Ευρώπη

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εφημερίδα “REAL NEWS” – “Η πολιτική, κυρίως σε δύσκολες περιόδους, δεν ασκείται με ευσεβείς πόθους”

1. Είναι «εκτός λογικής» οι απαιτήσεις της Τρόικας, κ. Υπουργέ;

«Εκτός λογικής» είναι η λήψη πρόσθετων συσταλτικών δημοσιονομικών μέτρων, όταν η χώρα έχει το υψηλότερο κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα στην Ευρώπη, ευρισκόμενη για 6η χρονιά σε συνθήκες ύφεσης και παλεύοντας να σταθεροποιηθεί.

«Εντός λογικής» είναι η εδραίωση της δημοσιονομικής πειθαρχίας, η επιτάχυνση των   διαρθρωτικών αλλαγών, η ανάταξη της πραγματικής οικονομίας.

2. Η Κυβέρνηση μπορεί να φτάσει και στα άκρα; Να τα σπάσει – για να το πω απλά – με την Τρόικα; Ή θα αναζητήσει συμβιβασμό;

Η Κυβέρνηση δεν «ξύνει τα νύχια της».

Οφείλει, όπως το πράττει, να διαπραγματευτεί με γνώμονα το βραχυχρόνιο αλλά και το μακροχρόνιο εθνικό συμφέρον.

Λειτουργεί με ψυχραιμία, λογική, διορατικότητα, τόλμη και αποτελεσματικότητα.

Δεν χειρίζεται τις διαπραγματεύσεις με επικοινωνιακούς όρους.

3. Νέα μέτρα στη Βουλή θα έρθουν;

Νέα, μη ψηφισμένα, δημοσιονομικά μέτρα, με βάση το Πρόγραμμα, δεν προκύπτουν.

Στη φάση που διανύουμε απαιτείται να δοθεί έμφαση και σε άλλους παράγοντες.

Το δημοσιονομικό εγχείρημα πρέπει συνεχώς, όπως και γίνεται, να υποστηρίζεται με την υλοποίηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και να εμπλουτίζεται με πολιτικές για την ανάταξη της οικονομίας.

4. Οι πρόωρες συντάξεις κόβονται; Ή είναι ένα μέτρο που εξετάζει η Κυβέρνηση καθώς δεν έχει ψηφιστεί μέχρι τώρα;

Δεν γνωρίζω αν υφίσταται τέτοιο θέμα.

Όμως, η διασφάλιση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του ασφαλιστικού συστήματος, ώστε να επιτυγχάνεται η διαρθρωτική θωράκισή του, με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης, πρέπει να τυγχάνει της διαρκούς προσοχής όλων των εμπλεκόμενων.

5. Ο Προϋπολογισμός του 2014 πότε θα κατατεθεί στη Βουλή και πότε θα ψηφιστεί;

Μέχρι την 21η Νοεμβρίου.

6. Το πρωτογενές πλεόνασμα για το 2013 θα είναι γύρω στα 340 εκατ. ευρώ;

Εκτιμάται ότι το 2013 θα κλείσει με πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους τουλάχιστον 340 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα και με τα τελευταία στοιχεία για το 20ήμερο του Οκτωβρίου, ο Προϋπολογισμός κινείται εντός στόχων.

7. Η Κυβέρνηση πότε θα ήθελε να ληφθούν οι αποφάσεις για το χρηματοδοτικό κενό και για το χρέος;

Επιθυμούμε και επιδιώκουμε να διευθετηθούν το συντομότερο δυνατό, με άμεσο και καθαρό τρόπο.

Βέβαια, είναι θέματα δυναμικά και πολυσύνθετα.

Υπάρχει μία σειρά από παράγοντες που τα επηρεάζουν.

Ρεαλιστικές λύσεις και τεχνικές υπάρχουν.

Ίσως απαιτηθούν και ισχυρότερα εργαλεία.

Θα αναζητήσουμε το βέλτιστο τρόπο, εν πορεία, μέσα από διαπραγμάτευση.

8. Παίρνετε το μήνυμα ότι οι εταίροι θέλουν να «σπρώξουν» τις αποφάσεις για το χρέος για μετά τις Ευρωεκλογές, που θα γίνουν τον Μάιο του 2014;

Εμείς, από τα μέσα του 2012, επιδιώκουμε και είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας.

Ταυτόχρονα, αναμένουμε συνέπεια και από την πλευρά των εταίρων και δανειστών.

Αναγνωρίζουμε ότι πρόκειται για ένα πολιτικά ευαίσθητο ζήτημα που προκαλεί ανησυχία και σε αυτούς.

Όμως, η αναβλητικότητα και οι επί μακρόν υπεκφυγές δεν βοηθούν.

