Πέμπτη, 3 Φεβρουαρίου 2022

Δελτίο Τύπου

Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Επίκαιρη Επερώτηση των Βουλευτών της Κ.Ο. του Κινήματος Αλλαγής προς τους Υπουργούς Οικονομικών, Ανάπτυξης & Επενδύσεων, Περιβάλλοντος & Ενέργειας, Αγροτικής Ανάπτυξης & Τροφίμων και Εργασίας & Κοινωνικών Υποθέσεων, με θέμα: «Πλήρης απραξία της Κυβέρνησης μπροστά στο τσουνάμι της ακρίβειας και της αισχροκέρδειας».

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Είναι γεγονός ότι από τα μέσα του προηγούμενου έτους, σε όλες τις διεθνείς αγορές, παρατηρούνται αυξήσεις τιμών βασικών προϊόντων, οι οποίες σε κάποιες περιπτώσεις, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και ορισμένα τρόφιμα, είναι πράγματι απότομες και σημαντικές.

Απαιτείται – αρχικά – σωστή διάγνωση του προβλήματος, και – στη συνέχεια – ορθολογική αντιμετώπισή του.

Όπως είχα την ευκαιρία να αναφέρω σε πρόσφατη τοποθέτηση στη Βουλή, στα αρχικά στάδια του φαινομένου υπήρχαν δύο γνώμες αναφορικά με τα αίτιά του.

Σύμφωνα με την πρώτη, η οποία σε μεγάλο βαθμό υποστηρίζεται από μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, οι ανατιμήσεις είναι ως επί το πλείστον συγκυριακές και θα υποχωρήσουν εντός του 2022.

Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η γρηγορότερη του αναμενομένου ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας από την κρίση του κορονοϊού οδηγεί σε αυξημένη ζήτηση προϊόντων.

Αντίθετα, η πλευρά της προσφοράς, αποκαθίσταται με πιο αργούς ρυθμούς.

Αυτή η ασυμμετρία ανάκαμψης μεταξύ παγκόσμιας ζήτησης και προσφοράς οδηγεί σε συγκυριακές αυξήσεις τιμών, οι οποίες μεγεθύνονται εξαιτίας του αποτελέσματος βάσης, δηλαδή της καταβαράθρωσης τιμών που δημιούργησε η καθίζηση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας το 2^ο τρίμηνο του 2020.

Παράγοντες όπως η κατανάλωση των αποταμιεύσεων, που αυξήθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, συντηρούν τις ανατιμήσεις, εξαιτίας περαιτέρω τόνωσης της ζήτησης σε υψηλότερα του φυσιολογικού επίπεδα, ειδικά σε ό,τι αφορά τα διαρκή καταναλωτικά αγαθά.

Και αυτοί οι παράγοντες, όμως, είναι προσωρινού χαρακτήρα.

Σύμφωνα με τη δεύτερη γνώμη, οι ανατιμήσεις δεν είναι συγκυριακές, αλλά το αποτέλεσμα πιο επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.

Συγκεκριμένα, οι ανατιμήσεις είναι το αποτέλεσμα της εξαιρετικά επεκτατικής – σε παγκόσμιο επίπεδο – νομισματικής πολιτικής των τελευταίων ετών, αλλά και της αύξησης του δημοσίου χρέους σε όλες τις χώρες του κόσμου, εξαιτίας της κρίσης του κορονοϊού.

Επιπρόσθετα των παραπάνω, τους τελευταίους μήνες στον διεθνή διάλογο έχει διατυπωθεί και μια νέα, ενδιαφέρουσα υπόθεση, που συνδέει την παρατηρούμενη αύξηση πληθωρισμού με την απαραίτητη για τη μακροχρόνια οικονομική ανάπτυξη διαδικασία ανακατανομής οικονομικών πόρων, που προκαλείται από μόνιμες δομικές αλλαγές που έχει δημιουργήσει η πανδημία σε ό,τι αφορά τη σύνθεση της ζήτησης για αγαθά και υπηρεσίες.

Σύμφωνα με την υπόθεση αυτή, σε περιβάλλον υψηλών ρυθμών οικονομικής ανάπτυξης, όπως αυτό που διανύουμε, μια τελικά προσωρινή, αλλά παρατεταμένη σε διάρκεια, αύξηση του πληθωρισμού είναι αναπόφευκτη, ως αποτέλεσμα της αλλαγής των σχετικών τιμών που προκαλεί η αναδιανομή των οικονομικών πόρων της οικονομίας προς κλάδους που καταγράφουν μόνιμα υψηλότερη ζήτηση, έναντι κλάδων που παρουσιάζουν μόνιμα χαμηλότερη ζήτηση, σε σχέση με την προ-πανδημίας περίοδο.

Τέλος, έχει καταστεί σαφές, ιδιαίτερα στην Ευρώπη, ότι οι τιμές ενέργειας, και ειδικότερα αυτές του φυσικού αερίου, οι οποίες αποτελούν και βασικό προσδιοριστικό παράγοντα της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος, επηρεάζονται από διεθνείς γεωπολιτικές εξελίξεις, που όλοι αντιλαμβανόμαστε.

Είναι προφανές σε κάθε οικονομικό αναλυτή, ότι οι αυξομειώσεις της γεωπολιτικής έντασης που συνδέεται με συγκεκριμένες διενέξεις, αντανακλάται άμεσα στη διεθνή τιμή του φυσικού αερίου, και ειδικά στην αγορά της Ευρώπης.

Παράλληλα όμως, οι αυξήσεις στις τιμές ενέργειας εμπεριέχουν και ένα σχετικά μικρό, αλλά πιο δομικό, στοιχείο, το οποίο προέρχεται από την αύξηση της τιμής δικαιωμάτων εκπομπής ρύπων.

Αυτή αποτελεί αναγκαίο συστατικό της μετάβασης σε ένα κλιματικά διατηρήσιμο ενεργειακό μείγμα, αφού αποθαρρύνει επενδύσεις σε βλαβερές για το κλίμα μορφές ενέργειας και ενθαρρύνει την υποκατάστασή τους από πράσινες μορφές ενέργειας.

Το αποτέλεσμα αυτής της υποκατάστασης είναι ότι η ομαλοποίηση των γεωπολιτικών εντάσεων θα οδηγήσει σε πολύ σημαντική αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας από τα σημερινά τους πολύ υψηλά επίπεδα, αλλά σε επίπεδα που – για ικανό χρονικό διάστημα – θα είναι υψηλότερα από αυτά που παρατηρούσαμε πριν από την πανδημία.

Όπως έπραξα και πρόσφατα στη Βουλή, έτσι και σήμερα, θα επιχειρήσω να αξιολογήσω τις παραπάνω υποθέσεις με βάση τα ποσοτικά στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας.

Θα ξεκινήσω αξιοποιώντας τους δείκτες που χρησιμοποιούν όλες οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες και οι διεθνείς οργανισμοί για να αποτιμήσουν τις πληθωριστικές προσδοκίες, συγκεκριμένα τις καμπύλες αποδόσεων κρατικών ομολόγων και τις έρευνες πληθωριστικών προσδοκιών που γίνονται μεταξύ καταναλωτών και εξειδικευμένων στελεχών.

