Τι επιπτώσεις έχει για τη χώρα η καθυστέρηση των ποσών από το Ταμείο Ανάκαμψης;

Η εισροή πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης αναμένεται να ξεκινήσει από το 2^ο εξάμηνο του έτους, και συνολικά υπολογίζεται να ανέλθει φέτος, κυρίως μέσω προκαταβολών, τουλάχιστον στα 4 δισ. ευρώ.

Ωστόσο, τα πρώτα έργα που εκτιμάμε ότι μπορούν να ενταχθούν στο Ταμείο Ανάκαμψης, υλοποιούνται ή δρομολογούνται ήδη, χωρίς καθυστέρηση, πριν από την τελική έγκριση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», με ένταξή τους στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Το πρώτο έργο του Ταμείου βρίσκεται κιόλας σε εξέλιξη, γνωρίζει μεγάλη απήχηση και είναι το Πρόγραμμα «Ψηφιακή Μέριμνα», ύψους 112 εκατ. ευρώ, το οποίο κατήρτισε η Κυβέρνηση για την αγορά τεχνολογικού εξοπλισμού (tablet, laptop, desktop κ.λπ.) από μαθητές και φοιτητές.

Επιπλέον, εκτιμάμε ότι τον Σεπτέμβριο θα μπορέσει να ξεκινήσει το νέο πρόγραμμα «Εξοικονομώ», ύψους περίπου 250 εκατ. ευρώ για τις επιχειρήσεις και 500 εκατ. ευρώ για τα νοικοκυριά, ενώ προβλέπεται να «τρέξουν» επίσης προγράμματα κατάρτισης του Υπουργείου Εργασίας και του ΟΑΕΔ, ύψους περίπου 400 εκατ. ευρώ, και προγράμματα δανειοδότησης επιχειρήσεων για επενδύσεις στο πλαίσιο της ψηφιακής και της πράσινης μετάβασης.

Συμπερασματικά, η συνολική θετική επίδραση όλων αυτών εκτιμάται σε μία αύξηση του ΑΕΠ της χώρας, από το 2,2% στο 3,6% το 2021.

 

Σε ποιο χρόνο εκτιμάτε πως θα επιστρέψει η οικονομία στα προ πανδημίας επίπεδα;

Εκτιμούμε ότι μέσα στο 2022, μάλιστα με υψηλότερους ρυθμούς μεγέθυνσης το 2022 σε σχέση με το 2021, θα έχουμε υπερκαλύψει την πολύ μεγάλη ζημιά που υπέστη η Ελληνική – και όχι μόνο – οικονομία από την υγειονομική κρίση.

Εκτίμηση που βασίζεται, για το 2021, σε μία σειρά πρόσφατων θετικών οικονομικών εξελίξεων, όπως είναι η ενίσχυση της βιομηχανικής παραγωγής, η τόνωση του δείκτη της μεταποίησης, η βελτίωση του δείκτη οικονομικού κλίματος, αλλά και σε ακόμη δύο σημαντικούς παράγοντες.

Πρώτον, εκτιμούμε ότι ένα μέρος από την – κατά περίπου 22,5 δισ. ευρώ – αύξηση των τραπεζικών καταθέσεων, θα καταναλωθεί, μόλις επανέλθει η ψυχολογία της κοινωνίας σε ισορροπία. Άρα, θα υπάρχει ενίσχυση από την πλευρά της ζήτησης.

Και δεύτερον, οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ θα βοηθήσουν ουσιαστικά την πλευρά της προσφοράς. Ιδιαίτερα μάλιστα από το 2022, αφού, όπως συνήθως συμβαίνει, στην πλευρά της προσφοράς υπάρχει μία χρονική απόκλιση μεταξύ της εκροής πόρων και της αποτύπωσης αυτής της εκροής στους ρυθμούς της οικονομικής μεγέθυνσης.

Η αναβάθμιση της οικονομίας, το ιστορικά χαμηλό κόστος δανεισμού της χώρας, και η επιτυχημένη αύξηση μετοχικού κεφαλαίου της Τράπεζας Πειραιώς, επιβεβαιώνουν τις θετικές προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.

 

Μιλώντας στο Υπουργικό Συμβούλιο για τα ελληνικά ομόλογα θέσατε ως στόχο τη «λήψη των απαραίτητων πρωτοβουλιών για τη διατήρηση της συμπερίληψής τους στην ομάδα των επιλέξιμων κρατικών χρεογράφων από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα». Τι πιθανότητες δίνετε; Και υπάρχει περίπτωση προληπτικής γραμμής από τον ESM;

Πράγματι, η διατήρηση της συμπερίληψης των ελληνικών ομολόγων στην ομάδα των επιλέξιμων περιουσιακών στοιχείων – κρατικών χρεογράφων (assets) – από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, αποτελεί μία από τις 10 βασικές δράσεις που εντάσσονται στην οικονομική στρατηγική της Κυβέρνησης, διότι παρέχει σημαντικά πλεονεκτήματα για το κόστος δανεισμού της χώρας, για το τραπεζικό σύστημα και, κυρίως, συνολικά για τη ρευστότητα και ανάπτυξη της ελληνικής οικονομίας.

Η Κυβέρνηση θα συνεχίσει να υλοποιεί διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, να διαχειρίζεται με σύνεση και οικονομική αποτελεσματικότητα τα ταμειακά διαθέσιμα και να πράττει ό,τι χρειαστεί, ώστε να διατηρηθεί και βελτιωθεί το υφιστάμενο καθεστώς όλων των ελληνικών κρατικών χρεογράφων και η πιστοληπτική αξιολόγηση της χώρας να ανέλθει στην επενδυτική βαθμίδα.

 

Τι επιπλέον πακέτα να αναμένουμε κ. Υπουργέ το επόμενο διάστημα για την επανεκκίνηση της οικονομίας;

Σύντομα ξεκινά η υλοποίηση ενός πακέτου μέτρων που έχει ανακοινωθεί, αλλά δεν έχει ακόμη ενεργοποιηθεί.

Μέτρα που κοστολογούνται περίπου στα 3 δισ. ευρώ.

Περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα κάλυψης μέρους των παγίων δαπανών επιχειρήσεων, την παράταση μη καταβολής ενοικίων για κλάδους της οικονομίας, την εκταμίευση της ενισχυμένης αποζημίωσης ειδικού σκοπού, την εκταμίευση πόρων για το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ ΙΙ» και τη συνέχιση των εκταμιεύσεων για το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ Ι», την υλοποίηση στοχευμένων προγραμμάτων στήριξης, μέσω ΕΣΠΑ, της εστίασης, του τουρισμού, των γυμναστηρίων και τον παιδότοπων, τη συνέχιση ενίσχυσης εργαζομένων μέσω υφιστάμενων εργαλείων.

Υπάρχουν ακόμη τα προγράμματα μέσω του τραπεζικού συστήματος, που είτε βρίσκονται σε εξέλιξη είτε θα ανακοινωθούν το προσεχές διάστημα, ενώ εκκρεμεί η διοχέτευση πόρων στην πραγματική οικονομία από το πρόγραμμα μη επιστρεπτέας ενίσχυσης μέσω των Περιφερειών.

Σε κάθε περίπτωση έχουμε αποδείξει ότι δεν θα διστάσουμε να πάρουμε, εάν χρειαστεί, νέα – κατάλληλα και στοχευμένα – μέτρα, προκειμένου να στηρίξουμε την κοινωνία και την οικονομία.

 

Τις εξαγγελίες Μπάιντεν για φορολόγηση των πλουσίων πώς τις κρίνετε; Υπάρχει περίπτωση να ακολουθήσει η κυβέρνησή σας το παράδειγμα του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών; Και πώς κρίνετε τη γενικότερη οικονομική του πολιτική;

Οι εξαγγελίες του Προέδρου Μπάιντεν εντάσσονται σε ένα ευρύτερο πλαίσιο, δραστικών για τα αμερικανικά δεδομένα, αλλαγών στη φορολογική πολιτική.

Συνδέονται με την αλλαγή στάσης των ΗΠΑ στη συζήτηση που πραγματοποιείται στον ΟΟΣΑ σχετικά με τον ελάχιστο συντελεστή φορολόγησης επιχειρήσεων και τη φορολόγηση της ψηφιακής οικονομίας.

Η Ελλάδα υποστηρίζει την επίτευξη συμφωνίας στο επίπεδο του ΟΟΣΑ, ώστε να περιοριστεί ο φορολογικός ανταγωνισμός για τις πολυεθνικές εταιρίες και να καθιερωθεί μια δίκαιη και σταθερή διεθνής φορολογική αρχιτεκτονική.

Υπ’ αυτό το πρίσμα, η καινούργια θέση των ΗΠΑ είναι πολύ θετική, διότι συμβάλλει στη λήψη αποφάσεων σε παγκόσμιο επίπεδο.

Σε κάθε περίπτωση, στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχουν κοινοί κανόνες που αφορούν τη φορολογία, και επηρεάζουν και τη φορολογία των φυσικών προσώπων.

 

Τις πιθανότητες δίνετε για πρόωρες εκλογές; Τις αντέχει η οικονομία;

Όπως γνωρίζετε πολύ καλά, η Κυβέρνηση έχει αποκλείσει το σενάριο των πρόωρων εκλογών.

Είμαστε προσηλωμένοι στη στοχευμένη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων για όσο χρονικό διάστημα χρειαστεί, ώστε να διασφαλιστεί η ταχύτερη δυνατή ανάκαμψη.

Παράλληλα, εργαζόμαστε και θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με σχέδιο, αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα, ώστε να ανταποκριθούμε στην καίρια ανάγκη της κοινωνίας και της οικονομίας για την επίτευξη ισχυρής, βιώσιμης, έξυπνης και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης και για την περαιτέρω ενδυνάμωση του κύρους και της ισχύος της χώρας μας.

 

ieidiseis.gr

Τον οδικό χάρτη για την παράταση των μέτρων στήριξης από την πανδημία, αλλά και για τη μονιμοποίηση των φοροελαφρύνσεων μετά το 2022 περιγράφει σε συνέντευξή του στο insider.gr ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας. Περιγράφοντας τα πρώτα έργα τα οποία θα τρέξουν από το Ταμείο Ανάκαμψης ο ΥΠΟΙΚ προανήγγειλε πως θα έρθουν τον Σεπτέμβριο τα δύο νέα Εξοικονομώ, ένα για επιχειρήσεις αξίας 250 εκατ. ευρώ και ένα για νοικοκυριά αξίας 500 εκατ. ευρώ περίπου, επίσης ένα πρόγραμμα δανειοδότησης επιχειρήσεων για επενδύσεις στο πλαίσιο της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης αξίας 1 δισ. ευρώ το 2021, αλλά και δράσεις κατάρτισης αξίας περίπου 400 εκατ. ευρώ.

Για τα μέτρα στήριξης από την πανδημία ο κ. Σταικούρας έκανε σαφές ότι «αν δούμε πως η κατάσταση δεν πάει με βάση το βασικό σενάριο σταδιακής λειτουργίας και επαναφοράς της κανονικότητας και αν υπάρχουν πρόσθετες δυσκολίες, δεν θα διστάσουμε, όπως έχουμε αποδείξει μέχρι σήμερα, να πάρουμε τα κατάλληλα, στοχευμένα μέτρα». Επισήμανε πως «δεν μπορούμε να αφήσουμε κλάδους της οικονομίας αβοήθητους, κλάδους της οικονομίας οι οποίοι πλήττονται, ειδικά αυτούς που είναι κλειστοί». Μίλησε για μέτρα στήριξης από την πανδημία που θα πρέπει «να είναι στοχευμένα, παροδικά και να πιάσουν τόπο».

Έκανε σαφές, ωστόσο, πως πρέπει να τηρηθεί στάση αναμονής για λίγες ημέρες, γιατί «θέλουμε να δούμε πώς θα ανοίξει και πώς θα λειτουργήσει η πραγματική οικονομία τον μήνα Μάιο». Ανάλογα θα αποφασισθεί «πως θα επεκταθούν προγράμματα όπως είναι η αποζημίωση ειδικού σκοπού, όπως είναι το ΣυνΕργασία, όπως είναι τα ενοίκια».

Έδωσε επίσης έμφαση στα μέτρα αξίας περίπου 3 δισ. ευρώ από το πακέτο των 14 δισ. ευρώ που έχει ήδη εφαρμοσθεί και δεν έχουν φτάσει στην αγορά, όπως είναι το Γέφυρα 2, το μέτρο των παγίων δαπανών και οι επιδοτήσεις από το ΕΣΠΑ. «Θέλουμε να δούμε την επίπτωση και την επίδραση αυτών στη λειτουργία της οικονομίας», εξήγησε.

«Πρέπει να γυρίσουμε από το 2022 στη δημοσιονομική σταθερότητα» αναφέρει αλλά εξηγεί πως η απόσυρση των μέτρων στήριξης θα γίνει «σταδιακά, όταν με ασφάλεια επανεκκινήσει η οικονομία». «Η δημοσιονομική εξισορρόπηση θα αρχίσει να έρχεται από το 2022, με ασφάλεια και όχι με μέτρα λιτότητας» με μοχλό στήριξης την ανάπτυξη.

Για τις μόνιμες φοροελαφρύνσεις μετά την πανδημία είπε πως «πρέπει να δούμε το 2022 τον δημοσιονομικό χώρο, ώστε κατά αντιστοιχία να επιδιώξουμε να μονιμοποιήσουμε» τις φοροελεφρύνσεις που ανακοίνωσε την προηγούμενη εβδομάδα ο Πρωθυπουργός, αναφέρει ο κ. Σταϊκούρας. «Αισιοδοξώ συνεπώς πως το 2022 θα μπορέσουμε να μονιμοποιήσουμε κάποιους από τους φόρους που δεν μονιμοποιήσαμε αυτές τις ημέρες ή και κάποιους άλλους» προσθέτει.

Για το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα που θα καταθέσει στις Βρυξέλλες μέσα στην εβδομάδα και για το ύψος των πλεονασμάτων τα επόμενα χρόνια, ο ΥΠΟΙΚ διευκρινίσει πως «δεν έχει τεθεί ούτε από τους θεσμούς αυτή τη στιγμή που μιλάμε ζήτημα συγκεκριμένων στόχων. Ξέρετε πολύ καλά ότι το Μάιο σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών της ευρωζώνης θα συζητήσουμε για το δημοσιονομικό πλαίσιο του 2022 επανεκτιμώντας την κατάσταση όπως διαμορφώνεται στο υγειονομικό πεδίο για το 2021».

Εξηγεί ωστόσο πως στο Μεσοπρόθεσμο υπάρχει «μία δημοσιονομική προσαρμογή» η οποία όμως  βασίζεται στην ανάπτυξη και στην απόσυρση των μέτρων στήριξης και «είναι απολύτως βιώσιμη, χωρίς να παίρνει πίσω τα μέτρα τα οποία έχουμε πάρει στο φορολογικό κομμάτι».

Για την πορεία του ΑΕΠ φέτος εξηγεί πως η αβεβαιότητα είναι πολύ μεγάλη, με μεγάλο μέτωπο την επίδραση του τουρισμού. Η άνοδος του ΑΕΠ όπως θα αποτυπωθεί στο Μεσοπρόθεσμο θα είναι για φέτος λίγο πιο χαμηλή από 4%, και για το 2022 εκτιμάται πως θα είναι πολύ υψηλότερη. Η εκτίμηση που θα περιέχεται είναι «πως σε πολύ λιγότερο από διετία θα υπερκαλύψουμε» την απώλεια του 2020, ενώ η ταχύτερη ανάπτυξη του 2022 συνδέεται με το γεγονός πως τότε θα φανεί η επίδραση του Ταμείου Ανάκαμψης και των πόρων του ΕΣΠΑ.

Προσδιόρισε χρονικά στους επόμενους 2 μήνες την έλευση των 2,5 δισ. ευρώ από το SURE. Επίσης για την 10η αξιολόγηση εκτίμησε πως «πηγαίνει πολύ καλά».

Για την άνοδο των κόκκινων δανείων λόγω της πανδημίας, εξήγησε πως ακόμη το πλήγμα δεν μπορεί να υπολογισθεί με ακρίβεια. Έφερε ως παράδειγμα την υπερεκτίμηση του κινδύνου η οποία διατυπώνεται από την ΤτΕ. Αναφέρθηκε στην εκτίμησή της ΤτΕ για άνοδο των κόκκινων δανείων λόγω της πανδημίας κατά 8-10 δισ. ευρώ σε αντιδιαστολή με πρόσφατη ενημέρωση που είχε ο ΥΠΟΙΚ από τις ελληνικές τράπεζες οι οποίες προβλέπουν άνοδο των κόκκινων δανείων το πολύ κατά 5 δισ. ευρώ.

Ο ΥΠΟΙΚ αναφέρθηκε και στην συζήτηση που ξεκινά στην ΕΕ περί βιωσιμότητας των επιχειρήσεων και για το πως αυτή θωρακίζεται στην Ελλάδα με παρεμβάσεις όπως το Γέφυρα 2. «Θα ήταν εντελώς ανεύθυνο από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών να υποστηρίξει ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι μπροστά. Κίνδυνοι και για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Σκοπός όμως μίας σοβαρής πολιτικής ηγεσίες είναι να περιορίζει αυτούς τους κινδύνους» είπε, επισημαίνοντας πως «πρέπει να λάβουμε έγκαιρα, στοχευμένα και διορατικά εκείνα τα μέτρα που θα περιορίζουν τους δυνητικούς κινδύνους».

Συνέντευξη με τον Υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα

 

Ερ. Ο Πρωθυπουργός ανακοίνωσε και εσείς εξειδικεύσατε την προηγούμενη εβδομάδα μόνιμες παρεμβάσεις για τη μείωση φόρων και εισφορών αξίας, αν υπολογίζω καλά, άνω των 2 δισ. ευρώ σε εύρος 2ετίας. Θα ήθελα να ρωτήσω πότε θα είστε σε θέση να πείτε αν θα παγιωθεί η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και αν θα μπορεί ενδεχομένως να επεκταθεί κατά κάποιο επιπλέον ποσοστό, για παράδειγμα 1%.

Απ. Θέλω να σας πω ότι ουσιαστικά με τα μέτρα που ανακοινώσαμε, πιάνουμε το νήμα από εκεί που το αφήσαμε λίγο πριν την υγειονομική κρίση. Επειδή πρέπει να υπάρχει μία συνέχεια στην άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής. Η κυβέρνηση αυτή πιστεύει πως η χώρα μπορεί βιώσιμα να αναπτυχθεί μέσα από στοχευμένες μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Αξιοποιήσαμε και αξιοποιούμε συνεπώς το δημοσιονομικό χώρο, τη δημοσιονομική ευελιξία, με υπευθυνότητα. Xωρίς να οδηγούμε τη χώρα σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

Είχαμε μειώσει τον ΕΝΦΙΑ κατά μόνιμο τρόπο κατά 22%, είχαμε μειώσει τις ασφαλιστικές εισφορές μόνιμα κατά 1%, είχαμε μειώσει το φόρο στις επιχειρήσεις από το 28% στο 24%, είχαμε μειώσει τον εισαγωγικό φορολογικό συντελεστή από το 22% στο 9% για φυσικά πρόσωπα. Kατά μόνιμο τρόπο. Μέσα στην υγειονομική κρίση αναγκαστήκαμε να αλλάξουμε τις προτεραιότητες. Ακόμη και μέσα στην υγειονομική κρίση όμως μειώσαμε φόρους, μειώσαμε την προκαταβολή φόρου, μειώσαμε τον ΦΠΑ για την εστίαση, για τις μεταφορές, μειώσαμε τις ασφαλιστικές εισφορές για το 2021, αναστείλαμε την εισφορά αλληλεγγύης για τον ιδιωτικό τομέα για το 2021. Ερχόμαστε ουσιαστικά αυτές τις ημέρες να επεκτείνουμε μέτρα ή να μονιμοποιήσουμε.

