Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στα Παραπολιτικά 90,1 | 30.8.2022
Ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας,στην εκπομπή «Secret» και τον Παναγιώτη Τζένο, στα Παραπολιτικά 90,1.
Για το αν θα δοθεί παράταση της υποβολής των φορολογικών δηλώσεων:
Δεν υπάρχουν τέτοιες σκέψεις γιατί έχουν ήδη δοθεί παρατάσεις δύο μηνών. Σχεδόν η διαδικασία έχει ολοκληρωθεί, πράγματι υπάρχει ένα μικρό τεχνικό πρόβλημα που δημιουργήθηκε χθες στις φορολογικές δηλώσεις για τα νομικά πρόσωπα και το οποίο το εξετάζει η ΑΑΔΕ αλλά από εκεί και πέρα έχει σχεδόν ολοκληρωθεί η διαδικασία. Έχει υποβληθεί η συντριπτική πλειοψηφία των φορολογικών δηλώσεων. Έχουν υποβληθεί 6,2 εκατομμύρια φορολογικές δηλώσεις.
Για το τι είναι αυτό που τον κάνει να αισιοδοξεί για το φετινό χειμώνα:
Κωδικοποιημένα θα μοιραστώ μαζί σας 8 στοιχεία. Ξένες άμεσες επενδύσεις. Ήδη στο πρώτο εξάμηνο του ’22 έχουμε καλύψει το 86% των ξένων άμεσων επενδύσεων όλου του ’21 που ήταν χρονιά ρεκόρ άρα συνεχίζουν να έρχονται ξένες επενδύσεις στην Ελλάδα και δημιουργούνται θέσεις απασχόλησης. Δεύτερον εξαγωγές.
Στις εξαγωγές ήδη είμαστε στο 70% όλου του ’21 που σημαίνει ότι συνεχίζουν να διαφοροποιούν τις αγορές οι ελληνικές επιχειρήσεις κερδίζοντας και από το εξωτερικό.
Οι καταθέσεις των πολιτών, παρά το γεγονός ότι οι πολίτες πλήρωσαν πολλούς φόρους, βεβαίως χαμηλότερους φόρους τον Ιούλιο, συνέχισαν τον Ιούλιο να αυξάνονται και των νοικοκυριών. Είναι αυξημένες οι καταθέσεις κατά 46 δις € τα τελευταία τρία χρόνια, αυξάνονται και το 2022. Ταξιδιωτικές εισπράξεις, είμαστε μέχρι τον Ιούνιο στο 95% του 2019.
Να υπενθυμίσω ότι ο προϋπολογισμός είχε εκτιμήσει για 80%. Κύκλος εργασιών των επιχειρήσεων είναι αυξημένος κατά 32% από το πρώτο εξάμηνο του ’19.
Η ανεργία είναι μειωμένη και συνεχίζει να μειώνεται άρα νέο εισόδημα στα νοικοκυριά.
Ηλεκτρονικές συναλλαγές αυξημένες κατά 30% από το αντίστοιχο διάστημα το περσινό και βιομηχανική παραγωγή αυξημένη κατά 8,4%.
Μοιράστηκα μαζί σας συγκεκριμένους δείκτες όχι γιατί δεν είναι και μακροδείκτες αλλά πολλοί από αυτούς είναι και μικροδείκτες.
Όταν μειώνεται η ανεργία αυτό σημαίνει ότι μπαίνει κάποιο νέο εισόδημα σε κάποιο νοικοκυριό διότι πλέον οι εργαζόμενοι στην Ελλάδα έχουν περάσει τα 4,2 εκατομμύρια, ήμασταν κάτω από τα 4 εκατομμύρια επί πολλά χρόνια.
Όταν ισχυρίζομαι ότι οι ταξιδιωτικές εισπράξεις είναι στο 95% του ‘19 αυτό σημαίνει ότι έχει μπει πολύ εισόδημα, νέο εισόδημα, σε πάρα πολλά νοικοκυριά που έχουν άμεση ή έμμεση σχέση με τον τουρισμό άρα είναι και μικροστοιχεία πίσω από αυτούς τους δείκτες.