Σε σχέση με πριν από έξι μήνες, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι σχετικές μετρήσεις δείχνουν αύξηση των πληθωριστικών προσδοκιών – κυρίως στις ΗΠΑ.

Και στις δύο όμως περιπτώσεις, αυτές παραμένουν συμβατές με μεσοπρόθεσμο πληθωρισμό της τάξεως του 2%.

Κατά συνέπεια, και συγκρινόμενα με τους δείκτες πληθωρισμού που έχουν καταγραφεί σε ετήσια βάση τους τελευταίους μήνες, τα παραπάνω στοιχεία υποδηλώνουν ότι η αύξηση του πληθωρισμού παραμένει κατά το μεγαλύτερο μέρος της παροδική, αν και ίσως εμπεριέχει και ένα κομμάτι το οποίο έχει πιο δομικά χαρακτηριστικά.

Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει και από την ανατομία του παρατηρούμενου πληθωρισμού.

Για τον μήνα Ιανουάριο 2022, ενώ σε ετήσια βάση ο πληθωρισμός του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή στο σύνολο της ευρωζώνης κατέγραψε τιμή 5,1%, ο πληθωρισμός εξαιρουμένων των τιμών ενέργειας διαμορφώθηκε στο 2,6%, δηλαδή σχεδόν στο μισό του βασικού δείκτη.

Αυτό είναι συμβατό με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, σύμφωνα με τις οποίες το 50% του πληθωρισμού που καταγράφεται στην ευρωζώνη οφείλεται στις αυξήσεις τιμών ενέργειας.

Κατά συνέπεια, ομαλοποίηση στις διεθνείς τιμές ενέργειας τους προσεχείς μήνες θα οδηγήσει σε σημαντική αποκλιμάκωση του πληθωρισμού που παρατηρούμε σήμερα.

Το ίδιο αποτέλεσμα αποκλιμάκωσης αναμένεται και από τη σταδιακή ομαλοποίηση των παγκοσμίων συνθηκών προσφοράς και ζήτησης.

Και τέλος, αποκλιμάκωση του πληθωρισμού θα επέλθει και από τη σταδιακή προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής από συνθήκες κρίσης σε συνθήκες ανάπτυξης, διαδικασία που ήδη έχει ξεκινήσει στις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν ενδείξεις ότι η πανδημία έχει πράγματι πυροδοτήσει μια διαδικασία ανακατανομής παραγωγικών πόρων και εργατικού δυναμικού μεταξύ των οικονομικών κλάδων.

Όπως ήδη ανέφερα, η διαδικασία αυτή, μέχρι να ολοκληρωθεί, εμπεριέχει και ένα στοιχείο πιο δομικής αύξησης του πληθωρισμού, αφού, σε μια οικονομία αγοράς, το σύστημα τιμών αποτελεί τον βασικό μηχανισμό κατανομής οικονομικών πόρων. Παράλληλα, όπως ανέλυσα πριν, η αύξηση πληθωρισμού περιλαμβάνει και ένα – σχετικά μικρό – δομικό κομμάτι που προέρχεται από την επιταχυνόμενη αύξηση στην τιμή εκπομπών άνθρακα, η οποία αποτελεί προϋπόθεση για την πραγματοποίηση επενδύσεων σε πράσινες μορφές ενέργειας.

Συμπερασματικά, τα διαθέσιμα στοιχεία εξακολουθούν να συνηγορούν ότι αν και πράγματι έχει αυξηθεί το επίπεδο προβλεπόμενου πληθωρισμού για τους επόμενους μήνες, η αύξηση αποτιμάται – κατά το μεγαλύτερο μέρος της – ως παροδική.

Αυτή, όπως ήδη ανέφερα, είναι η εκτίμηση αγορών, μεγάλων κεντρικών τραπεζών και διεθνών οργανισμών.

Στην ίδια εκτίμηση καταλήγει και η Ελληνική Κυβέρνηση.

Εντούτοις, πρέπει να υπογραμμίσω ότι η εκτίμηση αυτή υπόκειται σε υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.

Αυτή σχετίζεται, κυρίως, με δύο παράγοντες.

Πρώτον, απρόβλεπτες γεωπολιτικές εξελίξεις οι οποίες έχουν μεγάλη επίδραση στη διεθνή τιμή του φυσικού αερίου, ειδικά στην Ευρώπη.

Δεύτερον, πιθανές νέες αναταράξεις στις παγκόσμιες συνθήκες προσφοράς και στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα εάν υπάρξουν μελλοντικές μεταλλάξεις του κορονοϊού.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Αυτή είναι, με ειλικρίνεια και ρεαλισμό, η αποτίμηση της σημερινής κατάστασης, όπως προκύπτει και από τις συζητήσεις στο Eurogroup και το Ecofin.

Η επιτυχής διαχείριση των παραπάνω συνθηκών και ρίσκων απαιτεί γνώση, μεθοδική ανάλυση, γρήγορα αντανακλαστικά στην έλευση νέων δεδομένων, ανοικτό μυαλό, διορατικότητα, και, κυρίως, υπευθυνότητα.

Δεν προσφέρεται για ανεύθυνη αντιπολιτευτική πλειοδοσία και λαϊκισμούς.

Η Ελληνική Κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι βρίσκεται δίπλα στην κοινωνία σε κάθε έκτακτη και απρόβλεπτη περίσταση.

Αντιδρά άμεσα, παρεμβαίνοντας με σύνεση και αποφασιστικότητα.

Υλοποιούμε μέτρα και πολιτικές, προκειμένου οι όποιες ανατιμήσεις να έχουν το μικρότερο δυνατό αποτύπωμα στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Πράττουμε το βέλτιστο δυνατό.

Συγκεκριμένα, κινούμαστε πάνω σε 5 διακριτούς άξονες.

1^ος Άξονας. Υλοποιούμε μόνιμα μέτρα αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, τα οποία διακρίνονται σε 3 κατηγορίες.

1^ον. Υλοποιούμε μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, όπως είναι:

• Η μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή στα φυσικά πρόσωπα από το 22% στο 9%.
• Η μείωση του φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων από το 29% στο 22%.
• Η μείωση του συντελεστή παρακράτησης φόρου για τα μερίσματα από το 10% στο 5%.
• Η μείωση της προκαταβολής φόρου για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα από το 100% στο 55%, και για τα νομικά πρόσωπα από το 100% στο 80%.
• Η κατάργηση του φόρου γονικών παροχών – δωρεών για συγγενείς πρώτου βαθμού, για ακίνητες και κινητές αξίες, που αφορά αξίες έως 800.000 ευρώ.
• Η μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 1+3 ποσοστιαίες μονάδες.
• Η απαλλαγή από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης των εισοδημάτων από τον ιδιωτικό τομέα για το 2021 και το 2022.
• Η μείωση του τέλους συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας, και η κατάργησή του για νέους έως 29 ετών.
• Η επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στις μεταφορές, στον καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά, στους κινηματογράφους και στο τουριστικό πακέτο, στα γυμναστήρια και στις σχολές χορού, έως τον Ιούνιο του 2022.
• Η μείωση του ΦΠΑ στις ζωοτροφές στο 6%.
• Η μείωση του ΕΝΦΙΑ, που ανέρχεται πλέον στο 34% σε σχέση με το 2018, υπερκαλύπτοντας την προεκλογική μας δέσμευση.