9. Το δημοσιονομικό κενό για το 2014 είναι 2-3 δισ. ευρώ, όπως λέει η Τρόικα;

Η εκτίμηση της Κυβέρνησης, όπως και της Τρόικα πριν 3 μήνες, είναι ότι δεν υφίσταται δημοσιονομικό κενό για το 2014.

Αυτό ισχύει και σήμερα.

Αρκεί, όπως προβλέπεται και στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, να υλοποιηθούν τα ήδη συμφωνηθέντα μέτρα, να αναληφθούν στοχευμένες διορθωτικές παρεμβάσεις, να επιταχυνθούν οι διαρθρωτικές αλλαγές, συμπεριλαμβανομένων αυτών με θετική δημοσιονομική επίδραση, να ενισχυθεί η φορολογική συμμόρφωση και η απόδοση συγκεκριμένων δράσεων της φορολογικής διοίκησης για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής και την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Χωρίς, όμως, νέους φόρους και οριζόντιες περικοπές μισθών και συντάξεων.

10. Η μη λήψη απόφασης για το χρέος μπορεί να επηρεάσει το αποτέλεσμα των Ευρωεκλογών στην Ελλάδα, εις βάρος των δύο κυβερνητικών κομμάτων, της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ;

Τα αποτελέσματα των Ευρωεκλογών είναι συνάρτηση πολλών παραγόντων.

Πιστεύω ότι στην πατρίδα μας, αλλά και στην Ευρώπη, θα πρέπει όλες οι πολιτικές δυνάμεις και οι πολίτες να απαλλαγούμε οριστικά από τις λογικές και τις πρακτικές των εκλογικών κύκλων.

Εμείς, στην προκείμενη περίπτωση, πρέπει να προτάξουμε, και αυτό κάνουμε, την ολοκλήρωση της μεγάλης προσπάθειας για να ξεκολλήσει πλήρως και οριστικά η χώρα από το τέλμα.

Οι εταίροι και δανειστές οφείλουν να μην επιτείνουν την αβεβαιότητα, η οποία έχει επιπτώσεις στην όλη διαδικασία.

11. Ο Πρωθυπουργός να κάνει πολιτική διαπραγμάτευση;

Δεν συνηθίζω να υποδεικνύω στον κ. Πρωθυπουργό τι να κάνει.

12. Και γιατί είναι «κακό» να έρθει ο Τσίπρας στην εξουσία;

Στο δημοκρατικό πολίτευμα, η εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία προκύπτει μέσα από συντεταγμένες διαδικασίες.

Αν η εναλλαγή αυτή είναι «καλή» και πρέπει να γίνει, ή «κακή» και πρέπει να αποφευχθεί, κρίνεται από τους πολίτες στις εκλογές.

Πιστεύω ότι, σήμερα, η ορθή εθνική επιλογή είναι να ακολουθήσουμε τον ευρωπαϊκό μας προσανατολισμό και να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, ώστε να βγούμε από την κρίση μια ώρα αρχύτερα.

«Κακό» είναι να αναλώσουμε εθνική ενέργεια σε ομφαλοσκόπηση και πισωγυρίσματα.

Η πολιτική, κυρίως σε δύσκολες περιόδους, δεν ασκείται με ευσεβείς πόθους.

13. Ο κ.Τόμσεν επέκρινε το οικονομικό επιτελείο που προχώρησε στην αλλαγή των κριτηρίων για τη χορήγηση του επιδόματος θέρμανσης χωρίς να πάρει το «πράσινο φως» της Τρόικας…

Τα συμπεράσματα, έως σήμερα, από την εφαρμογή του μέτρου δείχνουν ότι υπήρχε περιθώριο για βελτιωτικές ρυθμίσεις, εντός των ορίων του Προϋπολογισμού.

Όπως φαίνεται και στα δημοσιευμένα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το εννεάμηνο, τα έσοδα από το ΦΠΑ πετρελαιοειδών και τον ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων υπολείπονται σημαντικά των στόχων, κατά 298 εκατ. ευρώ και 359 εκατ. ευρώ αντίστοιχα.

Στο πλαίσιο αυτό, συνεξετάστηκαν εναλλακτικά σενάρια.

Η Κυβέρνηση, εν τέλει, αποφάσισε να βελτιώσει την υφιστάμενη κατάσταση με ρυθμίσεις που δεν θα επιβαρύνουν τον Προϋπολογισμό, αλλά και θα ανακουφίσουν τους πολίτες.

14. Η διαπραγμάτευση για τη μείωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης έχει «παγώσει» για του χρόνου;

Η λελογισμένη μείωση του ΕΦΚ είναι θέμα που παραμένει ανοικτό.

