- Χρήστος Κων. Σταϊκούρας - https://cstaikouras.gr -

Εισήγηση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Επιτροπή Απολογισμού-Ισολογισμού του Κράτους επί της Κύρωσης του Απολογισμού-Ισολογισμού για το οικονομικό έτος 2011

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Συμμετέχουμε σήμερα σε μία σημαντική διαδικασία λογοδοσίας αναφορικά με τη εκτέλεση του Προϋπολογισμού του Κράτους.

Διαδικασία, από την οποία κρίνεται η αξιοπιστία του υπό συζήτηση Προϋπολογισμού και η επαλήθευση των προσδοκιών και των προβλέψεών του.

Διαδικασία, που επιτελείται με την κατάθεση, συζήτηση και κύρωση του Απολογισμού και Ισολογισμού του Κράτους για το Οικονομικό Έτος 2011.

Μία σημαντική χρονιά.

Χρονιά κατά την οποία δρομολογήθηκαν σημαντικές εξελίξεις και δόθηκαν, προς το τέλος της χρονιάς, διέξοδοι πολιτικής συνεννόησης στο αδιέξοδο διακυβέρνησης που είχε δημιουργηθεί.

Αλλά και χρονιά κατά την οποία αποφασίστηκε και δρομολογήθηκε η αναδιάρθρωση του δημοσίου χρέους, καθώς και η σύναψη ενός νέου δανείου και η κατάρτιση του 2ου Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, που ολοκληρώθηκαν το 2012.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Ξεκινώντας την τοποθέτησή μου, θα ήθελα να αναφερθώ σε μια ειδοποιό διαφορά που χαρακτηρίζει τον Απολογισμό και Ισολογισμό του 2011 έναντι των προηγουμένων.

Το 2011 είναι η πρώτη χρήση για την οποία εφαρμόστηκε η Διπλογραφική Λογιστική Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης για την Κεντρική Διοίκηση, σύμφωνα με τις επιταγές του Ν. 3871/2010 και του ΠΔ 15/2011.

Και αυτό έγινε ταυτόχρονα με την έναρξη της παραγωγικής λειτουργίας του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής.

Η Διπλογραφική Λογιστική Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης αποτελεί το απαραίτητο ενδιάμεσο στάδιο για τη σταδιακή μετάβαση από την παραδοσιακή λογιστική ταμειακής βάσης, στην ακριβέστερη και αποτελεσματικότερη λογιστική πλήρως δεδουλευμένης βάσης, η οποία θα είναι συμβατή με τα διεθνή και τα ευρωπαϊκά πρότυπα λογιστικής και αναφορών.

Σύμφωνα με τη Διπλογραφική Λογιστική Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης:

Οι χρηματοοικονομικές καταστάσεις που συνοδεύουν τη Διπλογραφική Λογιστική Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης είναι οι ακόλουθες:

Επισημαίνεται ότι τα νέα δεδομένα δεν μεταβάλλουν την έννοια και το περιεχόμενο του Απολογισμού.

Παράλληλα, εντοπίζονται σημαντικές λογιστικές ιδιαιτερότητες και παραδοχές κατά την χρήση του 2011. Ειδικότερα:

Στο σημείο αυτό αξίζει να αναφερθούμε σε κάποιους βασικούς ορισμούς της Διπλογραφικής Λογιστικής Τροποποιημένης Ταμειακής Βάσης.

Ειδικότερα:

Επισημαίνεται ότι οι πληρωμές σε υπολόγους διαχειριστές με χρηματικά εντάλματα προπληρωμής, ενώ βαρύνουν τα έξοδα του Προϋπολογισμού κατά την εκταμίευσή τους, εμφανίζονται στη λογιστική αρχικά σε λογαριασμό απαίτησης και βαρύνουν τα έξοδα της χρήσης κατά την οποία γίνεται απόδοση λογαριασμού με την έκδοση του προβλεπόμενου παραστατικού τακτοποίησης.

Επισημαίνεται ότι έχει προβλεφθεί η εγγραφή επισφαλειών επί των απαιτήσεων.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Είναι γεγονός ότι τα αποτελέσματα, όπως αποτυπώνονται στον Απολογισμό του 2011, δεν ήταν τα προσδοκώμενα.

Παρατηρούνται αποκλίσεις.

Και μάλιστα σημαντικές.

Τόσο έναντι του Προϋπολογισμού του 2011 όσο και έναντι του προηγούμενου οικονομικού έτους.