Δηλαδή, τα φυσικά πρόσωπα θα πληρώνουν, από εφέτος, συνολικά 920 εκατ. ευρώ λιγότερα από το 2018!

2^ον. Υλοποιούμε παρεμβάσεις αύξησης του κατώτατου μισθού.

Η πρώτη αύξηση κατά 2% ξεκίνησε να εφαρμόζεται, ήδη, από την 1^η Ιανουαρίου, και θα ακολουθήσει δεύτερη, πιο γενναία αύξηση, τον Μάιο.

3^ον. Αναλαμβάνουμε δράσεις αύξησης της απασχόλησης, όπως είναι:

• Τα προγράμματα του ΟΑΕΔ, συνολικού ύψους 590 εκατ. ευρώ, για τη δημιουργία 86.000 νέων θέσεων εργασίας εντός του έτους.
• Η επέκταση του προγράμματος επιδότησης 100.000 νέων θέσεων εργασίας, για άλλες 50.000 θέσεις με πλήρη κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών.
• Το «πρώτο ένσημο» για την ένταξη – για πρώτη φορά – στην αγορά εργασίας νέων ηλικίας 18 έως 29 ετών.

2^ος Άξονας. Εφαρμόζουμε βραχυπρόθεσμα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.

Μέτρα συνολικού ύψους 1,35 δισ. ευρώ το τελευταίο 4μηνο του 2021, στα οποία προστέθηκαν άλλα 400 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο, καλύπτοντας και τις επιχειρήσεις.

Μέτρα όπως είναι η διευρυμένη κρατική επιδότηση σε λογαριασμούς ηλεκτρικής ενέργειας και παροχής φυσικού αερίου για νοικοκυριά, επιχειρήσεις και αγρότες, καθώς και μέτρα που λάβαμε το προηγούμενο διάστημα, με την ενίσχυση του επιδόματος θέρμανσης, με τον διπλασιασμό του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος για τον μήνα Δεκέμβριο, με την έκτακτη ενίσχυση σε χαμηλοσυνταξιούχους.

Επιπρόσθετα, επιστρέφεται ο ειδικός φόρος κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης σε νέους αγρότες και αγρότες-μέλη συνεργατικών σχημάτων, του έτους 2022.

3^ος Άξονας. Επεκτείνουμε μέτρα στήριξης που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας, και τα οποία ξεπερνούν τα 43,8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2020-2022, εκ των οποίων 3,7 δισ. ευρώ το 2022.

Μέτρα που, αποδεδειγμένα, κράτησαν όρθιο τον παραγωγικό ιστό της χώρας, προστάτευσαν θέσεις εργασίας και εισοδήματα.

Σύμφωνα με μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα έχει την 3^η καλύτερη επίδοση στην αποκατάσταση των απωλειών εισοδημάτων.

Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, σχεδόν εξουδετερώσαμε την απώλεια εισοδήματος του φτωχότερου20% της εισοδηματικής κατανομής.

Στο πλαίσιο αυτό προχωρήσαμε:

• Στη μετάθεση πληρωμής της επιστρεπτέας προκαταβολής για τον Ιούνιο.
• Στην επέκταση του προγράμματος των παγίων δαπανών.
• Στην επέκταση του προγράμματος «ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ» και των προγραμμάτων «ΓΕΦΥΡΑ» για τη στήριξη δανειοληπτών.

Ενώ:

• δώσαμε τη δυνατότητα προσωρινών αναστολών εργασίας σε πληττόμενους από την πανδημία κλάδους για τον μήνα Ιανουάριο, καταβάλλοντας αποζημίωση ειδικού σκοπού στους εργαζόμενους,
• διαμορφώσαμε ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης επιχειρήσεων κλάδων από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, και
• αναστείλαμε την καταβολή δόσης ρυθμισμένων οφειλών στη φορολογική διοίκηση.

4^ος Άξονας. Ελέγχουμε τη λειτουργία της αγοράς.

Σε αυτό θα αναφερθεί αναλυτικά ο αρμόδιος Υπουργός.

5^ος Άξονας. Υλοποιούμε διαρθρωτικές αλλαγές, ψηφιοποιούμε το Κράτος και αξιοποιούμε πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη:

• Έχουν ήδη ενταχθεί 103 έργα, με προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 6 δισ. ευρώ.
• Έχουμε λάβει την υψηλότερη προχρηματοδότηση στην Ευρώπη.
• Έχουμε υποβάλει το πρώτο αίτημα πληρωμής.
• Έχουμε υπογράψει επιχειρησιακές συμφωνίες με πιστωτικά ιδρύματα και διεθνείς τραπεζικούς φορείς, για την αξιοποίηση του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου.

Συνεπώς, Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι, σας παρουσίασα το συνεκτικό και δυναμικό πλέγμα μέτρων που έχει αναλάβει η Κυβέρνηση προκειμένου να στηρίξει, στον βαθμό που είναι εφικτό, νοικοκυριά και επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση των δίδυμων εξωγενών δυσκολιών.

Η στήριξη αυτή είναι σημαντική και θα συνεχιστεί για όσο απαιτηθεί.

Αποδίδει όμως αυτή η πολιτική;

Ναι, αποδίδει, όπως αποτυπώνεται με απτά, μετρήσιμα, πολύπλευρα αποτελέσματα.

1^ον. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε το πρώτο 9μηνο του έτους, κατά 3,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019.

Βέβαια σήμερα, ένα μέρος αυτού του ενισχυμένου εισοδήματος ροκανίζεται από την ακρίβεια, και αυτό επιδιώκουμε, με τις πολιτικές μας, να ελαχιστοποιήσουμε.

2^ον. Η ανεργία μειώθηκε και η απασχόληση ενισχύθηκε.

Πλέον, ο αριθμός των ανέργων κυμαίνεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Ιούνιο του 2010.

Και ο αριθμός των απασχολούμενων είναι ο υψηλότερος από τον Ιούνιο του 2011.

Επιπλέον, από τον Μάρτιο του 2020 – όταν και ξέσπασε η υγειονομική κρίση μέχρι και σήμερα – ο αριθμός των απασχολουμένων αυξήθηκε κατά 191.000.

Οι πολιτικές μας δημιουργούν δουλειές για τους πολίτες!

3^ον. Οι επιχειρήσεις άντεξαν.

Ο κύκλος εργασιών πολλών επιχειρήσεων ανήλθε στο επίπεδο του 2019.

Ενώ σε κάποιες κατηγορίες επιχειρήσεων, όπως είναι αυτές που έχουν υποχρέωση τήρησης διπλογραφικών βιβλίων και υποβάλλουν στοιχεία σε μηνιαία βάση, ο τζίρος τους είναι αυξημένος σε σχέση με το 2019.

Αποτρέψαμε τα λουκέτα που ορισμένοι είχαν προεξοφλήσει, και προστατεύσαμε τις θέσεις εργασίας.