Πράγματι όμως, όπως επισημαίνετε 2 από μέτρα αυτά επεκτείνονται και για το 2022. Δεν είπαμε μόνιμα μέτρα, γιατί θέλω να είμαι πάρα πολύ προσεκτικός. Πρέπει να δούμε τότε το δημοσιονομικό χώρο, ώστε κατά αντιστοιχία να επιδιώξουμε να μονιμοποιήσουμε και αυτά τα μέτρα. Θα ήταν πολύ ανεύθυνο από δικής μου πλευράς να εισηγηθώ κάτι για τα επόμενα χρόνια, όταν δεν θα ξέρουμε με βεβαιότητα ότι έχουμε το δημοσιονομικό χώρο. Σήμερα όμως ξέρουμε ότι αυτός ο χώρος υπάρχει για το 2022. Για αυτό και τα υλοποιήσαμε. Αποδεικνύουμε δε ότι τηρούμε τις δεσμεύσεις μας. Και τις προεκλογικές και τις μετεκλογικές. Αισιοδοξώ συνεπώς πως το 2022 θα μπορέσουμε να μονιμοποιήσουμε κάποιους από τους φόρους που δεν μονιμοποιήσαμε αυτές τις ημέρες ή και κάποιους άλλους.

Ερ. Να υποθέσω πως το ενδεχόμενο μονιμοποίησης ισχύει και για την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης στον ιδιωτικό τομέα. Πιστεύετε ότι μπορείτε να σκεφτείτε το 2022 και μία επέκταση του με πιο μόνιμο τρόπο από το 2023 και μετά και στο δημόσιο και στους συνταξιούχους;

Προφανώς θέλουμε να επεκτείνουμε το μέτρο και να το διευρύνουμε χρονικά και στον αριθμό των προσώπων που θα καλύψει. Αλλά σήμερα είναι πολύ νωρίς να σας μιλήσω για το 2023. Σήμερα μπορέσαμε, όταν λέω σήμερα αυτές οι μέρες, στη διαπαραγμάτευση με τους θεσμούς, γιατί είμαι πάντα ειλικρινής η χώρα είναι από το καλοκαίρι του 2018 σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, διαπιστώθηκε πως υπάρχει ο δημοσιονομικός χώρος για να επεκτείνουμε σημαντικά μέτρα βοήθειας προς την κοινωνία και για το 2022. Όταν έρθει η ώρα, θα μιλήσουμε και για το 2023.

Ερ. Υποθέτω πως η συζήτηση για το δημοσιονομικό χώρο που θα υπάρχει μετά το 2022 έχει σχέση με το πώς θα διαμορφωθούν τα πρωτογενή πλεονάσματα στη συνέχεια. Έχετε ένα πολύ δύσκολο βήμα, να οριστικοποιήσετε και το νέο Πρόγραμμα Σταθερότητας το οποίο, αν δεν απατώμαι, φτάνει ως το 2024. Άρα θα πρέπει να δηλώσετε τη θέση σας για πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια. Πιστεύετε ή θα εγγράψετε σε αυτό το κείμενο ότι θα επιστρέψουμε σε πρωτογενή πλεονάσματα της τάξης του 3%, του 2,2%, του 2,2% ή μπορεί να πετύχουμε κάποιο χαμηλότερο στόχο; Το ΙΟΒΕ για παράδειγμα μιλάει για πρωτογενή πλεονάσματα στο 1%;

Απ. Πρέπει να γυρίσουμε από το 2022 στη δημοσιονομική σταθερότητα. Όχι μόνο η Ελλάδα, όλα τα κράτη – μέλη της ΕΕ. Άρα χρειάζεται να επιστρέψει και στην Ελλάδα η δημοσιονομική ισορροπία. Πως όμως αυτή θα επιτευχθεί; Θα επιτευχθεί μέσα από την ανάταξη και από την ανάπτυξη της οικονομίας, τα μέτρα που προ ολίγου συζητήσαμε περιλαμβάνονται σε αυτά, και μέσα από την εισροή πόρων και από το Ταμείο Ανάκαμψης και από το ΕΣΠΑ της νέας προγραμματικής περιόδου. Αυτά όλα θα φέρουν γρήγορη, βιώσιμη ανάκαμψη και ανάταξη της οικονομίας, άρα και περισσότερα δημόσια έσοδα. Και σταδιακά, όταν με ασφάλεια επαν-εκκινήσει η οικονομία, την απόσυρση των μέτρων στήριξης. Άρα μείωση δαπανών θα γίνει, όπως θα γίνει σε όλη την Ευρώπη Όχι σήμερα, όχι αύριο το πρωί, αλλά όταν θα υπάρχει σταθεροποίηση στην ελληνική οικονομία. Αυτό σημαίνει ότι η δημοσιονομική εξισορρόπηση θα αρχίσει να έρχεται από το 2022. Με ασφάλεια και όχι με μέτρα λιτότητας. Αυτά όλα, όπως πολύ σωστά επισημάνατε, θα αποτυπωθούν στο σχέδιο το οποίο να υποβάλουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Ερ. Το σχέδιο αυτό θα έχει συγκεκριμένους στόχους για πλεονάσματα και για το 2021 και τα επόμενα χρόνια. Μέχρι που θα φτάσουν; Μέχρι ποιο ύψος θα φτάσουν τα πρωτογενή πλεονάσματα τα επόμενα χρόνια στη χώρα;

Απ. Δεν θα ήθελα να προϊδεάσω για το κείμενο. Δεν θα χρησιμοποιούσα τη λέξη στόχους, με την έννοια ότι δεν έχει τεθεί ούτε από τους θεσμούς αυτή τη στιγμή που μιλάμε ζήτημα συγκεκριμένων στόχων. Ξέρετε πολύ καλά ότι το Μάιο σε επίπεδο υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης θα συζητήσουμε για το δημοσιονομικό πλαίσιο του 2022, επανεκτιμώντας την κατάσταση όπως διαμορφώνεται στο υγειονομικό πεδίο για το 2021. Οι σημερινές εκτιμήσεις είναι ότι θα υπάρχει μία δημοσιονομική ευελιξία και το 2022. Και σας θυμίσω πως η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής είναι να εξακολουθήσει να υπάρχει δημοσιονομική ευελιξία για το 2022, σταδιακή δημοσιονομική προσαρμογή και αξιολόγηση της κατάστασης του κάθε κράτος-μέλους για το 2023. Συνεπώς αυτή τη στιγμή θα απέφευγα να χρησιμοποιήσω τον όρο στόχος, δημοσιονομικός στόχος. Αλλά ναι, πράγματι, το κείμενο το οποίο θα δείτε έχει μία δημοσιονομική προσαρμογή. Δημοσιονομική προσαρμογή όμως που γίνεται με τον τρόπο που σας είπα και είναι απολύτως βιώσιμη. Χωρίς να παίρνει πίσω τα μέτρα τα οποία έχουμε πάρει στο φορολογικό κομμάτι.

Λίγο κάτω από το 4% η ανάπτυξη φέτος – τα πρώτα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης

Ερ. Στο Πεδίο της ανάπτυξης, προ ημερών είχατε αναφερθεί σε ένα ρυθμό της τάξης του 4% για φέτος. Πιστεύετε ότι συνεχίζει να ισχύει αυτή η εκτίμηση και ότι το 2022, λόγω και των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, μπορούμε να φτάσουμε πιο ψηλά και έως ποιο ποσοστό;

Απ. Εκτιμώ κρίνοντας και από το 2020 ότι η αβεβαιότητα είναι πολύ μεγάλη και για το 2021. Αν καθίσουμε και συζητήσουμε τώρα δεν έχουμε ακριβή εικόνα όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά πουθενά για το πώς θα πάει ο τουρισμός. Ενδεικτικά, αλλά εξαιρετικά σημαντικά, για την ελληνική οικονομία, γνωρίζοντας την επίδραση του τουρισμού. Άρα είναι πολύ παρακινδυνευμένο αυτή τη στιγμή να σας πω ακριβή ποσοστά ανάπτυξης. Όμως θα είναι περίπου σε αυτή τη τάξη μεγέθους. Πολλοί οίκοι κάνουν εκτιμήσεις μέσα σε μία έντονη αβεβαιότητα και για την Ελληνική οικονομία. Έχω δει εκτίμηση της ΤτΕ για πάνω από 4%. Έχω αυτό που λέγεται το consensus της αγοράς το οποίο είναι περίπου για 3,5%. Κάπου εκεί κοντά θα είναι και οι εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικών.

Ερ. Άρα ανάμεσα στο 3,5% και στο 4%;

Απ. Πολύ περισσότερο από 3,5%, αλλά κάπου εκεί με βάση τα σημερινά δεδομένα.

Ερ. Και προφανώς θα είναι υψηλότερος το 2022, θα υπάρχει κάποια επιτάχυνση;

Απ. Για το 2022 εκτιμάται ότι θα είναι πολύ περισσότερο ( το ΑΕΠ) από το 2021.

Ερ. Μπορεί να φτάσει δηλαδή στο 6% υπουργέ;

Απ. Εκτιμούμε ότι σε λιγότερο από διετία θα υπερκαλύψουμε την εκτίμηση για ύφεση του 2020, όπως έχει αποτυπωθεί από τα προσωρινά στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ. Άρα, προβλέπουμε, εκτιμούμε, όχι μόνο εμείς αλλά παγκοσμίως για την Ελλάδα, μία σημαντική κάλυψη της πολύ μεγάλης ζημιάς που υπέστη η Ελληνική οικονομία το 2020 η οποία θα είναι πολύ πιο έντονη, πολύ πιο μεγάλη, πολύ πιο ισχυρή το 2022. Και για έναν ακόμη λόγο: έχουμε δύο θετικά στοιχεία. Πέρα από τη βιομηχανική παραγωγή που φαίνεται να αντέχει, έχουμε δύο επιπλέον πολύ μεγάλα μεγέθη. Το ένα μέγεθος είναι οι τραπεζικές καταθέσεις που έχουν αυξηθεί περίπου κατά 20 δις ευρώ σε έναν χρόνο. Εκτιμούμε ότι μόλις επέλθει μία ισορροπία στην ψυχολογία της κοινωνίας ένα κομμάτι αυτού θα καταναλωθεί. Άρα θα υπάρχει ενίσχυση από την πλευρά της ζήτησης φέτος.

Από το Ταμείο Ανάκαμψης εκτιμούμε ότι θα αρχίσουν να εισρέουν πόροι από το 2ο εξάμηνο του 2021. Περίπου 4 δισεκατομμύρια ευρώ. Αυτό θα βοηθήσει την πλευρά της προσφοράς. Ξέρετε συνήθως στην πλευρά της προσφοράς υπάρχει μία χρονική απόκλιση μεταξύ της εκροής πόρων και της αποτύπωσης αυτής της εκροής πόρων στους ρυθμούς της οικονομικής μεγέθυνσης. Αρά, αυτή η αποτύπωση θα επηρεάσει το αποτέλεσμα το φετινό, αλλά πολύ περισσότερο το αποτέλεσμα της επόμενης χρονιάς. Όπως και η αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ.

Ερ. Που ουσιαστικά θα κινητοποιηθεί από το τέλος του έτους γατί το ΕΣΠΑ πάντα έχει μία χρονική απόκλιση στο καλύτερο σενάριο, έτσι;

Απ. Ακριβώς. Απλά για το Ταμείο Ανάκαμψης να σας πω ότι τα πρώτα έργα τα οποία εκτιμούμε πως μπορούν να τρέξουν είναι το Ψηφιακό Μέρισμα όπως ξέρετε διανέμει δωρεάν tablet και laptop σε μαθητές, με ένα κόστος περίπου της τάξεως των 130 εκατομμυρίων ευρώ. Είναι το εξοικονομώ για επιχειρήσεις περίπου 250 εκατ, για τα νοικοκυριά περίπου 500 εκατομμύρια από το Σεπτέμβριο του 2021, είναι προγράμματα κατάρτισης του Υπουργείου Εργασίας και του ΟΑΕΔ περίπου 400 εκατομμύρια ευρώ και είναι η δανειοδότηση επιχειρήσεων για επενδύσεις στο πλαίσιο της ψηφιακής και πράσινης μετάβασης. Ένα κόστος που εκτιμάται ότι θα μπορούσε να προσεγγίσει και το 1 δισεκατομμύριο ευρώ το 2021.

Ερ. Για να διευκρινίσουμε μιλάμε για επιδοτήσεις και όχι για το σκέλος των δανείων για αυτά τα προγράμματα που μας λέτε πως θα τρέξουν πρώτα από το Ταμείο Ανάκαμψης;

Απ. Το μεγαλύτερο κομμάτι είναι επιχορηγήσεις, αλλά μίλησα και για δανεισμό.

Ερ. Όσον αφορά στο Εξοικονομώ για τις επιχειρήσεις που όπως μας είπατε θα τρέξει γρήγορα και αυτό ενδιαφέρει τον επιχειρηματικό κόσμο.

Απ. Η εκτίμησή μας είναι για τον Σεπτέμβριο.

Ερ. Λογικά μέσα στην εβδομάδα θα πρέπει να το καταθέσετε το ελληνικό σχέδιο στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και μάλιστα θα είμαστε ένα από τα πρώτα σχέδια τα οποία θα κατατεθούν. Πότε πιστεύετε ότι θα έχετε την προκαταβολή του 13% των επιδοτήσεων και των δανείων; Είπατε αρχές 2ου εξαμήνου. Αυτό σημαίνει το καλοκαίρι, τον Σεπτέμβριο; Και αν μία καθυστέρηση επηρεάζει ταμειακά την Ελλάδα ή όχι;

Απ. Στο πρώτο κομμάτι επιβεβαιώνω ότι ολοκληρώνεται η διαδικασία με τους θεσμούς και επιβεβαιώνω, όπως αποτυπώθηκε και στο τελευταίο Eurogroup και Ecofin από τα αρμόδια ευρωπαϊκά όργανα, ότι η Ελλάδα θα είναι μεταξύ των πρώτων χωρών που θα εγκριθεί το τελικό σχέδιο του Ταμείου Ανάκαμψης. Αυτό σημαίνει ότι υπάρχει υψηλός βαθμός ωριμότητας και σοβαρότητας στην κατάρτιση των σχετικών προγραμμάτων. Ξέρετε επίσης όμως ότι μία εκκρεμότητα που υπάρχει, έτσι ώστε να προχωρήσουμε στο επόμενο στάδιο το οποίο δεν είναι η εκταμίευση, είναι η χρηματοδότηση του προγράμματος για να υπάρξει εκταμίευση, είναι η αποδοχή από όλα τα κράτη μέλη του νέου ρυθμιστικού πλαισίου για το θέμα των Ιδίων Πόρων. Η Ελλάδα είναι στις πρώτες 18 χώρες οι οποίες έκαναν επικύρωση αυτού του Σχεδίου πριν από ένα μήνα στο ελληνικό κοινοβούλιο. Υπάρχουν ακόμα εκκρεμότητες σε αρκετά κράτη-μέλη.

Άρα, έχουμε ζητήσει, όχι μόνο εμείς και άλλες χώρες, πρόσφατα ακούσατε τον Υπουργό Οικονομικών της Γαλλίας να εκφράζει την ίδια άποψη, ότι πρέπει να τρέξουμε πιο γρήγορα. Έτσι ώστε οι εκταμιεύσεις να γίνουν το συντομότερο δυνατό. Εμείς εκτιμούμε ότι στο τέλος του πρώτου εξαμήνου, στην αρχή του δεύτερου εξαμήνου θα μπορέσει να γίνει η εκταμίευση της προκαταβολής που αναφέρατε. Αυτό είναι ουσιαστικό για την ελληνική οικονομία, αλλά δεν θα είναι ο μοναδικός παράγοντας που θα καθορίσει τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας. Διότι έχουμε φροντίσει κάνοντας ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων αλλά και «επικοινωνώντας» συστηματικά με τις αγορές, όπως έχουμε πει από την πρώτη μέρα που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση της χώρας, να χτίζουμε ασφαλή ταμειακά διαθέσιμα. Το πότε θα συνεχίσουμε να βγαίνουμε στις αγορές εξαρτάται πάντα από τις εισηγήσεις του ΟΔΔΗΧ με τον οποίο έχουμε μία εξαιρετική συνεργασία. Έτσι ώστε να κάνουμε την βέλτιστη προσέγγιση των διεθνών αγορών.

Ταυτόχρονα, ξέρετε πολύ καλά ότι έχουμε και τα έντοκα γραμμάτια, έντοκα γραμμάτια 3 μηνών, 6 μηνών, 1 έτους, πολλές εκδόσεις εκ των οποίων γίνονται με αρνητικά επιτόκια. Που σημαίνει ένα εξαιρετικά ευνοϊκό καθεστώς χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας.

Παράλληλα υπάρχει και μία ακόμη εκκρεμότητα για τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας. Είχαμε αιτηθεί και έγινε αποδεκτό ένα αίτημα για πρόσθετη χρηματοδότηση της Ελληνικής οικονομίας με 2,5 δισ. ευρώ από τα αδιάθετα του προγράμματος SURE του 2020.

Ερ. Το ποσό αυτό πότε αναμένεται Υπουργέ;

Απ. Το ποσό δεν έχει ακόμη εκταμιευθεί. Εκτιμώ τους επόμενους δύο μήνες θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία. Πέρα από τα 2,7 δισ. ευρώ που εκταμιεύτηκαν, θα προτεθούν 2,5 δισ. για την απασχόληση και για την εργασία τα οποία αναμένουμε το επόμενο διάστημα.

Άρα σας παρουσίασα ένα πλέγμα δράσεων πρωτοβουλιών και πόρων που προσδοκούμε ότι θα ενισχύσουν το Ταμείο της χώρας το οποίο εξακολουθεί επί 14 μήνες να λειτουργεί με λιγότερα έσοδα και αυξημένες δαπάνες. Και ταυτόχρονα, προσδοκούμε σιγά-σιγά να ανοίγει η οικονομία έτσι ώστε να αυξάνονται και τα δημόσια έσοδα.

Ερ. Να «τολμήσω» να ρωτήσω εγώ εδώ αν επιδιώκετε στο άμεσο μέλλον μία νέα έξοδο στις αγορές;

Απ. Επειδή με ξέρετε αρκετά χρόνια είναι προφανής η απάντηση. Αυτό δεν το γνωρίζω ούτε θα μπορούσα να πω πότε θα βγούμε στις αγορές. Θα βγούμε και αποδεικνύεται ότι το κάνουμε συχνά την κατάλληλη χρονική στιγμή.

