Τη δέσμευση ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να στηρίζει στοχευμένα τους πιο ευάλωτους πολίτες απέναντι στην πρωτοφανή κρίση της ακρίβειας δίνει ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας μιλώντας στο Newsbomb.gr και την Ολγα Τρέμη.
Στη συνέντευξή του στο Meeting Point, ο Χρήστος Σταϊκούρας απαντά στο γιατί η κυβέρνηση δεν προχωρά σε μείωση του ειδικού φόρου και του ΦΠΑ στα καύσιμα, λέγοντας πως αφενός θα είχε δημοσιονομική επιβάρυνση και, αφετέρου θα ήταν οριζόντια και δεν θα ωφελούσε μόνον τους πιο ευάλωτους πολίτες αλλά και τους πλούσιους.
«Υπάρχει κοινωνικό πρόσωπο στην πολιτική μας. Τα μέτρα είναι στοχευμένα σε αυτούς που έχουν ανάγκη, και σ’ αυτούς είναι γενναιόδωρα», λέει ο υπουργός Οικονομικών τονίζοντας ότι η επιδότηση στα καύσιμα κίνησης καλύπτει το 86% των νοικοκυριών που έχουν αυτοκίνητο.
Σε ό,τι αφορά τη φορολόγηση των κερδών των ενεργειακών εταιριών λέει ότι πρόκειται για αρμοδιότητα του υπουργείου Ενέργειας, επισημαίνει όμως ότι «είναι πρόδηλο ότι όποιος βγάζει υπερκέρδη από την κρίση θα πρέπει να πληρώνει».
Προσθέτει πάντως πως γνωρίζει ότι υπάρχουν πάροχοι ενέργειας που αντιμετωπίζουν προβλήματα λόγω της αδυναμίας των πολιτών να πληρώσουν τους λογαριασμούς τους και επισημαίνει ότι η ΔΕΗ και η ΔΕΠΑ έχουν δώσει 1,2 δις ευρώ σε βοήθεια προς την ελληνική κοινωνία.
Για την αύξηση του κατώτατου μισθού, ο υπουργός Οικονομικών τονίζει ότι «πρέπει να είναι υψηλή, γενναία αλλά και ρεαλιστική».
Για τη μείωση του ΕΝΦΙΑ ο Χρήστος Σταϊκούρας λέει πως ωφελείται το 95% της κοινωνίας που έχει ακίνητα με αντικειμενική αξία έως 250.000 ευρώ, ενώ σε ό,τι αφορά την πλήρη κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης τονίζει πως αποτελεί μία «από τις προκλήσεις για την κυβέρνηση για το 2023».
Ο υπουργός Οικονομικών αναγνωρίζει ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ενεργειακή κρίση θα οδηγήσουν σε μεταβολές σε βασικά μεγέθη του προϋπολογισμού και θα έχουν αρνητική επίδραση στην πρόβλεψη για την ανάπτυξη, επισημαίνει όμως ότι η ελληνική οικονομία θα συνεχίσει να αναπτύσσεται και το 2022.
Υπό το πρίσμα μίας παγκόσμιας οικονομικής και ενεργειακής κρίσης, το Εleftherostypos.gr βρέθηκε στο υπουργείο Οικονομικών και ζήτησε από τον υπουργό κ. Χρήστο Σταϊκούρα να σκιαγραφήσει την επόμενη ημέρα για τη χώρα μας.
Γράφει ο ΛΑΜΠΡΟΣ ΚΑΤΣΑΡΟΣ
Ο κ. Σταϊκούρας, δεν κρύφτηκε ούτε λεπτό για τις επιπτώσεις που θα έχει η πρωτόγνωρη αυτή κρίση στην πατρίδα μας. Ωστόσο, όπως είπε, η κυβέρνηση και ο πρωθυπουργός έχουν ένα στόχο. Να προστατευθούν πάση θυσία τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.
Μάλιστα ο υπουργός προανήγγειλε μία σειρά από κινήσεις που αναμένεται να λάβουν χώρα το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα. Ανέλυσε διεξοδικά ποιοι τομείς της ελληνικής οικονομίας θα πληγούν περισσότερο, έθεσε στο τραπέζι το ζήτημα της νέας αύξησης του κατώτατου μισθού, έκανε λόγο για πράσινη μετάβαση ενώ έστειλε μήνυμα εντός και εκτός συνόρων πως και αυτή τη φορά η μάχη θα κερδηθεί σε όλα τα μέτωπα.
Αναλυτικά η συνέντευξη του υπουργού Οικονομικών
Στο τραπέζι της σημερινής μας συζήτησης θα θέσουμε πολλά οικονομικά θέματα. Η επικαιρότητα όμως επιτάσσει να ξεκινήσουμε από την τραγωδία που βιώνει η ανθρωπότητα στην Ουκρανία. Ποια είναι η άποψή σας για την κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή; Πιστεύετε ότι σύντομα θα μπορέσουμε να έχουμε μία λύση ειρήνης; Ποιες είναι οι βραχυπρόθεσμες και ποιες οι μακροχρόνιες επιπτώσεις από τον πόλεμο που υφίσταται στην περιοχή;
Πράγματι υπάρχει μία εισβολή της Ρωσίας σε μία ανεξάρτητη χώρα, στην Ουκρανία. Αυτή έχει καταδικαστεί από το σύνολο σχεδόν της παγκόσμιας κοινότητας και πρέπει όλοι να εργαστούν προς την κατεύθυνση γρήγορης επίλυσης του προβλήματος, δηλαδή ουσιαστικά να σταματήσει αυτή η εισβολή.
Έχουν ληφθεί μία σειρά από κυρώσεις. Κυρώσεις που υλοποιούνται σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο απέναντι στη Ρωσία. Όμως εκτός από τις πολύ σημαντικές επιπτώσεις στην οικονομία της Ρωσίας, τις οποίες ήδη βλέπουμε, υπάρχουν και θα υπάρξουν σημαντικές επιπτώσεις και στην Ευρώπη. Αυτές θα απορρέουν από ζητήματα που αφορούν το εμπόριο, από την ενίσχυση της αβεβαιότητας και τη μείωση της εμπιστοσύνης, από την ενίσχυση του πληθωρισμού, κυρίως του ενεργειακού κόστους από τη συρρίκνωση των ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και από την ανάγκη να βρεθεί δημοσιοοικονομικός χώρος προκειμένου και οι αμυντικές δαπάνες των κρατών μελών της Ευρώπης να ενισχυθούν και να υπάρχει βοήθεια στην Ουκρανία και να υπάρχει βοήθεια στους πρόσφυγες από την Ουκρανία (ήδη έχουμε υπερβεί τα 2 εκατομμύρια) αλλά και να υπάρχουν μέτρα ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πλήττονται από την πρωτόγνωρη αυτή ενεργειακή κρίση.
Ποιοι είναι αυτοί οι κλάδοι της οικονομίας που αναμένετε να πληγούν περισσότερο;
Κοιτάξτε δεν βλέπω έντονα συγκεκριμένους κλάδους να πλήττονται. Από το ενεργειακό κόστος θα πληγεί όλη η οικονομία. Το εμπόριό μας, δηλαδή οι επενδύσεις της Ελλάδος στις δύο αυτές χώρες (ενν. Ουκρανία και Ρωσία) και αντιστρόφως δεν είναι σημαντικό. Ο τουρισμός που προέρχεται από αυτές τις δύο χώρες προς την Ελλάδα είναι σχεδόν της τάξεως του 2% του συνόλου. Άρα ούτε εκεί βλέπω έντονες αναταράξεις. Στα μέταλλα ή τα σιδερικά που έχουμε πράγματι ένα ποσοστό συμμετοχής από την Ουκρανία, έχουμε εναλλακτικούς τρόπους να το καλύψουμε. Το ποσοστό συμμετοχής είναι 6% ως προς τις εισαγωγές που έχει η χώρα σε αυτά τα μεταλλεύματα.
Σε ότι αφορά το κομμάτι των δημητριακών και των σιτηρών, που πράγματι το 1/3 της παγκόσμιας ζήτησης προέρχεται από αυτές τις δύο χώρες, για εμάς δεν είναι η σημαντικότερη πηγή έχουμε και άλλες πηγές. Και όπως έχει αναφέρει και ο αρμόδιος υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναζητούμε και θα βρούμε και άλλες πηγές άντλησης αυτών των πόρων, όπως είναι για παράδειγμα οι Η.Π.Α. που μέχρι τώρα δεν είχαμε κάνει εισαγωγές σιτηρών. Εκεί που βλέπω το πιο σημαντικό πρόβλημα είναι στην έντονη συμβολή της Ρωσίας στο φυσικό αέριο που το 2021 έφτασε το 41%, ήταν δηλαδή η υψηλότερη συμβολή. Για να έχουμε όμως μία τάξη μεγέθους 12 ευρωπαϊκές χώρες έχουν εξάρτηση από το αέριο της Ρωσίας πάνω από το 75%. Εμείς είμαστε στο 42%, ένα σημαντικό ποσοστό, που οδηγεί σε σημαντικές ενεργειακές αναταράξεις. Άρα αυτό το αυξημένο ενεργειακό κόστος επηρεάζει και θα επηρεάσει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και προφανώς αυτό γίνεται πιο ορατό στις πιο ενεργοβόρες επιχειρήσεις. Άρα όποιες είναι πιο ενεργοβόρες επιχειρήσεις έχουν ήδη πολύ μεγαλύτερη επιβάρυνση στο διαθέσιμο εισόδημά τους.
Η κυβέρνηση, όπως είναι φυσικό, καταστρώνει ένα δικό της πλάνο προκειμένου να αντιμετωπιστεί η κρίση που αναμένεται να έρθει εντός του 2022. Ποιες είναι οι κινήσεις;
Έχουμε κάνει ήδη κινήσεις. Ήδη έχουμε δώσει πάνω από 2 δισεκατομμύρια ευρώ για να καλύψουμε ένα τμήμα της διόγκωσης του ενεργειακού κόστους, είτε αυτό αφορά ηλεκτρικό ρεύμα, είτε αυτό αφορά φυσικό αέριο. Και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε για όσο χρειαστεί. Τις επόμενες ημέρες κατατίθεται στη Βουλή το νομοσχέδιο για τον καινούργιο ΕΝΦΙΑ. Άρα 350 εκατομμύρια λιγότερο ΕΝΦΙΑ θα πληρώσουν τα φυσικά πρόσωπα. Αυτό σημαίνει ότι τα 350 εκατομμύρια θα περισσέψουν στο πορτοφόλι των Ελλήνων πολιτών προκειμένου να αξιοποιηθούν κάπου αλλού. Ενισχύεται, επομένως, το διαθέσιμο εισόδημα.
Έχουμε πει ότι θα υπάρξει μία πιο γενναία δεύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού. Έχουμε βάλει πλαφόν στο περιθώριο κέρδους, αυτών που θα μπορούσαν να κάνουν καταχρηστικές συμπεριφορές με βάση τις τιμές του Σεπτεμβρίου του 2021. Και έχουμε πει ότι θα δρομολογήσουμε συγκεκριμένες πρωτοβουλίες για να ενισχύσουμε τα πιο ευάλωτα νοικοκυριά, ανάλογα με το δημοσιονομικό χώρο που θα προκύψει το επόμενο χρονικό διάστημα. Άρα αυτό είναι ένα συνολικό πλέγμα παρεμβάσεων σε εθνικό επίπεδο, έτσι ώστε με βάση τον δημοσιονομικό χώρο που έχουμε να έρθουμε και να βοηθήσουμε ακόμα περισσότερο, όσο είναι εφικτό, χωρίς να καλύψουμε δυστυχώς το σύνολο του κόστους, την αύξηση που παρατηρείται σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις ως προς το κόστος διαβίωσής τους.
Παράλληλα και ταυτόχρονα κινούμαστε και σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιζητώντας πόρους και δημοσιονομικό χώρο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, αλλά και ενέργειες για να μειωθεί το κόστος του φυσικού αερίου στην Ευρώπη, άρα να υπάρχει μείωση της ρίζας του προβλήματος. Να εντοπιστεί δηλαδή η ρίζα του προβλήματος και όχι μόνο οι συνέπειες. Ταυτόχρονα, επιζητούμε, αναζητούμε και θέλουμε οι δαπάνες για την ενίσχυση της ασφάλειας της Ευρώπης, άρα και οι αμυντικές δαπάνες που κάνουν τα κράτη-μέλη, όπως είναι η Ελλάδα, να εξαιρούνται μελλοντικά από τους δημοσιονομικούς στόχους έτσι ώστε να δημιουργείται ένας επιπλέον δημοσιονομικός χώρος.
Συμπέρασμα, κινούμαστε και εντός και εκτός χώρας σε εθνικό και πανευρωπαϊκό επίπεδο προκειμένου να αντιμετωπίσουμε κατά τον βέλτιστο τρόπο έναν πόλεμο, μία νέα κρίση, μία ενεργειακή κρίση. Καμία χώρα μόνη της δεν μπορεί να αντιμετωπίσει αυτό το πρόβλημα. Χρειάζεται και η Ευρώπη να αναλάβει τις ευθύνες της και να αντιμετωπίσει στον βαθμό που μπορεί τα δικά της θέματα.
Πιστεύετε ότι το δόγμα «ενωμένη Ευρώπη», μία αρραγής Ευρώπη θα διατηρηθεί μέχρι τέλους; Υπάρχουν οι προϋποθέσεις;
Οι προϋποθέσεις υπάρχουν. Έχουν αποδειχτεί στο πιο μακρινό και στο πιο πρόσφατο παρελθόν. Θυμίζω στην υγειονομική κρίση πάρα πολύ γρήγορα, πολύ πιο γρήγορα απ’ ότι στην κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, η Ευρώπη αντέδρασε μαζικά έγκαιρα, γενναία και διορατικά έτσι ώστε να μην πέσει σε μεγάλη ύφεση αλλά πολύ γρήγορα να ανακάμψει και τα αποτελέσματα τα είδαμε την προηγούμενη εβδομάδα. Ισχυρότατη, υψηλότατη ανάκαμψη των ευρωπαϊκών οικονομιών μέσα στις τρεις πρώτες χώρες να είναι η Ελλάδα.