Παρά το γεγονός ότι το 2011, όπως και το 2010, ελήφθησαν μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής πρωτοφανή σε ένταση και έκταση.

Μέτρα ύψους 16,7 δισ. ευρώ (7,7% του ΑΕΠ) για το 2011, προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα Γενικής Κυβέρνησης κατά 4 δισ. ευρώ (1,3% του ΑΕΠ).

Και να διαμορφωθεί στα 19,7 δισ. ευρώ (9,4% του ΑΕΠ) το 2011, από 23,7 δισ. ευρώ (10,7% του ΑΕΠ) το 2010.

Ενώ το έλλειμμα της Κεντρικής Κυβέρνησης ανήλθε στο 10,9% του ΑΕΠ, έναντι πρόβλεψης μείωσής του στο 9,2% του ΑΕΠ.

Και το δημόσιο χρέος εκτοξεύθηκε στα 368 δισ. ευρώ ή 176,5% του ΑΕΠ το 2011, έναντι 299 δισ. ευρώ ή 129% του ΑΕΠ το 2009.

Η αδυναμία επίτευξης του δημοσιονομικών στόχων προέρχεται κυρίως από το σκέλος των εσόδων.

Η αυξανόμενη αβεβαιότητα αναφορικά με τη βιωσιμότητα του Ελληνικού χρέους και η εφαρμογή των δημοσιονομικών μέτρων, όξυναν τις υφιστάμενες πιέσεις συρρικνώνοντας περαιτέρω τη φορολογική βάση και εξασθενώντας το ρυθμό προσαρμογής.

Ενδεικτικά, σύμφωνα και με την Έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου:

1ον. Τα καθαρά εισπραχθέντα έσοδα του Προϋπολογισμού (Τακτικού και Δημοσίων Επενδύσεων), μετά τη μείωση των επιστροφών, εξαιρουμένων των πιστωτικών εσόδων (Τακτικού Προϋπολογισμού και Προϋπολογισμού Δημοσίων Επενδύσεων), ανήλθαν στα 55,3 δισ. ευρώ το 2011, μειωμένα κατά 4,2 δισ. ευρώ έναντι των προβλέψεων.

2ον. Τα φορολογικά έσοδα (άμεσοι και έμμεσοι φόροι) διαμορφώθηκαν στα 43,7 δισ. ευρώ το 2011, μειωμένα κατά 2,2 δισ. ευρώ έναντι του 2010 και κατά 5,3 δισ. ευρώ έναντι των προβλέψεων.

3ον. Oι άμεσοι φόροι παρουσίασαν μείωση κατά 3,3% σε σχέση με το 2010, έναντι αύξησης κατά 4,6% που είχε τεθεί ως στόχος στον Προϋπολογισμό. Η υστέρηση θα ήταν μεγαλύτερη εάν δεν είχε επιβληθεί το Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ηλεκτροδοτούμενων Δομημένων Επιφανειών – ΕΕΤΗΔΕ, από το οποίο εισπράχθηκαν 733 εκατ. ευρώ, χωρίς σχετική πρόβλεψη στον Προϋπολογισμό.

4ον. Γενικότερα, οι εισπράξεις από μέτρα για τα οποία δεν υπήρχε πρόβλεψη στον Προϋπολογισμό ανήλθαν στα 1,7 δισ. ευρώ (π.χ. ΕΕΤΗΔΕ, ειδική εισφορά αλληλεγγύης 2% υπέρ ανέργων, ειδική εισφορά αλληλεγγύης φυσικών προσώπων, τέλος επιτηδεύματος κ.λπ.) δεν αντιστάθμισαν την υστέρηση στα έσοδα, ενώ προβλέπονταν η μη επανάληψη των εισφορών στα φυσικά πρόσωπα και την ακίνητη περιουσία.

Σύμφωνα και με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η επιβολή των εκτός Προϋπολογισμού μέτρων πραγματοποιήθηκε προκειμένου να αμβλυνθούν οι διαφορές μεταξύ προϋπολογισθεισών εισπράξεων και αυτών που πράγματι εισπράχθηκαν κατά την εκτέλεση του Προϋπολογισμού.