Άλλωστε, η διαπραγμάτευση με τους εταίρους είναι μία δυναμική διαδικασία.

Σας θυμίζω ότι η Κυβέρνηση μέχρι σήμερα διαπραγματεύτηκε και συμφώνησε με τους εταίρους τη μείωση του ΕΕΤΗΔΕ κατά 15%, με παράλληλη διεύρυνση της φορολογικής βάσης, την πιλοτική μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση, την αποφυγή νέων περικοπών για τους ένστολους και τη μη εφαρμογή της εισφοράς 2‰ υπέρ ΟΑΕΕ επί του τζίρου των επιχειρήσεων.

15. Θα υπάρξουν κι άλλες αποφάσεις χωρίς τις «ευλογίες» της Τρόικας για μέτρα που απέτυχαν παταγωδώς;

Αποτελούν προτεραιότητες και υποχρεώσεις για την Κυβέρνηση η συνεχής παρακολούθηση, αξιολόγηση και τροποποίηση, προς όφελος της οικονομίας, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, πολιτικών που δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα, σε όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εφημερίδα “Επενδυτής” – “Η μυωπική οπτική, οι ιδεοληψίες, οι δογματισμοί, η πρακτική της επιβολής επιτείνουν και επεκτείνουν τις κρίσεις”

1. Πόσο θα είναι το δημοσιονομικό κενό για το 2014 και τι προβλέψεις υπάρχουν για τη διετία 2015-2016; Τι υπολογίζει η Τρόικα και ποιες είναι οι εκτιμήσεις της Κυβέρνησης;

Όπως γνωρίζετε, βρισκόμαστε σε διαπραγματεύσεις με τους εταίρους και δανειστές μας, για την κατάρτιση του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2014-2017.

Για το μέγεθος του δημοσιονομικού κενού που ενδεχομένως ανακύψει τα επόμενα χρόνια υπάρχουν διάφορες εκτιμήσεις.

Η εκτίμηση της Κυβέρνησης είναι ότι η εκτέλεση του Προϋπολογισμού εφέτος, με την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, και η εξέλιξη της εφαρμογής του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής κατά το 2014 και τα επόμενα έτη, με τα ήδη συμφωνηθέντα μέτρα, αλλά και την ενδυνάμωση της έμφασης σε διαρθρωτικού χαρακτήρα παρεμβάσεις και ευρύτερες αναπτυξιακές πρωτοβουλίες, θα καλύψει την ενδεχόμενη δημοσιονομική απόκλιση, σύμφωνα με το υφιστάμενο σενάριο του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου.

Αν απαιτηθεί, θα γίνουν στοχευμένες διορθωτικές παρεμβάσεις χωρίς, όμως, οριζόντιες προσεγγίσεις και ισοπεδωτικές τακτικές.

2. Αποτελεί επιλογή η ρήξη με την Τρόικα αν επιμείνει στη σκληρή πολιτική λιτότητας και πιέσει για νέα μέτρα; Και τι θα σήμαινε κάτι τέτοιο;

Είναι γνωστό ότι η δημοσιονομική προσαρμογή, ενώ είναι αναγκαία συνθήκη, δεν είναι από μόνη της ικανή για να βγάλει τη χώρα από την κρίση.

Απαιτείται να δοθεί έμφαση και σε άλλους παράγοντες, όπως είναι η προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και θεσμικών και δομικών αλλαγών, η ενίσχυση του Προγράμματος Αποκρατικοποιήσεων και η βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος.

Πιστεύουμε ότι το δημοσιονομικό εγχείρημα πρέπει συνεχώς να εμπλουτίζεται με πολιτικές και δράσεις για την ανάταξη της πραγματικής οικονομίας.

Εμείς, με σταθερά βήματα, συνεχίζουμε την προσπάθεια ώστε, τελικώς, οι τεράστιες θυσίες της Ελληνικής κοινωνίας να πιάσουν τόπο.

Δεν χειριζόμαστε τις διαπραγματεύσεις με επικοινωνιακή στόχευση.

Εργαζόμαστε σκληρά για να είμαστε συνεπείς στις δεσμεύσεις μας.

Ταυτόχρονα, αναμένουμε να είναι συνεπείς και οι εταίροι στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει.

Όπως έχω τονίσει και με άλλη ευκαιρία, θέλουμε να προσεγγίζουν τα θέματα περισσότερο ως εταίροι και λιγότερο ως δανειστές.

Πιστεύω ότι το μεγάλο όραμα της ενοποίησης της Ευρώπης, για να προχωρήσει με επιτυχία έχει ανάγκη από έμπρακτα δείγματα αλληλεγγύης μεταξύ όλων των εταίρων.