Θα επιμείνω στην προηγούμενη ερώτησή μου σχετικά με το πόσο θα στηριχθούν τα νοικοκυριά, οι επιχειρήσεις και οι αγρότες. Είναι κάτι που κατέστησε σαφές και ο πρωθυπουργός στο υπουργικό συμβούλιο. Έχουμε μία πρώτη εικόνα μέχρι πόσο μπορεί η ελληνική οικονομία να στηρίξει αυτές τις ομάδες;
Ο κ. Σταϊκούρας μας παρέπεμψε στην τοποθέτηση του πρωθυπουργού σχετικά με τις επίσημες ανακοινώσεις που αναμένεται να γίνουν το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα.
Όσον αφορά το κεφάλαιο της ενέργειας ο ίδιος ο πρωθυπουργός εξήρε την ανάγκη να δημιουργηθεί ένα ταμείο απορρόφησης των αυξήσεων στην ενέργεια. Κατά πόσο μπορεί να εφαρμοστεί και αν αποτελεί αυτό μία στροφή, πλέον, στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας;
Όχι νομίζω ότι είναι κάτι διακριτό. Ουσιαστικά αυτό που ζητά ο πρωθυπουργός και η Κυβέρνηση είναι κάτι αντίστοιχο του Ταμείου Ενεργειακής Μετάβασης που υπάρχει στην Ελλάδα.
Με το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης τι κάνουμε; Από τη δημοπράτηση των ρύπων δημιουργείται ένα ταμείο που αυτούς τους αυξημένους πόρους λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους τους αξιοποιούμε, με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο για να βοηθήσουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε.
Άρα αυτό που θέλουμε είναι να υπάρχει ένα αντίστοιχο σχετικό ταμείο που θα κάνει κατανομή των πόρων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, έτσι ώστε να βρεθούν πρόσθετοι πόροι με δημοσιονομικά ουδέτερο τρόπο, που θα χρηματοδοτήσουν περαιτέρω την ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η πράσινη μετάβαση είναι κάτι διακριτό. Έχει να κάνει με την ανάγκη όλα τα κράτη μέλη της Ε.Ε., να ενισχύσουμε την άντληση πόρων από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Έχουμε τα γεωγραφικά πλεονεκτήματα, έχουμε την πολιτική βούληση και έχουμε δρομολογήσει πολιτικές αξιοποίησης αυτών των πόρων.
Όσον αφορά την επιστρεπτέα προκαταβολή οι δόσεις αναμένεται να αυξηθούν; Έχουμε κάποια εικόνα.
Όχι δεν αλλάζει κάτι σε σχέση με όσα έχουμε πει επί του παρόντος.
Κλείνοντας θα σας πάω και στο αντίπαλο στρατόπεδο, στον κ. Τσίπρα, ο οποίος τονίζει συνεχώς ότι βρισκόμαστε υπό το πρίσμα πρόωρων εκλογών. Η κρίση που επιφέρει ο πόλεμος στην Ουκρανία εντείνει αυτό το ενδεχόμενο;
Ο πρωθυπουργός έχει τοποθετηθεί με σαφήνεια για το πότε θα γίνουν οι εκλογές. Η κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με πρωτόγνωρες εξωγενείς κρίσεις, σας θυμίζω κρίση μεταναστευτικού στην αρχή της θητείας, πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση έπειτα από πολλές δεκαετίες και έναν πόλεμο επίσης μετά από πολλές δεκαετίες. Προσπαθεί και νομίζω ότι τα έχει καταφέρει ικανοποιητικά να ανταπεξέλθει στις πρωτόγνωρες ανάγκες και στις συνέπειες που γεννούν αυτές οι κρίσεις.
Άρα συνεχίζουμε το έργο μας και τις πολιτικές μας όπως αποδείχτηκε στα δύο υπουργικά συμβούλια των τελευταίων δέκα ημερών, όπου παράλληλα με το πως κατά τον βέλτιστο τρόπο θα αντιμετωπίσουμε τις συνέπειες αυτών των κρίσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, κυρίως στα πιο ευάλωτα νοικοκυριά και τη μεσαία τάξη, ταυτόχρονα όμως πως θα υλοποιήσουμε διορθωτικές αλλαγές έτσι ώστε να δημιουργήσουμε τις προϋποθέσεις για ακόμα πιο ισχυρή ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας, για ακόμα πιο βιώσιμη ανάπτυξη, για τη δημιουργία πολλών καλών νέων θέσεων απασχόλησης και για ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Ακόμα και σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία υπάρχουν αρκετά αισιόδοξα στοιχεία για τη μεγάλη εικόνα της ελληνικής οικονομίας. Μία μεγάλη εικόνα που ουσιαστικά έχει να κάνει με μία ισχυρότατη ανάκαμψη, με σημαντική μείωση της ανεργίας, με βελτίωση των τζίρων των επιχειρήσεων το 2021, με βελτίωση της βιομηχανικής παραγωγής και της μεταποίησης, με ενίσχυση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών. Αυτή η μεγάλη εικόνα πράγματι θολώνει σημαντικά τους τελευταίους μήνες από την επιβάρυνση στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Η κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι και ακούει και γνωρίζει και προσπαθεί, κατά το βέλτιστο τρόπο, χωρίς να υποθηκεύει το μέλλον της χώρας και της κοινωνίας, να αντιμετωπίζει αυτά τα προβλήματα και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε για όσο χρειαστεί.
Είμαι ρεαλιστικά αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε. Έχουμε δώσει δείγματα γραφής σχετικών επιτυχιών αλλά απαιτείται από όλους μας ψυχραιμία, σύνεση, σωφροσύνη, αποφασιστικότητα και θα σας έλεγα και αυτοπεποίθηση γιατί η χώρα, κοινωνία και πολιτικό σύστημα, τα έχει καταφέρει ικανοποιητικά, πολύ καλύτερα απ’ ότι κάποιοι εκτιμούσαν εντός και εκτός συνόρων.
Κύριε Σταϊκούρα, ήταν δύσκολο το κλίμα λόγω πανδημίας ήρθε και η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και το επιβάρυνε περαιτέρω. Πόσο δύσκολο είναι αυτό το παζλ για την οικονομία;
Καταρχάς, πρέπει να επισημάνω ότι η χώρα άντεξε την υγειονομική κρίση και έχει πολύ ευοίωνες προοπτικές, όπως καταδεικνύεται απόσειρά δεικτών.
Η ελληνική οικονομία κάλυψε το 2021 όλες τις απώλειες σε πλούτο του 2020, ο τζίροςτων επιχειρήσεων πέρυσι ξεπέρασε τον τζίρο του 2019 κατά 15 δισ. ευρώ,ενώ ηανεργία έχει πέσει κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες και οικαταθέσεις έχουν αυξηθεί κατά 42 δισ. ευρώ τα τελευταία 2,5 χρόνια. Επιπλέον, τα «κόκκινα» δάνεια στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών μειώθηκαν σημαντικά,η βιομηχανική παραγωγήπαραμένεικάθεμήναυψηλότερηαπό τα αντίστοιχα επίπεδα του προηγούμενου έτους, η μεταποίηση παραμένει σε υψηλά επίπεδα και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών έχει βελτιωθεί τουλάχιστον για το 9μηνο του 2021, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2019.
Συνεπώς,προκύπτει ότι κοινωνία και πολιτείατα κατάφεραν, με τις ελάχιστες δυνατές απώλειες – γιανα μην πω και με προσθήκη σε πλούτο, σε σχέση με το 2019. Αυτό είναι καρπός μιας αποτελεσματικήςοικονομικής πολιτικής, που εδράζεται σε μια συνετή δημοσιονομικήπολιτική, μια διορατική εκδοτική στρατηγικήκαι στην υλοποίηση μεταρρυθμίσεων, παρά τις αντίξοες συνθήκες που προκάλεσαν εξωγενείς παράγοντες την τελευταία διετία.
Σε αυτήτην πολύ ικανοποιητική εικόνα, με πολύ θετικές προοπτικές ως προς την ανάπτυξη,τις επενδύσεις και τις εξαγωγές,προέκυψαν τώρα η μεγάλη αβεβαιότητα και οι νέες προκλήσεις που δημιουργεί η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. Είναι προφανές ότι ο πόλεμος αυτός θα έχει τεράστιο κόστος για τη Ρωσία, αλλά θα έχει κόστος και για την Ευρώπη και τη χώρα μας. Κόστος που – πανευρωπαϊκά – προκαλείται, ουσιαστικά, από τέσσερα «κανάλια»: (α) το εμπόριο, (β) τις επιπτώσεις στον πληθωρισμόκαι την ανάπτυξη, (γ) τη μείωση της επενδυτικής εμπιστοσύνης και (δ) το δημοσιονομικό κόστος.
Σε ό,τι αφορά την Ελλάδα;
Στο εμπόριο, το ζήτημα επικεντρώνεται, κυρίως, στην πιθανή έλλειψη κάποιων πρώτων υλών, ακόμη και στην αγροτική παραγωγή, όπως είναι τα σιτηρά.
Στον πληθωρισμό, η επίπτωσηεντοπίζεται, κυρίως,στοντομέα της ενέργειας, αλλά και στο σιτάρι. Αρνητικές επιδράσεις θα υπάρξουν και στον τουρισμό, άμεσα ή έμμεσα. Οι απώλειες σε ταξιδιωτικές εισπράξεις προερχόμενες από Ρώσους τουρίστες θα είναι μικρές. Πιο σημαντικός ενδέχεται να είναι ο αντίκτυπος από τις έμμεσες επιπτώσεις, που συνδέονται με τη μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των υπόλοιπων ξένων τουριστών ή την επιθυμία τους να επισκεφθούν την Ελλάδα. Αρνητικά, συνεπώς, θα επηρεαστεί και η ανάπτυξη.
Δευτερογενής επίπτωση αποτυπώνεται στα spreads των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου, δεδομένου ότι επηρεάζεται το κόστος δανεισμού όλων των χωρών,με πιο έντονη επίδραση σε χώρες που δεν βρίσκονται σε επενδυτική βαθμίδα, όπως είναι η Ελλάδα.
Όσον αφορά στο δημοσιονομικό κόστος,αυτό αφορά στη βοήθεια προς την Ουκρανία,το κονδύλι για τους πρόσφυγες, τις αμυντικές δαπάνεςκαι όποια μέτρα ληφθούν για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Τι σκέφτεστε για τη διαχείριση της οικονομίας, σε περίπτωση που υπάρχει κλιμάκωση των πολεμικών επιχειρήσεων;
Σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, είμαστε σε μια φάση αβεβαιότητας. Αυτή τη στιγμή, δεν γνωρίζουμε την έκταση και την ένταση του προβλήματος. Για να προχωρήσουμε στην επιπλέον στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων – που,ούτωςή άλλως, υφίσταται ήδη και υπερβαίνει τα 2 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση μέρους των αυξήσεων τιμών στον ενεργειακό τομέα – πρέπειπρώτα να έχουμε μια καλύτερη εικόνα για το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση.
Το βασικόσενάριο,πλέον, είναι ότι οι τιμές του φυσικού αερίου πιθανώς θα παραμείνουν υψηλές όλο το 2022. Μέχριπριν από 8 ημέρες, σε όλη την Ευρώπηεκτιμούσαμε ότι οι τιμές θα πέσουν το δεύτερο τρίμηνο του 2022 και θα παραμένουν σε αυτό το– χαμηλότερο, αλλά υψηλό – επίπεδο το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Σε αυτό το τελευταίο ενδεχόμενο, πιθανώς θα χρειαζόταν ο Κρατικός Προϋπολογισμός να ενισχύσειτο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης για την επιδότηση τμήματος του ενεργειακού κόστους νοικοκυριών και επιχειρήσεων, την οποία παρέχει τους τελευταίους μήνες η πολιτεία.
Συνεπώς, αντιλαμβάνεστε ότιαν είναι το βασικό σενάριο αυτό που αποτυπώνεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο σήμερα,τότε θαχρειαστεί ακόμη μεγαλύτερη ενίσχυση από τον Προϋπολογισμό το δεύτερο εξάμηνο του έτους. Άρα,έχουμε καινούργια δεδομένα που θα πρέπει να συνεκτιμήσουμε, με ψυχραιμία, σύνεση και διορατικότητα. Γι’ αυτό, αυτή τη στιγμή η προτεραιότητά μας είναι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να υπάρξουνευρωπαϊκές λύσεις. Είναι σαφές ότι αυτή την εξέλιξητου ενεργειακού κόστους δεν μπορεί κανένα κράτος–μέλος της Ε.Ε. να την αντιμετωπίσει μόνο του.
Πώς είναι το κλίμα στην Ευρώπη; Υπάρχει η αίσθηση της αναγκαιότητας για κοινές κινήσεις;
Σε αυτές τις, πρωτόγνωρα δύσκολες, νέες γεωπολιτικές και ενεργειακές εξελίξεις εμπλέκονται πολλά Υπουργεία. Στο δικό μας πεδίο ευθύνης, η προτεραιότητα των δύο τελευταίων συνεδριάσεων των Υπουργών Οικονομικών της Ε.Ε. ήταν η θέσπιση κυρώσεων κατά της Ρωσίας και η εφαρμογή τους. Το θέμα της ενεργειακής επάρκειας και ασφάλειαςτης Ευρώπης,που είναι εξαιρετικά σημαντικό, το έθιξε και η Ελλάδαπροχθές στοEcofin.
Το ζήτημα της εξαίρεσης των αμυντικών δαπανών από μελλοντικούςδημοσιονομικούς στόχους,η Ελλάδα το έχει θέσει γραπτώς κατά τη διάρκεια των συζητήσεων για το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο στην Ευρώπη από τον Νοέμβριο του 2021. Υπάρχουν χώρες, πλέον, που το θίγουν και αυτές δημόσια.
Μεγάλο ερώτημα παραμένει αν θα υπάρξει δημοσιονομική χαλάρωση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Ποια είναι η εκτίμησή σας;
Πριν από 15 ημέρες, το ζητούμενο ήταν η διαμόρφωση ενός νέου, πιο ευέλικτου δημοσιονομικού πλαισίου από το 2023 και μετά. Τώρα, φαίνεται ότι οι συζητήσεις θα αφορούν και το εάν ένα τέτοιο πλαίσιο, αφού αποφασιστεί, θα πρέπει να εφαρμοστεί από το 2023 ή μετατίθεται για μεταγενέστερα. Αυτό αναμένεται να αξιολογηθεί τον Μάιο ή τον Ιούνιο του 2022, ανάλογα με τις εξελίξεις των επόμενων εβδομάδων.