4^ον. Οι καταθέσεις πολιτών και επιχειρήσεων ενισχύονται.

Είναι αυξημένες κατά 43 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019, με το 52% της αύξησης να προέρχεται από τα νοικοκυριά.

5^ον. Η οικονομία ανακάμπτει ισχυρά.

Ο πλούτος αυξάνεται, πιθανότατα ισχυρότερα από τις συντηρητικές εκτιμήσεις μας.

Και η σύνθεσή του βελτιώνεται.

Διεθνείς επενδυτικοί όμιλοι «προσδένονται» στη χώρα μας.

Συνολικά, οι επενδύσεις παρουσιάζουν τη 2^η μεγαλύτερη αύξηση στην ευρωζώνη.

Και οι εξαγωγές διαμορφώνονται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο!

Επενδύσεις και εξωστρέφεια που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης και εισοδήματα.

6^ον. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος βρέθηκε, αυτόν το μήνα, στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων 21 ετών, υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Όλα τα προαναφερθέντα αποδεικνύουν ότι η Κυβέρνηση διαχειρίζεται τις μεγάλες εξωγενείς κρίσεις των τελευταίων ετών, με σύνεση, σωφροσύνη και αποτελεσματικότητα, λαμβάνοντας, πάντοτε, υπόψη τις αντοχές της οικονομίας και την κοινωνική συνοχή.

Και έχουμε πλέον αποδείξει ότι διαθέτουμε την ικανότητα όχι απλώς να ανταποκρινόμαστε στις πολλαπλές προκλήσεις, αλλά να ισχυροποιούμε, ολόπλευρα, και τη χώρα, όπως απεδείχθη πρόσφατα με την εύρεση πόρων για την ενίσχυση της αποτρεπτικής δύναμης της χώρας.

Η ελληνική οικονομία διαθέτει, πλέον, ισχυρή ανθεκτικότητα, γερά θεμέλια και ισχυρή δυναμική.

Οι προοπτικές της είναι θετικές και η πορεία της προδιαγράφεται ανοδική, παρά τα όποια προσκόμματα.

Γι’ αυτό, ακόμη και σε αυτό το ρευστό περιβάλλον υψηλών αβεβαιοτήτων, το 2022 θα είναι έτος υψηλής, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.

Δείτε την απάντηση του Υπουργού Οικονομικών στη Βουλευτή του ΚΙΝΑΛ κ. Γιαννακοπούλου:

Δείτε την απάντηση του Υπουργού Οικονομικών στον επικεφαλής της Κ.Ο. του ΚΙΝΑΛ κ. Κατρίνη:

Κατεβάστε την ομιλία του Υπουργού Οικονομικών εδώ:

2022-02-03 ΔΤ_Απάντηση_ΥΠΟΙΚ_σε_Επίκαιρη_Επερώτηση_ΚΙΝΑΛ

Κυριακή, 30 Ιανουαρίου 2022

Δελτίο Τύπου

Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής, επί της πρότασης δυσπιστίας κατά της Κυβέρνησης

Κύριε Τσίπρα,

Η σημερινή σας ομιλία αναδεικνύει το προφανές: επιχειρείτε να «κουκουλώσετε» τα αδιέξοδά σας.

Ήταν μια τοποθέτηση γεμάτη αντιπαραγωγική τοξικότητα, διανθισμένη με πολιτικά φληναφήματα.

«Εργαλειοποιήσατε» μια ύψιστη κοινοβουλευτική διαδικασία, ως σανίδα σωτηρίας στην «πολιτική τρικυμία» σας.

Καταφύγατε, για ακόμα μία φορά, στην καταστροφολογία, την πόλωση και τον τυχοδιωκτισμό, με στόχο τη δημιουργία εντυπώσεων.

Αποτύχατε και σε αυτό!

Αποτύχατε γιατί οι πολίτες έχουν αντιληφθεί τον πανικό, την απόγνωση, την απελπισία του ΣΥΡΙΖΑ.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Στην τοποθέτησή μου θα επιδιώξω, με σοβαρότητα και επιχειρήματα:

1ον: Να μην υπερτιμήσω, ούτε να υποτιμήσω τις προσπάθειες που έχουν γίνει για την αντιμετώπιση των πολλαπλών κρίσεων της τελευταίας περιόδου.

Αν το έπραττα, θα συνέβαλλα στην αύξηση των κινδύνων.

Και 2ον: Να μην επιχειρήσω να μηδενίσω παραλείψεις και λάθη.

Αν το έπραττα, δεν θα συνέβαλλα στην αναζήτηση ολοένα και καλύτερων λύσεων και στην αναγκαία ενίσχυση της αξιοπιστίας του πολιτικού συστήματος.

Επιδιώξεις που είναι στον πυρήνα της στρατηγικής της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, υπό τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη.

Θα σταθώ στην κριτική που ασκήθηκε για τα πεπραγμένα μας στον τομέα της οικονομίας.

Κύριε Τσίπρα,

Λυπάμαι, αλλά μάλλον συνειδητά είστε εγκλωβισμένος σε έναν κόσμο ψευδαισθήσεων, αυταπάτης και λαϊκισμού.

Σε έναν κόσμο που δεν θέλει και δεν μπορεί να διαβάσει τα μηνύματα των καιρών, και τα δεδομένα που αυτοί – ειδικά σε περιόδους ρευστότητας, αβεβαιότητας και περιορισμών – δημιουργούν.

Αναφέρεστε σε «ανεπαρκή μέτρα» στις συνθήκες της πανδημίας.

Η πραγματικότητα σας διαψεύδει.

Η Κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα συνολικού ύψους 43,8 δισ. ευρώ, που είναι το 4ο μεγαλύτερο «πακέτο στήριξης» – ως ποσοστό του ΑΕΠ – παγκοσμίως.

[Συνημμένο 1]

Μέτρα που, αποδεδειγμένα, κράτησαν όρθιο τον παραγωγικό ιστό της χώρας, προστάτευσαν θέσεις εργασίας και εισοδήματα.

Απόδειξη;

Σύμφωνα με προχθεσινή μελέτη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα έχει την 3η καλύτερη επίδοση στην αποκατάσταση των απωλειών εισοδημάτων.

Μάλιστα, σύμφωνα με την ίδια μελέτη, σχεδόν εξουδετέρωσε την απώλεια εισοδήματος του φτωχότερου20% της εισοδηματικής κατανομής.

[Συνημμένο 2]

Αυτό το λέτε ανεπάρκεια;

Αναφέρεστε σε «αναποτελεσματική και αδιέξοδη πολιτική».

Η πραγματικότητα, και πάλι, σας διαψεύδει.

1ον. Η οικονομία ανακάμπτει ισχυρά.

Ο πλούτος αυξάνεται, πιθανότατα ισχυρότερα από τις συντηρητικές εκτιμήσεις μας.

Και η σύνθεσή του βελτιώνεται.

Διεθνείς επενδυτικοί όμιλοι «προσδένονται» στη χώρα μας.

Συνολικά, οι επενδύσεις παρουσιάζουν τη 2η μεγαλύτερη αύξηση στην ευρωζώνη.