Ερ. Να ρωτήσω το εξής τότε, υποθέτω πως πληρούνται οι προϋποθέσεις για την αποδέσμευση των 640 εκατομμυρίων ευρώ από τα κέρδη των ομολόγων τον Ιούνιο; Ότι πήγε καλά η 1Οη αξιολόγηση;

Απ. Θα σας πω κάτι. Αυτό για να σας το απαντήσω με απόλυτο τρόπο θα πρέπει να ολοκληρωθεί το Eurogroup μετά από περίπου δύο μήνες δεν είμαστε ακόμα εκεί. Αλλά ναι, με βάση τις συζητήσεις που έγιναν με τους θεσμούς αυτή την εβδομάδα, όπως αποτυπώθηκε και στις ανακοινώσεις που έγιναν από την ελληνική κυβέρνηση για τα μέτρα στήριξης της οικονομίας, ήταν εξαιρετικές. Ήταν πολύ καλές οι συζητήσεις με τους θεσμούς και φαίνεται πως η αξιολόγηση πηγαίνει πολύ καλά. Η 10η αξιολόγηση της χώρας, η οποία συνοδεύεται από μία εκταμίευση ενός σημαντικού χρηματικού ποσού το οποίο και αυτό, πολύ σωστά επισημαίνετε, θα ενισχύσει τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας.

Πώς η πανδημία θα προσδιορίσει την πορεία των μέτρων στήριξης

Ερ. Μία λοιπόν που πήγε τόσο καλά η διαπραγμάτευση, πέρα από το πολύ σημαντικό σκέλος των μόνιμου τύπου παρεμβάσεων που ανακοινώσατε την προηγούμενη βδομάδα, έχετε και ένα πράσινο φως για να αυξήσετε – πέραν των δεκατεσσάρων δις ευρώ – τα μέτρα στήριξης που ισχύουν φέτος για την αντιμετώπιση της πανδημίας; Γιατί τα προβλήματα και οι περιορισμοί στην αγορά συνεχίζονται.

Απ. Ξέρετε κάτι; Δεν είναι θέμα αν έχεις το πράσινο φως ή δεν έχεις το πράσινο φως. Είχαμε 7,5 δισ. ευρώ μέτρα στον προϋπολογισμό και φτάσαμε στα 14 δισ. ευρώ. Είναι θέμα ποια θα είναι η πραγματικότητα που θα διαμορφωθεί το επόμενο χρονικό διάστημα. Αν η πραγματικότητα επιβάλλει από εμάς να προσθέσουμε μέτρα, θα το πράξουμε. Αλλά θα πρέπει να γίνει με τέτοιο τρόπο ώστε να είναι στοχευμένα, παροδικά και να πιάσουν τόπο.

Ενδεικτικά θα σας πω πως υπάρχουν μέτρα μέσα τα 14 δισ. ευρώ τα οποία ακόμα δεν έχουν υλοποιηθεί. Άρα θέλουμε να δούμε την επίπτωση και την επίδραση αυτών στη λειτουργία της οικονομίας.

Όπως θέλουμε να δούμε πως θα ανοίξει και πως θα λειτουργήσει η πραγματική οικονομία τον μήνα Μαίο. Δηλαδή θα ανοίξει η εστίαση. Η εστίαση θα ανοίξει με δυσκολίες ή θα ανοίξει με σχετική άνεση αφού ο κόσμος επειδή έχει πιεστεί με ασφάλεια θα βγει και θα στηρίξει την εστίαση. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό. Άρα, ένα στοιχείο, ένα μέτρο, είναι το πρόγραμμα παγίων δαπανών 500 εκατ. ευρώ που θα τρέξει το μήνα Μάϊο. Δεύτερο πρόγραμμα είναι το Γέφυρα για φυσικά και νομικά πρόσωπα συνολικά 630 εκατομμύρια ευρώ. Μέχρι σήμερα έχουν εκταμιευθεί μόλις 100 εκατ. ευρώ για τα φυσικά πρόσωπα. Έχουν υποβληθεί 14.036 αιτήσεις στο πρόγραμμα Γέφυρα 2 για τις επιχειρήσεις εκ των οποίων 8.216 από πολύ μικρές επιχειρήσεις. Αυτό σημαίνει ότι το κράτος θα πληρώσει τη δόση αυτού του πολίτη, αυτής της μικρής επιχείρησης για τους επόμενους 8 μήνες. Αυτό το πρόγραμμα ακόμα δεν έχει τρέξει. Άρα στα 500 εκατομμύρια προσθέστε αυτά τα 600 εκατ ευρώ.

Υπάρχει η Επιστρεπτέα 7 η οποία τρέχει τη Μεγάλη Εβδομάδα. Αρά προσθέστε ένα ακόμη δισ. ευρώ. Υπάρχει ακόμη το πρόγραμμα του υπουργείου Ανάπτυξης ειδικά για την εστίαση. Προθέστε περίπου 300 εκατομμύρια. Υπάρχουν ούτως ή άλλως τα προγράμματα μέσω του τραπεζικού συστήματος και πιθανόν και κάποια άλλα προγράμματα τα οποία θα δείτε να ξεδιπλώνονται το επόμενο χρονικό διάστημα. Ενδεικτικά αρκετοί πόροι που ήταν ένα πρόγραμμα μέσω Περιφερειών δεν έχουν πάει στην πραγματική οικονομία.

Ερ. Περίπου 800 εκατομμύρια είναι αυτό το πρόγραμμα;

Απ. Αν δεν με απατά η μνήμη που περίπου 800 εκατομμύρια ευρώ. Άρα αυτά όλα αθροίζουν σε ένα σεβαστό ποσό που θα πάει στην πραγματική οικονομία την ώρα που ανοίγει η πραγματική οικονομία. Σε αυτά υπάρχουν προγράμματα τα οποία θα δούμε πως θα επεκταθούν, όπως είναι η αποζημίωση ειδικού σκοπού, όπως είναι το ΣυνΕργασία, όπως είναι τα ενοίκια. Θα δούμε τι θα γίνει το επόμενο χρονικό διάστημα.

Άρα με λίγα λόγια. Σας είπα ένα πλέγμα μέτρων τα οποία μπορεί να έχουν ανακοινωθεί αλλά δεν έχουν υλοποιηθεί ακόμα. Αυτά θα στηρίξουν την οικονομία το επόμενο χρονικό διάστημα. Αν δούμε πως η κατάσταση δεν πάει με βάση το βασικό σενάριο σταδιακής λειτουργίας και επαναφοράς της κανονικότητας και υπάρχουν πρόσθετες δυσκολίες, δεν θα διστάσουμε, όπως έχουμε αποδείξει μέχρι σήμερα, να πάρουμε τα κατάλληλα στοχευμένα μέτρα. Σήμερα όμως δεν μπορώ να προσθέσω ούτε ένα μέτρο σε σχέση με αυτά που ήδη γνωρίζετε και πρόσφατα ανακοινώθηκαν.

Ερ. Άρα υπουργέ για να συνοψίσουμε λίγο διαφορετικά, η δράση για τα ενοίκια, για τις επιταγές και άλλα οριζόντια μέτρα σε πληττόμενες επιχειρήσεις, σε επιχειρήσεις που παραμένουν κλειστές, για παράδειγμα στον κλάδο της διασκέδασης, θα συνεχίσουν να στηρίζουν αυτούς τους κλάδους όσο χρειαστεί;

Απ. Δεν μπορούμε να αφήσουμε κλάδους της οικονομίας αβοήθητους κλάδους της οικονομίας οι οποίοι πλήττονται, ειδικά αυτούς που είναι κλειστοί. Αλλά δεν είμαι και σε θέση αυτή τη στιγμή αν δεν έχω μία συνολική εικόνα λειτουργίας της οικονομίας να πω τι θα γίνει το επόμενο χρονικό διάστημα. Διότι κα. Καδδά ξέρετε πολύ καλά ότι όταν πάρεις ένα μέτρο για κλάδο πρέπει να έχεις στο μυαλό σου και τις δευτερογενείς επιπτώσεις για όλη την οικονομία. Ποιοι κλάδοι βρίσκονται στην ίδια κατάσταση, ή ποιοι κλάδοι μπορεί να βρεθούν στο μέλλον στην ίδια κατάσταση ή ποιες γεωγραφικές περιοχές μπορεί να βρεθούν στο μέλλον στην ίδια κατάσταση. Άρα θα ήθελα και πρέπει τα μέτρα θα πρέπει να είναι όσο γίνεται πιο στοχευμένα και να ληφθούν έγκαιρα τη στιγμή που πρέπει. Θα μου επιτρέψετε συνεπώς για αυτά που είπατε, που είναι μέτρα που αποδεδειγμένα έχουν πιάσει τόπο, αποδεδειγμένα τα θέλει η πραγματική οικονομία και είναι οικονομικά αποτελεσματικά και κοινωνικά δίκαια, να κρατήσουμε λίγες ημέρες για να δούμε και το μήνα Μάιο. Γιατί ταυτόχρονα πρέπει να ισορροπούμε και στο κομμάτι της κοινωνίας το οποίο μπορεί να πλήττεται από ενέργειες σαν αυτές που αναφέρετε. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων πήραν ένα σημαντικό χρηματικό ποσό της τάξεως περίπου των 180 εκατομμυρίων ευρώ ακριβώς για να τους βοηθήσουμε για τη μη απόδοση ενοικίου τους μήνες Φεβρουάριο και Μάρτιο από τους ενοικιαστές. Άρα χρειάζεται και μία ισορροπία απέναντι και στο κομμάτι αυτό που μπορεί να πλήττεται από κυβερνητικές επιλογές για να βοηθήσει ένα άλλο κομμάτι.

Η βιωσιμότητα των επιχειρήσεων  – Η πορεία των κόκκινων δανείων

Ερ. Θα σας πάω σε ένα άλλο όμως σχετικό θέμα. Σε επίπεδο Eurogroup και Εcofin τους τελευταίους μήνες το ζήτημα των μέτρων κατά την έξοδο από την Πανδημία. Πόσο πιο στοχευμένα θα πρέπει αυτά να γίνουν και πώς θα πρέπει να γίνει ένας διαχωρισμός ανάμεσα σε βιώσιμες και μη βιώσιμες εταιρείες. Αν το θέμα αυτό προχωρήσει σε επίπεδο υπουργών ποια θα είναι τα κριτήρια και ποιος θα είναι κριτής για το ποιος είναι βιώσιμος και ποιος δεν είναι;

Απ. Με το πρώτο σκέλος της ερώτησής σας, πολύ εύλογο, αναιρέσατε το δεύτερο σκέλος. Αφού ακόμα δεν έχουμε φτάσει στο σημείο να αποφασίσουμε, είναι προφανές ότι δεν μπορούμε να ορίσουμε τα κριτήρια. Επιβεβαιώνω ότι πράγματι υπάρχει αυτή η συζήτηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο και είναι ένα θέμα το οποίο αν θέλετε μας απασχολεί και μας. Θα ήταν εντελώς ανεύθυνο από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών να υποστηρίξει ότι δεν υπάρχουν κίνδυνοι μπροστά. Κίνδυνοι και για νοικοκυριά και για επιχειρήσεις. Σκοπός όμως μίας σοβαρής πολιτικής ηγεσίες είναι να περιορίζει αυτούς τους κινδύνους. Άρα πρέπει να λάβουμε έγκαιρα, στοχευμένα και διορατικά, εκείνα τα μέτρα που θα περιορίζουν τους δυνητικούς κινδύνους.

Θα σας πω ενδεικτικά ένα στοιχείο. Είχε βγει πριν από ένα χρονικό διάστημα μία ανακοίνωση από την ΤτΕ για μία εκτίμηση διόγκωσης των κόκκινων δανείων στο τραπεζικό σύστημα το 2021 της τάξης των 8 με 10 δισ. ευρώ. Πρόσφατα, μιλώντας με το ελληνικό τραπεζικό σύστημα υποστήριξαν ότι δεν βλέπουν αυτό να αυξάνει πάνω από τα 5 δισ. ευρώ. Γιατί; Γιατί τα μέτρα στήριξης, μεταξύ άλλων με το πρόγραμμα Γέφυρα, βοηθάει νοικοκυριά και επιχειρήσεις να μην κοκκινίσουν και πάλι. Με αυτό τον τρόπο συνεπώς βοηθάμε επιχειρήσεις που μπορεί να είχαν προβλήματα ρευστότητας και όχι βιωσιμότητας να μην έχουν ούτε πρόβλημα ρευστότητας. Άρα, σκοπός αυτή τη στιγμή είναι να πάρουμε εκείνα τα αναγκαία μέτρα σε εθνικό επίπεδο, έτσι ώστε να περιορίσουμε τους κινδύνους και τις δυσμενείς οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες της κρίσης και ταυτόχρονα να συμμετέχουμε σε Ευρωπαϊκό επίπεδο με ισχυρή φωνή όπως κάνουμε μέχρι σήμερα, έτσι ώστε να αντιμετωπίσουμε κεντρικά, στοχευμένα αυτές οι προκλήσεις που έχουμε μπροστά μας.

Τι σχεδιάζετε για την επόμενη μέρα στο δημοσιονομικό πεδίο; Θα υπάρξει περαιτέρω χαλάρωση;

Δημοσιονομική ευελιξία υπάρχει και, όπως φαίνεται από την εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής – με την οποία ευθυγραμμιζόμαστε – και από σχετικές συζητήσεις στο Eurogroup, αυτή θα συνεχιστεί και το 2022. Μάλιστα αναγνωρίζεται ότι, προτού ληφθούν νέες αποφάσεις για τη μετέπειτα περίοδο, θα πρέπει να γίνει αξιολόγηση της κατάστασης σε κάθε κράτος-μέλος.

Είναι σημαντικό ο χρόνος έναρξης της απόσυρσης των μέτρων στήριξης της κοινωνίας και της οικονομίας να προσδιοριστεί με μεγάλη προσοχή, ώστε να μην υπονομευτεί η αναπτυξιακή προοπτική της Ευρώπης και των κρατών-μελών της.

Εφόσον η κατάσταση στο υγειονομικό πεδίο βελτιωθεί τους επόμενους μήνες, θα μπορέσουμε να προχωρήσουμε, σταδιακά και προσεκτικά, στην εφαρμογή μέτρων με πιο αναπτυξιακό προσανατολισμό, τα οποία θα στηρίξουν τη μετάβαση στη μετά-κορονοϊό εποχή.

Τέτοιου είδους πολιτικές πρέπει να παραμείνουν σε ισχύ τουλάχιστον μέχρι το Ταμείο Ανάκαμψης να αποκτήσει ρυθμό. Πρέπει να διασφαλιστεί ότι η δημοσιονομική ισορροπία θα επιστρέψει μέσω της ανάπτυξης, και όχι με μέτρα λιτότητας.

Εμείς, ως Οικονομικό Επιτελείο και συνολικά ως Κυβέρνηση, συνεχίζουμε, με αποτελεσματικότητα και αποφασιστικότητα, να εργαζόμαστε για τη στήριξη και την ταχύτερη δυνατή ανάταξη της οικονομίας και της κοινωνίας, αξιοποιώντας τη δημοσιονομική ευελιξία, η οποία μας έχει δώσει τη δυνατότητα να λάβουμε, μέχρι σήμερα, μέτρα 38 δισ. ευρώ για την περίοδο 2020-2021, αποφεύγοντας ωστόσο τον δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

 

Υπάρχει περιθώριο για περαιτέρω μειώσεις στη φορολογία;

Έχουμε, από την πρώτη στιγμή, τονίσει ότι οι μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών αποτελούν για την Κυβέρνηση κομβική προτεραιότητα και βασικό άξονα για την επίτευξη υψηλών, βιώσιμων και χωρίς αποκλεισμούς ρυθμών ανάπτυξης. Αυτή την πολιτική ακολουθήσαμε πριν την έναρξη της υγειονομικής κρίσης, αλλά και κατά τη διάρκειά της, στο μέτρο του δυνατού. Αυτή την πολιτική θα ακολουθήσουμε και μετά το πέρας της πανδημίας.

Υπενθυμίζω ότι έχουμε μειώσει με μόνιμο τρόπο, μεταξύ άλλων, τον εισαγωγικό συντελεστή στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, τον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων, τις ασφαλιστικές εισφορές και τον ΕΝΦΙΑ, ενώ προχωρήσαμε – μέσα στην πανδημία – και σε πρόσθετες, σύμφωνα με τις ευρωπαϊκές αποφάσεις, μη μόνιμες μειώσεις φόρων, μειώνοντας το ΦΠΑ στην εστίαση και τις μεταφορές, μειώνοντας ή και μηδενίζοντας την προκαταβολή φόρου εισοδήματος, καταργώντας την ειδική εισφορά αλληλεγγύης και μειώνοντας, περαιτέρω, τις ασφαλιστικές εισφορές μισθωτών.

Προσδοκούμε, όταν ξεπεράσουμε τη δοκιμασία της υγειονομικής κρίσης, ανάλογα και με τις δημοσιονομικές δυνατότητες της χώρας, είτε να μονιμοποιήσουμε κάποιες από αυτές τις προσωρινές παρεμβάσεις, είτε να προχωρήσουμε σε νέες.

Προς αυτή την κατεύθυνση θα συμβάλει η διεύρυνση της φορολογικής βάσης, μέσα από το «χτύπημα» της φοροδιαφυγής με την αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, και η υλοποίηση δράσεων με αναπτυξιακό προσανατολισμό.

Πρόκειται για πολιτικές που ήδη υπηρετούμε.

 

Συζητάμε για το Ταμείο Ανάκαμψης και οι πολίτες ακούνε για πολλά δισ. ευρώ. Τι να περιμένει ο μέσος πολίτης; Θα έχει επίπτωση θετική στην ζωή του;

Ασφαλώς και η ορθή αξιοποίηση των πόρων, ύψους 32 δισ. ευρώ, του Ταμείου Ανάκαμψης, μέσα από το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0», θα έχει πολλαπλά – άμεσα και έμμεσα – οφέλη τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις.

Με έργα και δράσεις όπως, μεταξύ άλλων, ο εκσυγχρονισμός του Εθνικού Συστήματος Υγείας, η υλοποίηση εθνικού προγράμματος πρόληψης της δημόσιας υγείας, η υποστήριξη ατόμων με αναπηρία, η δημιουργία προγραμμάτων επανένταξης και κατάρτισης ευάλωτων κοινωνικών ομάδων στην αγορά εργασίας,  η ψηφιοποίηση των δημοσίων υπηρεσιών – από τη φορολογική διοίκηση και την πολεοδομία μέχρι τη δικαιοσύνη και την κοινωνική ασφάλιση –, η ενίσχυση και ο ψηφιακός μετασχηματισμός της εκπαίδευσης, η προώθηση της δια βίου μάθησης και ο εκσυγχρονισμός της επαγγελματικής εκπαίδευσης και κατάρτισης, η δημιουργία, συντήρηση και αναβάθμιση οδικών και σιδηροδρομικών δικτύων, η βελτίωση της οδικής ασφάλειας, η υλοποίηση έργων υποδομών (αντιπλημμυρικά, υπογειοποίηση καλωδίων ηλεκτρικού ρεύματος, ηλεκτρική διασύνδεση νησιών, δίκτυο 5G στους αυτοκινητοδρόμους κ.ά.) θα οδηγήσει στην αναβάθμιση της ποιότητας ζωής και στην τόνωση του εισοδήματος όλων των πολιτών.