Τι θα γίνει με το επίδομα στους ευάλωτους;
Έχουμε πει ότι, ανάλογα με τονδιαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο και με τις συνθήκες που θα διαμορφωθούν, προτεραιότητά μας είναι να βοηθήσουμε ευάλωτα νοικοκυριά. Αυτό δεν έχει αλλάξει,όμως αντιλαμβάνεστε ότι έχουν αλλάξει τα δεδομένα σημαντικά. Θα επανεκτιμηθεί, αλλά δεν αλλάζει η στόχευση για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Πρέπεινα αξιολογήσουμε τα νέα δεδομένα.
Επιστρεπτέες προκαταβολές: τι θα γίνει;
Επί του παρόντος, ισχύει ό,τι έχουμε πει μέχρι σήμερα. Από τον Ιούνιο και μετά, θα επιστραφούν σε 60 δόσεις,και όχι το σύνολοτων επιστρεπτέων προκαταβολών –σας θυμίζω ότι οι επιστρεπτέες που δόθηκαν ήταν συνολικά 8,3 δισ.ευρώ και εκτιμούμεότι θα πάρουμε πίσω 2,3 δισ. ευρώ. Δηλαδή, έχουμε «κουρέψει» 6 δισ.ευρώ από το 8,3 δισ. ευρώ που δώσαμε.
Τι φέρνουν οι αλλαγές στον ΕΝΦΙΑ που ανακοινώσατε και πότε θα ξεκινήσουν οι φετινές πληρωμές του;
Ο ΕΝΦΙΑ, από φέτος, μειώνεται περαιτέρω, σε μόνιμη βάση. Τα φυσικά πρόσωπαθα κληθούν να πληρώσουν περίπου 900εκατομμύρια ευρώ λιγότερο ΕΝΦΙΑ, σε σχέση με το 2018. Οκτώ στα 10νοικοκυριά – κυρίως η μεσαία τάξη και τα χαμηλότερα εισοδήματα – θα καταβάλουν ακόμη λιγότερο ΕΝΦΙΑ, το 14% των νοικοκυριών θα πληρώσει τον ίδιο φόρο καιένα 6%θα πληρώσει περισσότερο ΕΝΦΙΑ,αλλά αυτό θα συμβεί επειδή έχει αυξηθεί πάρα πολύ ο πλούτος της ακίνητης περιουσίας τους μέσα από την αύξηση των αντικειμενικών αξιών τους.
Η πληρωμή προσδοκούμε να ξεκινήσει από τον Μάιο,ώστε ναδιευκολύνουμε ακόμη περισσότερο νοικοκυριά και επιχειρήσεις να καταβάλουν τον ΕΝΦΙΑ σε 10 δόσεις.
Φορολογικές δηλώσεις για το 2022. Ποιος είναι ο σχεδιασμός;
Ο σχεδιασμόςείναι να ανοίξει η πλατφόρμα μέσα στον Μάρτιο. Λειτουργούμε συνεκτικά ως Υπουργείο Οικονομικών με την ΑΑΔΕ, ώστε να συγκεντρωθούν πολύ γρήγορατα αναγκαία στοιχεία από άλλους φορείς, όπως ο ΕΦΚΑκαι ο ΟΠΕΚΕΠΕ, να ξεκινήσουν να ενσωματώνονται στις δηλώσεις και η πληρωμήτου φόρου εισοδήματος να αρχίσει κανονικά από το καλοκαίρι. Έτσι, θα βοηθήσουμεκαι τους λογιστές – που κάθε χρόνο έτρεχαν μέσα στο καλοκαίρινα υποβάλουντις δηλώσεις έγκαιρα –, ώστε να ολοκληρώσουν αυτήν τη διαδικασία μέχρι το καλοκαίρι. Οι δόσειςεπιδιώκουμενα είναι οι μέγιστες δυνατές και να εκτείνονται μέχρι τονΦεβρουάριο του 2023.
Ενδεχόμενο αλλαγής, έστω προσωρινά,σε συντελεστέςτου ΦΠΑ σε τρόφιμα ή στο ρεύμα ή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης εξετάζετε;
Είναι μέτρα που στοιχίζουν δημοσιονομικά πολύ, ακόμη και ως παροδικά. Μην ξεχνάτε ότι η περαιτέρω μείωση του ΕΝΦΙΑ, αλλά και οι άλλες μειώσεις που υλοποιήσαμε την τελευταία διετία, είναι μόνιμες. Μειώσεις ορισμένων φορολογικών συντελεστών δεν αποτυπώνονται, πολλές φορές, στο «πορτοφόλι» του πολίτη, αλλά χάνονταιστην εφοδιαστική αλυσίδα.
Οι τζίροι των επιχειρήσεων είχαν δυσκολίες το τελευταίο τρίμηνο του προηγούμενου έτους, λόγω και της ενέργειας. Τι σχεδιάζετε επ’ αυτού;
Αναζητούμε δημοσιονομικό χώρο, έχοντας υπόψη τόσο τις τρέχουσες, πράγματι μεγάλες, δυσκολίες όσο και τις μελλοντικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης, όπως είναι η μονιμοποίηση της κατάργησης της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης για τα εισοδήματα από τον ιδιωτικό τομέα και η επέκταση της κατάργησής της και στους δημοσίους υπαλλήλους, καθώς και η μονιμοποίηση της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών, από το 2023 και μετά.
Και επίσης, με βάση τον Προϋπολογισμό, η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση και στις μεταφορές εξαντλούνταν στο 1ο εξάμηνο της φετινής χρονιάς και θα πρέπεινα βρούμε τρόπους να συνεχιστεί και για το 2οεξάμηνο του 2022.
Το 2023 θα είναι μια χρονιά προεκλογική, που σημαίνει πίεση από την κοινωνία για παροχές και ενδεχομένως χαλάρωση από την Κυβέρνηση για μέτρα ελάφρυνσης. Σας προβληματίζει αυτό;
Σας απάντησα ήδη για τις προτεραιότητες του 2023. Προτεραιότητες που κλείνουν τον κύκλο των προεκλογικών δεσμεύσεων της Νέας Δημοκρατίας για μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, σε πρωτόγνωρα δύσκολες καταστάσεις την τελευταία διετία.
Σας θυμίζω ότι η Κυβέρνηση, στη διάρκεια της θητείας της, και παρά τις πρωτόγνωρες διαδοχικές εξωγενείς κρίσεις, έχει υλοποιήσει μια σειρά από μέτρα, όπως η μείωση του εισαγωγικού συντελεστή φορολόγησης των φυσικών προσώπων από το 22% στο 9%, η μείωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων κατά 80% και στα φυσικά πρόσωπα κατά 55%, η μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 34%, η μείωση του φορολογικού συντελεστή για τις επιχειρήσεις από το 29% στο 22% και η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 4 μονάδες το 2021 και το 2022. Στο πεδίο της οικονομικής-φορολογικής πολιτικής είμαστε απολύτως συνεπείς με όσα είπαμε στην κοινωνία πριν από τις εκλογές.
Επίσης, βασικό στοίχηματης Κυβέρνησης ήταν και παραμένει η μείωση της ανεργίας. Ανεργία η οποία έχει μειωθεί κατά4 ποσοστιαίες μονάδες τα τελευταία δύο χρόνια.
Συνεπώς, εκ του αποτελέσματος, κοινωνία και πολιτεία τα καταφέραμε ικανοποιητικά μέσα από Συμπληγάδες. Η υπευθυνότητα, η συνέπεια, ο ρεαλισμός, η μεθοδικότητα και η ειλικρίνεια αξιολογούνται θετικά από την κοινωνία.
Το Υπουργείο Οικονομικών μελετά όλα τα σενάρια, ακόμα και αυτό της πολεμικής αναμέτρησης ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία. Τι θα σημάνει αυτό για την ελληνική οικονομία;
Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στο TheTOC, εμφανίζεται αισιόδοξος ότι δεν θα επηρρεάσει την αναπτυξιακή δυναμική της ελληνική οικονομίας, αλλά ήδη το κόστος που πληρώνουμε από τον “τυχοδιωκτισμό του Πούτιν” (σ.σ. ο όρος δεν είναι του υπουργού αλλά του TheTOC) είναι πολύ μεγάλο. Κάθε 10 ευρώ που αυξάνεται η τιμή του φυσικού αερίου, το ελληνικό ΑΕΠ μειώνεται κατά 600 εκατομμύρια ευρώ…
Οι καταναλωτές πώς θα τα βγάλουν πέρα;
Ο υπουργός Οικονομικών μιλώντας στο TheTOC και τον Μανόλη Καψή, αναγνωρίζει ότι οι επιδοτήσεις στους λογαριασμούς, δεν καλύπτουν όλες τις απώλειες των οικογενειακών προϋπολογισμών. Μια καλή αρχή για τη συζήτησή μας, γιατί έχουμε κουραστεί από τις διθυραμβικές δηλώσεις άλλων υπουργών και συναδέλφων του, ότι έχουμε το φθηνότερο ρεύμα, ότι έχουν δοθεί πολλά χρήματα στα νοικοκυριά και άλλα συναφή. Καλύτερη η ειλικρίνεια. Αλλά υπόσχεται οτι η στήριξη θα συνεχιστεί. Και προαναγγέλει, σε περίπτωση δυσμενών εξελίξεων στο μέτωπο της Ουκρανίας και ενισχύσεις μέσω του προυπολογισμού.
Και το περίφημο δώρο του Πάσχα στους πιo ευάλωτους, για το οποίο κουβεντιάζουμε τις τελευταίες εβδομάδες; Θα δοθεί ή όχι;
“Ούτως ή άλλως δεν ήταν κάτι δεδομένο. Είχαμε πει ότι εξαρτάται από την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Αυτή δεν την ξέρουμε”, απαντά ο Χρήστος Σταϊκούρας. Εννοεί ότι δεν θα δοθεί; Δεν είναι καθόλου σίγουρο, αφού συνεχίζει και προσθέτει ότι η εντολή του πρωθυπουργού είναι να αναζητείται διαρκώς δημοσιονομικός χώρος για να ενισχυθούν τα νοικοκυριά.
“Θα επιδιώξουμε να βρούμε και άλλο δημοσιονομικό χώρο” σημειώνει ο υπουργός Οικονομικών.
Εν αναμονή και καθώς με κομμένη την ανάσα περιμένουμε να δούμε τι άλλο μας επιφυλάσσει ο Πούτιν και πόσο θα μας κοστίσουν οι πολεμικές του περιπέτειες, υπάρχει και η αισιόδοξη πλευρά. Η μεγάλη εικόνα της ελληνική οικονομίας που λέει ο Χρήστος Σταϊκούρας.
Μια οικονομία που αναπτύσσεται, που υποδέχεται ξένες επενδύσεις, όπου αυξάνεται ο τζίρος των επιχειρήσεων και όπου η ανεργία μειώνεται διαρκώς. Ναι αυτή είναι η μεγάλη εικόνα λέει ο Χρήστος Σταϊκούρας, αλλά η εικόνα “θολώνει” από τις δυσκολίες των νοικοκυριών από την ενεργειακή ακρίβεια. Γι αυτό, συνεχίζει, θα συνεχίσουμε να βοηθάμε, θα συνεχίσουμε να αναζητούμε δημοσιονομικό χώρο για νέα μέτρα στήριξης για όσο καιρό χρειαστεί.
Η συνέντευξη του Χρήστου Σταϊκούρα:
Ερ: Κύριε Σταϊκούρα, ήταν στραβό το κλίμα λόγω πανδημίας, ήρθε και η εισβολή του Πούτιν. Θα την πληρώσουμε ακριβά υποθέτω αυτή την περιπέτεια…
Απ: Είναι προφανές ότι όσο αυξάνουν οι αβεβαιότητες και οι προκλήσεις, εξωγενείς προκλήσεις τόσο μεγαλώνουν οι κίνδυνοι για δυσμενείς επιπτώσεις και στην Ελληνική οικονομία. Μία πρώτη ποσοτικοποίησης που έχουμε κάνει, αναδεικνύει ότι για κάθε 10 δολάρια που αυξάνει το φυσικό αέριο υπάρχει μία επιβάρυνση στον πλούτο της χώρας με μείωση του ΑΕΠ κατά 600 εκατομμύρια ευρώ.
Ερ: Και ακόμη είμαστε στην πρώτη φάση της κρίσης. Έχετε καταρτήσει κάποιο σενάριο, έχετε μελετήσει τι θα συμβεί σε περίπτωση που υπάρχει κλιμάκωση της πολεμικών επιχειρήσεων; Ένας πόλεμος ανάμεσα στη Ρωσία και την Ουκρανία;
Απ: Κοιτάξτε, υπάρχουν πράγματι εκτιμήσεις και προβλέψεις και για βασικά σενάρια και για εναλλακτικά σενάρια και για αυτό που στην οικονομική επιστήμη αποκαλείται stress tests, δηλαδή ακραία σενάρια. Οι επιπτώσεις των δυσμενών εξελίξεων θα είναι στον πλούτο της χώρας, θα είναι σε μία επιπλέον αύξηση του πληθωρισμού, θα είναι σε μία συρρίκνωση ενός τουριστικού ρεύματος από κάποιες συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές και θα είναι και κάποια ζητήματα του Πρωτογενούς τομέα, σε κάποια συγκεκριμένα προϊόντα.
Έχουν γίνει εκτιμήσεις όλων αυτών, έχουν γίνει προβλέψεις και για αυτό- ίσως σας προϊδεάζω για και για επόμενα ερωτήματα που θα μου θέσετε- ξέρετε πολύ καλά ότι επιδοτούμε ένα κομμάτι της αύξησης του ενεργειακού κόστους μέσα από το ταμείο ενεργειακής μετάβασης. Μέχρι τώρα, μόνο το πρώτο δίμηνο του έτους έχουμε βάλει 750 εκατομμύρια, 400 και 350 αντίστοιχα, Ιανουάριο και Φεβρουάριο, από το ταμείο της ενεργειακής μετάβασης. Και εκτιμούμε ότι από αυτό το ταμείο θα συνεχίσουμε να ενισχύουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και τους επόμενους μήνες.