Πράγματι υπάρχει υψηλή ακρίβεια, πράγματι υπάρχει υψηλός πληθωρισμός, ο υψηλότερος των τελευταίων 40 ετών στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Αυξημένο ενεργειακό κόστος, ιδιαίτερα τις τελευταίες εβδομάδες και τις τελευταίες ημέρες, που επηρεάζει ακόμα περισσότερο τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς και το οικογενειακό εισόδημα.
Έχετε δίκιο η εικόνα είναι εξαιρετικά δύσκολη και έχουν συρρικνωθεί εισοδήματα πολιτών. Το πορτοφόλι του πολίτη δηλαδή έχει λιγότερα χρήματα προφανώς, βεβαίως υποστηρίζω από τα επίσημα στοιχεία ότι ταυτόχρονα δημιουργείται σε κάποια νοικοκυριά πλούτος και κάποια νοικοκυριά έχουν τη δυνατότητα ακόμα να αποταμιεύουν.
Η κυβέρνηση πρέπει να χτίσει γραμμές άμυνας, μια γραμμή άμυνας που χτίσαμε ήταν οι μειώσεις φόρων. Μόνιμες μειώσεις φόρων τις οποίες θα επιδιώξουμε μελλοντικά αλλά άμεσα μελλοντικά να επεκτείνουμε. Παράδειγμα κατάργηση εισφορά αλληλεγγύης σε δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους. Άρα η μια ενότητα είναι μειώσεις φόρων που οι μειώσεις αυτές έχουν ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα του πολίτη. Δεύτερη ενότητα αύξηση των μισθών και συντάξεων. Αυξήσαμε δύο φορές γενναία τον κατώτατο μισθό, εκτιμώ ότι θα έχουμε τη δυνατότητα ακολουθώντας το θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδος να προχωρήσουμε σε νέα αύξηση του κατώτατου μισθού το 2023 και ταυτόχρονα θα αυξηθούν με βάση το θεσμικό πλαίσιο της Ελλάδος κάποιες συντάξεις, αρκετές συντάξεις, το 2023 σημαντικά. Και η τρίτη ενότητα είναι οι επιδοτήσεις που δίνουμε για να καλύψουμε τμήμα του κόστους που προκύπτει από το πεδίο της ενέργειας.
Για το αν η φετινή επιδότηση στο φυσικό αέριο θα είναι οριζόντια ή θα ενισχυθεί μέσω στοχευμένης επιδότησης θέρμανσης:
Θα αξιολογηθεί το επόμενο χρονικό διάστημα ανάλογα με το δημοσιονομικό χώρο και με τις προτεραιότητες που θα θέσει η κυβέρνηση. Ο δημοσιονομικός χώρος έχει να κάνει με την εκτέλεση του προϋπολογισμού το πρώτο 8μηνο του έτους και με την εκτίμηση που θα έχουμε για το πώς θα εξελιχθεί ο προϋπολογισμός μεταγενέστερα.
Ναι θα υπάρξει ένα πρόσθετο πλεόνασμα, πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος γιατί ήδη είχαμε δύο φορές δημιουργήσει πρόσθετο δημοσιονομικό χώρο και τη μια φορά το δώσαμε για επιδοτήσεις ρεύματος και την άλλη για το fuel pass 2.
Άρα θα υπάρξει πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος το καλοκαίρι, όχι όλο το έτος το καλοκαίρι γιατί ο προηγούμενος εξαντλήθηκε για την επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος και για το 60% που είχαμε δώσει αναδρομικά και τη δεύτερη φορά εξαντλήθηκε στο Fuel pass 2 και για τους αγρότες 70 εκ. επιστροφή ειδικού φόρου.