Παράλληλα, με την υλοποίηση του «Ελλάδα 2.0», θα επιτύχουμε έμμεσα οφέλη με τον αναπροσανατολισμό της οικονομίας μας σε ένα πιο ανθεκτικό, καινοτόμο, εξωστρεφές, πράσινο και ψηφιακό αναπτυξιακό μοντέλο.

Όλα τα παραπάνω οδηγούν σε μια πιο ευημερούσα κοινωνία, σε μια πιο ανθεκτική οικονομία και σε περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες θέσεις εργασίας.

 

Εκλέγεστε στην περιφέρεια, στην Φθιώτιδα, και εκεί όπως και εδώ στην Ήπειρο γίνεται μεγάλη συζήτηση για τους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης. Η Ήπειρος σε τι μπορεί να ελπίζει; Θα υπάρξει περαιτέρω βοήθεια;

Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί ένα μοναδικό αναπτυξιακό εργαλείο για όλες τις περιφέρειες της χώρας. Οι πόροι του θα καλύψουν σημαντικές ανάγκες σε υποδομές και κρίσιμους τομείς για τις τοπικές κοινωνίες.

Μεταξύ άλλων, προβλέπεται η αξιοποίηση πόρων ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ, για την τοπική και περιφερειακή ανάπτυξη, μέσω των Δήμων και των Περιφερειών, χρηματοδοτώντας ευρεία γκάμα έργων (πράσινες αστικές αναπλάσεις και οδικό δίκτυο, χωροταξικός σχεδιασμός και ψηφιακός μετασχηματισμός των πόλεων).

Ειδικότερα, για την Ήπειρο, ενδεικτικά, προβλέπονται έργα ενίσχυσης των δικτύων ύδρευσης σε περιοχές όπως η Πρέβεζα και η Άρτα, ενώ θα επωφεληθεί από επενδύσεις στα δίκτυα μεταφορών και την  προώθηση προγραμμάτων οικονομικής ενίσχυσης του αγροτοδιατροφικού τομέα.

 

Ο ΣΥΡΙΖΑ παρουσίασε την περασμένη Τρίτη ένα πρόγραμμα επανεκκίνησης της οικονομίας, με μέτρα συνολικού ύψους 5,7 δισ. ευρώ, όπως ανακοίνωσε, τα οποία περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, «κούρεμα» ή και διαγραφή χρεών. Τι απαντάτε;

Δυστυχώς, για πολλοστή φορά, η Αξιωματική Αντιπολίτευση επιδόθηκε σε ρεσιτάλ ανέξοδης πλειοδοσίας, παρουσιάζοντας μια σειρά ατεκμηρίωτων, εξόφθαλμα υποκοστολογημένων προτάσεων.

Προτάσεις που η πραγματική κοστολόγησή τους ξεπερνά, με συντηρητικούς υπολογισμούς, τα 15 δισ. ευρώ. Ενδεικτικό, δε, της ανευθυνότητας και της αναξιοπιστίας του ΣΥΡΙΖΑ είναι ότι μιλά για νέα χρέη ύψους 10 δισ. ευρώ προς τις τράπεζες από τον Μάρτιο έως το τέλος του περασμένου έτους, μετατρέποντας μια εκτίμηση για το 2021 σε «θέσφατο» για το 2020, πλειοδοτώντας σε χρέη που δεν έχουν δημιουργηθεί!

Υπόσχεται, επίσης, «κούρεμα» χρέους, θυμίζοντας σε όλους τη «Σεισάχθεια» του 2015, και τη μετέπειτα προσφυγή της χώρας σε νέο Μνημόνιο. Προφανώς, δεν έχει καν διαβάσει τον νέο Νόμο για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή 2^ης ευκαιρίας, που ρητά προβλέπει τόσο «κούρεμα» χρέους όσο και πλήρη διαγραφή χρέους, σε όσους πληρούν συγκεκριμένες προϋποθέσεις και υπό καθεστώς αυστηρών ελέγχων.

Εμείς θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε με υπευθυνότητα, σοβαρότητα, κοινωνική δικαιοσύνη και οικονομική αποτελεσματικότητα, αξιοποιώντας στον βέλτιστο βαθμό τα διαθέσιμα, εγχώρια και ευρωπαϊκά, μέσα, εργαλεία και πόρους, ώστε η χώρα να βγει όρθια από αυτή την κρίση και να εισέλθει σε τροχιά ισχυρής, βιώσιμης, χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξης.

Οι πολίτες έχουν μάθει να διακρίνουν την υπευθυνότητα από τον λαϊκισμό και τον σεβασμό στα πραγματικά στοιχεία από την παραποίηση και τη διαστρέβλωσή τους.

Κύριε Υπουργέ, η νέα στήριξη στις επιχειρήσεις που δεν θα ανοίξουν τον Απρίλιο λόγω κορονοϊού είναι αποτέλεσμα της σωστής διαχείρισης των αποθεματικών του κράτους, αλλά και εξαιτίας της ανάγκης που αντιληφθήκατε οι άνθρωποι αυτοί να μπορέσουν να σταθούν στα πόδια τους. Ωστόσο, πολλοί ρωτούν το κράτος μέχρι πότε θα έχει για να δίνει χρήματα σε μια οικονομία που δεν εισπράττει;

Πράγματι, επί 14 μήνες, το Κράτος λειτουργεί με μειωμένα έσοδα και αυξημένες δαπάνες.

Παρόλα αυτά, παραμένει «άγρυπνος φρουρός», στηρίζοντας, στον βέλτιστο δυνατό βαθμό, νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Δρα έγκαιρα, μεθοδικά και στοχευμένα, ενισχύοντας και επεκτείνοντας, ανάλογα με τις εξελίξεις στο υγειονομικό πεδίο, το «δίχτυ προστασίας» της κοινωνίας και της οικονομίας.

Σε αυτή την πρωτοφανή συνθήκη, το ταμείο του Κράτους αντέχει. Και τούτο διότι έχουμε κάνει ορθολογική και συνετή χρήση των ταμειακών διαθεσίμων. Παράλληλα, καλύπτουμε τις εκροές με συστηματική και φθηνή χρηματοδότηση της οικονομίας από τις διεθνείς αγορές, από τις οποίες έχουμε συνολικά αντλήσει 22 δισ. ευρώ από την αρχή της θητείας μας.

Συνεπώς, θα συνεχίσουμε να είμαστε κοντά στην κοινωνία, για όσο χρειαστεί.

 

Υπάρχουν χρήματα, εάν χρειαστεί η στήριξη επιχειρήσεων και εργαζομένων σε ένα ενδεχόμενο 4^ου κύματος κορονοϊού; Έχετε κάνει ως αρμόδιος υπουργός ανάλογη πρόβλεψη;

Μετά από πολλούς μήνες σκληρής μάχης με την πανδημία και τις επιπτώσεις της, την κοινωνία όρθια, τις επιχειρήσεις ζωντανές και τα ταμειακά διαθέσιμα σε ασφαλή επίπεδα, δικαιούμαι να υποστηρίξω ότι, ως Υπουργείο Οικονομικών, αντιμετωπίσαμε υπεύθυνα και διορατικά αυτή την έκτακτη, ακραία και παρατεταμένη συνθήκη αβεβαιότητας.

Και προς αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσουμε, ακόμη και στο δυσμενέστερο σενάριο.

 

Μετά την 7^η Επιστρεπτέα Προκαταβολή, θα υπάρξει και 8^η;

Η δυναμική της οικονομίας ακολουθεί, υποχρεωτικά, τη δυναμική της πανδημίας.

Αυτή τη στιγμή δεν γνωρίζουμε πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στο υγειονομικό πεδίο, ακόμα και τον μήνα Απρίλιο.

Σε κάθε περίπτωση, το Υπουργείο Οικονομικών έχει αποδείξει, έμπρακτα, ότι βρίσκεται στο πλευρό πληττόμενων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους, στο μέτρο του εφικτού, με ταχύτητα και αποτελεσματικότητα.

 

Εξετάζετε τα κεφάλαια επανεκκίνησης να μην απευθύνονται μόνο στις επιχειρήσεις εστίασης, αλλά να πριμοδοτήσουν και άλλους κλάδους της οικονομίας που πλήττονται;

Ανάλογα με τις εξελίξεις και σε συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων που διαχειρίζεται το ΕΣΠΑ, αναζητούμε διαρκώς νέους πόρους για στοχευμένες παρεμβάσεις στήριξης σε διευρυμένο φάσμα επιχειρήσεων.

Προς αυτή την κατεύθυνση κινείται η ενισχυμένη αποζημίωση ειδικού σκοπού, το εργαλείο επιδότησης μέρους των παγίων δαπανών και το Πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 2» για τις επιχειρήσεις.

 

Πότε προβλέπετε το πρώτο έργο του Ταμείου Ανάκαμψης και πότε εκτιμάτε ότι θα έχει ολοκληρωθεί;

Το πρώτο έργο υλοποιείται ήδη, από τα πρώτα μάλιστα σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Αναφέρομαι στο Πρόγραμμα «Ψηφιακή Μέριμνα» – ύψους 112 εκατ. ευρώ – που κατήρτισε η Κυβέρνηση για την αγορά τεχνολογικού εξοπλισμού (tablet, laptop, desktop κ.λπ.) από μαθητές και φοιτητές.

Το συγκεκριμένο έργο, όπως και ορισμένα άλλα που έχουν ισχυρή πιθανότητα να υλοποιηθούν μέσω του Ταμείου, ξεκινούν πριν την τελική έγκριση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, με ένταξή τους στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων.

Αμέσως μετά την τελική έγκριση του Σχεδίου, η χώρα μας θα λάβει, σε πρώτη φάση, προκαταβολή ύψους 4 δισ. ευρώ, από την οποία θα καλυφθούν και οι πόροι έργων, όπως το συγκεκριμένο.

 

Η Αντιπολίτευση σας κατηγορεί ότι δίνετε ψίχουλα στους πληγέντες του κορονοϊού. Και με την αφορμή, ποια είναι η μέριμνά σας για στήριξη των ευάλωτων ομάδων πληθυσμού την επόμενη μέρα της πανδημίας;

Η Κυβέρνηση έχει λάβει μέτρα συνολικού ύψους 38 δισ. ευρώ την περίοδο 2020-2021. Μέτρα τα οποία αφορούν αποκλειστικά τους πληγέντες από την πανδημία. Το ύψος και το εύρος αυτών μιλά από μόνο του. Συνεπώς, είναι προφανές ότι οι κατηγορίες της αντιπολίτευσης είναι παντελώς αβάσιμες.

Όσον αφορά στη στήριξη των ευάλωτων ομάδων του πληθυσμού, η Κυβέρνηση έχει ενισχύσει το πλέγμα μέτρων κοινωνικής πολιτικής, αυξάνοντας κατά 600 εκατ. ευρώ τον προϋπολογισμό για τα καταβαλλόμενα επιδόματα από τον ΟΠΕΚΑ, χορηγώντας – εμπροσθοβαρώς – διευρυμένο επίδομα θέρμανσης προκειμένου να διευκολυνθούν τα ευάλωτα νοικοκυριά, υλοποιώντας το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ» για την κρατική επιδότηση της μηνιαίας δόσης δανείου για ενήμερα και μη νοικοκυριά που επλήγησαν οικονομικά από την πανδημία, επεκτείνοντας επιδόματα ανεργίας, στηρίζοντας τους μακροχρόνια ανέργους στο πλαίσιο του προγράμματος για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Επιπλέον, μεταξύ άλλων, εισαγάγαμε στο τέλος Νοεμβρίου, για πρώτη φορά, νομοθετική ρύθμιση, ώστε οι άστεγοι και οι γυναίκες θύματα βίας, που φιλοξενούνται σε ξενώνες, να λαμβάνουν το Ελάχιστο Εγγυημένο Εισόδημα, ενώ υλοποιούμε το πρόγραμμα «Στέγαση και Εργασία», που διασφαλίζει την ένταξη και επανένταξη αστέγων στην κοινωνική και οικονομική ζωή, εξασφαλίζοντάς τους σπίτι, οικοσκευή, τα έξοδα των λογαριασμών τους για δύο χρόνια και επιδοτούμενη θέση εργασίας και ψυχοκοινωνική στήριξη.

 

Σίγουρα δεν περιμένατε να ασκήσετε την πολιτική που θα θέλατε κάτω από τέτοιες πρωτόγνωρες συνθήκες. Το μείγμα της οικονομικής πολιτικής θα ήταν διαφορετικό αν δεν υπήρχε η πανδημία, με βάση και τα όσα είχε δεσμευτεί η κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας προεκλογικά. Σήμερα που όλα αυτά έχουν αλλάξει και δεν υπάρχει καμία σταθερά, χρειάζεται να γίνει restart και από την αρχή να ξετυλίξετε την πολιτική σας με νέα αναβαθμισμένη εντολή του ελληνικού λαού;

Η Κυβέρνηση, μέχρι την έναρξη της υγειονομικής κρίσης, υλοποιούσε τις προεκλογικές της δεσμεύσεις, μειώνοντας κατά μόνιμο τρόπο φορολογικούς συντελεστές (ΕΝΦΙΑ, φόρο εισοδήματος φυσικών και νομικών προσώπων, ασφαλιστικές εισφορές κ.α.) και προωθώντας αλλαγές και μεταρρυθμίσεις.

Ακόμη και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, ο αρχικός μας σχεδιασμός δεν εκτροχιάστηκε. Μεταβλήθηκαν απλώς, όπως είναι φυσικό, οι προτεραιότητες, για να στηρίξουμε την κοινωνία.

Μετά το πέρας της υγειονομικής κρίσης, με μεγαλύτερη ένταση, θα εξαντλήσουμε τον όποιο δημοσιονομικό χώρο, ώστε, μέχρι τη λήξη της καθορισμένης κυβερνητικής θητείας, να υλοποιήσουμε και τις υπόλοιπες δεσμεύσεις μας.

 

Συνέντευξη_Υπουργού_Βραδυνή_11042021

 Άνω των 14 δισ. η στήριξη για φέτος – Διπλή αποζημίωση για ιδιοκτήτες ακινήτων στα μέσα Απριλίου

 

Συνέντευξη στην Ειρήνη Χρυσολωρά

 

Θα ξεπεράσουν τα 14 δισ. ευρώ τα μέτρα στήριξης το 2021, ποσό διπλάσιο από τις προβλέψεις του προϋπολογισμού, αποκαλύπτει ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας προαναγγέλλοντας και νέα μέτρα για τον Απρίλιο, που θα περιλαμβάνουν αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων και πληρωμών επιταγών. «Είμαστε έτοιμοι ακόμη και για το δυσμενέστερο σενάριο» για τον Απρίλιο, λέει στη συνέντευξή του στην «Κ». Εν μέσω πρωτοφανούς δημοσιονομικής πίεσης, ο κ. Σταϊκούρας αναφέρει ότι η χώρα έχει ταμειακά διαθέσιμα 30 δισ. ευρώ, ενώ έχει δανειστεί 22 δισ. ευρώ τα τελευταία δύο χρόνια, απευθύνοντας προειδοποίηση για σύνεση, προκειμένου να μην ανέβει το κόστος δανεισμού. Αφήνει ανοικτό να συνεχιστούν οι φοροελαφρύνσεις το 2022 και μιλάει για προσαρμογή των αντικειμενικών αξιών και αντίστοιχη εναρμόνιση του ΕΝΦΙΑ, αλλά με συνεκτίμηση των συνθηκών της πανδημίας. Οι ιδιοκτήτες ακινήτων, εξάλλου, μπορούν να προσβλέπουν, υπό προϋποθέσεις, σε διπλή αποζημίωση του Φεβρουαρίου και του Μαρτίου, στα μέσα Απριλίου.

– Η παράταση της πανδημίας και του lockdown θέτει θέμα συνέχισης των μέτρων στήριξης και τον Απρίλιο. Τι σχεδιάζετε επ’ αυτού; Υπάρχει κάτι ειδικό για τους χειμαζόμενους κλάδους του τουρισμού και της εστίασης;
– Στην οικονομία, η κυβέρνηση, με το οικονομικό επιτελείο της, έχει αποδείξει, καθ’ όλη τη διάρκεια αυτής της πολύμηνης περιπέτειας, ότι δρα έγκαιρα, μεθοδικά, στοχευμένα και αποτελεσματικά. Λάβαμε, με ευθύνη έναντι της κοινωνίας και της οικονομίας, ευρύ πλέγμα μέτρων, για να περιορίσουμε, στον βαθμό του εφικτού, τις αρνητικές επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης.

Αυτό πράξαμε και πριν από λίγες ημέρες, ανακοινώνοντας νέα δέσμη παρεμβάσεων, ύψους 2,5 δισ. ευρώ, με την ενεργοποίηση πρόσθετων εργαλείων στήριξης του παραγωγικού ιστού της χώρας, όπως είναι το χρηματοδοτικό εργαλείο κάλυψης παγίων δαπανών και το πρόγραμμα «Γέφυρα ΙΙ» για τις επιχειρήσεις.
Ανάλογες πρωτοβουλίες θα αναλάβουμε και για τον μήνα Απρίλιο, επεκτείνοντας τα αποτελεσματικά μέτρα που μέχρι σήμερα έχουμε λάβει για τη στήριξη εργαζομένων και επιχειρήσεων.

Μεταξύ άλλων, με τη διοχέτευση του 7ου κύκλου της επιστρεπτέας προκαταβολής στην πραγματική οικονομία, την αναστολή βεβαιωμένων φορολογικών υποχρεώσεων και την παράταση αναστολής πληρωμών αξιογράφων. Σχεδιάζονται επίσης πρόσθετες παρεμβάσεις, ως κεφάλαιο επανεκκίνησης, για κλάδους που πλήττονται ιδιαίτερα, όπως είναι ο τουρισμός και η εστίαση, με στόχο να στηριχθούν κατά τα πρώτα βήματα επιστροφής τους στην κανονικότητα.

– Θεωρείτε ότι είναι αρκετά τα μέτρα για τη ζημία που έχει γίνει στην οικονομία;
– Κυρία Χρυσολωρά, όλοι μας θα επιθυμούσαμε το κράτος να καλύψει πλήρως τις απώλειες της οικονομίας, η οποία λειτουργεί μερικώς. Ομως, η επιθυμία μας πρέπει να συμβαδίζει με την πραγματικότητα και τους περιορισμούς που αυτή θέτει.

Με αυτή τη λογική, το 2020 ελήφθησαν μέτρα στήριξης ύψους 24 δισ. ευρώ. Δημοσιονομικά, πολύ υψηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Ενώ για το 2021 αναμένεται πλέον να υπερβούν τα 14 δισ. ευρώ, περίπου διπλάσια από τις εκτιμήσεις του προϋπολογισμού. Και θα συνεχίσουμε να στηρίζουμε την οικονομία και την κοινωνία, όσο η εξέλιξη της υγειονομικής κρίσης το επιβάλλει.

– Ποια είναι η σημερινή σας πρόβλεψη για άνοιγμα της οικονομίας; Θα είναι ο Απρίλιος ακόμη ένας χαμένος μήνας ώς ένα βαθμό; Πώς θα είμαστε το Πάσχα; Και πώς θα είμαστε το καλοκαίρι, μετά και την πρόσφατη απόφαση της Βρετανίας για πρόστιμο σε όσους ταξιδέψουν έως τα τέλη Ιουνίου;
– Η επαναφορά της λειτουργίας της οικονομίας στην κανονικότητα συνδέεται άμεσα με τις εξελίξεις στο υγειονομικό πεδίο.
Δεν μπορώ να κάνω προβλέψεις για το χρονικό σημείο ανοίγματος της αγοράς.