Στα δυσμενή σενάρια θα πρέπει και ο κρατικός προϋπολογισμός, πιθανότατα μετά από κάποιους μήνες, όχι σήμερα, μετά από κάποιους μήνες, να πρέπει να βοηθήσει. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να υπάρχουν και ταμειακά και δημοσιονομικά αποθέματα να μπορέσουμε να βοηθήσουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, προς το τέλος του 2022.
Για το δώρο Πάσχα στα ευάλωτα νοικοκυριά
Ερ: Να το δούμε πρακτικά; Το τελευταίο διάστημα γινόταν πολύς λόγος για ένα επίδομα που θα δινόταν στους πιο ευάλωτους το Πάσχα. Υπάρχει σκέψη να μη δοθεί τελικά, ώστε να υπάρχει το περιθώριο να ενισχυθούν τα ευάλωτα νοικοκυριά στους λογαριασμούς ρεύματος και φυσικού αερίου;
Απ: Το τελευταίο χρονικό διάστημα έχουν υπάρξει συζητήσεις ή προτάσεις, για τον ΦΠΑ σε τρόφιμα, για τα καύσιμα, για επιδόματα όπως είπατε εσείς. Πάντα δίνουμε μία κλασική απάντηση ως υπουργείο Οικονομικών. Εξαρτάται από τον δημοσιονομικό χώρο. Και με βάση τον διαθέσιμο χώρο που θα έχουμε αλλά και τις προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας, θα πρέπει η χώρα με ασφάλεια να κινείται για να βοηθάει νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Πράγματι έχει πει και ο πρωθυπουργός και ισχύει, ότι όποια πρόβλεψη κάνουμε, ότι όποια ενέργεια κάνουμε, θα είναι, θα αξιοποιηθεί για τα ευάλωτα νοικοκυριά. Το πώς θα γίνει και το πότε θα γίνει, εξαρτάται από μία σειρά παραγόντων κυρίως από την ένταση του δημοσιονομικού χώρου.
Ερ: Αυτά τα ξέραμε ήδη, εγώ αναφέρομαι στο σχέδιο για επίδομα το Πάσχα. Είναι στον αέρα πλέον;
Απ: Ούτως ή άλλως δεν ήταν κάτι δεδομένο. Είχαμε πει ότι εξαρτάται από την εκτέλεση του προϋπολογισμού. Αυτή δεν την ξέρουμε. Και να πούμε και κάτι ακόμα, δύο στοιχεία, τα οποία νομίζω ότι είναι πάρα πολύ σημαντικά. Πρώτον, δημοσιονομικούς χώρος υπήρχε και δημοσιονομικός χώρος βρέθηκε μέσα στο 2022 και αξιοποιήθηκε. Αξιοποιήθηκε για να μειώσουμε τον ΕΝΦΙΑ κατά 350 εκατομμύρια, σε 8 στα 10 νοικοκυριά της χώρας, άρα και στα ευάλωτα νοικοκυριά της χώρας. Θα μειωθεί ακόμα παραπάνω ο ΕΝΦΙΑ, άρα ενεργήσαμε επ΄ωφέλεια του πολίτη. Ουσιαστικά τον βοηθάμε στο διαθέσιμο εισόδημά του. Και ενεργήσαμε επ΄ ωφέλεια του Έλληνα αγρότη, προβάλλοντας και βάζοντας μπροστά κάποια, μία σειρά από νέα μέτρα, που όλα αυτά μαζί αθροίζονται και κοστίζουν στον προϋπολογισμό 350 εκατομμύρια ευρώ.
Αυτά τα 350 εκατομμύρια τα χρησιμοποιήσαμε για τον ΕΝΦΙΑ και για τους αγρότες. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε άλλον δημοσιονομικό χώρο, που άλλωστε δεν υφίσταται. Και μια δεύτερη παρατήρηση. Τον Απρίλιο η Ελλάδα έχει να καταθέσει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή όπως όλες οι χώρες, τους σχεδιασμούς τους, τους σχεδιασμούς της, για τον προϋπολογισμό τον φετινό και για το 2023. Το 2023 επιδιώκουμε να βρούμε δημοσιονομικό χώρο για να μονιμοποιήσουμε την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για τα εισοδήματά του ιδιωτικού τομέα, για να προσθέσουμε την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης και για τους άλλους πολίτες και για να μονιμοποιήσουμε τη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών.
Αυτά κ. Καψή είναι 2 δισεκατομμύρια ευρώ. Πρέπει συνεπώς να κάνουμε τέτοιον δημοσιονομικό προγραμματισμό φέτος και του χρόνου, που να δημιουργηθεί χώρος για αυτές τις δύο μόνιμες παρεμβάσεις. Μόνιμες παρεμβάσεις ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ. Αρα συμπερασματικά. Οταν βρίσκεται δημοσιονομικός χώρος, αυτός αξιοποιείται επ΄ωφελεία του πολίτη. Αλλος δημοσιονομικός χώρος δεν υφίσταται, γιατί ήδη αξιοποιήθηκε επ΄ωφελεία του πολίτη και του Έλληνα αγρότη. Θα επιδιώξουμε να βρούμε και άλλο δημοσιονομικό χώρο, αλλά θέλει πολύ μεγάλη προσοχή. Γιατί η υγειονομική κρίση δεν ξέρουμε πώς θα εξελιχθεί και δεύτερον γιατί έχουμε θέσει πολύ σημαντικούς στόχους για το 2023, που αφορούν και πάλι την κοινωνία.
Τι θα γίνει με τον προϋπολογισμό
Ερ: Καταλαβαίνω λοιπόν ότι τα περιθώρια είναι πάρα πάρα πάρα πολύ στενά. Είμαστε ήδη μόλις το πρώτο δίμηνο του έτους, με τον πληθωρισμό να έχει ξεφύγει, το πετρέλαιο να βρίσκεται μία ανάσα από τα 100 δολάρια, το φυσικό αέριο, την τιμή του να έχει τετραπλασιαστεί. Υποθέτω οι προβλέψεις του προϋπολογισμού δεν ισχύουν πλέον έτσι δεν είναι;
Απ: Πιθανότατα θα γίνει αναθεώρηση σε μία σειρά μεγεθών τού προϋπολογισμού. Γιατί αναδείξατε πράγματι και ορθώς, μία σειρά από δείκτες και προβλήματα της στιγμής. Οταν λέμε στιγμή βεβαίως, για να είμαι απολύτως ειλικρινής, δεν αναφερόμαστε μόνο στο σήμερα, αλλά στους τελευταίους μήνες και πιθανόν και στους επόμενους.
Ο προϋπολογισμός όμως μπορεί να αναθεωρηθεί και για μία σειρά από άλλους λόγους, που είναι πολύ αισιόδοξοι και παρουσιάζουν τη μεγάλη εικόνα της οικονομίας. Την προηγούμενη εβδομάδα υπήρξαν οι πρώτες εκτιμήσεις, ότι η χώρα κατά πάσα πιθανότητα θα καλύψει το 21 όλες τις απώλειες του 20. Ο κρατικός προϋπολογισμός είχε 6,9% ανάκαμψη για το 21. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πιστεύει ότι αυτό θα είναι 8,5. Την άλλη εβδομάδα συνεπώς που θα έχουμε τα στοιχεία από την ΕΛΣΤΑΤ, όταν θα βγάλει τα στοιχεία για το τέταρτο τρίμηνο του 21, θα είμαστε σε θέση να δούμε αν θα κάνουμε αναθεώρηση και της ανάπτυξης. Που είναι θετικό αυτό για τη χώρα το 21 και το 22.
Δεύτερον, την προηγούμενη εβδομάδα ανακοινώθηκαν οι τζίροι των επιχειρήσεων. Και μόλις πριν από λίγο, ο τζίρος των επιχειρήσεων στο λιανεμπόριο. Που είχε δυσκολίες το τελευταίο τρίμηνο του έτους, του προηγούμενου έτους, λόγω και της ενέργειας που είπατε και σωστά. Οι τζίροι των επιχειρήσεων είναι αυξημένοι σε σχέση με το 2019. Οι τζίροι όλων των επιχειρήσεων της χώρας, όλο τα 21, ήταν 15 δις πάνω από το 2019. Αντεξαν οι επιχειρήσεις χωρίς τα μέτρα στήριξης της πολιτείας. Το διαθέσιμο εισόδημα του πολίτη, αποδεδειγμένα είναι αυξημένο κατά 3,5 δισεκατομμύρια το 2021 από το 19. Η ανεργία είναι μειωμένη τέσσερις ποσοστιαίες μονάδες και οι καταθέσεις την τελευταία διετία, είναι αυξημένες πάνω από 40 δισεκατομμύρια ευρώ. Τον Δεκέμβριο, με πληθωρισμό 5%, οι καταθέσεις αυξήθηκαν κατά 4 δις ευρώ. Και των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων
Ερ: Υπάρχει θέμα αναθεώρησης και των προβλέψεων και για την ανάπτυξη, με δεδομένο το κύμα της ακρίβειας;
Απ: Συνεπώς με βοηθήσατε με το ερώτημα σας και με την προσθήκη που έκανα εγώ στη μεγάλη εικόνα, να σας πω ότι τα πράγματα το 2021 κινήθηκαν καλύτερα και από τις πλέον αισιόδοξες εκτιμήσεις που υπήρχαν. Οι προβλέψεις και οι εκτιμήσεις για φέτος είναι και πάλι εξίσου ρεαλιστικά αισιόδοξες. Πιθανόν και ο τουρισμός καλύτερα από όσα προβλέπονται στον προϋπολογισμό…
Ερ: Νομίζω ότι η πρόβλεψη για την ανάπτυξη φέτος είναι πάνω από 4,5%. Κάνω λάθος;
Απ: Ναι, αλλά με εκτίμηση τουριστικών εσόδων στο 80% του 2019. Με τις εκτιμήσεις να λένε ότι μπορεί να φτάσουμε και στο 100%
Ερ: Εκτός αν έχουμε μία δραματική συνέχεια στην κρίση στην Ουκρανία..
Απ: Η οποία δραματική συνέχεια θα έρθει να ροκανίσει αυτή την επιπλέον αύξηση στον τουρισμό. Άρα πράγματι σε περιβάλλον αβεβαιότητας είναι πολύ δύσκολο να κάνεις καινούργιες εκτιμήσεις, όμως, για να μην θεωρηθεί ότι προσπαθώ να αποφύγω την ερώτηση, προφανώς και θα υπάρξει αναθεώρηση του πληθωρισμού επί το δυσμενέστερο. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σε τρεις μήνες ήρθε και είπε, ότι το 2,2% για την Ευρώπη πληθωρισμός φέτος, το κάνει 3,5%, δηλαδή 50% σχεδόν πάνω. Και η Ελλάδα θα αυξήσει τις εκτιμήσεις για τον πληθωρισμό, αλλά πιθανότατα θα αναθεωρηθούν και τα στοιχεία για την ανάπτυξη, εξαιτίας μιας σειράς θετικών δεικτών, αλλά και αβεβαιοτήτων στο πεδίο το οποίο αναδείξατε προηγουμένως.
Ερ: Είπατε προ ημερών ότι το πρωτογενές έλλειμμα του 2021 θα κλείσει κάτω από τις προβλέψεις, περίπου στο 6,5% του ΑΕΠ. Αρκεί αυτό για να υπάρξει δημοσιονομικός χώρος για να δοθούν ελαφρύνσεις στους πιο ευάλωτους;
Απ: Σας είπα κάτι και ουσιαστικά σας έδωσα έμμεση απάντηση, τώρα δίνω και άμεση απάντηση. Ακριβώς όλα αυτά τα στοιχεία, η καλύτερη εκτέλεση του προϋπολογισμού, η μεγαλύτερη ανάπτυξη, η μείωση της ανεργίας, η αντοχή των επιχειρήσεων, μας έδωσε τον δημοσιονομικό χώρο να αναλάβουμε ήδη πρωτοβουλίες εκτός προϋπολογισμού. Να γίνω πιο ξεκάθαρος.
Στον προϋπολογισμό είχαμε προβλέψει μία μείωση του ΕΝΦΙΑ 70 εκατομμύρια ευρώ. Τελικά η μείωση του ΕΝΦΙΑ έφθασε τα 350 εκατομμύρια. Άρα συν 280 εκατομμύρια, βρήκαμε δημοσιονομικό χώρο. Η μείωση στα λιπάσματα στο 6% και η βοήθεια στους κτηνοτρόφους για το πρώτο τρίμηνο (ή εξάμηνο, θα δούμε) του 22, είναι άλλα 50 εκατομμύρια ευρώ. Αυτά αν τα αθροίσετε είναι επιπλέον δημοσιονομικός χώρος που βρέθηκε έχοντας ήδη πρόδρομους δείκτες της οικονομίας για το 21. Τους οποίους αξιοποιήσαμε για να βοηθήσουμε την κοινωνία. Άρα ναι δημοσιονομικός χώρος βρέθηκε και αξιοποιήθηκε. Δεν υπάρχει επιπλέον χώρος σήμερα που μιλάμε, αλλά ανάλογα με την εκτέλεση του προϋπολογισμού το επόμενο χρονικό διάστημα, θα δούμε τι άλλο μπορούμε να κάνουμε.
Δημοσιονομική χαλάρωση σε όλη την Ευρώπη;
Ερ: Αν συνεχιστεί αυτή αυτό το κύμα ακρίβειας και η κρίση του πληθωρισμού, βλέπετε πιθανό σενάριο να υπάρξει μία νέα δημοσιονομική χαλάρωση. Παρά τα όσα έχουν ακουστεί, τις φωνές που σφίξιμο του της ζώνης. Βλέπετε πιθανή νέα δημοσιονομική χαλάρωση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, για να προστατευτούν τα νοικοκυριά;
Απ: Ξέρετε όταν λέτε φωνές που ακούγονται για σφίξιμο, θέλω να βάλετε και τη δική μου φωνή. Γιατί έχω πει δημόσια τη λέξη “να μαζευόμαστε”. Και πολύ εύστοχα είπατε ότι το 21 θα κλείσει με ένα έλλειμμα υψηλό 6.5% . Είναι από τα υψηλότερα στην Ευρώπη. Ορθώς βεβαίως η Πολιτεία έχτισε το δίχτυ ασφαλείας πάνω από νοικοκυριά και επιχειρήσεις και οι πολιτικές ήταν αποτελεσματικές. Ειδικά στο πεδίο της ανεργίας. που είναι το κρίσιμο στοιχείο- χωρίς πανηγυρισμούς- για το μέλλον της χώρας. Αυτό το έλλειμμα θα πρέπει να το κάνουμε πρωτογενές πλεόνασμα από το 2023 και μετά. Όχι μόνο η Ελλάδα, για όλους ισχύει η πρόβλεψη για πρωτογενές πλεόνασμα.