Άλλωστε, ουδείς αναμάρτητος.

3. Η αντίδραση της Τρόικας στην απόφαση της Κυβέρνησης να προχωρήσει χωρίς τη σύμφωνη γνώμη της στις ρυθμίσεις για το επίδομα θέρμανσης ποια ήταν;

Αποτελεί προτεραιότητα και υποχρέωση για την Κυβέρνηση η συνεχής παρακολούθηση, αξιολόγηση και τροποποίηση, προς όφελος της οικονομίας, των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών, πολιτικών που δεν αποδίδουν τα αναμενόμενα, σε όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ένα τέτοιο μέτρο, ήταν και η εξίσωση του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης και κίνησης.

Αποτελούσε, από το Νοέμβριο του 2011, μνημονιακή υποχρέωση της χώρας.

Τα συμπεράσματα, έως σήμερα, από την εφαρμογή του μέτρου δείχνουν ότι υπάρχει περιθώριο για βελτιωτικές ρυθμίσεις, εντός των ορίων του Προϋπολογισμού.

Στο πλαίσιο αυτό, συνεξετάστηκαν από το Υπουργείο Οικονομικών και τους εταίρους εναλλακτικά σενάρια.

Η Κυβέρνηση, εν τέλει, αποφάσισε ώστε να βελτιώσει την υφιστάμενη κατάσταση, με ρυθμίσεις που δεν θα επιβαρύνουν τον Προϋπολογισμό.

4. Οι εταίροι φαίνεται ότι πηγαίνουν ακόμα πιο πίσω τις αποφάσεις  για το χρέος. Τώρα λένε για το καλοκαίρι, μετά τις Ευρωεκλογές. Πότε βλέπετε να ξεκινά η συζήτηση επί της ουσίας για το χρέος και τι μορφή εκτιμάτε ότι θα έχει η ελάφρυνση; Το «κούρεμα» έχει αποκλειστεί;

Όπως έχω τονίσει πολλές φορές, το ζήτημα της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους παραμένει ανοιχτό.

Η χώρα οφείλει να φρενάρει ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση τόσο ως απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Όμως, οι δικές μας προσπάθειες δεν επαρκούν.

Εμείς, όπως ήδη επεσήμανα, τηρούμε τις δεσμεύσεις μας.

Αξιώνουμε, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Eurogroup του 2012, την έμπρακτη συμβολή των εταίρων μας στην ελάφρυνση του δημόσιου χρέους.

Λύσεις και τεχνικές υπάρχουν.

Θα αναζητήσουμε τις βέλτιστες, εν πορεία, μέσα από διαπραγμάτευση.

Σε κάθε περίπτωση, το υπαρκτό και μείζον θέμα του δημόσιου χρέους οφείλουμε, όλοι οι εμπλεκόμενοι, να το προσεγγίσουμε με νηφαλιότητα και ρεαλισμό, αποφεύγοντας θολές εκτιμήσεις, δραματοποιήσεις και, βεβαίως, την επικοινωνιακή διαχείριση.

5. Πως θα εξελιχθεί η κόντρα ΔΝΤ – Γερμανών για το «κούρεμα»; Υπάρχει περίπτωση αποχώρησης του ΔΝΤ από το σχήμα;

Τα θέματα είναι δυναμικά και πολυσύνθετα.

Αν λάβουμε υπόψη τη διαφορετικότητα τόσο του θεσμικού τους ρόλου στο διεθνές σύστημα όσο και των συμφερόντων τους, δεν είναι παράλογο να υπάρχουν διαφορετικές προσεγγίσεις σε διάφορες πτυχές του προβλήματος.

Βέβαια, είναι αλήθεια ότι οι μεγάλοι που εμπνεύστηκαν και τροχιοδρόμησαν την ενοποίηση της Ευρώπης και τη στρατηγική εταιρική σχέση μεταξύ των δυνάμεων εκατέρωθεν του Ατλαντικού, θεωρούσαν ως ακρογωνιαίο λίθο τη δημιουργική αλληλεγγύη των εταίρων.

Κατά την πεποίθησή μου, πρέπει όλοι μας να επανέλθουμε στην κοίτη που οριοθέτησαν οι μεγάλοι δημιουργοί.

Η μυωπική οπτική, οι ιδεοληψίες, οι δογματισμοί, η πρακτική της επιβολής επιτείνουν και επεκτείνουν τις κρίσεις.

Θεωρώ ότι όλοι, μικροί και μεγάλοι «παίκτες» στην παγκόσμια σκηνή, καλόν είναι να γνωρίζουν ότι στις μέρες μας απολύτως ασφαλή και μόνιμα καταφύγια δεν υπάρχουν ούτε για τα «βουβάλια» ούτε για τους «βατράχους».