Και οι εξαγωγές διαμορφώνονται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο!

Επενδύσεις και εξωστρέφεια, που δημιουργούν θέσεις απασχόλησης και εισοδήματα.

2ον. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών υποστηρίζεται.

Το 9μηνο του 2021, αυτό είναι αυξημένο κατά 3,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019.

[Συνημμένο 3]

Δεν ζούμε όμως σε «γυάλινους πύργους», αποκομμένοι από την πραγματικότητα.

Κατανοούμε ότι η σημαντική άνοδος του πληθωρισμού «ροκανίζει» το διαθέσιμο εισόδημα και δημιουργεί πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

Η προηγούμενη όμως αύξηση του εισοδήματος, μέσα από τις μειώσεις φόρων και τα «πακέτα» στήριξης της κοινωνίας, αμβλύνει αυτές τις αναπόφευκτες πιέσεις.

3ον. Η ανεργία μειώνεται.

Η Ελλάδα παρουσιάζει την καλύτερη ευρωπαϊκή επίδοση μέσα στην υγειονομική κρίση, αφού αποφύγαμε, την προηγούμενη διετία, με τις ασκούμενες κυβερνητικές παρεμβάσεις, τον υπαρκτό – πράγματι – κίνδυνο μαζικών «λουκέτων» και απολύσεων.

Έτσι σήμερα, ο αριθμός των ανέργων κυμαίνεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2010.

4ον. Οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενισχύονται.

Είναι αυξημένες κατά 43 δισ. ευρώ σε σχέση με τον Ιούνιο του 2019, με το 52% της αύξησης να προέρχεται από τα νοικοκυριά.

[Συνημμένο 4]

5ον. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος βρέθηκε, αυτόν το μήνα, στο υψηλότερο σημείο των τελευταίων 21 ετών, υπερβαίνοντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

[Συνημμένο 5]

6ον. Η αξιοπιστία και το κύρος της χώρας ενισχύονται.

Αυτό αποτυπώνεται στις συνεχείς «ψήφους εμπιστοσύνης» στην ασκούμενη οικονομική πολιτική από διεθνείς εταίρους, οίκους αξιολόγησης, αγορές και επενδυτές.

7ον. Η αποτρεπτική δύναμη της πατρίδας ενισχύεται.

Η ισχυροποίηση της οικονομίας και η οικοδόμηση επαρκών ταμειακών διαθεσίμων μάς επιτρέπουν να υπηρετούμε και αυτή την – ύψιστης σημασίας – εθνική προτεραιότητα.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Συμπερασματικά, μέσα από συγκριτικά ποσοτικά στοιχεία, αποδεικνύεται ότι η «μεγάλη εικόνα» της ελληνικής οικονομίας είναι θετική, και οι προοπτικές της ευοίωνες.

Φυσικά, δεν πανηγυρίζουμε, ούτε εφησυχάζουμε.

Γνωρίζουμε ότι στην τρέχουσα συγκυρία, αυτή η «διαυγής» ικανοποιητική εικόνα, πρόσκαιρα θολώνει.

Αλλά δεν ξεθωριάζει, γιατί στηρίζεται σε γερά θεμέλια.

Ταυτόχρονα, έχουμε πλήρη επίγνωση των προκλήσεων που έχουμε να διαχειριστούμε.

Η οικονομία έχει μεν βιώσιμο δημόσιο χρέος, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αποφάσεις και εκτιμήσεις, αλλά αυτό είναι ιδιαίτερα υψηλό.

Η Ελλάδα εμφάνισε υψηλό πρωτογενές έλλειμμα, προκειμένου – και ορθώς – να διαμορφώσει ένα επαρκές «δίχτυ ασφαλείας» για την κοινωνία.

Η χώρα βρίσκεται, ακόμη, η μόνη στην Ευρώπη, σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, και δεν έχει επενδυτική βαθμίδα.

Ενώ, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, σταδιακά, θα γίνονται πιο περιοριστικές.

Και φυσικά, υπάρχουν οι προκλήσεις της πράσινης μετάβασης.

Μέσα σε αυτό το πλαίσιο κινούμαστε.

Εργαζόμαστε, όμως, μεθοδικά και υπεύθυνα, υλοποιώντας πολιτικές για να αντιμετωπίσουμε, στο πλαίσιο του εφικτού και των υφιστάμενων περιορισμών, την τρέχουσα συγκυρία.

Πολιτικές που εδράζονται σε 4 βασικούς άξονες:

1ος Άξονας: Υλοποιούμε μόνιμα μέτρα στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, τα οποία διακρίνονται σε 3 κατηγορίες.

1η. Υλοποιούμε μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, ενισχύοντας κυρίως τα λαϊκά στρώματα της κοινωνίας, όπως είναι:

2η. Υλοποιούμε παρεμβάσεις αύξησης του κατώτατου μισθού.

Η πρώτη ήδη εφαρμόζεται, και θα ακολουθήσει δεύτερη τον Μάιο.

Και αυτές καθίστανται εφικτές, διότι επιτυγχάνεται υψηλή και διατηρήσιμη ανάπτυξη και βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Η συνολική αύξηση του κατώτατου μισθού πρέπει να είναι σημαντική αλλά και ρεαλιστική, ώστε να επιτυγχάνεται, ταυτόχρονα, και ο στόχος της περαιτέρω μείωσης της ανεργίας.

3η. Υλοποιούμε πολιτικές αύξησης της απασχόλησης, όπως είναι:

2ος Άξονας: Εφαρμόζουμε, και θα συνεχίζουμε να το κάνουμε για όσο χρειαστεί, βραχυπρόθεσμα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης.

Μέτρα συνολικού ύψους 1,35 δισ. ευρώ, για το τελευταίο 4μηνο του 2021, στα οποία προστέθηκαν 400 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο, επεκτείνοντας τις παρεμβάσεις, πέρα από τα νοικοκυριά και τους αγρότες, και στις επιχειρήσεις.

Περιορίζουμε έτσι τις δυσμενείς συνέπειες, περισσότερο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, αλλά – να είμαστε ειλικρινείς – δεν μπορούμε να καλύπτουμε το σύνολο της επιβάρυνσης.

3ος Άξονας: Επεκτείνουμε μέτρα στήριξης, όπως είναι:

Και στηρίζουμε το δημόσιο σύστημα υγείας.

Μέτρα συνολικού ύψους 3,7 δισ. ευρώ το 2022.

4ος Άξονας: Υλοποιούμε διαρθρωτικές αλλαγές, ψηφιοποιούμε το Κράτος και αξιοποιούμε πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ.

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη:

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η πρόταση δυσπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ, το μόνο που κατάφερε ήταν να δώσει «πάσα» στην Κυβέρνηση, προκειμένου αυτή να αναδείξει – επί 3 ημέρες – το σημαντικό και πολύπλευρο έργο που, υπό εξαιρετικά δύσκολες και απρόβλεπτες συνθήκες, παράγει.

Και θα συνεχίσει να το κάνει, με σοβαρότητα, υπευθυνότητα, ακεραιότητα και στιβαρότητα, υπηρετώντας την πατρίδα και την προοπτική της.