Ερ: Ισχύει η πρόβλεψη για 2% πρωτογενές πλεόνασμα το 23;
Απ: Όχι δεν μπορώ να το επιβεβαιώσω, είναι άσκηση η οποία θα τρέξει. Μιλάμε για ρεαλιστικά πρωτογενή πλεονάσματα, που θέλουμε να εντάσσουν και τις πολιτικές που μόλις σας είπα.
Να μην το επαναλαμβάνω. Άρα, για να πάμε από έλλειμμα σε πλεόνασμα, αυτό δεν γίνεται ξαφνικά, θέλει μία προεργασία, θέλει μία προετοιμασία, θέλει μία μεθοδικότητα.
Ερ: Βασικά να σφίξουμε το ζωνάρι…
Απ: Ναι, αλλά με τρόπο ο οποίος να μην είναι σφίξιμο στο ζωνάρι του πολίτη. Με ποιους τρόπους θα πετύχουμε αυτή την δημοσιονομική σταθερότητα; Με την ανάπτυξη. Η ανάπτυξη θέλει περισσότερα έσοδα, τα περισσότερα έσοδα θέλουν καλύτερη εκτέλεση προϋπολογισμού. Όταν μιλάμε για 4,5% ανάπτυξη φέτος και 9% ή 8,5% ανάκαμψη πέρυσι, αυτό σημαίνει αθροιστικά οτι έχουμε υπερβεί κατά 2.0- 2,5 μονάδες το 2020. Άρα θα έχουμε πολύ περισσότερα έσοδα στον Κρατικό προϋπολογισμό, γιατί η οικονομία θα τρέχει, γιατί ο τουρισμός θα πηγαίνει καλά, γιατί θα υπάρχει ανάπτυξη 4,5%.
Δεύτερον, έχουμε σταδιακά αποσύρει μέτρα στήριξης. Χωρίς να σφίξουμε το ζωνάρι του πολίτη αποσύρουμε μέτρα στήριξης. Θα γίνω πολύ συγκεκριμένος. Τα ενοίκια τα οποία πλέον (δεν επιδοτεί) ο κρατικός προϋπολογισμός. Το μέτρο εδώ και κάποιες μέρες δεν υφίσταται . Η επιστρεπτέα προκαταβολή. Νέα επιστρεπτέα δεν έχουμε δώσει από τον Ιούλιο του 21. Αλλά από την άλλη πλευρά, συνεχίζεται το πρόγραμμα Γέφυρα, συνεχίζεται το πρόγραμμα το οποίο αφορά τη συνεργασία των εργαζομένων συνεχίζεται. Άρα αποσύρονται σταδιακά και με ασφάλεια μέτρα στήριξης, συνεχίζοντας όμως να βοηθάμε την κοινωνία. Αλλά λιγότερο όσο επιστρέφει η κανονικότητα.
Άρα αυτή η απόσυρση των μέτρων στήριξης, θα μειώσει τη διόγκωση των δαπανών που έγιναν τα προηγούμενα χρόνια, άρα θα βοηθήσει και αυτή στο αποτέλεσμα. Προσέξτε συνεπώς, με ανάπτυξη και με σταδιακή απόσυρση μέτρων στήριξης, πετυχαίνουμε δημοσιονομική βελτίωση, έχοντας και μόνιμες μειώσεις φόρων και πρόσθετες μόνιμες μειώσεις φόρων όπως είναι ο ΕΝΦΙΑ.
Αυτή είναι μεγάλη επιτυχία. Η μεγάλη επιτυχία είναι να πηγαίνεις σε πρωτογενή πλεονάσματα, χωρίς να σφίγγεις το ζωνάρι του πολίτη. Τουναντίον να τον διευκολύνεις τον πολίτη, μέσα κυρίως από μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Άρα, παραμένει ο στόχος μας για πρωτογενές έλλειμμα της τάξεως του -1,4% φέτος, από 6,0% πέρυσι .
Ερ: Συγκρατώ από όλη τη συζήτησή μας ότι τα μέτρα στήριξης θα συνεχιστούν και εν ανάγκη θα υπάρξει και τροποποίηση του προϋπολογισμού και κονδύλια από τον προϋπολογισμό, για να συνεχιστούν τα μέτρα στήριξης.
Απ: Είπα όμως, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τους στόχους του προϋπολογισμού. Άρα αν υπάρχει δημοσιονομικός χώρος θα αξιοποιείται, χωρίς να μας βγάζει έξω από τον βασικό στόχο που είναι το -1,4%. Όταν είδαμε συνεπώς ότι υπήρχε αυτός ο χώρος, μειώσαμε τον ΕΝΦΙΑ. Αν υπάρξει και άλλος χώρος θα το αξιολογήσουμε προφανώς για να βοηθήσουμε την κοινωνία. Αλλά μην χάνουμε την βασική μας προσέγγιση, γιατί είναι πολύ σημαντική και για τα επόμενα χρόνια. Η οικονομική πολιτική δεν χτίζεται μόνο με την συγκυρία της στιγμής ξέρετε. Προφανώς πρέπει να συνεκτιμάται και προφανώς θα πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή η αξιολόγηση αυτής. Αλλά μην ξεχνάμε τη μεγάλη εικόνα. Η μεγάλη εικόνα είναι πολύ θετική για τη χώρα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναδεικνύει την Ελλάδα ως τη δεύτερη καλύτερη χώρα στην Ευρώπη σε ανάπτυξη, επενδύσεις και σε εξαγωγές. Αυτά όλα είναι εξαιρετικά σημαντικά. Ερχονται ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα, μειώνουμε την ανεργία…
Ερ: Ναι προφανώς είναι σημαντικά, αλλά η καθημερινότητα που ζει ο Έλληνας πολίτης, η καθημερινότητα της ακρίβειας, θολώνει όλη αυτή τη μεγάλη εικόνα.
Απ: Έτσι είναι, έχετε απολύτως δίκιο. Η ακρίβεια θολώνει την εικόνα και ροκανίζει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών και επιβαρύνει οικογενειακούς προϋπολογισμούς. Έχετε απόλυτο δίκιο.
Αλλά προσέξτε, ποιος είναι οικογενειακός προϋπολογισμός; Όταν οι τζίροι των επιχειρήσεων είναι πάνω το 21 σε σχέση με το 19 και δεν βάζω μέσα τα μέτρα στήριξης της πολιτείας, τα 40 δις, αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι μαζί κοινωνία και Πολιτεία στηρίξαμε τη χώρα, με αποτέλεσμα να ξεκινούν με πολύ καλύτερη προϋπόθεση οι επιχειρήσεις; Δεν υπάρχει ο ίδιος κίνδυνος που υπήρχε πριν από δύο χρόνια, όταν μιλούσαμε και σας ευχαριστώ για την επικοινωνία που είχαμε και στο παρελθόν.
Είχατε έναν προβληματισμό και τον συμμεριζόμουν κι εγώ, ότι μέσα σε αυτή την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση θα υπάρξουν λουκέτα και διόγκωση της ανεργίας. Και εκ του αποτελέσματος έχουμε το αντίθετο. Ευτυχώς για τη χώρα έχουμε θετικό αποτέλεσμα. Προχθές βγήκαν τα στοιχεία για τις νέες επιχειρήσεις. 35% αύξηση των νέων επιχειρήσεων. Και μόνο το 14% αύξηση από την εστίαση .
Δηλαδή έγινε και σε άλλους τομείς. Όλα αυτά είναι θετικά στοιχεία τα οποία πράγματι θολώνει- πολύ σωστό το ρήμα που χρησιμοποιήσατε- από την τρέχουσα συγκυρία. Άρα δεν καθόμαστε στην άκρη να πούμε τα καταφέραμε, μπορείτε τώρα μόνοι σας να βγάλετε πέρα με την κρίση. Ερχόμαστε ως πολιτεία και συνεχώς βοηθάμε. Βοηθάει το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, βοηθάει το Υπουργείο Ενέργειας, βοηθάει το Υπουργείο Οικονομικών, βοηθάμε όσο μπορούμε για να καλύψουμε- να είμαστε ειλικρινείς- τμήμα του αυξημένου κόστους κυρίως στο ενεργειακό πεδίο. Δεν καλύπτουμε όλη την απώλεια, ναι, οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί επιβαρύνονται στο τελευταίο χρονικό διάστημα.
Ερ: Και κάνουμε το σταυρό μας να μη μας επιφυλάσσει και άλλη δυσάρεστη έκπληξη ο Βλαντιμίρ Πούτιν.
Απ: Πράγματι, αλλά εδώ στο Υπουργείο Οικονομικών είμαστε έτοιμοι για όλα τα ενδεχόμενα γιατί έχουμε μάθει τα τελευταία τρία χρόνια να ζούμε με κρίσεις. Με κρίσεις πρωτόγνωρες, εξωγενείς, που απαιτούν σοβαρότητα, απαιτούν σύνεση και σωφροσύνη, Και ψυχραιμία.
Ερ: Εδώ έχουμε μάθει εμείς οι πολίτες να ζούμε με τις κρίσεις. Προφανώς έχει μάθει και το Υπουργείο Οικονομικών. Σας ευχαριστώ πολύ κύριε Σταϊκούρα.
Πότε εκτιμάτε ότι θα αρχίσει να αποκλιμακώνεται η ακρίβεια τόσο στο ρεύμα και στο φυσικό αέριο, όσο και σε μια σειρά από προϊόντα; Ποια άλλα «όπλα» έχει μέχρι τότε το κράτος για ενίσχυση των νοικοκυριών και επιχειρήσεων;
Η ενεργειακή κρίση, που αποτελεί την κύρια αιτία των πληθωριστικών πιέσεων, έχει ξεπεράσει σε διάρκεια και ένταση τις αρχικές – παγκόσμιες – εκτιμήσεις, οδηγώντας σε μαζικές αναθεωρήσεις τους. Πρόσφατα, μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναθεώρησε επί τα χείρω την πρόβλεψή της για τον πληθωρισμό στην ευρωζώνη φέτος, στο 3,5% από 2,2%.
Η αποκλιμάκωση του προβλήματος εξαρτάται, πρωτίστως, από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την προσφορά φυσικού αερίου. Παράλληλα, όμως, πληθωριστικές πιέσεις προκαλούν και άλλοι παράγοντες, όπως είναι οι αποκλίσεις ανάμεσα στην προσφορά και τη ζήτηση αγαθών, αλλά και η ασκούμενη νομισματική και δημοσιονομική πολιτική. Εκτιμάται αποκλιμάκωση, από το 2ο τρίμηνο του έτους.
Όσον αφορά στα «όπλα» που έχουμε ως Κυβέρνηση στη φαρέτρα μας, αυτά, καταρχάς, είναι οι πολιτικές μόνιμης τόνωσης των εισοδημάτων νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουμε προχωρήσει σε σημαντικές μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, δρομολογούμε δεύτερη, μεγαλύτερη αύξηση του κατώτατου μισθού, στηρίζουμε τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης και διατηρούμε στοχευμένα μέτρα στήριξης από τις επιπτώσεις της πανδημίας.
Παράλληλα, έχουμε λάβει μέτρα, συνολικού ύψους 2,1 δισ. ευρώ μόνο το τελευταίο εξάμηνο, για τη στήριξη της κοινωνίας έναντι της ενεργειακής κρίσης. Φυσικά, θα ήταν αδύνατο να απορροφήσει το Κράτος το σύνολο των ανατιμήσεων, αλλά η στήριξη που παρέχεται είναι γενναία, εφάμιλλη ή και μεγαλύτερη αυτής αντίστοιχων ευρωπαϊκών χωρών, και θα συνεχιστεί όσο οι συνθήκες το απαιτούν.
Γιατί αποκλείετε σταθερά τη μείωση, έστω προσωρινά, του ΦΠΑ σε τρόφιμα ή στο ρεύμα ή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης;
Αξιολογούμε, ψύχραιμα και συνολικά, όλα τα δεδομένα και έχουμε εξετάσει κάθε πιθανό μέτρο.
Ωστόσο, κάποια μέτρα, όπως αυτά που αναφέρετε, είναι υψηλού δημοσιονομικού κόστους, ενώ δεν διασφαλίζεται ότι το όφελος θα το καρπωθούν, ολόκληρο, οι καταναλωτές.
Επιπλέον, η στήριξη προς τους πολίτες πρέπει να αφορά τους πιο ευάλωτους, κάτι που δεν επιτυγχάνεται με τέτοιες οριζόντιες μειώσεις φόρων.
Διαθέτουμε, όμως, εναλλακτικές ως προς τις πιθανές παρεμβάσεις ανακούφισης συμπατριωτών μας. Στο πλαίσιο αυτό, ανάλογα τόσο με την πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού όσο και με ένταση της κρίσεως, θα εξετάσουμε στοχευμένα, μη μόνιμα μέτρα στήριξης ευάλωτων νοικοκυριών.
Θα ξεπεράσει το 9% η ανάπτυξη το 2021; Θα δώσει αυτό ένα περιθώριο για περισσότερα μέτρα στήριξης τη φετινή χρονιά;
Τα μέχρι σήμερα διαθέσιμα στοιχεία οδηγούν στην εκτίμηση ότι η χώρα πέτυχε ισχυρή ανάκαμψη, σημαντικά υψηλότερη των προηγούμενων προβλέψεων. Αναμένουμε τα σχετικά στοιχεία που θα ανακοινώσει η ΕΛΣΤΑΤ, στις 4 Μαρτίου.