6. Έξοδος στις αγορές θα επιχειρηθεί; Για τι ποσό μιλάμε;

Οι χρηματοδοτικές συνθήκες όπως και οι ανάγκες της χώρας μας για την επόμενη περίοδο είναι γνωστές.

Το χρηματοδοτικό κενό θα μπορούσε να καλυφθεί με  διάφορους τρόπους.

Η χώρα θα πρέπει να προετοιμάζεται, με ευθύνη και προσοχή, για όλα τα ενδεχόμενα και, βεβαίως, να εντάξει  στο χρηματοδοτικό προσανατολισμό της την «επιστροφή στις αγορές».

Στο μεταξύ εργαζόμαστε μεθοδικά, με προσεκτικά βήματα και υπεύθυνους χειρισμούς.

Επεξεργαζόμαστε μια στρατηγική και υλοποιούμε σταδιακά τις προϋποθέσεις ώστε η ενδεχόμενη έξοδος της χώρας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου να καταστεί εφικτή, αλλά όσο γίνεται και πιο συμφέρουσα από άποψη κόστους.

7. Το χρηματοδοτικό κενό πόσο θα είναι;

Όπως προανέφερα, οι χρηματοδοτικές ανάγκες της χώρας μας για την επόμενη περίοδο είναι γνωστές.

Όμως, υπάρχουν μία σειρά από παράγοντες που επηρεάζουν το εύρος των αναγκών αυτών, όπως είναι οι αποκρατικοποιήσεις, η ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, η διαδικασία εξόφλησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών κ.ά.

Συνεπώς, θεωρώ ότι θα ήταν πρώιμο να αναφερθούμε τώρα, με ακρίβεια, στο επίπεδο του χρηματοδοτικού κενού.

8. Τη νέα δανειακή σύμβαση με την Τρόικα δεν θα την αποφύγουμε πάντως απ´ ότι φαίνεται. Είναι δυνατόν να μην συνοδευτεί από απαίτηση για νέα μέτρα;

Θεωρώ ότι, ειδικά στην ευαίσθητη περίοδο που διανύουμε, εμείς πρέπει να είμαστε επικεντρωμένοι πρωτίστως στην εφαρμογή της ήδη αποφασισμένης πολιτικής.

Να επιδιώκουμε την επίτευξη των τεθέντων στόχων και τη διαπραγμάτευση των πολιτικών που έχουν αποδειχθεί οικονομικά αναποτελεσματικές και κοινωνικά άδικες.

Όλα τα άλλα, εφόσον παραστεί ανάγκη, θα συζητηθούν αρμοδίως και μέσα από τις προβλεπόμενες  διαδικασίες.

9. Τι ύψους υπολογίζετε ότι θα είναι το πρωτογενές πλεόνασμα;

Εργαζόμαστε ώστε οι δημοσιονομικοί στόχοι, που είχαν τεθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, να επιτευχθούν για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Εκτιμάται ότι το 2013 θα κλείσει με πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους τουλάχιστον 340 εκατ. ευρώ.

Και αυτή είναι μία συντηρητική εκτίμηση.

Να σημειωθεί ότι στη διαμόρφωση του πρωτογενούς αποτελέσματος δεν περιλαμβάνεται η αναδρομική μείωση του επιτοκίου σε χορηγηθέντα από την ΕΕ δάνεια (GLF), η μεταφορά αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος (ANFAs) αλλά και τα ποσά που αντιστοιχούν στα Securities Market Programme (SMPs) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Χωρίς την εξαίρεση των ανωτέρω ποσών το πρωτογενές πλεόνασμα διαμορφώνεται περίπου σε 3,5 δισ. ευρώ.

Υπενθυμίζεται ότι το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές αποτέλεσμα για φέτος, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, σύμφωνα με τις προβλέψεις τόσο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής όσο και του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

Αυτό το στοιχείο αποδεικνύει ότι η δημοσιονομική προσαρμογή είναι πρωτόγνωρη, επιβεβαιώνει όμως κιόλας ότι εν πολλοίς η βιωσιμότητά της εξαρτάται και από την ανάταξη και διατηρήσιμη ανάπτυξη της οικονομίας.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο συνέδριο του ΕΚΕΜΕ–TEPSA – «Η Πολιτική Απέναντι στη Νέα Πραγματικότητα»

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω το Ελληνικό Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών και Ερευνών (ΕΚΕΜΕ) και τους διοργανωτές του Συνεδρίου, όπως και τον Ομότιμο Καθηγητή κ. Καζάκο, για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να συμμετάσχω στη σημερινή συζήτηση.