Εκτιμώ ότι η συντελούμενη πρόοδος στο πεδίο των εμβολιασμών θα αποτελέσει σημαντικό σύμμαχο προς τη συντόμευση του χρονικού διαστήματος.

Μπορώ, όμως, να σας πω ότι, από την πλευρά μας, ως υπουργείο Οικονομικών, παρακολουθούμε στενά τις εξελίξεις στο μέτωπο της πανδημίας και είμαστε απολύτως έτοιμοι να ανταποκριθούμε σε όλα τα σενάρια για τον μήνα Απρίλιο, ακόμα και στο δυσμενέστερο.

Οσον αφορά τον τουρισμό, η χώρα μας είναι έτοιμη να υποδεχθεί με ασφάλεια ξένους επισκέπτες, από τα μέσα Μαΐου. Ευελπιστούμε ότι το 2021 θα μπορέσουμε να καλύψουμε ένα σημαντικό κομμάτι των περυσινών απωλειών, περίπου διπλασιάζοντας τα έσοδα από τον τουρισμό σε σχέση με πέρυσι. Ωστόσο, όπως αντιλαμβάνεστε, οι όποιες εκτιμήσεις, παγκοσμίως, είναι εξαιρετικά αβέβαιες και ευμετάβλητες.

– Ταμειακά αντέχουμε;
– Εχουμε κάνει διορατική, ορθολογική και συνετή χρήση των ταμειακών διαθεσίμων της χώρας.

Ενώ η εκτέλεση του προϋπολογισμού, επί μήνες, καταγράφει δημοσιονομικά ελλείμματα, τα οποία καλύπτονται από τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, αυτά διαμορφώνονται περίπου στα 30 δισ. ευρώ. Δηλαδή, επίπεδα αρκετά ασφαλή.

Αυτό οφείλεται στη συστηματική και με χαμηλό κόστος δανεισμού χρηματοδότηση της οικονομίας από τις διεθνείς αγορές. Μακροπρόθεσμη χρηματοδότηση ύψους 22 δισ. ευρώ από την ανάληψη της διακυβέρνησης της χώρας από τη Νέα Δημοκρατία.

– Ανησυχείτε μήπως κάποια στιγμή ανέβει το κόστος δανεισμού μας, ενώ δεν θα έχουμε ακόμη φτάσει σε επενδυτική βαθμίδα;
– Το κόστος δανεισμού μιας χώρας εξαρτάται από ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες, που άλλοι μπορεί να ελεγχθούν και άλλοι όχι. Συνεπώς, οφείλουμε να είμαστε προσεκτικοί και συνετοί.

Να εφαρμόζουμε επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές σε περιόδους όπως η σημερινή, αξιοποιώντας την υφιστάμενη –σε ευρωπαϊκό επίπεδο– δημοσιονομική ευελιξία, χωρίς ωστόσο να οδηγηθούμε σε δημοσιονομικό εκτροχιασμό.

 

Να υλοποιούμε διαρθρωτικές αλλαγές και να αξιοποιήσουμε τους διαθέσιμους ευρωπαϊκούς πόρους, ώστε να πετύχουμε, το συντομότερο δυνατόν, ταχεία ανάκαμψη και βιώσιμη ανάπτυξη.

Να αναλαμβάνουμε ορθές πρωτοβουλίες, όπως είναι η πρόωρη αποπληρωμή τμήματος των υφιστάμενων δανείων προς το ΔΝΤ, προκειμένου να βελτιώνεται η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους. Ολα αυτά ενισχύουν την αξιοπιστία της χώρας, βελτιώνουν τις μακροπρόθεσμες αναπτυξιακές προοπτικές της οικονομίας και αξιολογούνται θετικά από τις αγορές. Οπως απεδείχθη με την πρόσφατη επιτυχημένη έκδοση 30ετούς ομολόγου, πράξη που αντανακλά την πλήρη επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές.

– Ποια είναι η μεγάλη σας αγωνία για την επόμενη μέρα; Η ανεργία, τα λουκέτα; Πώς σχεδιάζετε την άμυνά σας σε αυτά τα προβλήματα;
– Πανευρωπαϊκά, υπάρχει προβληματισμός για τη μετά κορωνοϊό εποχή εξαιτίας της πρωτόγνωρης σε ένταση και έκταση υγειονομικής κρίσης και των επιπτώσεών της.
Εμείς, μέχρι σήμερα, τα έχουμε καταφέρει συγκριτικά ικανοποιητικά, τόσο στο επίπεδο της συγκράτησης των θέσεων εργασίας όσο και σε αυτό της ανακοπής των μαζικών λουκέτων. Και το πετύχαμε αυτό διότι «παίζουμε» τόσο άμυνα όσο και επίθεση.

Για παράδειγμα, μέτρα όπως η επιστρεπτέα προκαταβολή, η αποζημίωση ειδικού σκοπού, το πρόγραμμα «Συν-Εργασία», οι αναστολές φορολογικών, ασφαλιστικών και δανειακών υποχρεώσεων λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας της εργασίας.

Παράλληλα, βγαίνουμε και στην «επίθεση», με πολιτικές ενίσχυσης της απασχόλησης και στήριξης των επιχειρήσεων, όπως τα κίνητρα πρόσληψης 100.000 νέων εργαζομένων, η επιδότηση δόσεων δανειακών υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων και η κάλυψη ενοικίων.

Είναι νωρίς να μιλήσουμε για το 2022

– Τι περιθώρια για φοροελαφρύνσεις αφήνει η χαλάρωση του 2022; Θα συνεχιστεί η αναστολή της εισφοράς αλληλεγγύης και οι μειωμένες ασφαλιστικές εισφορές και θα επεκταθούν οι τελευταίες; Θα υπάρξει και φέτος μειωμένη προκαταβολή φόρου;
– Έχουμε αποδείξει ότι αξιοποιούμε τον όποιο δημοσιονομικό χώρο επ’ ωφελεία της οικονομίας και της κοινωνίας. Έτσι πράξαμε το 2021, με πολιτικές όπως αυτές που αναφέρατε. Για το 2022, θα προχωρήσουμε στις όποιες πρωτοβουλίες στήριξης εργαζομένων και επιχειρήσεων την κατάλληλη στιγμή, λαμβάνοντας υπόψη τις συνθήκες λειτουργίας της οικονομίας, σε συνάρτηση με την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών. Βλέπετε, άλλωστε, ότι υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα και δυναμική στις εξελίξεις. Ολα στην ώρα τους, λοιπόν. Σε κάθε περίπτωση, η στρατηγική στόχευση της σταθερής και συστηματικής μείωσης φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, όπως υλοποιείται από την πρώτη ημέρα διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, δεν αλλάζει.

Οι αντικειμενικές θα αναπροσαρμοστούν, για τον ΕΝΦΙΑ θα δούμε

 

– Θεωρείτε ότι στηρίξατε επαρκώς τους ιδιοκτήτες ακινήτων;
– Η πρώτη ενέργεια που κάναμε, το καλοκαίρι του 2019, ήταν η μόνιμη και σημαντική μείωση του ΕΝΦΙΑ για τους ιδιοκτήτες ακινήτων. Είναι όμως επίσης γεγονός ότι αρκετοί ιδιοκτήτες σήκωσαν σημαντικό βάρος κατά τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης, και τους ευχαριστώ δημόσια γι’ αυτό.

Προσπαθούμε να καλύψουμε τις όποιες καθυστερήσεις, όταν αυτές οφείλονται στην κυβέρνηση. Ηδη, με τις σημαντικές πληρωμές της τελευταίας εβδομάδας, ο συνολικός αριθμός συμψηφισμών και αποζημιώσεων διαμορφώνεται περίπου στις 971.000, και το συνολικό ποσό ανέρχεται στα 180 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα άνοιξε, μέχρι τις 19 Απριλίου, η πλατφόρμα για την υποβολή τροποποιητικών δηλώσεων από τους ιδιοκτήτες ακινήτων, για τη διόρθωση τυχόν λαθών ή παραλείψεων. Ενώ δρομολογούμε, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, την καταβολή διπλής αποζημίωσης στο τέλος του πρώτου δεκαπενθημέρου του Απριλίου, τόσο για τον Φεβρουάριο όσο και για τον Μάρτιο, χωρίς δήλωση για τον τελευταίο μήνα.

– Θα αναπροσαρμοστούν οι αντικειμενικές αξίες φέτος και θα μειωθεί ο συμπληρωματικός ΕΝΦΙΑ ή θα μείνουν ως έχουν;
– Η μεταρρύθμιση στο σύστημα των αντικειμενικών αξιών προχωράει σύμφωνα με το χρονοδιάγραμμα. Εχει επεκταθεί η κάλυψη του συστήματος του αντικειμενικού προσδιορισμού στο 98% του πληθυσμού εντός σχεδίου, από 85% που ήταν όταν αναλάβαμε. Ετσι, διευρύνεται η φορολογική βάση.

Επίσης, έχει ολοκληρωθεί η πανελλαδική εκτιμητική άσκηση από τους πιστοποιημένους ιδιώτες εκτιμητές, ώστε να εναρμονιστούν οι αντικειμενικές αξίες με τις εξελίξεις στην αγορά, ή αυτό που συχνά χαρακτηρίζουμε ως εμπορικές αξίες.

Παράλληλα, ολοκληρώνεται ο ψηφιακός χάρτης, που θα επιτρέψει σε όλους τους πολίτες να αξιοποιήσουν και να ενημερωθούν για τα στοιχεία του αντικειμενικού προσδιορισμού.

Θα ακολουθήσει η εναρμόνιση των συστατικών του ΕΝΦΙΑ στα νέα δεδομένα που έχουν προκύψει, ώστε να επιτευχθεί δικαιότερη και αποτελεσματικότερη κατανομή της φορολογικής επιβάρυνσης σε ένα δημοσιονομικά ουδέτερο περιβάλλον.

Για το τελευταίο, ωστόσο, αυτό βήμα λαμβάνουμε υπόψη και τις συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί όλη αυτή την περίοδο στην ελληνική οικονομία, αλλά και τις προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για να επιτευχθεί –με ασφάλεια– ο στόχος της κοινωνικά δικαιότερης και οικονομικά αποτελεσματικότερης φορολόγησης στην ακίνητη περιουσία. Πολύ σύντομα θα ολοκληρωθεί η αξιολόγηση όλων των παραπάνω δεδομένων από την αρμόδια ομάδα εργασίας και θα ανακοινωθούν τα επόμενα βήματα.

– Τι προσδοκάτε με την παράταση του προγράμματος «Ηρακλής»;
– Πριν από δύο εβδομάδες, κατατέθηκε επισήμως το αίτημα της κυβέρνησης προς τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, για την παράταση του προγράμματος.

Αυτό είναι γεγονός ιδιαίτερης σημασίας, γιατί όλες οι συστημικές τράπεζες –μέχρι το τέλος του 2022– μπορούν να έχουν επιτύχει μονοψήφιο ποσοστό κόκκινων δανείων. Κάποιες, πιθανότατα, και μέσα στο 2021.

Επί της ουσίας, σε δυόμισι έτη διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, θα έχει επιτευχθεί μία από τις μεγαλύτερες μειώσεις του δείκτη μη εξυπηρετούμενων δανείων που υπάρχει στη διεθνή βιβλιογραφία. Μείωση που ήδη ξεπερνάει το 35%, καθώς τα κόκκινα δάνεια περιορίστηκαν στα 47,5 δισ. ευρώ στο τέλος του 2020, από 75,3 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2019.

– Πώς προβλέπετε ότι θα κινηθεί η Ευρώπη σε ό,τι αφορά την επιστροφή στη δημοσιονομική «κανονικότητα», μετά το τέλος της πανδημίας, σε συνάρτηση και με την αναθεώρηση του Συμφώνου Σταθερότητας; Ποια είναι η θέση της κυβέρνησης σε αυτή την προοπτική;
– Η επιστροφή στη δημοσιονομική «κανονικότητα», μετά το τέλος της πανδημίας, είναι ένα από τα μεγαλύτερα ανοιχτά ζητήματα που απασχολούν την Ευρώπη.
Και τούτο διότι είναι εξαιρετικά κρίσιμη η επιλογή του χρόνου έναρξης της απόσυρσης των μέτρων στήριξης της οικονομίας, ώστε να μην υπονομευτεί η αναπτυξιακή προοπτική της Ευρώπης.

Προς αυτή την κατεύθυνση, πολύ θετική εξέλιξη αποτελεί η εισήγηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής –η οποία ευθυγραμμίζεται με τη θέση μας– για συνέχιση της δημοσιονομικής ευελιξίας και το 2022, σε συνδυασμό με την αποφυγή της πρόωρης απόσυρσης των μέτρων ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Τούτο δε να γίνει με αξιολόγηση της κατάστασης σε κάθε κράτος-μέλος από το 2023 και μετά.

Σε ό,τι αφορά τις ενδεχόμενες επικείμενες αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας, αυτές πρέπει να «συντονίζονται» καλύτερα με την πραγματική οικονομία, να επιτυγχάνουν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, να προσφέρουν τη μέγιστη δυνατή ευελιξία στην αντιμετώπιση κρίσεων, να προστατεύουν και να ενθαρρύνουν τις δημόσιες επενδύσεις και, τέλος, να χαρακτηρίζονται από διαφάνεια στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή τους.

 

kathimerini.gr

Συνέντευξη_ΥΠΟΙΚ_Καθημερινή_280321

O υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας μιλάει στο Sputnik για το δημοσιονομικό κόστος των περιοριστικών μέτρων της πανδημίας, τα ταμειακά διαθέσιμα, τα χρήματα που θα πάρει φέτος η χώρα από Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Οι οικονομικές αστάθειες και προκλήσεις που προκαλεί η πανδημία του κορονοϊού-και- στην ελληνική οικονομία είναι πάρα πολλές. Τα έσοδα είναι μειωμένα, ο τουρισμός που αποτελεί τη «βιομηχανία» μας είναι λαβωμένος, εργοδότες και εργαζόμενοι ζητούν συνεχή στήριξη λόγω απώλειας των εισοδημάτων τους.

Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξή του στο Sputnik εξηγεί ότι παρά το δυσμενές περιβάλλον η ελληνική οικονομία αντέχει, με τα ταμειακά διαθέσιμα να διαμορφώνονται στα 34,2 δισεκατομμύρια ευρώ παραμένοντας, όπως λέει σε ασφαλή επίπεδα, ενώ επισημαίνει ότι δεν υφίσταται ενδεχόμενο να οδηγηθεί η χώρα σε ένα νέο μνημόνιολόγω των μειωμένων εσόδων και των αυξημένων δαπανών. Εκτιμά επίσης ότι οι εθνικές οικονομίες θα επιστρέψουν «στα προ κρίσης επίπεδα περί τα τέλη του 2022».

Όπως αναφέρει ο κ. Σταϊκούρας, «το μηνιαίο κόστος των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στις “κόκκινες” περιοχές –μεταξύ των οποίων είναι και η Αττική– ανέρχεται περίπου στα 2,7 δισ. ευρώ, καθώς το 67% του τζίρου της οικονομίας παράγεται σε αυτές τις περιοχές».

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι για κάθε 15 ημέρες με κλειστό λιανεμπόριο τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας περιορίζονται κατά περίπου 1-1,2 δισ. ευρώ.

Ο υπουργός εξηγεί ότι τα μέτρα στήριξης έχουν φτάσει τα 11,6 δισ. ευρώ για το 2021 «ποσό σημαντικά υψηλότερο από τα 7,5 δισ. ευρώ που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό».

Ο κ. Σταϊκούρας διαβεβαιώνει πάντως ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό της κοινωνίας και να τη στηρίζει για όσο απαιτηθεί «εντός, πάντα, των δημοσιονομικών και ταμειακών δυνατοτήτων της χώρας, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα και κρατώντας τις απαραίτητες εφεδρείες».

Από το Ταμείο Ανάκαμψης το οποίο το χαρακτηρίζει «μια τεράστια πρόκληση» καθώς «δεν περιλαμβάνει μόνο επενδυτικούς πόρους αλλά και ένα μείγμα μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε επενδύσεις», η χώρα μας αναμένεται να λάβει 32 δισ. ευρώ, ενώ μόνο για φέτος σύμφωνα με τον υπουργό, η χώρα θα λάβει 5,5 δισ. ευρώ.

Συγκρατημένα αισιόδοξος είναι για τα έσοδα που μπορεί να έρθουν φέτος από τον τουρισμό. Πέρυσι, όπως είπε, «εισπράξαμε 4,3 δισ. ευρώ, έναντι 18,2 δισ. ευρώ το 2019» εκτιμώντας ότι το 2021 τα έσοδα θα διπλασιαστούν.

Αναλυτικά η συνέντευξη με τον Χρήστο Σταϊκούρα:

– Με την πανδημία του κορονοϊού να κλείνει έναν χρόνο και την Ελλάδα να βρίσκεται σε καθεστώς lockdown με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία και τη στήριξη που πρέπει να παρέχει το κράτος σε εργοδότες και εργαζόμενους, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας πόσα είναι; Πιστεύετε ότι επαρκούν μέχρι να τελειώσει ο «πόλεμος» με τον κορονοϊό;

Συμπληρώσαμε, πράγματι, έναν χρόνο από την ανακοίνωση του πρώτου κρούσματος κορονοϊού στην Ελλάδα και την είσοδο της χώρας μας στη δίνη αυτής της πρωτόγνωρης υγειονομικής κρίσης. Μιας κρίσης που, αναμφίβολα, θα αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην ανθρωπότητα. Ο δρόμος για την έξοδο από την πανδημία έχει ανοίξει, χάρη στα εμβόλια, ωστόσο, χρειάζεται ακόμη χρόνος για να χτιστεί το απαιτούμενο «τείχος» ανοσίας στην κοινωνία και να αποκατασταθεί η κανονικότητα στην οικονομική ζωή της χώρας.

Ως κυβέρνηση, από την πρώτη στιγμή, δράσαμε άμεσα, με σχέδιο, σύνεση και διορατικότητα, απλώνοντας ένα ευρύ «δίχτυ προστασίας» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Λάβαμε μέτρα στήριξης της κοινωνίας και της οικονομίας τα οποία, στον έναν χρόνο της κρίσης, έφτασαν τα 27 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και υπερβαίνοντας κατά πολύ οποιοδήποτε πακέτο στήριξης δόθηκε στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας. Μέτρα τα οποία συνεχώς διευρύνουμε, επεκτείνουμε και εμπλουτίζουμε, ανάλογα με τη δυναμική της υγειονομικής κρίσης, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η κοινωνία θα βγει όρθια και ότι ο παραγωγικός ιστός της χώρας θα ξαναβρεί τον βηματισμό του μετά την παρούσα δοκιμασία και θα εκκινήσει από μια νέα αφετηρία βιώσιμης ανάκαμψης και ανάπτυξης.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, στο πλευρό της κοινωνίας, και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε για όσο απαιτηθεί, εντός, πάντα, των δημοσιονομικών και ταμειακών δυνατοτήτων της χώρας, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα και κρατώντας τις απαραίτητες εφεδρείες. Ισορροπούμε με όρους κοινωνικής ανταποδοτικότητας και οικονομικής αποτελεσματικότητας, μεταξύ των μεγάλων αναγκών και των πεπερασμένων πόρων, τους οποίους διευρύνουμε, κυρίως με επιτυχημένες εξόδους στις αγορές, αλλά και αξιοποιώντας τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία, χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και προγράμματα.