Σε ό,τι αφορά στα μέτρα στήριξης, έχουμε ήδη λάβει υπόψη τους πρόδρομους δείκτες της οικονομίας, στους οποίους καταγράφεται η θετική πορεία της, και με βάση αυτούς προχωρήσαμε στη, μόνιμη, περαιτέρω μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά επιπλέον 13% από εφέτος και στην πρόσθετη ενίσχυση του αγροτικού τομέα. Μέτρα με πρόσθετο συνολικό δημοσιονομικό κόστος 350 εκατ. ευρώ.
Συνεπώς, είναι φανερό ότι κάθε φορά που δημιουργείται επαρκής και ασφαλής δημοσιονομικός χώρος, αξιοποιείται, με σύνεση, προς όφελος της κοινωνίας, κυρίως των χαμηλότερων και μεσαίων εισοδηματικών στρωμάτων.
Πότε θα κλείσει η τελευταία αξιολόγηση στο πλαίσιο της Ενισχυμένης Εποπτείας από τους θεσμούς και θα τελειώσει αυτό το καθεστώς εποπτείας για τη χώρα μας; Ποιες ενστάσεις προβάλλουν οι θεσμοί;
Η Κυβέρνηση εργάζεται, συστηματικά και με σχέδιο, για την έξοδο της χώρας από το πλαίσιο Ενισχυμένης Εποπτείας, το καλοκαίρι του 2022.
Προς αυτή την κατεύθυνση, συνεργαζόμαστε με τους θεσμούς προκειμένου να ολοκληρώσουμε τις περισσότερες από τις δεσμεύσεις που ανέλαβε η προηγούμενη Κυβέρνηση, το 2018. Συνεργασία που γίνεται με παραγωγικό τρόπο, όπως αποδεικνύεται και από τις εννέα, μέχρι σήμερα, διαδοχικές θετικές Εκθέσεις Αξιολόγησης κατά την περίοδο διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία.
Ποιες είναι οι βασικές προϋποθέσεις για να επιστρέψει η Ελλάδα στην επενδυτική βαθμίδα; Πότε εκτιμάτε ότι μπορεί να γίνει αυτό;
Οι βασικές προϋποθέσεις είναι η επίτευξη υψηλής και διατηρήσιμης οικονομικής μεγέθυνσης, η έξοδος της χώρας από το καθεστώς της Ενισχυμένης Εποπτείας, η επίτευξη μονοψήφιου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, και η δημοσιονομική σταθερότητα. Εκτιμούμε ότι η επίτευξη αυτών των στόχων θα οδηγήσει στην απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας, μέσα στο 2023.
Όπως αποτυπώνεται στα διαθέσιμα στοιχεία, κινούμαστε προς αυτή την κατεύθυνση, γι’ αυτό και η χώρα, μέσα στην υγειονομική κρίση, αναβαθμίζεται. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χώρα πέτυχε ισχυρή ανάκαμψη «τύπου V» το 2021, που ακολουθείται από ισχυρή ανάπτυξη τα επόμενα έτη, με τις επενδύσεις και τις εξαγωγές να πρωταγωνιστούν – πανευρωπαϊκά – την προσεχή διετία. Επιπρόσθετα, από το 2021, συστημικές τράπεζες πέτυχαν μονοψήφιο ποσοστό «κόκκινων» δανείων. Ενώ μέσα κυρίως της ανάπτυξης, επιτυγχάνεται σημαντική δημοσιονομική βελτίωση το 2022, που ακολουθείται από ρεαλιστικά πρωτογενή πλεονάσματα, από το 2023.
Προαναγγείλατε την πρόωρη πλήρη εξόφληση των δανείων της χώρας από το ΔΝΤ στα τέλη Μαρτίου. Ποια είναι τα οφέλη της κίνησης αυτής;
Η σημερινή Κυβέρνηση έχει προχωρήσει, ήδη, σε 2 πρόωρες αποπληρωμές δανείων από το ΔΝΤ και έχει δρομολογήσει, σε συνεργασία με τους θεσμούς, την τρίτη, αποπληρώνοντας το 100% του χρέους της χώρας.
Με την τρίτη αυτή πρόωρη αποπληρωμή, ύψους 1,9 δισ. ευρώ, η Ελλάδα ενισχύει περαιτέρω την αξιοπιστία της, εκτιμάται ότι εξοικονομεί 56 εκατ. ευρώ σε τόκους – ανεβάζοντας στα 230 εκατ. ευρώ το συνολικό όφελος των τριών προεξοφλήσεων –, βελτιώνει βασικούς δείκτες βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους, μειώνει τον επιτοκιακό και συναλλαγματικό κίνδυνο, περιορίζει τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης.
Ο ΣΥΡΙΖΑ κάνει λόγο για «έγκλημα» με τη ΛΑΡΚΟ και ο Αλέξης Τσίπρας λέει ότι τα αιτήματα των εργαζομένων είναι δίκαια. Μπορεί να μείνει ανοιχτή και σε πλήρη λειτουργία, με όλους τους εργαζόμενους που διαθέτει, η εταιρία;
Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας παρέλαβε και κλήθηκε να διαχειριστεί μια οικονομικά μη βιώσιμη κατάσταση, αποτέλεσμα συσσώρευσης αρνητικών αποτελεσμάτων, κακής οικονομικής διαχείρισης πολλών ετών και απραξίας της προηγούμενης Κυβέρνησης.
Συγκεκριμένα, τα ταμειακά διαθέσιμα της ΛΑΡΚΟ – το 2019 – ήταν μηδενικά, η αρνητική καθαρή θέση ξεπέρασε τα 400 εκατ. ευρώ στο τέλος του 2019, σωρεύθηκαν χρέη ύψους 260 εκατ. ευρώ την περίοδο 2015-2019, οι ληξιπρόθεσμες οφειλές άγγιξαν τα 500 εκατ. ευρώ, και οι παράνομες – σύμφωνα με τις τελεσίδικες ευρωπαϊκές αποφάσεις – κρατικές ενισχύσεις ανήλθαν στα 136 εκατ. ευρώ. Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατο έγγραφο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, σε περίπου 35 ημέρες πρέπει να πληρώσουμε τα πρώτα 5 εκατ. ευρώ. Τέλος, διαχρονικά, η ΛΑΡΚΟ επιδείκνυε σοβαρό έλλειμμα στην τήρηση των περιβαλλοντικών όρων του εργοστασίου, ενώ η εταιρεία διαθέτει απαρχαιωμένο εξοπλισμό, που την καθιστά – χωρίς νέες επενδύσεις – μη ανταγωνιστική, ανεξαρτήτως των διεθνών τιμών του νικελίου.
Με την έναρξη του σχεδίου εξυγίανσης της Κυβέρνησης, τον Μάρτιο του 2020, έγιναν άμεσες ενέργειες εξορθολογισμού του κόστους, με τη συμβολή των εργαζομένων και την κρατική χρηματοδότηση, για πρώτη φορά τα τελευταία έτη, ύψους 52 εκατ. ευρώ.
Σήμερα λοιπόν, χάρη σε αυτές τις ενέργειες, η ΛΑΡΚΟ παραμένει ανοικτή και βρίσκεται σε αναζήτηση επενδυτή, προκειμένου να διαμορφωθούν οι συνθήκες συνέχισης της δραστηριότητάς της, αναζητώντας τις βέλτιστες – εφικτές – λύσεις για το σύνολο των εργαζομένων της.
Η ομολογουμένως δύσκολη κατάσταση της εταιρείας απαιτεί σοβαρότητα και ειλικρίνεια.
Έχουμε όλοι χρέος και ευθύνη απέναντι στους εργαζόμενους και το σύνολο των Ελλήνων φορολογουμένων.
Η Ελλάδα θα αποπληρώσει τις τελευταίες δόσεις των δανείων που οφείλει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο μέχρι το τέλος Μαρτίου, δύο χρόνια νωρίτερα από το χρονοδιάγραμμα, όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας στο Reuters τη Δευτέρα.
“Η Ελλάδα έχει υποβάλει επίσημα αίτημα για την πλήρη αποπληρωμή του ανεξόφλητου υπολοίπου των δανείων του ΔΝΤ. Η σχετική διαδικασία έχει δρομολογηθεί και αναμένεται να ολοκληρωθεί στο τέλος Μαρτίου”, τόνισε χαρακτηριστικά.
Η Ελλάδα, η οποία έλαβε περισσότερα από 260 δισ. ευρώ σε δάνεια από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΔΝΤ κατά τη διάρκεια της δεκαετούς οικονομικής κρίσης της, βασίζεται αποκλειστικά στις αγορές ομολόγων για τις χρηματοδοτικές της ανάγκες μετά την έξοδο από το τρίτο πρόγραμμα διάσωσης το 2018.
Ο κ. Σταϊκούρας δήλωσε ότι παρά την αύξηση των δαπανών για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας του κορονοϊού, η Ελλάδα θα επιστρέψει σε πρωτογενές πλεόνασμα από το 2023 και μετά, όπως έχει υποσχεθεί στους δανειστές της.
“Greece has officially submitted a request for the full prepayment of the outstanding balance of its IMF loans. The relevant procedure has been launched and is expected to be completed at the end of March, in order to proceed, immediately, to the prepayment transaction, amounting to €1.9 bn.”
“The Government is working towards the country’s exit from the Enhanced Surveillance framework in summer 2022. To that end, we are successfully completing the periodic reviews foreseen under this framework and we have already raised the issue of the exit from it with the European Institutions.”
“Greece implements a prudent and responsible fiscal policy and an insightful debt issuing strategy, in order to limit the consequences of the fact that, despite the consecutive credit rating upgrades during the last two years, the country has not yet achieved investment grade status.”
“In 2022 we pursue a marked improvement in our public finances through the gradual withdrawal of support measures – as the economy returns to normality – and the increase in public revenues, which will be the result of strong economic growth, already achieved in 2021 with a ‘V-shape recovery’.”
“Regarding 2023 onwards, we will shift towards the achievement of realistic primary surpluses.”
Πώς εξετάζετε να αντιδράσετε από τούδε και στο εξής στο σφοδρό κύμα ακρίβειας σε ενέργεια και βασικά είδη πρώτης ανάγκης ελέω της ενεργειακής κρίσης; Μελετάτε μειώσεις ΦΠΑ σε συγκεκριμένα προϊόντα; Πότε εκτιμάτε πως θα δούμε αποκλιμάκωση του φαινομένου;
Η αύξηση του πληθωρισμού, που καταγράφεται πανευρωπαϊκά, οφείλεται κυρίως στην ενεργειακή κρίση και έχει ξεπεράσει, ήδη, σε διάρκεια και ένταση τις αρχικές – παγκοσμίως – προβλέψεις.
Και σε αυτή την κρίση, η Κυβέρνηση αντέδρασε άμεσα και αποφασιστικά, αναλαμβάνοντας πρωτοβουλίες στο εσωτερικό και το εξωτερικό της χώρας, καθώς και πλήθος μέτρων για την προστασία νοικοκυριών, αγροτών και επιχειρήσεων.
Στο πλαίσιο αυτό, μέχρι στιγμής, μόνο για την ενεργειακή κρίση, έχουμε λάβει μέτρα ύψους 1,8 δισ. ευρώ. Στήριξη εφάμιλλη ή και πιο γενναία από αυτή αντίστοιχων ευρωπαϊκών χωρών, την οποία θα διατηρήσουμε για όσο χρειαστεί, επιδιώκοντας μάλιστα τη στοχευμένη ενίσχυση όσων πλήττονται σφοδρότερα. Προς αυτή την κατεύθυνση, ενδεικτικά, η Κυβέρνηση έχει υποβάλει αίτημα στη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, προκειμένου να εγκριθεί η αύξηση της επιχορήγησης προς τις πιο ενεργοβόρες επιχειρήσεις, από το 50% στο 75%.
Ενώ, παράλληλα, βοηθούμε τους πολίτες έναντι των πληθωριστικών, και όχι μόνο, πιέσεων, με μόνιμα μέτρα στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματός τους.
Σε ό,τι αφορά τη δυνατότητα μείωσης ΦΠΑ σε ορισμένα προϊόντα, είναι μια επιλογή που έχει εξεταστεί ενδελεχώς από την Κυβέρνηση και, προς το παρόν, δεν έχει υλοποιηθεί, συνεκτιμώντας το υψηλό δημοσιονομικό κόστος και την αμφίβολη αποτελεσματικότητα, διότι δεν είναι βέβαιο ότι το όφελος θα μετακυληθεί – εις ολόκληρο – στον καταναλωτή.
Σε κάθε περίπτωση, παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στο μέτωπο της ακρίβειας και είμαστε έτοιμοι να λάβουμε νέα μέτρα, στο πλαίσιο του εφικτού, την κατάλληλη στιγμή.
Με ποιον τρόπο σκέφτεστε να διαχειριστείτε την εκτίναξη ελλείμματος και χρέους, απότοκη των υπέρογκων πακέτων στήριξης την περίοδο της πανδημίας; Έχει βάση η ανησυχία που εκφράζουν ορισμένοι για ένα νέο, οδυνηρό δημοσιονομικό εκτροχιασμό;
Η Κυβέρνηση έχει πλήρη επίγνωση της κατάστασης και των προκλήσεων που έχει να διαχειριστεί, μεταξύ των οποίων είναι, πράγματι, το υψηλό – αλλά βιώσιμο – δημόσιο χρέος και το υψηλό πρωτογενές έλλειμμα, απόρροια, κυρίως, της αύξησης των κρατικών δαπανών για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας.
Καλούμαστε συνεπώς, και με δεδομένο μάλιστα ότι, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, σταδιακά, θα γίνονται πιο περιοριστικές, να λειτουργήσουμε με υπευθυνότητα και να επαναφέρουμε τη χώρα – σταδιακά και με ασφάλεια – στην αναγκαία δημοσιονομική ισορροπία.
Και αυτό θα πράξουμε, μέσω της σταδιακής απόσυρσης των μέτρων στήριξης όσο η οικονομία επιστρέφει στην κανονικότητα και, κυρίως, μέσω της αύξησης των δημοσίων εσόδων, η οποία θα είναι αποτέλεσμα της ισχυρής οικονομικής ανάπτυξης, με ταυτόχρονες μόνιμες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Όπως ήδη πράττουμε.