Κυρίες και Κύριοι,

Στη νέα πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μας έχει ιδιαίτερη σημασία ο επανακαθορισμός του ρόλου και της ευθύνης όλων μας.

Πολιτών, κοινωνίας, κράτους, πολιτικής και αγοράς, ώστε να καταφέρουμε να ξεπεράσουμε με ελαχιστοποίηση του κόστους τις παθογένειες του εγχώριου υποδείγματος.

Εμφανείς και υποβόσκουσες μακροχρόνιες παθογένειες στο αξιακό, θεσμικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πεδίο.

Και όσον αφορά, ειδικότερα, το πεδίο της οικονομίας οι χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς, αδυναμίες ήταν και είναι σε όλους μας γνωστές.

Πρόκειται για υστερήσεις, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Έτσι, η Ελλάδα, είναι γεγονός με υστερήσεις, στην αφετηρία, έναντι των σημερινών εταίρων, λειτούργησε επί πολλές δεκαετίες, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Συνθήκες που επιδεινώθηκαν μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη.

Οι εξελίξεις αυτές «πυροδότησαν», τα επί μακρόν υπαρκτά και υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Μία κρίση, φυσικά, που βρήκε το εγχείρημα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) ημιτελές, και τις ηγεσίες της Ευρωζώνης αδυνατούσες να διαχειριστούν τα προβλήματα που προέκυπταν.

Είναι γεγονός, συνεπώς, ότι η Ευρώπη αντιμετώπισε την παγκόσμια οικονομική κρίση στους κόλπους της με αργά αντανακλαστικά.

Άργησε να συνειδητοποιήσει πως η κρίση ήταν και είναι «συστημική».

Ότι απειλεί την ίδια τη βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος και του ενιαίου οικοδομήματος.

Αυτή, βέβαια, η χρονική υστέρηση εντοπίστηκε και στο εσωτερικό της χώρας.

Μερικοί, παραγνώρισαν τις επικείμενες συνέπειες της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης και μιλούσαν αποκλειστικά για «ελληνική κρίση», αδιαφορούσαν για τη συγκρότηση μετώπου για τις δυσκολίες που είχαν χτυπήσει την πόρτα μας και ευαγγελίζονταν πολιτικές δημοσιονομικού επεκτατισμού.

Η εξέλιξη των γεγονότων είναι γνωστή.

Η κρίση δανεισμού, η προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης και η εφαρμογή ενός «ασφυκτικού» Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής από το 2010.

Κυρίες και Κύριοι,

Την ένταξη στο Μηχανισμό Στήριξης ακολούθησε μια τριετία κατά την οποία η Ελληνική οικονομία έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Μια περίοδος κατά την οποία οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες τόσο σε όρους δημοσιονομικού εγχειρήματος, όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Μία περίοδος που χαρακτηρίστηκε από δύο φάσεις προσαρμογής.

Και σ’ αυτές εντοπίζεται ο καθοριστικός παράγοντας της πολιτικής.

Ειδικότερα, λοιπόν, το πρώτο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, το πρώτο «Μνημόνιο» όπως έχουμε συνηθίσει να το αποκαλούμε, δομούσε τη δημοσιονομική προσαρμογή, κυρίως, στο σκέλος των φορολογικών εσόδων και όχι στο σκέλος των δαπανών, παραγκωνίζοντας τη σημασία των δομικών διαρθρωτικών αλλαγών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ απουσίαζαν ή δεν εφαρμόζονταν πρωτοβουλίες για την τόνωσης της αγοράς και της πραγματικής οικονομίας.

Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής επιλογής;

Μεγαλύτερη ύφεση, απόκλιση από τους στόχους, σημαντικές αστοχίες στην αποτελεσματικότητα των μέτρων και πλήγμα στην αξιοπιστία του εγχειρήματος.

Η συνταγή αυτή τροποποιήθηκε κατά το δεύτερο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, το δεύτερο «Μνημόνιο», και, ειδικότερα, στη διάρθρωση του δημοσιονομικού εγχειρήματος, όπως αυτό διαμορφώθηκε το Νοέμβριο του 2012.

Έτσι, το δημοσιονομικό εγχείρημα βασίζεται κατά τα 2/3 στο σκέλος των δαπανών, συμβάλλοντας, όπως προκύπτει και από τη διεθνή βιβλιογραφία, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και διατηρησιμότητάς του.