Χάρη στην αναγνωρισμένη αξιοπιστία της κυβέρνησης, έχουμε διασφαλίσει την απρόσκοπτη και φθηνή πρόσβαση στις αγορές, από τις οποίες μπορούμε να αντλούμε με ιστορικά χαμηλό κόστος δανεισμού πόρους, αναπληρώνοντας τις εκροές των ταμειακών διαθεσίμων –που σήμερα διαμορφώνονται στα 34,2 δισ. ευρώ– ώστε αυτά να παραμένουν σε ασφαλή επίπεδα.

– Πόσο κοστίζει στην ελληνική οικονομία κάθε μήνα η μη λειτουργία σημαντικών κλάδων, όπως το λιανεμπόριο και η εστίαση;

Είναι σαφές ότι η πορεία της οικονομίας –τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς– συνδέεται άρρηκτα με την εξέλιξη της υγειονομικής κρίσης. Συνεπώς, όσο παρατείνεται η διάρκεια της πανδημίας και παραμένουν σε ισχύ οι -αναγκαίοι για την προστασία της δημόσιας υγείας- περιορισμοί, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στην πραγματική οικονομία και στα δημόσια οικονομικά.

Στην περίπτωση της οικονομίας μας, που εμφανίζει υπερ-εξάρτηση από τον τομέα των υπηρεσιών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το κόστος της κρίσης είναι ακόμα μεγαλύτερο. Και τούτο διότι, κλάδοι όπως ο τουρισμός και η εστίαση πλήττονται με μεγαλύτερη σφοδρότητα από την επέλαση της πανδημίας.

Μέχρι στιγμής και με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το μηνιαίο κόστος των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στις «κόκκινες» περιοχές –μεταξύ των οποίων είναι και η Αττική– ανέρχεται περίπου στα 2,7 δισ. ευρώ, καθώς το 67% του τζίρου της οικονομίας παράγεται σε αυτές τις περιοχές. Όσο οι περιορισμοί παρατείνονται, τόσο μεγαλύτερο καθίσταται το εν λόγω κόστος. Ενδεικτικά, για κάθε 15 ήμερες που παραμένει κλειστό το λιανεμπόριο, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας περιορίζονται κατά περίπου 1-1,2 δισ. ευρώ, το πρωτογενές αποτέλεσμα του προϋπολογισμού μειώνεται κατά 0,7% και οι προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας επιβαρύνονται κατά 0,8%-0,9%.

Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι όσο η οικονομία υπολειτουργεί, διαμορφώνεται ένα περιβάλλον συνεχώς διευρυνόμενων αναγκών για ολοένα μεγαλύτερη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με παράλληλη συμπίεση των κρατικών εσόδων. Ήδη, ο λογαριασμός των μέτρων στήριξης έχει φτάσει τα 11,6 δισ. ευρώ για το 2021 – ποσό σημαντικά υψηλότερο από τα 7,5 δισ. ευρώ που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό. Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε, όσο περισσότερο γίνεται, νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αντεπεξέλθουν σε αυτή την πρωτοφανή δοκιμασία, με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πραγματικά αδύνατον –για οποιαδήποτε χώρα και οικονομία– να καλύψει πλήρως τη ζημία της υγειονομικής κρίσης.

– Το Ταμείο Ανάκαμψης δείχνει ότι θα αποτελέσει το μεγάλο χρηματοδοτικό εργαλείο της ελληνικής οικονομίας. Πότε, τελικά, περιμένουμε εκταμίευση των 32 δισ. ευρώ; Σε ποιους τομείς θα κατευθυνθούν οι πόροι; Και πόσες επιχειρήσεις υπολογίζετε ότι θα έχουν πρόσβαση σε αυτό;

Η χώρα μας θα λάβει συνολικά περίπου 32 δισ. ευρώ, μέσω επιχορηγήσεων και δανείων, από το Ταμείο Ανάκαμψης. Από αυτά, τα 5,5 δισ. ευρώ αναμένεται να εισρεύσουν φέτος.

Τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης –από τα οποία η χώρα μας θα επωφεληθεί περισσότερο, χάρη στη διαπραγματευτική επιτυχία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της κυβέρνησης– συνιστούν μια μοναδική, ιστορική ευκαιρία για την Ελλάδα. Ευκαιρία για ανάκαμψη και είσοδο της χώρας μας σε τροχιά δυναμικής, διατηρήσιμης οικονομικής μεγέθυνσης τα επόμενα χρόνια, αναβαθμίζοντας το βιοτικό επίπεδο όλων των Ελλήνων. Ευκαιρία την οποία είμαστε έτοιμοι να αδράξουμε, εργαζόμενοι σκληρά, με σχέδιο, ταχύτητα και μεθοδικότητα.

Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί και μια τεράστια πρόκληση, καθώς δεν περιλαμβάνει μόνο επενδυτικούς πόρους, αλλά και ένα μείγμα μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε επενδύσεις. Στόχος αυτού του ευρωπαϊκού εργαλείου είναι να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή αναπτυξιακή επίπτωση, μέσω της κινητοποίησης των μέγιστων δυνατών ιδιωτικών πόρων.

Για τον σκοπό αυτό, ολοκληρώνουμε με γοργούς ρυθμούς την τελική μορφή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο και θα καταθέσουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον επόμενο μήνα. Σχέδιο ρεαλιστικά φιλόδοξο, σύγχρονο και εξωστρεφές, το οποίο θα αποτελέσει οδηγό για τον επαναπροσανατολισμό της οικονομίας μας προς ένα νέο, καινοτόμο, ανταγωνιστικό και κοινωνικά δίκαιο αναπτυξιακό πρότυπο. Βασικοί άξονες του Σχεδίου πάνω στους οποίους θα οικοδομηθεί και το νέο αυτό πρότυπο, είναι η πράσινη μετάβαση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, το τρίπτυχο απασχόληση-δεξιότητες-κοινωνική συνοχή και οι ιδιωτικές επενδύσεις.

Στα προγράμματα που θα ξεκινήσουν άμεσα, περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, προγράμματα κατάρτισης του Υπουργείου Εργασίας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε ό,τι αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες. Επίσης, θα υπάρξουν προγράμματα ιδιωτικών επενδύσεων, τα οποία έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία. Υπάρχουν, επίσης, ψηφιακά έργα που είναι σε εξέλιξη και θεωρούμε με βεβαιότητα ότι θα ενταχθούν στο Ταμείο, όπως είναι η «Διαλειτουργικότητα» του Δημοσίου και το «Υπολογιστικό Νέφος» του Δημοσίου (G-Cloud). Ενώ, έχουμε ζητήσει να ενταχθούν έργα, όπως είναι ο E65 και ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης.

Επίσης, έχουμε, πλέον, τη δυνατότητα να προεντάσσουμε έργα στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με την προοπτική ένταξης της χρηματοδότησής τους στο Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για έργα και προγράμματα ώριμα, όπως π.χ. το «Εξοικονομώ», που μπορούν να έχουν υψηλή απορρόφηση μέσα στο 2021.

– Η πανδημία μπορεί να φέρει νέο μνημόνιο; Δηλαδή, ο εκτροχιασμός των εσόδων, λόγω των ειδικών συνθηκών, μπορεί να προκαλέσει νέα προβλήματα στη δημοσιονομική μας πολιτική; Και πώς θα τα αντιμετωπίσετε;

Τέτοιο ενδεχόμενο δεν υφίσταται. Καταρχάς, τα έσοδα του προϋπολογισμού είναι, πράγματι, σημαντικά μειωμένα και οι δαπάνες σημαντικά αυξημένες, εξαιτίας των επιπτώσεων της πανδημίας, αλλά δεν προκύπτει εικόνα εκτροχιασμού.

Ενδεικτικά, τα έσοδα από φόρους τον Ιανουάριο ανήλθαν σε 3,66 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 326 εκατ. ευρώ ή 8,2%, έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2021. Η μείωση αυτή οφείλεται στη μεγαλύτερη –απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί όταν καταρτίστηκε ο προϋπολογισμός– διάρκεια των περιοριστικών μέτρων, αλλά το εύρος της αποτυπώνει τη διατήρηση μιας ικανοποιητικής κουλτούρας πληρωμών, παρά την εξαιρετικά δυσμενή συγκυρία.
Επιπλέον, λειτουργούμε εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου, με τη δημοσιονομική ευελιξία που έχει δοθεί σε όλα τα κράτη-μέλη και με συμφωνημένες πολιτικές με τους εταίρους. Προς αυτή την κατεύθυνση, εφαρμόζουμε μία υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική, που ναι μεν περιέχει επεκτατικά μέτρα, αλλά σε λελογισμένη βάση. Συνεπώς, δεν θα επιτρέψουμε να υπάρξει δημοσιονομικός εκτροχιασμός.

Παράλληλα, όπως προανέφερα, έχουμε πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους, συμμετέχουμε στο Ταμείο Ανάκαμψης και δανειζόμαστε από τις αγορές με χαμηλό κόστος, διατηρώντας με αυτό τον τρόπο τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας σε ασφαλή επίπεδα.

Με τα σημερινά δεδομένα και για όσο καιρό διαρκεί η υγειονομική κρίση, θα ακολουθήσουμε την ίδια προσέγγιση, που αξιολογείται ως επιτυχημένη από εταίρους, διεθνείς θεσμούς, αγορές, επενδυτές και οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης και η οποία, όπως, αναγνωρίζεται από την κοινωνία, είναι η βέλτιστη δυνατή υπό τις παρούσες, πρωτόγνωρα δύσκολες συνθήκες.

Όταν τελειώσει αυτή η κρίση, θα ξεκινήσει η ανασυγκρότηση και ανάταξη, με σταδιακή προσαρμογή των δημοσιονομικών μας, όπως εξάλλου θα γίνει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η προσαρμογή πρέπει να γίνει, και θα γίνει, μέσω της αναπτυξιακής διαδικασίας, υλοποιώντας τον μεταρρυθμιστικό μας σχεδιασμό και αξιοποιώντας με αποδοτικό, δίκαιο και διαφανή τρόπο τους εγχώριους και ευρωπαϊκούς πόρους.

– Ο τουρισμός για την Ελλάδα αποτελεί μια σταθερή πηγή εισοδήματος για τη χώρα. Ποιες είναι οι προσδοκίες μας για την σεζόν που έρχεται; Τι μπορεί να μας αποφέρει; Ή είναι δύσκολο να υπολογιστεί, δεδομένων των ιδιαίτερων συνθηκών;

Είναι γεγονός ότι ο τουρισμός αποτελεί κεντρικό πυλώνα ανάπτυξης για την Ελλάδα, συνεισφέροντας καθοριστικά στο ΑΕΠ της χώρας. Αποτελεί πολύτιμο αγωγό κεφαλαίου και θέσεων απασχόλησης, ακόμη και μέσα στην κρίση, ενώ, θεωρείται από τους πιο εξωστρεφείς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, επιδρώντας θετικά στο ισοζύγιο πληρωμών της χώρας, με κατακόρυφη και συνεχή ανάπτυξη τα τελευταία 20 χρόνια.

Δυστυχώς, λόγω και των χαρακτηριστικών της υγειονομικής κρίσης, το 2020 η χώρα μας στερήθηκε 13,9 δισ. ευρώ από τον τουρισμό, αφού η υποχώρηση, σε σχέση με το 2019, ήταν της τάξεως του 76,5%. Εισπράξαμε 4,3 δισ. ευρώ, έναντι 18,2 δισ. ευρώ το 2019.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση, για να στηρίξει τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό ή εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτόν, σχεδίασε και εφάρμοσε ένα πλέγμα μέτρων, το οποίο συνεχίζεται.

Ευελπιστούμε ότι το 2021, σε συνάρτηση και με την πρόοδο των εμβολιασμών διεθνώς και με τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων, θα μπορέσουμε να καλύψουμε ένα σημαντικό κομμάτι των περυσινών απωλειών, διπλασιάζοντας τουλάχιστον τα έσοδα σε σχέση με πέρυσι. Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι οποίες εκτιμήσεις, παγκοσμίως, είναι εξαιρετικά αβέβαιες και ευμετάβλητες.

– Ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι συνέπειες της πανδημίας για τις οικονομίες θα είναι ίσες –αν όχι χειρότερες– με την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης. Συμφωνείτε με την άποψη αυτή; Εάν ναι, πότε θα αισθανθούμε αυτές τις συνέπειες;

Οι συνέπειες της υγειονομικής κρίσης είναι πράγματι πολύ έντονες και δυσμενείς και αυτό το βιώνουμε ήδη, παγκοσμίως.

Είναι, συνεπώς, λογικό να υπάρχει παραλληλισμός με τη μεγάλη παγκόσμια οικονομική ύφεση του 1929. Η διαφορά όμως, είναι ότι, σε σχέση με τη Μεγάλη Ύφεση, ο χρόνος που εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί για την επούλωση των «πληγών» θα είναι –ευτυχώς –αισθητά μικρότερος.

Με τα σημερινά δεδομένα, ευελπιστούμε ότι με τη συμβολή των «όπλων» της ιατρικής επιστήμης, καθώς και με τα εργαλεία, δημοσιονομικού και νομισματικού χαρακτήρα, που ήδη αξιοποιούμε ή έχουμε στη διάθεσή μας, σε όλη την Ευρώπη, θα καταφέρουμε να επιστρέψουν οι εθνικές οικονομίες μας στα προ κρίσης επίπεδα περί τα τέλη του 2022, δηλαδή μέσα σε μια διετία, ενώ για την ανάκαμψη μετά τη Μεγάλη Ύφεση χρειάστηκαν από τέσσερα έως 10 χρόνια, ανάλογα με τις συνθήκες σε κάθε χώρα.

– Μετά από έναν χρόνο πανδημίας μπορούμε να έχουμε τα πρώτα συμπεράσματα από τις επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία. Την έχει ωθήσει στην ψηφιοποίηση; Για παράδειγμα, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες διαδικτυακές συναλλαγές; Μεγάλο μέρος του εμπορίου μεταφέρθηκε τελικά στο διαδίκτυο;

Η πανδημία έδωσε μεγάλη ώθηση στην ψηφιοποίηση τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, άρα και της οικονομίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τη σημαντική ύφεση και την αρνητική επίπτωση της πανδημίας στην κατανάλωση, οι ηλεκτρονικές πληρωμές ανήλθαν στα 30,5 δισ. ευρώ το 2020, έναντι 31,6 δισ. ευρώ το 2019. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών των πωλήσεων μέσω διαδικτύου αυξήθηκε κατά 18% το 2020, σε σύγκριση με το 2019.

Η ψηφιοποίηση θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο, μέσω της αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί έναν από τους τέσσερις πυλώνες του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και βασική προτεραιότητα της πολιτικής της κυβέρνησης. Πολιτική η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον περαιτέρω ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομικής και δημοσιονομικής διαχείρισης του ίδιου του κράτους, μέσα από την εφαρμογή συστημάτων νέας τεχνολογίας, και κομβικής σημασίας έργα, όπως είναι –στο πεδίο αρμοδιότητας του Υπουργείου Οικονομικών– η επέκταση της χρήσης διασυνδεδεμένων online ταμειακών μηχανών, φορολογικά κίνητρα για ηλεκτρονικές συναλλαγές, ψηφιακά εργαλεία για φορολογικούς ελέγχους, αναβάθμιση του TAXISNET κ.ά.

– Χτίσιμο αφορολόγητου: Θα χρειαστούμε τελικά οι φορολογούμενοι τις χάρτινες αποδείξεις ή όχι; Επίσης, σκέφτεστε οι μειώσεις ΦΠΑ σε κάποια αγαθά που ισχύουν σήμερα, λόγω των ειδικών συνθηκών να παραμείνουν και μετά το τέλος της πανδημίας; Τι θα γίνει με τα ενοίκια, θα ισχύσουν οι ελαφρύνσεις και τον Απρίλιο;

Τα μέτρα που σχεδιάσαμε και υλοποιούμε για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας είναι προσωρινού χαρακτήρα, δηλαδή για όσο διαρκεί η υγειονομική κρίση, όπως προβλέπεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Ωστόσο, σε συνάρτηση με την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, στόχος μας είναι, όταν κλείσει η παρένθεση της δοκιμασίας αυτής, ορισμένες από τις μειώσεις φόρων που εφαρμόσαμε ή κάποιες άλλες, να έχουν μόνιμο χαρακτήρα. Ως προς τα συγκεκριμένα μέτρα που αναφέρατε, κάθε μήνα θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να στηρίξουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με σύνεση, υπευθυνότητα και κοινωνική δικαιοσύνη, λαμβάνοντας αποφάσεις με βάση τις εξελίξεις στο υγειονομικό πεδίο και τον τρόπο λειτουργίας της πραγματικής οικονομίας.

sputniknews.gr

Του Τάσου Δασόπουλου 

Δεν πρόκειται να επανέλθει για την Ελλάδα η υποχρέωση για επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ που ίσχυε ως το 2019 τονίζει στην συνέντευξή του στο Capital.gr ο Yπουργός Oικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας.

 

Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών, οι ανατροπές που έφερε η κρίση του κορονοϊού σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες, οδηγούν πολλά από τα κράτη μέλη της ΕΕ (μαζί και την Ελλάδα) αλλά και θεσμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ, να τάσσονται υπέρ της συνέχισης των μέτρων στήριξης για επιχειρήσεις και εργαζομένους για όσο χρειαστεί και της παράτασης της δημοσιονομικής ευελιξίας και για το 2022. Μάλιστα από το καλοκαίρι θα ξεκινήσει πάλι ο διάλογος για τους δημοσιονομικούς κανόνες στην κατεύθυνση του να “συντονίζονται” καλύτερα με την λειτουργία της πραγματικής οικονομίας. Ξεκαθαρίζει δε ότι σε κάθε περίπτωση, η δημοσιονομική προσαρμογή θα γίνει μέσω της ανάκαμψης και όχι με μέτρα λιτότητας.

Εκτός από τα 27 δισ. για στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων που έχουν διατεθεί ήδη από το Μάρτιο του 2020, έως και το τέλος του περασμένου Φεβρουαρίου, ο κ. Σταϊκούρας προαναγγέλλει την νομοθέτηση μέσα τον Μάρτιο άλλων δύο μέτρων:  Της κάλυψης παγίων δαπανών και του προγράμματος γέφυρα ΙΙ για την επιδότηση δόσεων επιχειρηματικών δανείων που θα εφαρμοστούν τον Απρίλιο.

Τονίζει επίσης ότι έχουν σχεδιαστεί και νέα μέτρα στήριξης, για τα οποία υπάρχει και σήμερα ένας αρχικός σχεδιασμός, αλλά θα υλοποιηθούν το καλοκαίρι.