Επιπρόσθετα, αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες που βελτιώνουν το προφίλ και τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, όπως είναι η ολοκλήρωση της αποπληρωμής των υφιστάμενων δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και η αποπληρωμή μέρους των υφιστάμενων διμερών δανείων προς τις χώρες της Ευρωζώνης.
Υπάρχουν «εφεδρείες» για νέο πακέτο στήριξης, εφόσον κάτι τέτοιο απαιτηθεί;
Έχουμε αποδείξει ότι βρισκόμαστε δίπλα στη κοινωνία για όσο απαιτείται, εξασφαλίζοντας τους αναγκαίους πόρους για να το πράξουμε.
Απόδειξη αυτού είναι ότι, μέχρι σήμερα, έχουμε καταφέρει να χρηματοδοτήσουμε όλα τα μέτρα στήριξης που έχουμε λάβει, με πόρους που συγκεντρώθηκαν την τελευταία διετία από τις διεθνείς αγορές, με ευνοϊκά επιτόκια.
Ενώ, με διορατικότητα, έχουμε διατηρήσει τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας σε ασφαλές επίπεδο, προκειμένου αυτά να αξιοποιηθούν, ανάλογα με τις εξελίξεις.
Σε κάθε περίπτωση, η χρήση τους θα πρέπει να γίνεται με υπευθυνότητα, σωφροσύνη και διορατικότητα.
Στο φόντο του, μάλλον «αλμυρού», επιτοκίου κατά την πρόσφατη έκδοση του 10ετούς ομολόγου, πόσο κοντά βρισκόμαστε στο τέλος της εποχής της ενισχυμένης εποπτείας, αλλά και στην απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας για τα ελληνικά αξιόχρεα;
Πράγματι, το κόστος δανεισμού στην τελευταία έκδοση ήταν αυξημένο, αλλά το μισό της αντίστοιχης έκδοσης του Μαρτίου του 2019.
Επίσης, την ίδια χρονική στιγμή, και άλλες ευρωπαϊκές χώρες δανείστηκαν με αυξημένο κόστος.
Το σημαντικό είναι ότι κινηθήκαμε με την κανονικότητα κλασικού εκδότη-χώρας της ευρωζώνης, «κλειδώνοντας» το κόστος δανεισμού σε χαμηλά επίπεδα.
Και το ότι η Ελλάδα έχει υψηλό ποσοστό του δημοσίου χρέους στον επίσημο τομέα, με σταθερό κόστος δανεισμού και χαμηλές ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες.
Παράλληλα, έχουμε θέσει ως προτεραιότητες, ανάμεσα σε άλλες, την έξοδο της χώρας από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας και την απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας.
Για τον λόγο αυτόν, έχουμε σχεδιάσει και υλοποιούμε ένα ολοκληρωμένο και συνεκτικό σχέδιο, με επιμέρους στόχους την επίτευξη υψηλών και βιώσιμων ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης, την περαιτέρω μείωση των «κόκκινων» δανείων, την επιστροφή της χώρας σε δημοσιονομική ισορροπία και τη συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, στοιχεία που αποτελούν και βασικές προϋποθέσεις για την επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας.
Και προς αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε μέχρι σήμερα, με επιτυχία.
Πόσο αισιόδοξοι θα πρέπει να είμαστε σχετικά με την αναθεώρηση, επί το χαλαρότερο, του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης; Πότε εκτιμάτε πως θα έχουμε σαφή εικόνα του νέου πλαισίου; Πόσο αλληλένδετη με το παραπάνω είναι η διατήρηση των εντυπωσιακών ρυθμών ανάπτυξης, που επιτυγχάνει εσχάτως η Ελληνική Οικονομία;
Αναμφίβολα, η συζήτηση για την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης θα είναι μια δύσκολη συζήτηση, καθώς πρόκειται για μια πολυ-παραγοντική άσκηση.
Ένα πολυσύνθετο και πολυδιάστατο ζήτημα, ειδικά όσον αφορά τους δημοσιονομικούς στόχους.
Εντούτοις, θεωρώ ότι υπάρχουν περιθώρια ρεαλιστικής αισιοδοξίας ως προς το τελικό αποτέλεσμα, που εδράζονται στην κοινή πεποίθηση όλων των κρατών-μελών – όπως αυτή αποτυπώθηκε και στην τελευταία συνεδρίαση του Eurogroup – για την ανάγκη αναθεώρησης του Συμφώνου και ενσωμάτωσης στο νέο, υπό διαμόρφωση πλαίσιο, των εμπειριών από τις δύο πρόσφατες κρίσεις που έπληξαν την Ευρώπη: τη χρηματοπιστωτική και την υγειονομική.
Θέση μας είναι ότι η νέα Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική πρέπει να διασφαλίζει μακροπρόθεσμη ευστάθεια και βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ενισχύοντας παράλληλα την ανάκαμψη από το σοκ της πανδημίας, προσφέροντας την απαραίτητη ευελιξία για τη διαχείριση του οικονομικού κύκλου και εξασφαλίζοντας επιτυχή αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.
Πρέπει, επίσης, να προστατεύει και να ενθαρρύνει τις δημόσιες επενδύσεις που αυξάνουν την οικονομική μεγέθυνση.
Η αντιπολίτευση σας κατηγορεί πως η μείωση της ανεργίας ή τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης δεν επαρκούν για να βελτιωθεί αισθητά το βιοτικό επίπεδο των πολιτών; Τι απαντάτε;
Είναι προφανές ότι η βελτίωση του βιοτικού επιπέδου των πολιτών είναι ένα πολύπλευρο ζήτημα, που απαιτεί ουσιαστικές και αποτελεσματικές παρεμβάσεις σε όλα τα πεδία της δημόσιας σφαίρας.
Από την πλευρά μας, ως Υπουργείο Οικονομικών, συμβάλλουμε στην επίτευξη αυτού του στόχου μέσω της αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, υλοποιώντας μόνιμα μέτρα που διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες.
Σε μέτρα μειώσεων φορολογικών συντελεστών και ασφαλιστικών εισφορών, προκειμένου ο πολίτης να πληρώνει λιγότερους φόρους, σε παρεμβάσεις αύξησης του κατώτατου μισθού – με την πρώτη ήδη να εφαρμόζεται, και να ακολουθεί και δεύτερη, πιο γενναία σε λίγους μήνες – προκειμένου ο εργαζόμενος να εισπράττει περισσότερα, και τέλος σε πολιτικές αύξησης της απασχόλησης προκειμένου να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας.
Μέσα από αυτό το πλέγμα μέτρων, έχουμε καταφέρει ο αριθμός των ανέργων να κυμαίνεται στο χαμηλότερο επίπεδο από το 2010, οι καταθέσεις των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων να παρουσιάζουν μεγάλη αύξηση τα τελευταία δύο χρόνια, και το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών – το 9μηνο του 2021 – να είναι αυξημένο κατά 3,5 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019.
Κατανοούμε, όμως, ότι η άνοδος του πληθωρισμού ροκανίζει αυτή την αύξηση και δημιουργεί σημαντικές πιέσεις στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Γι’ αυτό και θα συνεχίσουμε, με συστηματικότητα και ακόμη μεγαλύτερη αποφασιστικότητα, την υλοποίηση των προαναφερθέντων πολιτικών, αξιοποιώντας με τον βέλτιστο τρόπο τους πόρους τόσο του Ταμείου Ανάκαμψης όσο και του ΕΣΠΑ.
Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Έχουν ήδη ενταχθεί 103 έργα, με προϋπολογισμό που υπερβαίνει τα 6 δισ. ευρώ, έχουμε λάβει την υψηλότερη προχρηματοδότηση στην Ευρώπη, έχουμε υποβάλει το πρώτο αίτημα πληρωμής και έχουμε υπογράψει επιχειρησιακές συμφωνίες με πιστωτικά ιδρύματα και διεθνείς τραπεζικούς φορείς, για την αξιοποίηση του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου.
Θεωρείτε εφικτή έως τις εκλογές την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους και εάν ναι, πότε την προσδιορίζετε χρονικά;
Όλα αξιολογούνται με βάση τον δημοσιονομικό χώρο.
Σε ορισμένους κύκλους, αντιπολιτευόμενους και μη, η αιφνίδια ανακοίνωση περί νέας μόνιμης μείωσης του ΕΝΦΙΑ κατά 13% ξύπνησε συνειρμούς πρόωρων εκλογών. Τι απαντάτε;
Οι μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών αποτελούν βασικό άξονα του κυβερνητικού μας προγράμματος. Είναι κάτι που εφαρμόζουμε, με συνέπεια και συνέχεια, από την αρχή της θητείας μας, ακόμη και κάτω από τις πιο αντίξοες συνθήκες. Συνεπώς, καμία νέα μείωση δεν μπορεί να κριθεί ως αιφνίδια, ούτε να γεννά συνειρμούς. Απλώς, συνιστά πράξη συνέπειας προεκλογικών λόγων και μετεκλογικών έργων.
Σε ό,τι αφορά τη μείωση του ΕΝΦΙΑ, αυτή αποτελεί και προεκλογική μας δέσμευση, την οποία και υπερκαλύψαμε με την περαιτέρω μείωσή του, κατά 13%.
Πλέον, η συνολική μείωση του ΕΝΦΙΑ ανέρχεται στο 34% σε σχέση με το 2018. Δηλαδή, τα φυσικά πρόσωπα θα πληρώνουν, από εφέτος, συνολικά 920 εκατ. ευρώ λιγότερα από το 2018.
Με 8 στους 10 πολίτες – ιδιοκτήτες να βλέπουν μειωμένο ΕΝΦΙΑ.
Με το συντριπτικά μεγαλύτερο κομμάτι της μείωσης να αφορά τα χαμηλότερα και μεσαία εισοδηματικά στρώματα.
Με την επέκταση της έκπτωσης φόρου 30%, τη σημαντική μείωση των συντελεστών βασικού φόρου κτισμάτων, την ακόμα μεγαλύτερη μείωση των συντελεστών του βασικού φόρου οικοπέδων και την ενσωμάτωση, για τα φυσικά πρόσωπα, του συμπληρωματικού φόρου στον βασικό φόρο να καθιστούν τον νέο ΕΝΦΙΑ πιο δίκαιο.
Συνεχίζουμε, με την ίδια μεθοδικότητα, και με ορίζοντα εξάντλησης της κυβερνητικής μας θητείας, την υλοποίηση του σχεδιασμού μας.
Για όσο απαιτηθεί θα συνεχιστεί η στήριξη του κράτους σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση της εξωγενούς, διπλής δοκιμασίας στο υγειονομικό πεδίο και στο πεδίο των τιμών. Αυτό υπογραμμίζει ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξη του στο ethnos.gr, περιγράφοντας τις επόμενες κινήσεις της κυβέρνησης.
Ειδικότερα ο υπουργός Οικονομικών σημειώνει πως εξετάζεται παράταση στη ρύθμιση για τις οφειλές της πανδημίας, ενώ αναφέρεται και σε μια σειρά μέτρων που είναι στα σκαριά. Ενδεικτικά αναφέρει πως η «άσκηση» για τον ΕΝΦΙΑ θα ολοκληρωθεί τον επόμενο μήνα και θα οδηγήσει σε περαιτέρω μείωση του κατά 50 με 60 εκατομμύρια ευρώ.
Στη συνέντευξη του ο κ. Σταϊκούρας υπογραμμίζει πως στην παρούσα φάση στα μέτρα στήριξης δεν μπορεί να περιλαμβάνονται μειώσεις συντελεστών ΦΠΑ σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, διότι «με δεδομένο ότι βρισκόμαστε στις αρχές του έτους και ότι το δημοσιονομικό κόστος τέτοιων παρεμβάσεων είναι μεγάλο, θα οδηγούμασταν σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό». Όσον αφορά στην ευρωπαϊκή συζήτηση για το Σύμφωνο Σταθερότητας δηλώνει «ρεαλιστικά αισιόδοξος» για το τελικό αποτέλεσμα.
Διαβάστε ολόκληρη τη συνέντευξη:
– Το ενεργειακό ράλι αυξήσεων – που οδηγεί σε ανατιμήσεις και σε μια σειρά βασικών αγαθών – συνεχίζεται, με αποτέλεσμα την επιβάρυνση επιχειρήσεων και νοικοκυριών. Ποια άλλα όπλα είναι στην κυβερνητική «φαρέτρα», για να μπει ανάχωμα σε αυτό το κύμα αυξήσεων; Γιατί απορρίπτεται, στην παρούσα φάση, η μείωση συντελεστών ΦΠΑ σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης;
Τους τελευταίους μήνες, η Ελλάδα, όπως και η υπόλοιπη Ευρώπη, βρίσκεται αντιμέτωπη με μια «δίδυμη» κρίση – υγειονομική και ενεργειακή – που επιβάλλει διαρκή εγρήγορση, προσοχή, μεθοδικότητα και διορατικότητα από την πλευρά της Κυβέρνησης. Η αντίδρασή μας, εξαρχής, είχε τα χαρακτηριστικά αυτά και ήταν άμεση και δυναμική.
Για την αντιμετώπιση των ανατιμήσεων:
Υλοποιούμε μέτρα μόνιμης αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, τα οποία περιλαμβάνουν μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, αύξηση του κατώτατου μισθού – η πρώτη αύξηση για εφέτος έγινε, ήδη, από την 1η Ιανουαρίου και θα ακολουθήσει δεύτερη, πιο γενναία, τον Μάιο – και αύξηση της απασχόλησης, με παρεμβάσεις όπως τα προγράμματα του ΟΑΕΔ, συνολικού ύψους 590 εκατ. ευρώ, για τη δημιουργία 86.000 νέων θέσεων εργασίας εντός του έτους, η συνέχιση του προγράμματος επιδότησης νέων θέσεων απασχόλησης για 50.000 επιπλέον θέσεις, το «Πρώτο Ένσημο» για την ένταξη, για πρώτη φορά, στην αγορά εργασίας νέων ηλικίας 18-29 ετών κ.ά.
Εφαρμόζουμε βραχυπρόθεσμα μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης, για όσο διάστημα χρειαστεί. Μέτρα συνολικού ύψους 1,35 δισ. ευρώ το τελευταίο 4μηνο του 2021, στα οποία προστέθηκαν άλλα 400 εκατ. ευρώ τον τρέχοντα μήνα, καλύπτοντας και τις επιχειρήσεις.