5ον. Τα έσοδα από το φόρο εισοδήματος παρουσιάζουν από τα χαμηλότερα ποσοστά εισπραξιμότητας, περίπου στο 80% των προβλέψεων, ενώ εμφανίζονται μειωμένα κατά 15,5% έναντι του 2010, μολονότι προβλέπονταν «αυξημένα κατά 6,5% λόγω της κατάργησης σειράς φοροαπαλλαγών και της ένταξης όλων των εισοδημάτων στην ευρεία φορολογική κλίμακα καθώς και στην αποτελεσματικότητα των νέων τεκμηρίων φορολόγησης ιδιαίτερα στους ελεύθερους επαγγελματίες» (Εισηγητική Έκθεση Κρατικού Προϋπολογισμού 2011, σελ. 76).

6ον. Οι έμμεσοι φόροι διαμορφώθηκαν στα 26,2 δισ. ευρώ το 2011, μειωμένοι κατά 1,6 δισ. ευρώ έναντι του 2010 και κατά 3,9 δισ. ευρώ έναντι του Προϋπολογισμού. Η υστέρηση στις εισπράξεις οφείλεται κυρίως στο ΦΠΑ, στους φόρους συναλλαγών, στους λοιπούς έμμεσους φόρους κατανάλωσης, καθώς και στους φόρους κατανάλωσης που εισπράττονται από τα Τελωνεία.

7ον. Οι προϋπολογισθείσες δαπάνες του ΠΔΕ ανήλθαν σε 6,4 δισ. ευρώ στον Απολογισμό, από 8,5 δισ. ευρώ στον Προϋπολογισμό, αντιπροσωπεύοντας το 4,3% των εξόδων του Γενικού Κρατικού Προϋπολογισμού και το 3,1% του ΑΕΠ.

8ον. Τα βεβαιωθέντα έσοδα διαμορφώθηκαν το 2011 σε 104,5 δισ. ευρώ μαζί με το εισπρακτέο υπόλοιπο του προηγούμενου έτους – χωρίς αυτό 67 δισ. ευρώ –, από τα οποία τελικά εισπράχθηκαν 55,3 δισ. ευρώ.

Πρόκειται, προφανώς, για μια δυσάρεστη, διαχρονική, διαπίστωση.

Τα βεβαιωθέντα έσοδα κάθε έτους δεν εισπράττονται στο σύνολό τους, αφενός μεν διότι οι σχετικές ρυθμίσεις επιτρέπουν την τμηματική καταβολή τους με αποτέλεσμα την είσπραξη μέρους αυτών σε επόμενες χρήσεις, αφετέρου δε λόγω αδυναμίας είσπραξης στο σύνολό τους, αυξάνοντας από έτος σε έτος το εισπρακτέο υπόλοιπο.

Οφείλω, όμως, να σημειώσω ότι η βούληση της Κυβέρνησης είναι εκπεφρασμένη.

Γίνεται μια πολύ σοβαρή προσπάθεια, στην κατεύθυνση βελτίωσης της αποτελεσματικότητας των εισπρακτικών μηχανισμών του Κράτους και της επίσπευσης των μέτρων για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και για την εκδίκαση των φορολογικών υποθέσεων.

Θα κριθούμε εκ του αποτελέσματος.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Πέραν από τις προαναφερθείσες αποκλίσεις και υστερήσεις στο σκέλος των εσόδων, στον Απολογισμό καταγράφονται και ορισμένες θετικές διαπιστώσεις οι οποίες αξίζει να αναδειχθούν και να αναφερθούν.

Ειδικότερα:

1ον. Τα καθαρά (μετά τη μείωση των επιστροφών) μη φορολογικά έσοδα (πρόσοδοι περιουσίας και επιχειρηματικής δράσης του κράτους, λοιπά μη φορολογικά έσοδα, μεταβιβάσεις από την ΕΕ και τα κράτη-μέλη και διάφορα ειδικά μη φορολογικά έσοδα) ανήλθαν σε 7,8 δισ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση σε σχέση με τις προβλέψεις κατά 1,3 δισ. ευρώ ή 19,5%.

Στην αύξηση πέραν των προβλέψεων του Προϋπολογισμού επέδρασαν θετικά:

(α) τα έσοδα από καταπτώσεις εγγυήσεων, τα οποία για πρώτη φορά περιλήφθηκαν στα έσοδα του Προϋπολογισμού,

(β) τα έσοδα από χρηματοοικονομικές συναλλαγές και ειδικότερα τα έσοδα από πώληση συμμετοχών μη εισηγμένων επιχειρήσεων εσωτερικού καθώς και έσοδα από εκχώρηση αδειών και δικαιωμάτων του Δημοσίου,

(γ) τα έσοδα από το αποθεματικό του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και, (δ) τα έσοδα του προγράμματος αντιμετώπιση της χρηματοπιστωτικής κρίσης, για τα οποία υπενθυμίζω τις ενέργειες του Υπουργείου Οικονομικών, κατά το 2ο εξάμηνο του 2012, προκειμένου να διασφαλιστεί η είσπραξη των αποδόσεων από τις προνομιούχες μετοχές, ύψους 555 εκατ. ευρώ, από το Ελληνικό Δημόσιο.