Για το αν θα συνεχίσουν την επιδότηση των καυσίμων:
Εξαρτάται από το ποια θα είναι η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και του φυσικού αερίου διότι αν χρειαστούμε υψηλότερες επιδοτήσεις εκεί τότε αυτό σημαίνει ότι περιορίζονται οι δυνατότητες για να κάνουμε άλλες ενέργειες πολιτικής άλλα μέτρα επ’ ωφελεία της κοινωνίας.
Δεν είναι ανεξάντλητος ο δημοσιονομικός χώρος. Επομένως το πρώτο στοιχείο είναι μέχρι την άλλη εβδομάδα να έχουμε εικόνα του δημοσιονομικού χώρου, σημαντικό να αναμένουμε την ανακοίνωση της ΕΛΣΤΑΤ στις 7 Σεπτεμβρίου για το ποια θα είναι η ανάπτυξη του δευτέρου τριμήνου του έτους.
Άρα το πρώτο στοιχείο είναι πόσα λεφτά έχεις, τι δημοσιονομικό χώρο έχεις.
Το δεύτερο στοιχείο είναι ποια είναι η εκτίμηση η οποία θα υπάρξει για την τιμή του φυσικού αερίου και του ηλεκτρικού ρεύματος το επόμενο τρίμηνο και με βάση αυτό θα δούμε πόσες επιδοτήσεις χρειάζονται.
Κατά πάσα πιθανότητα πρέπει να συμβάλει ο προϋπολογισμός περισσότερο από ότι εκτιμούσαμε πριν από ένα μήνα άρα η προτεραιότητά μας είναι αυτή και αυτό σημαίνει αυτομάτως ότι περιορίζονται άλλες πολιτικές και ταυτόχρονα χτίζοντας τον προϋπολογισμό του 2023, που θα πρέπει να τον καταθέσουμε την πρώτη εβδομάδα του Οκτωβρίου, θα πρέπει να προτεραιοποιήσουμε την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης και την αύξηση των συντάξεων.
Για το αν θα βάλουν φόρο στις εταιρείες πετρελαιοειδών όπως έκαναν στα υπερέσοδα των εταιρειών παροχής ρεύματος:
Να ξεκαθαρίσουμε ότι έτσι όπως έχει εξελιχθεί η κατάσταση και την περιμέναμε ως ελληνική κυβέρνηση και έγκαιρα είχαμε πει ότι απαιτούνται ευρωπαϊκές λύσεις.
Τώρα είναι η στιγμή για οριζόντιες λύσεις σε ότι αφορά την επιβολή πλαφόν στις τιμές κάποιων καυσίμων.
Δεν ξέρω σε ποια κατεύθυνση θα κινηθούν ακριβώς αλλά επιβεβαιώνω ότι φαίνεται μια μεγαλύτερη κινητικότητα σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την ανάληψη οριζόντων πρωτοβουλιών στην Ευρώπη ώστε να περιοριστεί το κόστος στο φυσικό αέριο. Δεύτερη παρατήρηση, πριν πάμε στην φορολόγηση των υπερκερδών εδώ έχουμε μια πραγματικότητα που είναι ότι από τον προηγούμενο μήνα με νόμο της κυβέρνησης το μεγαλύτερο ποσοστό των επιδοτήσεων προκύπτει από τα υπερκέρδη των εταιρειών.
Τον προηγούμενο μήνα 1,1 δις ήταν η επιδότηση των φυσικών και νομικών προσώπων από αυτά ο προϋπολογισμός έβαλε 250 εκ. Αυτό το μήνα η επιδότηση είναι 1,9 δις από αυτά ο προϋπολογισμός βάζει περίπου 700 με 800 εκ. τ’ άλλα όλα είναι υπερκέρδη των εταιρειών τα οποία επιστρέφουν και επιδοτούνε τους πολίτες.