Ο Υπουργός Οικονομικών συναρτά εμμέσως την εφαρμογή της μείωσης της προκαταβολής φόρου για τις πληττόμενες επιχειρήσεις με την επανεκκίνηση της οικονομίας και το δημοσιονομικό χώρο που θα δημιουργηθεί έως τότε.

Τέλος, προαναγγέλλει για το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, την ολοκλήρωση της ανταλλαγής μετοχών για την εμβληματική επένδυση του Ελληνικού.

Κύριε Υπουργέ, αν το lockdown διαρκέσει για όλο τον Μάρτιο ή και παραπάνω θα συνεχίσετε να μέτρα στήριξης και τον Απρίλιο και αν χρειαστεί και τον Μάϊο; Αντέχει κάτι τέτοιο το δημόσιο ταμείο; 

Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια εισαγωγή σε τίτλους, αλλά την θεωρώ πάρα πολύ χρήσιμη. Στον ένα χρόνο της κρίσης, η ελληνική Πολιτεία έχει βοηθήσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις με 27 δισ. ευρώ.

Να δούμε τα μεγάλα μεγέθη:
-544.000 επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες, έχουν μοιραστεί 6,8 δισ. μέσω των επιστρεπτέων προκαταβολών.
-Έχει δοθεί αποζημίωση ειδικού σκοπού, σε 1,7 εκατ. δικαιούχους ύψους περίπου τριών δισ. ευρώ.
-Ενάμιση δισ. ευρώ, είναι το κόστος της πλήρους κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών.

Στον ίδιο διάστημα είχαμε επίσης:
– Παρατάσεις επιδομάτων ανεργίας, που αθροίζουν στο 1 δισ. ευρώ.
-ΤΕΠΙΧ ΙΙ και εγγυοδοτικά προγράμματα, που μέχρι σήμερα έχουν βοηθήσει 31.235 επιχειρήσεις, με δάνεια 7,5 δισ. ευρώ.
-Απαλλαγή καταβολή δημοτικών τελών από κάποιες επιχειρήσεις, με κόστος 200 εκατ. ευρώ.
– Κλαδικά προγράμματα, για τον πρωτογενή τομέα με κόστος 300 εκατ. ευρώ.
– Μειώσεις ΦΠΑ στην εστίαση και τις μεταφορές με κόστος 200 εκατ. ευρώ.
– Κάλυψη τόκων δανείων επιχειρήσεων, με κόστος 240 εκατ. ευρώ
– Μείωση ενοικίων και καταβολή αποζημίωσης σε ιδιοκτήτες ύψους 84 εκατ. Το πρόγραμμα γέφυρα με επιδοτήσεις δόσεων ύψους 72 εκατ. ευρώ. Επίσης έχουμε δώσει 1 δισ. στην υγεία. Προσπάθησα να σας δώσω σε έναν χρόνο τι έχουμε δώσει για να βοηθήσουμε τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Βεβαίως όσοι περισσότεροι είναι οι περιορισμοί και όσο περισσότερο εκτείνονται χρονικά, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος για την οικονομία και τόσο δεν θα μπορέσει καμία πολιτεία σε όλο τον κόσμο να καλύψει το σύνολο των απωλειών για μέρος τμήματος της ελληνικής κοινωνίας.

Τα ταμειακά διαθέσιμα είναι 32,8 δισ. ευρώ, είναι σε αρκετά υψηλό επίπεδο, βεβαίως χαμηλότερα από ότι πριν ένα χρόνο αλλά ενισχύονται συνεχώς, μέσα από τις επιτυχημένες εκδόσεις που κάνουμε στις αγορές όπως η τελευταία με την έκδοση του 10ετούς ομολόγου με το κόστος το χαμηλότερο που έχει δανειστεί ποτέ η χώρα. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο αντλήσαμε 5,5 δισ. ευρώ από τις αγορές από ομόλογα και έντοκα γραμμάτια.

Πέρα από την ρύθμιση των 24 άτοκων έως 48 δόσεων για τις υποχρεώσεις Μαρτίου – Ιουνίου του 2020 το διάστημα από τον Ιούλιο του 2020 και μετά έχουν μείνει απλήρωτοι φόροι εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ. Για τις οφειλές αυτές ετοιμάζεται κάποια ειδική ρύθμιση; 

Εκτός από την ρύθμιση αυτή, στο μεσοδιάστημα, έχουμε πάρει κι άλλες αποφάσεις. Οι δόσεις ρυθμισμένων οφειλών αυτής της περιόδου, έχουν μετατεθεί για το τέλος της ρυθμιζόμενης περιόδου. Υπάρχουν επίσης προγράμματα που έχει ψηφίσει η ελληνική πολιτεία, για να βοηθήσει πολίτες να ρυθμίσουν τις οφειλές που δημιουργήθηκαν λόγω κορονοϊού. Υπάρχουν επίσης. προγράμματα και στο τραπεζικό σύστημα, για τις αναστολές δανειακών υποχρεώσεων. Άρα συνολικά σε αυτό που λέγεται χρέος του Πολίτη, ιδιωτικό χρέος προς τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία και εφορία έχουν γίνει πολλές διαφορετικές ρυθμίσεις για να βοηθήσουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να ανασάνουν. Υπάρχει αναστολή πληρωμής σε 406.362 συνολικού ύψους 28,4 δισ. ευρώ. Το κρίσιμο θέμα από εδώ και πέρα, είναι να βοηθήσουμε αυτά τα νοικοκυριά να ανασάνουν ακόμα περισσότερο με τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα. Ο στόχος είναι ο κίνδυνος που υπάρχει σε παγκόσμιο, πανευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, για την διόγκωση του ιδιωτικού χρέους να αποφευχθεί ή τουλάχιστον να είναι σε επίπεδα τα οποία να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε.

Υπάρχει η προσδοκία για επανάληψη της μείωσης της προκαταβολής φόρου και το 2021 για τις πληττόμενες επιχειρήσεις Ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να εκπληρωθούν για εφαρμοστεί το μέτρο και για φέτος; 

Η βασική προϋπόθεση, είναι να δούμε πως θα λειτουργήσει η οικονομία μέχρι τότε. Ξέρετε ότι υπάρχει πολύ μεγάλη αβεβαιότητα, αλλά και πολύ μεγάλη δυναμική στην λήψη των μέτρων. Παρακολουθούμε και ακολουθούμε τις επιλογές της κυβέρνησης στο υγειονομικό πεδίο έτσι ώστε με γρήγορα αντανακλαστικά, να βοηθήσουμε την κοινωνία. Αν με ρωτήσετε το επόμενο χρονικό διάστημα ποιες είναι η προτεραιότητες, εκτός από την καταβολή της επιστρεπτέας 6, έχουμε στα σκαριά το μηδενισμό των ενοικίων για τον μήνα Μάρτιο, έχουμε ένα πρόγραμμα γέφυρα ΙΙ, το οποίο θέλουμε να τρέχει τις επόμενες εβδομάδες για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Να επιδοτήσουμε τις δόσεις δανείων για να ελαφρύνουμε το ιδιωτικό βάρος που μπορεί να συσσωρευτεί. Έχουμε ένα πρόγραμμα επιδότησης παγίων δαπανών που συνεργαζόμαστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να τρέξει προς τον Απρίλιο, ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ, έχουμε το πρόγραμμα επιδότησης τόκων δανείων από το Υπουργείο Ανάπτυξης περίπου 200 εκατ. ευρώ. Άρα τις επόμενες 40 ημέρες εστιάζουμε στον τομέα της ενίσχυσης των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτές είναι οι προτεραιότητες. Βλέποντας τις επιλογές της Κυβέρνησης στο υγειονομικό πεδίο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, θα έχουμε καλύτερη ορατότητα για το πώς κινούνται τα δημόσια οικονομικά, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να λάβουμε επιπλέον πρωτοβουλίες προς το καλοκαίρι όπως κάναμε και πέρσι. Βασικό στοιχείο είναι να είσαι κοντά στην επιχείρηση και στα πρώτα βήματα της επιστροφής στην κανονικότητα

Δηλαδή πότε να περιμένουμε την κάλυψη των παγίων δαπανών και το γέφυρα ΙΙ να νομοθετηθεί και να τεθεί σε εφαρμογή; Μέσα στον Μάρτιο θα περάσουν από την Βουλή. Στόχος μας είναι μέσα στον Απρίλιο, να εφαρμοστούν και τα δύο μέτρα εκεί τελειώνουμε με τα μέτρα στήριξης ή θα πρέπει να περιμένουμε και κάτι άλλο; 

Στον προϋπολογισμό, είχαμε 7,5 δισ. ευρώ μέτρα για το 2021 για την ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Τα μέτρα αυτά, από 7,5 δισ. αυξήθηκαν στα 11,6 δισ.. Τα, 11,2 δημοσιονομικά και 400 εκατ. ρευστότητας στην οικονομία. Αυξήθηκαν, γιατί σε σχέση με τον προϋπολογισμό, οι περιορισμοί στη λειτουργία της οικονομίας είναι πιο σημαντικοί και σε μεγαλύτερη χρονική διάρκεια. Αυτά τα μέτρα που σας είπα, είναι μέρος των 11,5 δισ.. Υπάρχουν και άλλα μέτρα κι άλλες σκέψεις για το επόμενο χρονικό διάστημα, που θα εξαρτηθούν από την πορεία των δημόσιων οικονομικών. Άρα δεν εξαντλείται εδώ το οπλοστάσιο μας. Σας είπα ότι προς το καλοκαίρι, θα έχουμε μία καλύτερη εικόνα και τότε θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε νέες δράσεις.

Λέτε ότι το καλοκαίρι θα σχεδιάσετε νέα μέτρα ή τα έχετε σχεδιάσει και τότε θα τα εφαρμόσετε; 

Έχουμε σχεδιάσει και έχουμε συμφωνήσει με τους θεσμούς, το πως κατανέμονται αυτά τα νέα μέτρα. Άρα, προφανώς υπάρχει ένας αρχικός σχεδιασμός. Αλλά όσο υπάρχει τόσο μεγάλη αβεβαιότητα μπορεί να μεταβληθεί αυτός ο βασικός σχεδιασμός, πάντα λειτουργώντας προς όφελος της κοινωνίας. Το αν θα χρειαστεί κάτι επιπλέον ή θα πρέπει να αλλάξουμε κάποια από τα μέτρα ανάλογα με το πώς κινείται η πραγματική οικονομία είναι κάτι που θα αξιολογήσουμε το επόμενο χρονικό διάστημα.

Κύριε υπουργέ έχετε άριστη γνώση των δρώμενων στην Ε.Ε.. Είναι δεδομένο πια ότι η δημοσιονομική χαλάρωση θα συνεχιστεί. Υπάρχει ενδεχόμενο το 2022 να επανέλθουμε πανευρωπαϊκά σε ένα πλαίσιο δημοσιονομικών στόχων; Θα αποκτήσει ξανά η Ελλάδα την υποχρέωση να επιτυγχάνει ετήσια πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ; 

Η υγειονομική κρίση είναι παγκόσμια και ευρωπαϊκή. Το Μάιο του 2020 αποφασίσαμε σε επίπεδο Eurogroup και ECOFIN την δημοσιονομική ευελιξία για το 2020 Αυτή επεκτάθηκε για το 2021 και έχουμε πει πριν το καλοκαίρι να δούμε την εικόνα όπως διαμορφώνεται στο υγειονομικό, το οικονομικό και το κοινωνικό επίπεδο, για να αξιολογήσουμε το 2022. Σήμερα, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και η ΕΚΤ, εκτιμούν ότι η Ευρώπη και όλα τα κράτη μέλη της θα γυρίσουν στο επίπεδο του 2019, σε ότι αφορά την ανάπτυξη, περίπου στο τέλος του 2022. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη είναι πρόδηλο ότι θα πρέπει η δημοσιονομική ευελιξία να εξακολουθήσει να υφίσταται και την επόμενη χρονιά.
Τα μέτρα ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, – αυτό είναι θέση και της ελληνικής Κυβέρνησης – δεν πρέπει να αποσυρθούν πριν βεβαιωθούν ότι υπάρχουν ικανοποιητικοί ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης, δηλαδή ισχυρή ανάκαμψη. Γιατί η ανάκαμψη θα οδηγήσει στην βελτίωση των οικονομικών μεγεθών και μεταγενέστερα στη δημοσιονομική σταθερότητα και όχι τα μέτρα λιτότητας για να απαντήσω και σε αυτό το ερώτημα σας.

Θέμα προς συζήτηση είναι και η αναθεώρηση του συμφώνου σταθερότητας Είχαμε ξεκινήσει να συζητάμε την αναθεώρηση πριν την υγειονομική κρίση και εκτιμώ ότι θα συνεχίσουμε στο δεύτερο εξάμηνο του 2021 όταν – όπως εκτιμώ – επανέλθει η δημοσιονομική ισορροπία στην Ευρώπη με διαφορετικούς όρους όμως από ότι έχει αποφασιστεί μέχρι σήμερα.

Τι καλό μπορεί να περιμένει η Ελλάδα από την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων;

Προφανώς να μην υπάρχουν δημοσιονομικοί στόχου όχι να είναι εκτός του πλαισίου που λειτουργεί η πραγματική οικονομία σήμερα. Αυτό σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο για την Ελλάδα. Δεύτερον να υπάρχει δυνατότητα συνέχισης των μέτρων στήριξης της οικονομίας. Τρίτον σε ότι αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει μεσομακροπρόθεσμα το δημοσιονομικό πλαίσιο στην Ευρώπη αυτό να έχει χαρακτηριστικά και δημοσιονομικής σταθερότητας αλλά και δημοσιονομική ευελιξία. Σας θυμίζω ότι στο σύμφωνο σταθερότητας υπήρχε μία πρόβλεψη που δεν εφαρμόστηκε και στην περίπτωση της Ελλάδος. Η αρχή ότι, αξία δεν έχει τόσο αυτό που λέγεται πρωτογενές πλεόνασμα όσο το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα Τι σημαίνει αυτό με πολύ απλούς όρους. Ότι αν μια χώρα βρίσκεται σε βαθιά ύφεση, η ύφεση δεν πρέπει να προσμετράται ουσιαστικά στους δημοσιονομικούς κανόνες γιατί ουσιαστικά σε οδηγεί στη λήψη δημοσιονομικών αποφάσεων που επιβαρύνουν την ύφεση σε σχέση με την προσπάθεια που έχει κάνει μία χώρα. Η Ελλάδα έχει, κάνει μία τρομερή δημοσιονομική προσαρμογή, με απίστευτες θυσίες της ελληνικής κοινωνίας την οποία και σήμερα ευχαριστώ. Βγάζοντας, όπως σας περιέγραψα την ύφεση, που ήταν πολύ βαθιά τα μνημονιακά χρόνια, ουσιαστικά η Ελλάδα έχει κάνει την μεγαλύτερη προσαρμογή στην Ευρώπη. Τούτο επιτεύχθηκε με μεγάλο κόστος:  Με αυξήσεις φόρων, με μειώσεις δαπανών με μειώσεις συντάξεων, μειώσεις μισθών από διαφορετικές κυβερνήσεις με διαφορετική ένταση και έκταση και διαφορετικές προτεραιότητες. Αυτό είναι τα τρία στοιχεία τα οποία έχουμε θέσει στο τραπέζι επιμένουμε και η πλειοψηφία των χωρών θεωρώ ότι κινείται σε αυτή την κατεύθυνση.

Άρα μου λέτε ότι στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ δεν θα ξαναδούμε;

Με τα δεδομένα τα οποία έχουμε σήμερα, όχι.  Πάντως παράλληλα με τα μέτρα στήριξης προχωρούμε ως χώρα και μεταρρυθμίσεις. Εκτός από τα μέτρα ενίσχυσης της κοινωνίας προωθούμε και αναβαθμίζουμε και το μεταρρυθμιστικό προφίλ της κυβέρνησης. Θα συνεχίσουμε να υλοποιούμε μεταρρυθμίσεις. Ξέρετε πολύ καλά ότι και εμείς ως Υπουργείο Οικονομικών υλοποιούμε πλήθος μεταρρυθμίσεων. Σας θυμίζω το πλαίσιο το οποίο ολοκληρώθηκε πριν από μικρό χρονικό διάστημα για την προσέλκυση Επενδύσεων ιδιωτών και συνταξιούχων στην Ελλάδα (σ.σ. το πλέγμα μέτρων του Non Dom) το οποίο προσελκύει μεγάλο ενδιαφέρον από το εξωτερικό. Θα θυμίσω τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει για τη διαμόρφωση ενός νέου θεσμικού πλαισίου το οποίο από σήμερα ξεκινάει να υλοποιείται σε τμήμα συμπατριωτών μας, επιχειρήσεων και αφορά το πλαίσιο ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας. Σας θυμίζω τις ρυθμίσεις που κάνουμε για να εξυγιάνουμε δημόσιους φορείς που επιβάρυναν με πολλά εκατομμύρια τον προϋπολογισμό.

Να σας πω τέλος ότι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, μετά από πολύ στενή συνεργασία και πολλή δουλειά που έγινε το προηγούμενο διάστημα,  σημειώθηκε σημαντική πρόοδος, σε ότι αφορά το Υπουργείο Οικονομικών και την επένδυση στο Ελληνικό, και αυτή αφορά στην υπογραφή της σύμβασης διανομής και τις διαδικασίες εισφοράς των εμπραγμάτων δικαιωμάτων έτσι ώστε να προχωρήσει με ακόμα ταχύτερους ρυθμούς το έργο στο Ελληνικό.

 

capital.gr

Συμφωνείτε με την πρόταση για διαγραφή δημοσίου χρέους που διακρατεί η ΕΚΤ;

Ήρθε η ώρα να αλλάξουν οι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας;

 

Η ΕΚΤ είναι πλήρως ανεξάρτητη και η λειτουργία της διέπεται από κοινά συμφωνημένους κανόνες.

Μπορεί, και αυτό πράττει, να παρεμβαίνει στη δευτερογενή αγορά ομολόγων προκειμένου να επιτύχει τη θεσμική αποστολή της, που είναι η διατήρηση σταθερότητας τιμών.

Στο πλαίσιο αυτό έχει συνεισφέρει αποφασιστικά στη διατήρηση μιας ευνοϊκής ισορροπίας στις αγορές κρατικών ομολόγων, στις οποίες όλα τα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, απολαμβάνουν πλήρη πρόσβαση σε ιστορικά χαμηλά επιτόκια.

Στην περίπτωση της χώρας μας, καθοριστικό ρόλο στη θετική αυτή εξέλιξη παίζει και η αυξημένη αξιοπιστία της ασκούμενης – σε εθνικό επίπεδο – οικονομικής πολιτικής.

Σε ό,τι αφορά το Σύμφωνο Σταθερότητας, είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα – θα έλεγα επιβαλλόμενη – συζήτηση, η οποία ήταν προγραμματισμένο να γίνει πριν την πανδημία, και αναβλήθηκε εξαιτίας της ενεργοποίησης της ρήτρας γενικής διαφυγής.

Αναλόγως των εξελίξεων στο πεδίο της πανδημίας, είναι πιθανό η συζήτηση αυτή να ξεκινήσει αργότερα εντός του έτους.

