσταση της προσβασιμότητας μετά τις καταστροφικές επιπτώσεις της κακοκαιρίας «DANIEL» και «ELIAS», στις περιφέρειες Θεσσαλίας και Στερεάς Ελλάδας – Αποκατάσταση οδικού δικτύου» στο «ΤΠΑ ΥΠΟΔΟΜΩΝ ΚΑΙ ΜΕΤΑΦΟΡΩΝ 2021-2025», προϋπολογισμού 396.600.000 ευρώ.
Στις 28 Νοεμβρίου 2024 με Απόφαση (ΡΤ0ΡΗ-ΑΟ9) του Αν. Υπουργού Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών Νίκου Παπαθανάση, το έργο εντάσσεται στο Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Αντικείμενο μέρους του έργου που χρηματοδοτεί το ΤΑΑ είναι η υλοποίηση παρεμβάσεων σε τουλάχιστον 200 θέσεις επέμβασης, σε συνολικό μήκος περίπου 2.100 km του περιφερειακού οδικού δικτύου ποσό ύψους 508.904.012,380 ευρώ (οι υπόλοιπες θέσεις υλοποιούνται απο το ΕΠΑ ποσό ύψους 396.000.000 ευρώ).
Στις 10 Δεκεμβρίου 2024 ο τότε Υπουργός ΥΜΕ Χρήστος Σταϊκούρας εγκρίνει (6ΩΠΙ465ΧΘΞ-9ΛΗ) τη διαδικασία διαπραγμάτευσης χωρίς προηγούμενη δημοσίευση για την ανάθεση του έργου, τη δέσμευση ποσού και τα τεύχη δημοπράτησης.
Απεστάλησαν οι προσκλήσεις σε διαδικασία διαπραγμάτευσης στους οικονομικούς φορείς και κατόπιν κατατέθηκαν, αποσφραγίστηκαν και αξιολογήθηκαν οι σχετικές προσφορές.
Στις 22 Ιανουαρίου 2025, κατακυρώθηκε προσωρινός ανάδοχος (93ΠΟ465ΧΘΞ-30Φ).
Ακολούθησε η αποστολή των σχεδίων συμβάσεων στο Ελεγκτικό Συνέδριο για τον προβλεπόμενο προσυμβατικό έλεγχο, το οποίο και διατύπωσε τη γνώμη ότι δεν κωλύεται η υπογραφή των σχετικών συμβάσεων.
Στις 29 Απριλίου 2025, φτάσαμε στην υπογραφή της Σύμβασης (25SYMV016727336) μεταξύ Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών (Υπουργός Χρίστος Δήμας) και ΑΒΑΞ.
Την άνοιξη του 2026, εκκίνησαν τα έργα αποκατάστασης του οδικού δικτύου, αφού ολοκληρώθηκαν προηγουμένως οι σχετικές μελέτες από πλευράς αναδόχου.
Στις 28 Μαϊου 2026, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών ενέκρινε (Ψ1ΕΧ465ΧΘΞ-ΞΜΙ) την υπεργολαβία του έργου.
Δείτε εικόνες από τα έργα (Μάιος 2026):