Ερώτηση: Άρα το ερώτημα που σας κάνω για τις εταιρείες πετρελαιοειδών ίσως να σας βοηθήσει περισσότερο γιατί να μην μπει ένας φόρος και εκεί
Απάντηση: Δεν έχω κάτι να σας απαντήσω σε αυτό γιατί αυτή τη στιγμή δεν έχουμε να ανακοινώσουμε κάτι αλλά εκτός αυτού έχουμε και την φορολόγηση του 90%, που την έχουμε νομοθετήσει, που θα την υλοποιήσουμε άμεσα με βάση και τα στοιχεία της ΡΑΕ και που καμία άλλη ευρωπαϊκή χώρα δεν έχει επιβάλει φορολόγηση αυτού του ύψους. Άρα έχουμε κινηθεί έτσι ώστε να υπάρχει σημαντική συμβολή αυτών των εταιρειών στην αναγκαία επιδότηση των νοικοκυριών ώστε να καλύψουμε ένα σημαντικό τμήμα των επιβαρύνσεων που υποβάλλονται τους τελευταίους μήνες.
Ερωτηθείς αν υπάρχουν περιθώρια διεύρυνσης των κριτηρίων για το επίδομα στέγασης:
Η στέγαση είναι ένα ζήτημα το οποίο μας απασχολεί, είναι ένα ζήτημα πάνω στο οποίο έχουμε δουλέψει συλλογικά και συνεκτικά ως κυβέρνηση και θα υπάρξουν σχετικές ανακοινώσεις άμεσα. Είναι ένα σημαντικό θέμα που απασχολεί την κοινωνία ευλόγως και η κυβέρνηση θα πράξει ανάλογα.
Ερώτηση: Άρα θα περιμένουμε ανακοινώσεις στη ΔΕΘ;
Απάντηση: Ναι νομίζω ότι είμαστε έτοιμοι.
Αναφορικά με τα φαινόμενα αισχροκέρδειας τόνισε:
Επίσημα η κυβέρνηση, το αρμόδιο υπουργείο Ανάπτυξης έχει δώσει στοιχεία τα οποία δείχνουν ότι υπάρχει σημαντική αισχροκέρδεια την οποία προσπαθούμε και επιδιώκουμε με τους υφιστάμενους μηχανισμούς να περιορίσουμε.
Θα σας πήγαινα ένα βήμα πιο πέρα, δεν υπάρχει μόνο αισχροκέρδεια στο πεδίο των καυσίμων υπάρχει και νοθεία και επιδιώκουμε να περιορίσουμε αυτά τα φαινόμενα με βάση τους μηχανισμούς που διαθέτουμε όχι μόνο εμείς και όλες οι χώρες του κόσμου γιατί τη νοθεία στα καύσιμα δεν μπορούν εύκολα να την πιάσουν και τα καλύτερα συστήματα παγκοσμίως.
Ναι υπάρχουν φαινόμενα, υπάρχουν φαινόμενα τα οποία προσπαθούμε να τα περιορίσουμε είναι ένα πρόβλημα το οποίο είναι παγκόσμιο, καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει απόλυτα την αισχροκέρδεια αλλά προσπαθούμε να την περιορίσουμε.
Για τον δύσκολο χειμώνα :
Ο χειμώνας θα είναι εξαιρετικά δύσκολος σε πολλά διαφορετικά πεδία και η κυβέρνηση προσπαθεί και επιδιώκει έγκαιρα να περιορίσει τους κινδύνους σε αυτά τα πεδία.
Ένα πεδίο είναι η ενεργειακή ασφάλεια και βλέπετε τις κινήσεις που έχουμε κάνει στη Ρεβυθούσα, στην Αλεξανδρούπολη, στις λιγνιτικές μονάδες, στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας.
Το δεύτερο πεδίο έχει να κάνει με την μείωση της κατανάλωσης στο δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα. Έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες και πιθανότατα θα χρειαστεί να αναλάβουμε ακόμα περισσότερες πρωτοβουλίες για να μειωθεί η κατανάλωση βλέποντας το χειμώνα.