Η γνώμη μου είναι ότι οι όποιες αλλαγές γίνουν στο Σύμφωνο Σταθερότητας θα πρέπει να εξασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, να προσφέρουν τη μέγιστη δυνατή ευελιξία στην αντιμετώπιση κρίσεων, να προστατεύουν και να ενθαρρύνουν τις δημόσιες επενδύσεις, ειδικά σε τομείς προτεραιότητας όπως είναι η πράσινη και η ψηφιακή μετάβαση, και, τέλος να χαρακτηρίζονται από διαφάνεια στον σχεδιασμό και την εφαρμογή τους.

Η Ελλάδα, όπως πάντοτε, θα συμμετάσχει ενεργά στον ευρωπαϊκό διάλογο, συνεισφέροντας με ισχυρή βούληση και άρτια επεξεργασμένες θέσεις, εξασκώντας σταθερά έναν αξιόπιστο και εποικοδομητικό ρόλο.

 

 

Πώς πιστεύετε ότι πρέπει να αντιμετωπιστεί η εκτίναξη του ιδιωτικού χρέους την επόμενη της πανδημίας;

Συμφωνείτε με την προσέγγιση της Κομισιόν για στοχευμένες παρεμβάσεις σε βιώσιμες επιχειρήσεις;

Η υγειονομική κρίση προκάλεσε ένα πρωτόγνωρο οικονομικό σοκ, και ως εκ τούτου οποιαδήποτε πρόβλεψη καθίσταται δύσκολη.

Η συνεχιζόμενη πανδημία χτυπά άμεσα την πραγματική οικονομία, σε αντίθεση με την προηγούμενη κρίση που επηρέασε την πραγματική οικονομία μέσα από το τραπεζικό σύστημα και την αγορά ομολόγων.

Σε αυτή την πρωτοφανώς δύσκολη συγκυρία, κύριο μέλημά μας ήταν και παραμένει, η  προστασία του παραγωγικού ιστού της οικονομίας, δηλαδή της απασχόλησης και των επιχειρήσεων, από κινδύνους που προέρχονται από έλλειψη ρευστότητας, μέσα από έγκαιρα και στοχευμένα μέτρα στήριξης.

Όπως δείχνουν τα στοιχεία για τις ροές εισόδου-εξόδου επιχειρήσεων και την ανεργία, η διαχείριση της κρίσης στον τομέα αυτό ήταν αποτελεσματική.

Με τα σημερινά δεδομένα και για όσο καιρό διαρκεί η υγειονομική κρίση, θα ακολουθήσουμε την ίδια προσέγγιση, που αξιολογείται ως επιτυχημένη από διεθνείς θεσμούς.

Όταν τελειώσει αυτή η κρίση, σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ξεκινήσει η ανασυγκρότηση και ανάταξη, με σταδιακή προσαρμογή των δημοσιονομικών μας. Η προσαρμογή αυτή θα πρέπει να είναι εναρμονισμένη σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η ταχύτητα της προσαρμογής θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη το διαφορετικό μέγεθος του πλήγματος που δέχθηκαν οι εθνικές οικονομίες, κάτι που συναρτάται άμεσα με την προϋπάρχουσα διάρθρωσή τους.

Ο πυρήνας της θα πρέπει να έχει ισορροπημένο μίγμα ανάμεσα σε δύο στοιχεία.

Πρώτο, την μέγιστη δυνατή υποστήριξη της ανάκαμψης. Προς την κατεύθυνση αυτή, πρέπει να συνεχίσουμε να προσφέρουμε υποστήριξη στην πλευρά της προσφοράς, ώστε να επιτύχουμε την όσο το δυνατόν ομαλότερη μετάβαση από το στάδιο της κρίσης στο στάδιο της κανονικότητας.

Δεύτερο, τη λελογισμένη, αποδοτική – αποτελεσματική, δίκαιη και διαφανή αξιοποίηση των, σε κάθε περίπτωση ανεπαρκών, δημοσιονομικών πόρων.

Είμαι ρεαλιστικά αισιόδοξος για την έκβαση της προσπάθειας, παρ’ όλες τις αναμφίβολες δυσκολίες.

Ανιχνεύω ότι όλοι στην Ευρώπη, διδαγμένοι από τη διαχείριση της προηγούμενης κρίσης,  είμαστε εμπειρότεροι και σοφότεροι, στη διαχείριση οικονομικών κρίσεων.

Ειδικότερα σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών αντιμετωπίζουμε το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους με υπευθυνότητα, μεθοδικότητα και σχέδιο.

Έχουμε προχωρήσει, ήδη, με σημαντική επιτυχία, στην υλοποίηση του προγράμματος «ΓΕΦΥΡΑ», παρέχοντας ουσιαστική στήριξη στους πολίτες, που δοκιμάζονται από τον οικονομικό αντίκτυπο της υγειονομικής κρίσης, ενώ δρομολογούμε ένα νέο αντίστοιχο πρόγραμμα για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Επιπρόσθετα προχωρούμε στη σταδιακή εφαρμογή της ρύθμισης οφειλών και την παροχή 2ης ευκαιρίας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, που αποτελεί μία ολιστική και σύγχρονη λύση για την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Τέλος, σε συνεργασία με το χρηματοπιστωτικό σύστημα, προωθήθηκαν παρεμβάσεις που δίνουν τη δυνατότητα στους δανειολήπτες να αναστείλουν πληρωμές δόσεων δανείων και να ρυθμίσουν τα δάνειά τους.

Το κράτος μέχρι πότε θα στηρίζει επιχειρήσεις και εργαζομένους λόγω της πανδημίας; Υπάρχουν τα ταμειακά αποθέματα για να στηριχθούν όλοι;

Η συνέχιση των μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τόσο στη χώρα μας όσο και σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, συνδέεται άμεσα με την πορεία της πανδημίας. Στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση, από την αρχή της πρωτόγνωρης αυτής δοκιμασίας, βρίσκεται στο πλευρό της κοινωνίας, και θα συνεχίσει να πράττει το ίδιο για όσο απαιτηθεί, με σύνεση, μεθοδικότητα, υπευθυνότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

Ισορροπούμε – και θα εξακολουθήσουμε να ισορροπούμε – με όρους κοινωνικής ανταποδοτικότητας και οικονομικής αποτελεσματικότητας, μεταξύ των μεγάλων αναγκών και των πεπερασμένων πόρων, τους οποίους διευρύνουμε, κυρίως με επιτυχημένες εξόδους στις αγορές, αλλά και αξιοποιώντας στον βέλτιστο βαθμό τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία, χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και προγράμματα. Στο πλαίσιο αυτό, εργαζόμαστε συστηματικά για την ταχύτερη δυνατή εκταμίευση και αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, ενώ έχουμε ήδη υποβάλει αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη διάθεση πρόσθετων – αδιάθετων σε ευρωπαϊκό επίπεδο – πόρων από το Πρόγραμμα SURE.

Επί 12 μήνες, με τη συνετή και διορατική διαχείριση των ταμειακών διαθεσίμων, στηρίζουμε την κοινωνία και την οικονομία, παρά τα μειωμένα έσοδα και τις αυξημένες δαπάνες.

Αντιθέτως, εάν είχαμε ακολουθήσει την ανεύθυνη πλειοδοσία στην οποία επιδίδεται η Αντιπολίτευση, σήμερα δεν θα μπορούσαμε να βοηθήσουμε την κοινωνία.

Για τον χώρο της εστίασης, ετοιμάζετε ειδικό πρόγραμμα στήριξης;

Η Κυβέρνηση έχει απλώσει «δίχτυ προστασίας» σε όλους τους κλάδους της οικονομίας, με έμφαση σε όσους πλήττονται περισσότερο από την υγειονομική κρίση και τις επιπτώσεις της. Ο κλάδος της εστίασης είναι γεγονός ότι δέχτηκε, και εξακολουθεί να δέχεται, από τα μεγαλύτερα πλήγματα. Γι’ αυτό και έχει στηριχθεί με σημαντικούς πόρους και μέτρα, τόσο σε επίπεδο εργαζομένων όσο και σε επίπεδο επιχειρήσεων.

Από τους περίπου 409.000 εργαζόμενους που διαθέτει ο κλάδος, σύμφωνα με τα στοιχεία του 2019, οι 259.000 έχουν τεθεί σε αναστολή εργασίας από την αρχή της πανδημίας. Όσον αφορά τον τζίρο, τα στοιχεία δείχνουν ότι το 2020 οι επιχειρήσεις του κλάδου απώλεσαν έσοδα ύψους 1,8 δισ. ευρώ, ενώ οι συνολικές ενισχύσεις που έλαβαν την ίδια περίοδο, μέσω των μέτρων της Επιστρεπτέας Προκαταβολής και των αναστολών συμβάσεων εργασίας, ανήλθαν σε 1,9 δισ. ευρώ. Επιπλέον, η εστίαση έχει επωφεληθεί από πρόσθετα μέτρα, όπως είναι η μείωση ή πλήρης απαλλαγή ενοικίων, η μείωση του ΦΠΑ στον καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά, η μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος και οι αναστολές  φορολογικών υποχρεώσεων.

Παράλληλα, αναγνωρίζοντας τη μεγάλη σημασία του κλάδου για την απασχόληση και την ανταγωνιστικότητα, λάβαμε και περαιτέρω μέτρα στήριξης, όπως είναι η αύξηση των κατώτατων ορίων ενίσχυσης από την Επιστρεπτέα Προκαταβολή. Ειδικά για την εστίαση και τους κλάδους που παρέμεναν κλειστοί στα τέλη Ιανουαρίου, το κατώτατο ύψος ενίσχυσης από τον 6^ο κύκλο του χρηματοδοτικού εργαλείου θα ανέλθει στα 1.000 ευρώ για επιχειρήσεις χωρίς εργαζόμενους, 2.000 ευρώ για επιχειρήσεις με 1 έως 5 εργαζόμενους, 4.000 ευρώ για επιχειρήσεις με 6 έως 20 εργαζόμενους και 8.000 ευρώ για επιχειρήσεις με περισσότερους από 20 εργαζόμενους.

Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι με υψηλό αίσθημα ευθύνης αλλά και δικαίου, στηρίζουμε έμπρακτα, στον βαθμό που μας επιτρέπουν τα δημοσιονομικά περιθώρια της χώρας, ολόκληρο τον παραγωγικό ιστό της οικονομίας, με ιδιαίτερη μέριμνα για τους σκληρότερα δοκιμαζόμενους τομείς και κλάδους.

Είναι πάντως αδύνατον, και αυτό ισχύει σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, να καλυφθούν όλες οι ανάγκες αυτών των κλάδων, όταν μάλιστα αυτές, λόγω της εξέλιξης της πανδημίας, συσσωρεύονται επί μήνες.

 

Πάντως, ανεξάρτητα από τις κινήσεις που κάνει η Κυβέρνηση και εσείς στο υπουργείο Οικονομικών, μετά το τέλος της πανδημίας λουκέτα θα υπάρξουν. Αυτό τουλάχιστον δείχνουν οι έρευνες των εμπορικών επιμελητηρίων. Τι λέτε;

Από το ξέσπασμα της υγειονομικής κρίσης, σχεδιάσαμε και υλοποιήσαμε δεκάδες μέτρα στήριξης, για να περιορίσουμε στο ελάχιστο εφικτό τον αντίκτυπο της πανδημίας στην απασχόληση και στην επιχειρηματικότητα.

Μέτρα ενίσχυσης της ρευστότητας, όπως η Επιστρεπτέα Προκαταβολή, μέσω των πρώτων 5 κύκλων της οποίας έχουν στηριχθεί συνολικά 544.591 μοναδιαίοι Α.Φ.Μ. με 6,8 δισ. ευρώ, καθώς και το ΤΕΠΙΧ και το Ταμείο Εγγυοδοσίας, μέσω των οποίων έχουν διοχετευθεί συνολικά 7,1 δισ. ευρώ σε επιχειρήσεις. Επιπλέον, προχωρήσαμε στη μείωση των ασφαλιστικών εισφορών και στην κάλυψή τους από τον Κρατικό Προϋπολογισμό επί του ονομαστικού μισθού για τους εργαζόμενους των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τίθενται σε προσωρινή αναστολή, στην αποζημίωση ειδικού σκοπού – στο πλαίσιο της οποίας, 1.700.000 εργαζόμενοι έλαβαν συνολικά 2,9 δισ. ευρώ –, στην κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης, στην υλοποίηση του προγράμματος «ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ», στην αναστολή πληρωμής δόσεων τραπεζικών δανείων, στις αναστολές φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, στις μειώσεις του ΦΠΑ, στη μείωση, ή ακόμα και μηδενισμό, της προκαταβολής φόρου, στη μείωση ενοικίου έως και κατά 100%, στην επιδότηση επιτοκίου όλων των δανείων, στην αναστολή πληρωμών αξιογράφων κ.λπ.

Παράλληλα, εμπλουτίζουμε και ενισχύουμε τη φαρέτρα μας με νέα εργαλεία στήριξης τους αμέσως επόμενους μήνες, όπως το πρόγραμμα κάλυψης παγίων δαπανών και το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ ΙΙ» για την επιδότηση επιχειρηματικών δανείων, ενώ παράλληλα επεξεργαζόμαστε βελτίωση των όρων στους 3 πρώτους κύκλους της Επιστρεπτέας Προκαταβολής.

Όλες αυτές οι πρωτοβουλίες και δράσεις έχουν καταφέρει να δημιουργήσουν ένα σημαντικό ανάχωμα στην επέλαση της πανδημικής κρίσης. Η αποτελεσματικότητα των παρεμβάσεών μας επισημαίνεται, άλλωστε, σε όλες τις εκθέσεις, όπως αυτή της ΓΣΕΒΕΕ, που αναφέρει ότι «τα μέτρα που έχουν ληφθεί για τη διατήρηση των θέσεων εργασίας έχουν πετύχει τον στόχο συγκράτησης της απασχόλησης και έχουν ανακόψει, προς το παρόν, τα μαζικά λουκέτα που προκαλούνται κατά τη διάρκεια έντονων οικονομικών κρίσεων».

Βέβαια, η κρίση πλήττει με μεγαλύτερη σφοδρότητα οικονομίες όπως αυτές της Ελλάδας, λόγω της υπερ-εξάρτησής τους από τον τομέα των υπηρεσιών (τουρισμός, εστίαση κ.λπ.).

Δεσμευόμαστε ότι θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε προς την ίδια κατεύθυνση. Με ακόμη πιο στοχευμένα μέτρα τόνωσης της ρευστότητας των επιχειρήσεων, όσο θα προχωράμε προς την έξοδο από το τούνελ της υγειονομικής κρίσης, και με το σταδιακό χτίσιμο μιας «γέφυρας» από τα μέτρα στήριξης στα μέτρα ανάταξης της οικονομίας, με βασικούς πυλώνες τη μείωση φορολογικών συντελεστών και την περαιτέρω προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, θα διαμορφώσουμε τους καλύτερους δυνατούς όρους για την υπέρβαση των σημερινών δυσκολιών και την επανεκκίνηση των επιχειρήσεων στη φάση της ανάκαμψης της οικονομίας.

 

Σας ανησυχεί η αύξηση του ελλείμματος για το 2021, την ώρα που και το χρέος θα είναι υψηλότερο, τουλάχιστον με τα μέχρι τώρα δεδομένα;

Οι αυξημένες κρατικές δαπάνες, σε συνδυασμό με τη μείωση των δημοσίων εσόδων, αναπόφευκτα, οδήγησαν σε αύξηση ελλειμμάτων και δημοσίων χρεών, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.

Ελλείμματα και χρέη που είναι, επίσης, επόμενο να διευρύνονται περαιτέρω, όσο παρατείνονται η πανδημία και οι, αναγκαίοι, περιορισμοί στη λειτουργία των οικονομιών.

Έτσι, προκειμένου να στηριχθούν νοικοκυριά και επιχειρήσεις, έλλειμμα και χρέος εκτιμάται ότι θα είναι εφέτος υψηλότερα απ’ ό,τι είχε αρχικά προβλεφθεί.

Εντούτοις, η δημοσιονομική χαλάρωση που ισχύει σε όλα τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι, ως Κυβέρνηση, ασκούμε λελογισμένη επεκτατική δημοσιονομική πολιτική και δημιουργούμε τις προϋποθέσεις για ισχυρή ανάκαμψη και βιώσιμη ανάπτυξη, διασφαλίζουν ότι δεν υπάρχει κίνδυνος εκτροχιασμού των δημόσιων οικονομικών. Η ισχυρή ανάκαμψη και η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελούν, επίσης, τα «κλειδιά» για τη σταδιακή αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ. Χρέος το οποίο, άλλωστε, αναγνωρίζεται διεθνώς, από θεσμούς, εταίρους, αγορές, επενδυτές και οίκους αξιολόγησης, ότι είναι βιώσιμο, χάρη στο προφίλ του, δηλαδή τη μακρά περίοδο ωρίμανσης και τις διαχειρίσιμες ετήσιες χρηματοδοτικές ανάγκες, ενώ το κόστος δανεισμού της χώρας κινείται σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

 

Κάποιοι υποστηρίζουν πως με τα χρήματα που δίνετε λόγω της πανδημίας, στρώνετε το χαλί για πρόωρες κάλπες. Τι απαντάτε;

Όσοι διατυπώνουν αυτό τον ισχυρισμό, αναγνωρίζουν, προφανώς, ότι η Κυβέρνηση στήριξε και στηρίζει την κοινωνία και την οικονομία στον μέγιστο δυνατό βαθμό. Ταυτόχρονα, όμως, παραβλέπουν ότι η Κυβέρνηση έχει αποκλείσει το σενάριο των πρόωρων εκλογών. Είμαστε σταθερά προσηλωμένοι στην υπέρβαση της υγειονομικής κρίσης και των επιπτώσεών της και στη διαμόρφωση των αναγκαίων συνθηκών για την όσο γίνεται ταχύτερη ανάκαμψη, την ολόπλευρη περαιτέρω ισχυροποίηση της χώρας και την επίτευξη υψηλής, διατηρήσιμης, έξυπνης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.

 

Ο πρωθυπουργός ανέφερε πρόσφατα ότι η χώρα μας θα αποπληρώσει νωρίτερα μέρος του χρέους της προς το Δ.Ν.Τ. Γιατί προχωράτε σε αυτή την κίνηση;

Πράγματι, η Ελλάδα, σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, έχει εκκινήσει τις διαδικασίες για την πρόωρη αποπληρωμή ποσού ύψους περίπου 3,3 δισ. ευρώ από τα υφιστάμενα δάνεια που έχει λάβει από το Δ.Ν.Τ. Από το ποσό αυτό, περίπου 1,6 δισ. ευρώ λήγουν φέτος, ενώ το υπόλοιπο το 2022.

Τα οφέλη της κίνησης αυτής, που είναι η δεύτερη που γίνεται από τη σημερινή Κυβέρνηση, είναι πολλαπλά για τη χώρα μας, καθώς βελτιώνει τη βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, μειώνει τον επιτοκιακό και συναλλαγματικό κίνδυνο και τον κίνδυνο αναχρηματοδότησης, εξοικονομεί δαπάνες για τόκους, ενώ ενισχύει την εμπιστοσύνη εταίρων, επενδυτών, αγορών και οίκων αξιολόγησης στην ελληνική οικονομία και τις προοπτικές της, στέλνοντας μηνύματα αξιοπιστίας και αποτελεσματικής αξιοποίησης των ταμειακών διαθεσίμων του Ελληνικού Δημοσίου.