Υπηρετώντας, με συνέπεια, την ελληνική κοινωνία.

Κοινωνία που ζητά – από όλους μας – συντεταγμένα βήματα, προς την ολόπλευρη ισχυροποίηση της χώρας, την αξιοπρεπή πορεία της στη διεθνή σκηνή, και τη διαμόρφωση Κράτους ευθύνης, δικαιοσύνης και αποτελεσματικότητας.

Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, με Πρωθυπουργό τον κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, εργάζεται με σχέδιο, συνετά και σκληρά, προς αυτή την κατεύθυνση.

Και φέρνει θετικά, απτά αποτελέσματα, για όλους τους πολίτες.

2022-01-30 ΔΤ_Ομιλία_ΥΠΟΙΚ_Ολομέλεια_Πρόταση_δυσπιστίας

Τετάρτη, 15 Δεκεμβρίου 2021

Δελτίο Τύπου

Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Υποεπιτροπή Νησιωτικών και Ορεινών Περιοχών της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής  κατά την
ενημέρωση για την απόφαση του Ecofin, που δίνει τη δυνατότητα στην Ελλάδα να θεσπίσει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ για τα νησιά του Αιγαίου.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Θα ήθελα να συγχαρώ για την πρωτοβουλία και να ευχαριστήσω για την πρόσκληση τον Πρόεδρο της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής και της Υποεπιτροπής Νησιωτικών και Ορεινών Περιοχών.

Πρωτοβουλία που αφορά την ενημέρωση του Κοινοβουλίου για την πρόσφατη πολιτική συμφωνία στο Συμβούλιο Υπουργών Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, του ECOFIN, σχετικά με την επικαιροποίηση των κοινών κανόνων ως προς τους Συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μία πολύ σημαντική συμφωνία για την Ελλάδα, μετά από 2,5 χρόνια επιτυχούς διαπραγμάτευσης, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, της Κυβέρνησης και του Οικονομικού Επιτελείου της.

Μία ουσιαστική κατάκτηση για την χώρα μας, που περιλαμβάνει ειδικά μέτρα που αφορούν κρίσιμους τομείς της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας, όπως είναι η πράσινη και ψηφιακή μετάβαση, η ενίσχυση των αγροτών και της αγοράς ακινήτων, η στήριξη των γεωγραφικών ιδιαιτεροτήτων της χώρας και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Παράλληλα, η απόφαση διασφαλίζει κεκτημένα ελληνικά δικαιώματα, ενώ διευρύνει τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε κρίσιμους τομείς, με παράλληλη ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού φορολογικού συστήματος και συνολικά της οικονομίας.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Κατά τη διάρκεια των τεχνικών διαπραγματεύσεων σε επίπεδο Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτέλεσε πολιτική επιλογή η εκπροσώπηση της χώρας μας σε υψηλό Κυβερνητικό επίπεδο, προκειμένου να εκφράζονται διαρκώς οι πολιτικές θέσεις και επιλογές της Ελλάδας για τη διασφάλιση των εθνικών συμφερόντων και την επαναφορά φορολογικών δικαιωμάτων, τα οποία από δεκαετίες είχε κατοχυρώσει η χώρα, όσον αφορά, κατά βάση, στην εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.

Επιλογή που απεδείχθη ορθή και αποτελεσματική, καθώς η πρόταση Οδηγίας, όπως υιοθετήθηκε, εξασφαλίζει στη χώρα μας μεγαλύτερη ευελιξία ως προς τους εφαρμοστέους μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ, παρέχοντας παράλληλα – για πρώτη φορά – πρόσβαση σε ευνοϊκές ρυθμίσεις που είχαν κατοχυρώσει άλλα κράτη-μέλη από την προσχώρησή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αποτελώντας ένα σημαντικό βήμα στην κατεύθυνση της ίσης μεταχείρισης των κρατών-μελών.

Πολλοί μπορεί να διερωτώνται:

Γιατί χρειάστηκε να επικαιροποιηθούν οι κανόνες που διέπουν τους συντελεστές ΦΠΑ;

Οι υφιστάμενοι κοινοί κανόνες για τους συντελεστές ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση ίσχυσαν για περισσότερα από 30 έτη χωρίς ουσιαστική επικαιροποίηση.

Δεν ενσωμάτωναν τις ανάγκες των κρατών-μελών, αλλά και τις νέες κοινωνικές συνθήκες, οι οποίες απαιτούσαν προώθηση νέων πολιτικών, ακόμα και μέσω των συντελεστών ΦΠΑ.

Σύμφωνα με το ισχύον σύστημα ΦΠΑ, ορισμένα κράτη-μέλη είχαν λάβει άδεια κατά την ένταξή τους στην Ευρωπαϊκή Ένωση να εφαρμόζουν παρεκκλίσεις, όπως απαλλαγές και μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε συγκεκριμένα είδη, εκτός του καταλόγου των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ.

Αυτές οι εξαιρέσεις οδήγησαν σε ανομοιομορφία ως προς τους εφαρμοζόμενους συντελεστές ΦΠΑ, δημιουργώντας ζητήματα ανταγωνισμού αλλά και άνισης μεταχείρισης μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Για τον λόγο αυτό, η Επιτροπή πρότεινε, το 2018, τη μεταρρύθμιση των συντελεστών ΦΠΑ, καταθέτοντας πρόταση που στόχευε, αφενός, στην παροχή μεγαλύτερης ευελιξίας εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ από τα κράτη-μέλη και, αφετέρου, στην ευθυγράμμιση των κανόνων ΦΠΑ με τις προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τι ακολούθησε μετά την κατάθεση της αρχικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής στις 18.1.2018;

Κατόπιν διαπραγμάτευσης, διαμορφώθηκε ένας εμπλουτισμένος θετικός κατάλογος αγαθών και υπηρεσιών δυνάμενων να υπαχθούν σε μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Στη συνέχεια, το Συμβούλιο Ecofin, της 18.6.2021, συζήτησε, σε πολιτικό επίπεδο, δύο εκκρεμείς πτυχές της προτεινόμενης μεταρρύθμισης ΦΠΑ, δηλαδή:

1^ον. Τη ρήτρα λήξης ισχύος των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ για περιβαλλοντικά επιβλαβή αγαθά.

2^ον. Τη ρήτρα διατήρησης (standstill) υφιστάμενων παρεκκλίσεων, που επιτρέπουν συντελεστές στάθμευσης άνω του 12%, μειωμένους, υπερ-μειωμένους συντελεστές και απαλλαγές, που θα μπορούν πλέον να διατίθενται σε όλα τα άλλα κράτη-μέλη, διασφαλίζοντας την ίση μεταχείριση μεταξύ τους.

Πώς διαμορφώθηκε το τελικό συμβιβαστικό κείμενο της προς επίτευξη συμφωνίας;

Η Σλοβενική Προεδρία, με βάση τα αποτελέσματα του ECOFIN, Ιουνίου 2021, εργάστηκε σε συμβιβαστικά κείμενα, επιχειρώντας να συγκεράσει αντικρουόμενα αιτήματα κρατών-μελών, αφενός για ίση πρόσβαση σε υφιστάμενες παρεκκλίσεις και επέκταση πεδίου μειωμένων/μηδενικών συντελεστών και, αφετέρου, για περιορισμό πεδίου μειωμένων συντελεστών και απαλλαγών ΦΠΑ και κατάργηση δυνατότητας εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε αγαθά /υπηρεσίες που είναι επιβλαβή για το περιβάλλον.