Συνεχίζουμε ή επεκτείνουμε μέτρα στήριξης που ελήφθησαν για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας. Στο πλαίσιο αυτό, προχωρήσαμε στη μετάθεση πληρωμής της επιστρεπτέας προκαταβολής για τον Ιούνιο, στην επέκταση του προγράμματος των παγίων δαπανών, στην επέκταση του προγράμματος ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, ενώ συνεχίζονται τα προγράμματα «Γέφυρα» για τη στήριξη δανειοληπτών, δώσαμε τη δυνατότητα προσωρινών αναστολών εργασίας σε πληττόμενους από την πανδημία κλάδους για τον μήνα Ιανουάριο, καταβάλλοντας αποζημίωση ειδικού σκοπού στους εργαζόμενους, και διαμορφώσαμε ειδικό πρόγραμμα ενίσχυσης επιχειρήσεων κλάδων που πλήττονται σημαντικά, από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.
Ελέγχουμε τη λειτουργία της αγοράς.
Συνεπώς, η συνολική στήριξη που παρέχει το Κράτος σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις για την αντιμετώπιση της εξωγενούς, διπλής δοκιμασίας στο υγειονομικό πεδίο και στο πεδίο των τιμών είναι σημαντική και θα συνεχιστεί για όσο απαιτηθεί.
Ωστόσο, πράγματι, στην παρούσα φάση, δεν μπορεί να περιλαμβάνει μειώσεις συντελεστών ΦΠΑ σε προϊόντα ευρείας κατανάλωσης, διότι, με δεδομένο ότι βρισκόμαστε στις αρχές του έτους και ότι το δημοσιονομικό κόστος τέτοιων παρεμβάσεων είναι μεγάλο, θα οδηγούμασταν σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό.
– Η Κυβέρνηση κέρδισε τις εκλογές του 2019, προτάσσοντας τη μείωση της φορολογίας και τη στήριξη της μεσαίας τάξης. Τι περιθώρια μειώσεων φόρων υπάρχουν για το 2022;
Η Κυβέρνηση, από την αρχή της θητείας της, έχει αποδείξει ότι είναι πιστή στη δέσμευσή της για μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών για όλη την κοινωνία, με έμφαση στη μεσαία τάξη.
Στο πλαίσιο αυτό, έχουμε υλοποιήσει μόνιμες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, οι οποίες ισχύουν, φυσικά, και εφέτος: μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 22% μεσοσταθμικά, μειώσεις φόρου εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων και προκαταβολής φόρου, κατάργηση του φόρου γονικών παροχών – δωρεών για συγγενείς πρώτου βαθμού, για ακίνητες και κινητές αξίες, που αφορά αξίες έως 800.000 ευρώ, μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά 1+3 ποσοστιαίες μονάδες κ.ά.
Επιπλέον, έχουμε αξιοποιήσει τα διαθέσιμα δημοσιονομικά περιθώρια και έχουμε, ήδη, θέσει σε εφαρμογή από την 1η Ιανουαρίου 2022 σημαντικές πρόσθετες μειώσεις φόρων, που περιλαμβάνουν:
Την περαιτέρω, συνολική μείωση του ΕΝΦΙΑ.
Τη συνέχιση της απαλλαγής από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης των εισοδημάτων για τους εργαζόμενους του ιδιωτικού τομέα.
Τη μείωση του τέλους συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας, και την κατάργησή του για νέους έως 29 ετών.
Τη μείωση του φόρου εισοδήματος των επιχειρήσεων στο 22%.
Την επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στις μεταφορές, στον καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά, στους κινηματογράφους και στο τουριστικό πακέτο, στα γυμναστήρια και στις σχολές χορού, στα αγαθά που χρησιμοποιούνται στην αιμοκάθαρση, καθώς και στα μέσα ατομικής προστασίας και υγιεινής για την προστασία από ιούς, έως τον Ιούνιο του 2022.
Τη μείωση του ΦΠΑ στις ζωοτροφές στο 6% και τη δρομολόγηση της επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο κίνησης για αγρότες.
Την ένταξη – από το 2022 και για 3 έτη – επιλεγμένων δαπανών που αφορούν σε πράσινη οικονομία, ενέργεια και ψηφιοποίηση στις δαπάνες που εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των μικρομεσαίων επιχειρήσεων κατά τον χρόνο της πραγματοποίησής τους, προσαυξημένες κατά ποσοστό έως 100%.
– Το επόμενο διάστημα αναμένονται τα «αποκαλυπτήρια» του νέου ΕΝΦΙΑ. Ποιες κατηγορίες θα κερδίσουν από τις αλλαγές και ποιοι είναι αυτοί που θα κληθούν να πληρώσουν περισσότερα;
Οι αλλαγές στη δομή του φόρου και η αναπροσαρμογή των συντελεστών που επεξεργαζόμαστε θα οδηγήσει σε συνολική μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 50-60 εκατ. ευρώ φέτος, σε σχέση με πέρυσι. Αυτό σημαίνει ότι στον, ήδη μειωμένο κατά 22% μεσοσταθμικά, φόρο που πληρώνουν οι πολίτες την τελευταία διετία θα υπάρξει νέα, περαιτέρω μείωση στο συνολικό ποσό.
Στόχος μας είναι οι περισσότεροι συμπατριώτες μας να πληρώσουν ακόμα λιγότερο ΕΝΦΙΑ το 2022, συγκριτικά με την προηγούμενη διετία, και να έχουν, επίσης, στη διάθεσή τους περισσότερες δόσεις για να τον εξοφλήσουν.
Πιστεύω ότι η άσκηση, την οποία θα ολοκληρώσουμε τον επόμενο μήνα, θα έχει χαρακτηριστικά που θα καθιστούν τον ΕΝΦΙΑ δικαιότερο, ενσωματώνοντας, πλέον, νέες αντικειμενικές αξίες.
– Υπάρχει περίπτωση να δοθεί παράταση στη ρύθμιση για τις οφειλές της πανδημίας;
Είναι κάτι που εξετάζεται.
– Στην αντιπολίτευση υπάρχουν εκτιμήσεις πως μια σειρά ανακοινώσεων – αύξηση του κατώτατου μισθού, κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης το 2023 σε δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους – δείχνουν πως η κυβέρνηση σκέφτεται τις κάλπες. Τελικά, πόσο κοντά είναι η επόμενη εκλογική αναμέτρηση;
Η Κυβέρνηση έχει ορίζοντα τετραετίας και εργάζεται στη βάση εξάντλησής της, όπως, άλλωστε, μόλις πρόσφατα επανέλαβε ο Πρωθυπουργός.
Παράλληλα, διαθέτει σχέδιο, το οποίο υλοποιεί με μεθοδικότητα και αποτελεσματικότητα, και το οποίο ξετυλίγεται με συνέπεια, παρά τις πρωτόγνωρες συνθήκες που επικρατούν στο μεγαλύτερο μέρος της θητείας της.
Στο πλαίσιο αυτό, κορυφαία στρατηγική επιλογή μας αποτελεί η υλοποίηση μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, στοχεύοντας στη μείωση της φορολογίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και στη στήριξη των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων, ώστε αφενός να «οχυρωθούν» έναντι των «επιθέσεων» εξωγενών κρίσεων – όπως η υγειονομική και η ενεργειακή – και αφετέρου να προχωρήσουν στην επόμενη μέρα από μια βελτιωμένη αφετηρία. Έτσι, θα μπορέσει σταδιακά, αλλά σταθερά, να βελτιώνεται η ποιότητα ζωής των συμπολιτών μας.
Μέχρι στιγμής, παρά τις καινοφανείς αντιξοότητες, ο απολογισμός της Κυβέρνησης και σε αυτό το πεδίο είναι θετικός. Δεκάδες φόροι έχουν μειωθεί τα τελευταία 2,5 χρόνια. Παράλληλα, ο όποιος δημοσιονομικός χώρος δημιουργείται από τα αποτελέσματα της ορθώς ασκούμενης οικονομικής πολιτικής, ήτοι την ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας, διοχετεύεται εκ νέου στην κοινωνία, ως «μέρισμα» ανάπτυξης. Αξιοποιούμε, δηλαδή, τους καρπούς μιας αποδοτικής πολιτικής προς όφελος των πολιτών, όπως οφείλουμε και έχουμε δεσμευτεί. Γι’ αυτό και μπορούμε φέτος να κάνουμε πράξη τη διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού.
Και σε αυτή την τροχιά θα εξακολουθήσουμε να κινούμαστε, ενισχύοντας την παραγωγική ικανότητα της χώρας, συνεχίζοντας την εφαρμογή μιας συνετής και υπεύθυνης δημοσιονομικής πολιτικής και την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων και διαρθρωτικών αλλαγών. Ώστε όλοι οι πολίτες να ωφεληθούν από την ανάπτυξη της οικονομίας και ταυτόχρονα η χώρα να επιτυγχάνει τους δημοσιονομικούς στόχους που από το 2023 θα αρχίσουν να τίθενται σε ισχύ πανευρωπαϊκά, καθώς σταδιακά θα προχωράμε στη μετά-κορονοϊό εποχή.
– Το Eurogroup έστειλε ένα πρώτο σήμα υπέρ της βραδύτερης αποκλιμάκωσης του δημοσίου χρέους της Ευρωζώνης από το 2023. Ποιους στόχους θέτει η Κυβέρνηση στη εξελισσόμενη διαπραγμάτευση στην Ε.Ε. για ένα πιο ευέλικτο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης;
Πράγματι, η συζήτηση για τις ευρωπαϊκές προτεραιότητες στο πεδίο της οικονομικής αρχιτεκτονικής μόλις ξεκίνησε και οι «ζυμώσεις» αναμένεται να ενταθούν από τον Μάρτιο, μετά την κατάθεση της σχετικής πρότασης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, και να επεκταθούν στο μεγαλύτερο μέρος του 2022.
Πρόκειται, αναμφίβολα, για ένα πολυσύνθετο και πολυδιάστατο ζήτημα και ειδικά όσον αφορά τους δημοσιονομικούς στόχους, η συζήτηση σίγουρα δεν θα είναι εύκολη.
Παρόλα αυτά, είμαι ρεαλιστικά αισιόδοξος για το τελικό αποτέλεσμα, διότι, όπως αποδείχθηκε και στην πρόσφατη συνεδρίαση του Eurogroup, αποτελεί κοινή πεποίθηση όλων των κρατών-μελών η ανάγκη αναθεώρησης του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και όλοι συγκλίνουν στο ό,τι θα πρέπει οι πρόσφατες εμπειρίες των δύο κρίσεων – χρηματοπιστωτικής και υγειονομικής – να ενσωματωθούν στον σχεδιασμό και στους νέους κανόνες.
Κανόνες, οι οποίοι, ως χώρα, θεωρούμε ότι θα πρέπει να είναι κοινοί και αξιόπιστοι, κατάλληλοι και αποτελεσματικοί, απλοί και λειτουργικοί, σύγχρονοι και δυναμικοί.
Η νέα Ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική πρέπει να διασφαλίζει μακροπρόθεσμη ευστάθεια και βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, ενισχύοντας παράλληλα την ανάκαμψη από το σοκ της πανδημίας, προσφέροντας την απαραίτητη ευελιξία για τη διαχείριση του οικονομικού κύκλου και εξασφαλίζοντας επιτυχή αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.
Πρέπει, επίσης, να προστατεύει και να ενθαρρύνει τις δημόσιες επενδύσεις που αυξάνουν την οικονομική μεγέθυνση.
Η κυβέρνηση επιδιώκει να δώσει νέο ρόλο στην ασφαλιστική αγορά μέσα από συγκεκριμένες πρωτοβουλίες , διαμήνυσε μέσω του Nextdeal o Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας. Μιλώντας στον Κωστή Σπύρου και στην κάμερα του Nextdeal, αναγνώρισε ότι υπήρξε διαχρονικά έλλειμμα από την πολιτεία σε ότι αφορά την πολιτική βούληση με στόχο της ριζικές αλλαγές. Ωστόσο χαρακτήρισε το ρόλο της ιδιωτικής ασφαλιστικής αγοράς πολύ πιο σημαντικό το επόμενο διάστημα και λόγω της αύξησης των φυσικών καταστροφών, ενώ ερωτηθείς για το ενδεχόμενο φορολογικών κινήτρων, γνωστοποίησε ότι είναι αντικείμενο αξιολόγησης από την πολιτική ηγεσία και ότι είναι στους κυβερνητικούς στόχους απο το 2023 και μετά.
Στο οικονομικό πεδίο, ο κ. Σταϊκούρας χαρακτήρισε μείζον θέμα τις προσαρμογές στο Συμφώνο σταθερότητας, τονίζοντας ότι ζούμε παράλληλα δυο κρίσεις την υγειονομική και την ενεργειακή κρίση που κρατάει περισσότερο-και είναι οξύτερη από τις αρχικές εκτιμήσεις .
Μίλησε για υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική που ασκείται από την κυβέρνηση και ξεκαθάρισε ότι όσο αυτή συνεχίζεται δεν υπάρχει πιθανότητα νέου μνημονίου. «Αποκλείω νέο μνημόνιο όσο η τωρινή κυβέρνηση συνεχίζει την συνετή και υπεύθυνή δημοσιονομική πολιτική » τόνισε ο Χρήστος Σταϊκούρας στο Nextdeal.
Προανήγγειλε την σταδιακή ανάκαμψη της οικονομίας από το 2023, με μειώσεις φόρων και τόνισε την ανάγκη προσέλκυσης επενδύσεων και ενίσχυσης εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας, ώστε να δημιουργηθούν πιο πολλές και καλές θέσεις απασχόλησης.
Όσο αναφορά την υγεία , διαβεβαίωσε ότι το Υπουργείο Οικονομικών θα είναι δίπλα στο Υπουργείο Υγείας σε ότι χρειαστεί κατά την περίοδο της κρίσης.
Έκανε επίσης ευρεία αναφορά στα μέτρα στήριξης που έχει ήδη υλοποιήσει η κυβέρνηση και αφορούν στη μεσαία τάξη και στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