Παράλληλα, το δημοσιονομικό εγχείρημα εμπλουτίζεται από τις διαρθρωτικές αλλαγές στη σφαίρα του δημοσίου τομέα, αλλά και του ιδιωτικού τομέα, από τις πρώτες αποκρατικοποιήσεις, από τις στοχευμένες κινήσεις για την τόνωση της δραστηριότητας της πραγματικής οικονομίας.

Προς την κατεύθυνση αυτή θα μπορούσαν να καταγραφούν και οι πρώτες κινήσεις αποκλιμάκωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.

Είναι γεγονός ότι φέτος, για πρώτη φορά την τελευταία περίοδο, επήλθαν στοχευμένες ελαφρύνσεις σε φόρους, όπως είναι η μείωση κατά 15% στο Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων και η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση.

Και προσπαθούμε και για άλλες.

Είναι ξεκάθαρο, συνεπώς, ότι μεταξύ πρώτου και δεύτερου «Μνημονίου» η συνταγή διαφοροποιήθηκε, στο μέτρο πάντα του εφικτού και μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής πολιτικής ποιο είναι;

Οι δημοσιονομικοί στόχοι που έχουν τεθεί, επιτυγχάνονται.

Σε καμία περίπτωση, φυσικά, δεν παραγνωρίζεται το αποτέλεσμα των προηγούμενων ετών.

Ωστόσο, εκείνο το δημοσιονομικό αποτέλεσμα παρουσίαζε μεγάλη απόκλιση από το εγχείρημα για την επίτευξή του.

Κυρίες και Κύριοι,

Σήμερα, το 2013, οι δημοσιονομικοί στόχοι προσεγγίζονται επιτυχώς, χωρίς τη λήψη πρόσθετων οριζόντιων μέτρων.

Επιτυγχάνονται οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής που είχαν τεθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Εκτιμάται, σύμφωνα και με τα στοιχεία του Προσχεδίου του Προϋπολογισμού του 2014, ότι εφέτος θα υπάρξει ένα μικρό αλλά βιώσιμο πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους, τουλάχιστον, 340 εκατ. ευρώ.

Και πρόκειται για συντηρητική εκτίμηση.

Το εν λόγω πλεόνασμα, εάν εξαιρεθεί η επίδραση της ύφεσης και των άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, καθώς, σύμφωνα τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα της χώρας εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 6,3% του ΑΕΠ έναντι 1,7% του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη.

Καθιστώντας μάλιστα τη χώρα, σύμφωνα και με την τελευταία Έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, την καλύτερη Ευρωπαϊκή χώρα σε όρους κυκλικά διορθωμένου πρωτογενούς αποτελέσματος.

Όρους με τους οποίους θα πρέπει να αξιολογείται η δημοσιονομική προσαρμογή, σύμφωνα με την ίδια Έκθεση, ώστε να μην υπονομεύεται η ανάκαμψη της οικονομίας.

Παράλληλα, βέβαια, με τα δημοσιονομικά δεδομένα, θετικές ενδείξεις προκύπτουν, μεταξύ άλλων, και από τις μακροοικονομικές εξελίξεις, καθώς η ύφεση επιβραδύνεται και διαψεύδει επί τα βελτίω τις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται.

Κυρίες και Κύριοι,

Πρόκειται, φυσικά, για ενδείξεις μικρού μεγέθους μπροστά στο τεράστιο μέγεθος των θυσιών της κοινωνίας.

Θετικές ενδείξεις, ως αποτέλεσμα της απόφασης της Κυβέρνησης Συνεργασίας το καλοκαίρι του 2012 να επιταχύνει ώστε να βγει η χώρα το ταχύτερο δυνατόν από το ανηφορικό τούνελ, στο οποίο είχε βρεθεί.

Συνιστούν μια ενθαρρυντική βάση για τη συνέχιση μιας πολιτικής, εμπλουτισμένης ακόμα περισσότερο με αναπτυξιακές δράσεις και πρωτοβουλίες που θα συμβάλλουν καθοριστικά στη διατηρήσιμη επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε θετικό πρόσημο.

Και αυτό διότι τα χρόνια διαρθρωτικά και δημοσιονομικά προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας, που καθήλωναν την μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και δυναμική της, δεν έχουν αντιμετωπιστεί σε όλο τους το εύρος.

Και για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και θεσμικών αλλαγών, η περαιτέρω προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, και η επιτάχυνση των δομικών αλλαγών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος.