Ως αποτέλεσμα της επιτευχθείσας προόδου σε τεχνικές Ομάδες Συμβουλίου, η Προεδρία υπέβαλε τελικό συμβιβαστικό κείμενο προς το Συμβούλιο Ecofin, της 7^ης Δεκεμβρίου 2021, με σκοπό την άρση των εναπομεινασών επιφυλάξεων προς επίτευξη συμφωνίας.

Ποιο ήταν το υφιστάμενο φορολογικό καθεστώς, πριν από τη συμφωνία, στην Ελλάδα;

Να σας θυμίσω ότι σύμφωνα με την ισχύουσα σήμερα Οδηγία ΦΠΑ, δεν παρέχεται δυνατότητα εφαρμογής γενικά μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε αγροτικά μηχανήματα, βαμβάκι και κατοικίες, που αποτελούσαν πάγια αιτήματα της Ελλάδας.

Επίσης, δεν παρέχεται δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε μάσκες προστασίας, βρεφικές πάνες, καθώς και μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ σε μεταφορές.

Τέλος, δεν παρέχεται στην Ελλάδα δυνατότητα εφαρμογής μηδενικών/υπερμειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, κάτω του 5%, αν και κάποια κράτη-μέλη διατηρούν αυτό το δικαίωμα μέσω παρεκκλίσεων, με αποτέλεσμα να τίθενται ζητήματα άνισης μεταχείρισης άλλων κρατών-μελών.

Ποιες ήταν οι ενέργειες του οικονομικού επιτελείου κατά τη διάρκεια της διαπραγμάτευσης;

Μετά από επιτυχείς διαπραγματεύσεις σε επίπεδο τεχνικών συζητήσεων, η Κυβέρνηση, στο Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προέβη στις κάτωθι ενέργειες:

• Αιτήθηκε τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών σε αγροτικά μηχανήματα, σε κατοικίες χωρίς την υφιστάμενη προϋπόθεση της κοινωνικής πολιτικής, στο βαμβάκι ως αγροτικό προϊόν και στα κράνη.

Αυτά καλύπτονται μερικώς από το κείμενο της συμφωνίας.

• Υποστήριξε τον εμπλουτισμό του Παραρτήματος, με παροχή δυνατότητας εφαρμογής μειωμένων συντελεστών, σε ηλιακά πάνελ, βρεφικές πάνες, χειρουργικές μάσκες, υπηρεσίες live streaming θεαμάτων, και μηδενικού συντελεστή ΦΠΑ – μεταξύ άλλων – στις μεταφορές προσώπων και σε βιβλία/εφημερίδες/περιοδικά, καθώς και την προσθήκη γενικής διάταξης περί απαλλαγής ΦΠΑ σε περιπτώσεις κρίσεων.

Αυτά καλύπτονται από το κείμενο της συμφωνίας.

• Έθεσε πολιτική επιφύλαξη ως προς την προταθείσα από την Επιτροπή διαγραφή του υφιστάμενου άρθρου 120 της Οδηγίας ΦΠΑ, περί δυνατότητας εφαρμογής μειωμένων έως και κατά 30% συντελεστών ΦΠΑ σε νησιά του Αιγαίου.

Αυτό καλύπτεται από το κείμενο της συμφωνίας.

• Έθεσε αρχική πολιτική επιφύλαξη επί της προταθείσας κατάργησης μειωμένων συντελεστών σε αγαθά αντίθετα με τους στόχους της Πράσινης Συμφωνίας, όπως είναι τα χημικά φυτοφάρμακα, τα λιπάσματα, το φυσικό αέριο και τα καυσόξυλα, δεδομένου ότι επιδίωκε μεγαλύτερη μεταβατική περίοδο.

Το κείμενο της συμφωνίας παρέχει ρήτρα διατήρησης για δύο επιπλέον έτη για χημικά φυτοφάρμακα και λιπάσματα, έως το 2032, σε σχέση με τα λοιπά είδη, που εκτείνονται στο 2030.

• Έθεσε πολιτική επιφύλαξη ως προς τη θέση ως υποχρεωτικής της χρήσης των κωδικών Συνδυασμένης Ονοματολογίας και Αριθμών Δραστηριότητας, δεδομένου ότι κάτι τέτοιο σήμερα δεν είναι υποχρεωτικό και θα οδηγούσε σε πολυπλοκότητα, στερώντας πολιτική ευελιξία στην υλοποίηση εθνικών πολιτικών.

Αυτό καλύπτεται από το κείμενο της συμφωνίας.

Τι προβλέπει η Συμφωνία για το ύψος των συντελεστών ΦΠΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση;

Τα κράτη-μέλη, και η Ελλάδα, θα συνεχίσουν να εφαρμόζουν τους συντελεστές ΦΠΑ που επιλέγουν, με βάση και τις δημοσιονομικές δυνατότητές τους, και οι οποίοι θα πρέπει να μην είναι κατώτεροι του 15% για τον κανονικό συντελεστή ΦΠΑ, και κατ’ ελάχιστο στο 5% για έως δύο μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ.

Η νέα Συμφωνία παρέχει επιπλέον δυνατότητα για εφαρμογή υπερμειωμένου συντελεστή, χαμηλότερου του 5%, καθώς και απαλλαγής ΦΠΑ σε ορισμένες κατηγορίες αγαθών/υπηρεσιών που καλύπτουν βασικές ανάγκες.

Προβλέπει, επίσης, περιοριστικό για τη διασφάλιση των εσόδων, όριο επιλογής έως 24 διαφορετικών κατηγοριών για την εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ, και αντίστοιχο έως 7 κατηγοριών για την εφαρμογή υπερμειωμένων – μηδενικών συντελεστών.

Οι προς επιλογή κατηγορίες περιλαμβάνονται σε έναν νέο, εμπλουτισμένο κατάλογο αγαθών και υπηρεσιών, από όπου θα μπορούν να ισχύσουν οι μειωμένοι/μηδενικοί συντελεστές ΦΠΑ.

Συναφώς, οι νέες ρυθμίσεις παρέχουν ευελιξία στην Ελλάδα, ακόμα και ως προς την εφαρμογή υπερμειωμένων κάτω του 5% και μηδενικών συντελεστών ΦΠΑ, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέπουν, θέτοντας κάποιους αριθμητικούς περιορισμούς.

Τι πέτυχε η Ελλάδα στη διαπραγμάτευση;

1^ον. Κατοχύρωσε τη δυνατότητα για εφαρμογή μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου.

Η πρόταση Οδηγίας, όπως τελικά υιοθετήθηκε, κατοχυρώνει – σε μόνιμη βάση – σε ευρωπαϊκό νομικό κείμενο τη δυνατότητα της Ελλάδας για την εφαρμογή ειδικών, μειωμένων κατά έως 30% συντελεστών ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου, χωρίς πρόσθετους περιορισμούς.