2ον. Οι πρωτογενείς δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 51,7 δισ. ευρώ το 2011, περίπου 1 δισ. ευρώ χαμηλότερα από τις προβλέψεις του Προϋπολογισμού. Και αυτό οφείλεται κυρίως στη σημαντική περιστολή των λειτουργικών και καταναλωτικών δαπανών. Ενώ το 76,7% των πρωτογενών δαπανών διατίθεται για πληρωμές μισθών, συντάξεων, ασφάλιση και περίθαλψη.

3ον. Αναφορικά με τους στόχους που είχαν τεθεί στον Προϋπολογισμό 2011 για την απορρόφηση των κοινοτικών κονδυλίων στα συγχρηματοδοτούμενα έργα από την ΕΕ, τα αιτήματα πληρωμών και οι απολήψεις από την ΕΕ δεν αποκλίνουν σημαντικά από τα προϋπολογισθέντα μεγέθη για το 2011.

Σύμφωνα με το πόρισμα της ομάδας ελέγχου του Ελεγκτικού Συνεδρίου, η επίτευξη των στόχων οφείλεται στην τροποποίηση του Κανονισμού 1083/2006, καθώς και στη μεταβολή των ποσοστών χρηματοδότησης των αξόνων των Επιχειρησιακών Προγραμμάτων μέχρι 95%.

Πρόταση, που είχε κατατεθεί από την τότε Αξιωματική Αντιπολίτευση από τον Φεβρουάριο του 2010.

Βέβαια εξακολουθούν, και το 2011, να παρουσιάζουν ιδιαίτερα χαμηλή απορροφητικότητα τα επιχειρησιακά προγράμματα που αφορούν την ανασύνταξη και τον εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης, την ψηφιακή σύγκλιση, την ενίσχυση της προσαρμοστικότητας του ανθρώπινου δυναμικού, την κατάρτιση ανέργων σε νέους τομείς απασχόλησης, την προστασία του περιβάλλοντος και την πράσινη ανάπτυξη.

Όμως, έχουμε θετικά αποτελέσματα για την πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ κατά το 2ο εξάμηνο του 2012.

Ειδικότερα:

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης είναι αποφασισμένη να συνεχίσει τη δημοσιονομική προσαρμογή και να επιτύχει και τη δημοσιονομική πειθαρχία.

Μετά τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του 2ου εξαμήνου του 2012 και την υιοθέτηση, πρόσφατα (14.01.2013), ενός συνεκτικού και συγκροτημένου πλέγματος δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών, οι πρωτοβουλίες της Κυβέρνησης στο πεδίο της αυστηρής παρακολούθησης, του ελέγχου και της αξιολόγησης των δημοσίων οικονομικών θα επιτρέψουν την εδραίωση της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης στη χώρα μας.

Τα οριστικά στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, όπως αυτά ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών την προηγούμενη εβδομάδα, δείχνουν ότι η χώρα πέτυχε τους δημοσιονομικούς στόχους της το 2012.

Αναλυτικότερα:

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Στην αναμφίβολα επώδυνη διαδικασία της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής, οι τεράστιες θυσίες των πολιτών φαίνεται να πιάνουν τόπο.

Η μεγάλη αυτή προσαρμογή αποτελεί αναγκαία αλλά όχι από μόνη της ικανή συνθήκη για την έξοδο από την κρίση.

Απαιτείται μεγάλη προσπάθεια σε περιβάλλον πολιτικής και κοινωνικής συναίνεσης, συνεννόησης και συνοχής ώστε η Ελληνική οικονομία να μπει σε διαδικασίες επανεκκίνησης, ανάκαμψης και ανάπτυξης.

Γιατί χωρίς ανάκαμψη της πραγματικής οικονομίας, η περαιτέρω πορεία προσαρμογής και σταθεροποίησης θα είναι εύθραυστη.

Σας ευχαριστώ.

Share