Στο πεδίο της δημοσιονομικής πολιτικής, ειδικότερα, η πολιτική επιλογή σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα είναι η διαμόρφωση ή συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου που διασφαλίζει τόσο τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, όσο και το αποτέλεσμα που έχει επιτευχθεί σε όρους δημοσιονομικής προσαρμογής και εξυγίανσης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, έχουμε προωθήσει και υλοποιήσει συγκροτημένες θεσμικές παρεμβάσεις που θα διαμορφώσουν το σταθερό πλαίσιο χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Συγκεκριμένα, ήδη, από το δεύτερο μισό του 2012, μεταξύ άλλων, έχουμε προχωρήσει:

  • Στην επικαιροποίηση και βελτίωση του συστήματος δημοσιονομικών ελέγχων.
  • Στην ποσοτική και ποιοτική ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
  • Στην ενίσχυση του πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών με την παράλληλη ενεργοποίηση μηχανισμών παρακολούθησης των ΔΕΚΟ, των ΝΠΙΔ και των ΟΤΑ.
  • Στη θέσπιση τριμηνιαίων ενημερωτικών δελτίων επίτευξης των στόχων των προϋπολογισμών των δομών και των φορέων του ευρύτερου δημοσίου τομέα στο πλαίσιο της παρακολούθησής τους.
  • Στην εφαρμογή μιας αυστηρής διαδικασίας αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου και αποτροπής δημιουργίας νέας γενιάς υποχρεώσεων, εστιάζοντας στην τήρηση του μητρώου δεσμεύσεων.
  • Στην αναβάθμιση του ρόλου του Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, αρχικά με την επαναλειτουργία του και στη συνέχεια με τη διασφάλιση -με σεβασμό- της θεσμικής του υπόστασης, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε στο παρελθόν.

Επίσης, κατά το δεύτερο μισό του 2013 προχωρούμε:

  • Στην επικαιροποίηση και αναμόρφωση του πλαισίου δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας, προκειμένου να εναρμονιστεί το υφιστάμενο εθνικό νομικό πλαίσιο με τα ισχύοντα στην Ευρωζώνη, και όπου είναι δυνατόν να τα υπερβαίνει.
  • Στο σχεδιασμός ενός ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου, το οποίο θα αποτελείται από έγκριτους και υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακούς που θα αξιολογεί, μεταξύ άλλων, το μακροοικονομικό σενάριο επί του οποίου θα δομείται η δημοσιονομική πολιτική, τα συστατικά της δημοσιονομικής πολιτικής, την επίτευξη των στόχων του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου και τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.

Επίσης, επεξεργαζόμαστε ο νέος αυτός θεσμός, να αξιολογεί και να ποσοτικοποιεί σε όρους δημοσιονομικών και μακροοικονομικών επιπτώσεων τα οικονομικά προγράμματα των πολιτικών κομμάτων κατά την προεκλογική περίοδο, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξάλειψη φαινομένων «λαϊκισμού» και «πλειοδοσίας παροχών» που χαρακτήρισαν τις εκλογικές αναμετρήσεις του παρελθόντος και ταλάνισαν την ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Κυρίες και Κύριοι,

Θεωρώ ότι τέτοιες κινήσεις και πρωτοβουλίες της πολιτικής ανταποκρίνονται στην ανάγκη για το χτίσιμο μιας νέας καλύτερης πραγματικότητας για όλους.

Εντός και εκτός χώρας.

Για την Ελλάδα, για την Ευρώπη.

Πρέπει να αγωνιζόμαστε για μία Ευρώπη που θα ανταποκρίνεται στο όραμα των μεγάλων Ευρωπαϊστών, αλλά και στα όσα σημαντικά έχουμε πετύχει μέχρι σήμερα.

Άλλωστε, όπως προκύπτει μέσα από τη μελέτη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τα μεγαλύτερα βήματα εμβάθυνσης της Ένωσης ήταν αποτέλεσμα εξίσου μεγάλων κρίσεων και αμφισβητήσεων της ευρωπαϊκής ιδέας.

Σε μία τέτοια κρίσιμη φάση βρισκόμαστε σήμερα, όπου πρέπει να προσπαθήσουμε οι κοινοτικές αποφάσεις να εμπεριέχουν το στοιχείο της εταιρικής αλληλεγγύης και να ενσωματώνουν τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών για την προώθηση της μεγάλης ιδέας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Προσδοκίες της κοινωνίας των πολιτών για μία Ευρώπη που θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα όλων, με γνώμονα την ευημερία όλων.

Βεβαίως υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να κάνουμε.

Υπάρχουν σημαντικά βήματα ακόμα να γίνουν για τη βελτίωση των θεσμών, το σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικής, πολιτικών και δράσεων, με αυτοδέσμευση των πολιτικών δυνάμεων για την επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων.

Και σ’ αυτή την προσπάθεια θεωρώ ότι πρέπει να συμμετέχουμε όλοι.

Σας ευχαριστώ.

InstagramYoutube