Η δυνατότητα αυτή είχε απαλειφθεί από την Πρόταση που κατέθεσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2018, η οποία αντιμετώπισε την προϊσχύουσα στην Οδηγία ΦΠΑ ειδική διάταξη για την Ελλάδα ως μεταβατική, και προς κατάργηση στα πλαίσια του οριστικού καθεστώτος ΦΠΑ.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών ανέδειξε το ζήτημα διατήρησης των ειδικών συντελεστών στα νησιά του Αιγαίου, συνδέοντας το ελληνικό αίτημα με την τελική της συμφωνία επί του συνόλου των ρυθμίσεων της πρότασης και αναδεικνύοντας τις ιδιαιτερότητες της ελληνικής νησιωτικότητας, αλλά και με νομικά επιχειρήματα υπέρ της ελληνικής θέσης.

Πρόκειται για έναν εθνικό στόχο που, πλέον, κατοχυρώνεται και διαφυλάσσεται στο ευρωπαϊκό νομικό κείμενο, με τη σύμφωνη γνώμη όλων των κρατών-μελών, και μπορεί να υλοποιηθεί περαιτέρω στο μέλλον, εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν.

2^ον. Πέτυχε τη στήριξη του αγροτικού τομέα.

Η ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών εστίασε στην ανάγκη στήριξης των μικρών αγροτών, επαναφέροντας το πάγιο ελληνικό αίτημα για την παροχή δυνατότητας εφαρμογής μειωμένου συντελεστή ΦΠΑ στα αγροτικά μηχανήματα και το βαμβάκι, ως προϋπόθεση συμφωνίας επί της πρότασης, και εισάγοντας ρήτρα διασφάλισης της δυνατότητας εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στα χημικά φυτοφάρμακα – λιπάσματα, μέχρι και μετά το 2030.

Η Ελλάδα πέτυχε την ομόφωνη συμφωνία για τη στήριξη του κλάδου, με την παροχή δυνατότητας εφαρμογής νέων μειωμένων συντελεστών σε βαμβάκι, αγροτικά μηχανήματα και λοιπά βασικά αγροτικά είδη, με τις επιμέρους προϋποθέσεις που ορίζονται ακόμα και μέσα από την αξιοποίηση υφιστάμενων συστημάτων άλλων κρατών-μελών, όπως είναι οι ρυθμίσεις για κρασί, αγροτικό πετρέλαιο κ.λπ.

Παράλληλα, η Ελλάδα μπορεί να συνεχίσει να εφαρμόζει μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ σε υπηρεσίες για τη γεωργική παραγωγή και να αξιολογήσει τη δυνατότητα εφαρμογής υπερ-μειωμένων, ακόμα και μηδενικών συντελεστών ΦΠΑ, σε αγροτικά εφόδια/ζωοτροφές.

3^ον. Πέτυχε τη στήριξη λοιπών ευπαθών τομέων και κλάδων.

Η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών έλαβε σειρά φορολογικών μέτρων για τη στήριξη της αγοράς ακινήτων μεταξύ των οποίων, στον τομέα του ΦΠΑ, την αναστολή του ΦΠΑ μέχρι τις 31 Δεκεμβρίου 2022.

Επιπλέον, απέκτησε πρόσβαση σε υφιστάμενες παρεκκλίσεις άλλων κρατών-μελών που εφαρμόζουν μειωμένους συντελεστές ΦΠΑ στον τομέα της αγοράς ακινήτων, ενώ μέσω του επικαιροποιημένου νέου καταλόγου αποκτά δικαίωμα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στον τομέα της κατοικίας στα πλαίσια της κοινωνικής πολιτικής.

Επιπρόσθετα, το Υπουργείο Οικονομικών υποστήριξε και πέτυχε περαιτέρω εμπλουτισμό του καταλόγου μειωμένων συντελεστών, με παροχή δυνατότητας, ενδεικτικά:

• εφαρμογής μειωμένων έως μηδενικών συντελεστών ΦΠΑ σε είδη και τροφές πρώτης ανάγκης, ηλιακά πάνελ, βρεφικές πάνες, χειρουργικές μάσκες, ιατρικό και φαρμακευτικό εξοπλισμό, αναπηρικά είδη, μεταφορές προσώπων, βιβλία/εφημερίδες περιοδικά,
• εφαρμογής απαλλαγής ΦΠΑ σε περιπτώσεις κρίσεων, καταστροφών και πανδημιών,
• εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε υπηρεσίες live streaming θεαμάτων, υπηρεσίες διαδικτύου, ηλεκτρικά ποδήλατα, παιδικά ρούχα και παπούτσια,
• εφαρμογής μειωμένων συντελεστών στο βιοαέριο ή/και στην εγκατάσταση υψηλής απόδοσης και χαμηλών εκπομπών συστημάτων θέρμανσης, που πληρούν τα κριτήρια της περιβαλλοντικής νομοθεσίας,
• συνέχισης εφαρμογής μειωμένου (και αν επιθυμεί στο μέλλον υπερ-μειωμένου) συντελεστή ΦΠΑ σε χημικά λιπάσματα και φυτοφάρμακα έως το 2032, και στο φυσικό αέριο και εάν επιθυμεί στα καυσόξυλα έως το 2030.

Όλα αυτά, βέβαια, πάντα υπό τις προϋποθέσεις που τίθενται και εφόσον οι δημοσιονομικές συνθήκες το επιτρέψουν.

Πότε και πώς θα μπορούν να εφαρμοστούν οι νέοι κανόνες;

Οι νέοι, συμφωνηθέντες σε επίπεδο Συμβουλίου, Κανόνες θα προωθηθούν για διαβούλευση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Η Οδηγία θέτει γενική προθεσμία ενσωμάτωσης στο εσωτερικό δίκαιο όλων των κρατών-μελών την 1^η Ιανουαρίου 2025, προκειμένου για την οριστική θέση σε εφαρμογή των σχετικών εθνικών διατάξεων – ρυθμίσεων.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Το περιεχόμενο της συμφωνίας αποτελεί, αναμφίβολα, μία μεγάλη επιτυχία της χώρας.

Η Κυβέρνηση και το Οικονομικό Επιτελείο ανταποκρίθηκε στα αιτήματα της κοινωνίας για την ενίσχυση της νησιωτικότητας, του αγροτικού τομέα, της αγοράς ακινήτων και των ευπαθών ομάδων.

Διεκδικήσαμε και πετύχαμε καθαρές λύσεις στο ευρωπαϊκό νομικό κείμενο περί μόνιμης δυνατότητας εφαρμογής ειδικών συντελεστών ΦΠΑ, προς όφελος της κοινωνίας και της οικονομίας.

Όλοι μαζί, με σκληρή δουλειά, μεθοδικότητα, αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση, είμαι αισιόδοξος ότι θα καταγράψουμε ανάλογες επιτυχίες στο μέλλον!

2021-12-15 ΔΤ_Ομιλία_ΥΠΟΙΚ_Υποεπιτροπή_Νησιωτικών_και_Ορεινών_Περιοχών