Και η τρίτη ενότητα είναι να εξαντλήσουμε το δημοσιονομικό χώρο που δημιουργείται, με θυσίες της κοινωνίες, έτσι ώστε να επιστρέψουμε με κοινωνικά δίκαιο τρόπο σε αυτούς που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη το μεγαλύτερο ποσοστό για να βελτιώσουμε την καθημερινότητά τους.
Μια δύσκολη καθημερινότητα που όμως έχουμε φροντίσει τα προηγούμενα τρία χρόνια να χτίσουμε σημαντικές γραμμές άμυνας έτσι ώστε η χώρα να παραμείνει φέτος πιθανότατα η χώρα με τον υψηλότερο ή από τους υψηλότερους ρυθμούς οικονομικής ανάπτυξης πανευρωπαϊκά.
Ερωτηθείς αν υπάρχει πιθανότητα να μπει δελτίο στο ρεύμα:
Έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες, έχουμε θεσμοθετήσει και ξεκινούμε να υλοποιούμε μέτρα για τον περιορισμό της κατανάλωσης στο δημόσιο και έχουμε πει και για τον ιδιωτικό τομέα.
Πιθανότατα θα χρειαστεί, ανάλογα με τις εξελίξεις , να υπάρξει ακόμα μεγαλύτερη στοχοπροσήλωση όλων μας, έτσι ώστε να περιοριστεί όσο είναι εφικτό το κόστος γιατί οι δυνατότητες του κρατικού προϋπολογισμού δεν είναι απεριόριστες.
Θα πρέπει συνεπώς να έχουμε υπόψη και με διορατικότητα να σκεφτούμε όλοι μας, ατομικά και συλλογικά, πως πρέπει να ενεργήσουμε το επόμενο χρονικό διάστημα για να περιορίσουμε αυτές τις δυσμενείς συνέπειες. Δυσμενείς συνέπειες που είναι στο σύνολό τους εξωγενείς και παγκόσμιες.
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ | 29.8.2022
«Έχουμε μια εικόνα της οικονομίας που έχει ισχυρά θεμέλια και μεγάλη δυναμική που όμως θολώνει σημαντικά από μία δύσκολη πραγματικότητα που είναι ο πληθωρισμός, ο οποίος επηρεάζει σημαντικά το διαθέσιμο εισόδημα του πολίτη και τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς εξαιτίας της ακρίβειας που απορρέει από το υψηλό ενεργειακό κόστος, λόγω της υψηλής τιμής του φυσικού αερίου παγκοσμίως. Αυτή είναι μια δύσκολη πραγματικότητα όπως ορίζεται από το κόστος της καθημερινότητας που βιώνει κάθε νοικοκυριό και κάθε επιχείρηση», δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στο Πρώτο Πρόγραμμα 91,6 και 105,8 και στην εκπομπή “Ναι μεν, αλλά”, με την Ευαγγελία Μπαλτατζή.
Τόνισε ότι την ίδια στιγμή μία σειρά από θετικούς δείκτες που αφορούν και πάλι την πραγματική οικονομία. «Οι ξένες επενδύσεις το πρώτο εξάμηνο του έτους έχουν φτάσει στο 86% του 21 και αυτό σημαίνει θέσεις απασχόλησης, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών έχουν φτάσει στο 70% όλου του 21 και αυτό σημαίνει αντοχές στις επιχειρήσεις. Οι ταξιδιωτικές εισπράξεις έχουν φτάσει στο πρώτο εξάμηνο στο 95% του 19, η ανεργία συρρικνώνεται στο χαμηλότερο ποσοστό από το 10 άρα νέα εισόδημα, οι επιχειρήσεις έχουν τζίρους 32% από το πρώτο εξάμηνο του 19, οι καταθέσεις αυξάνουν κάθε μήνα και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές ήταν μέχρι τα μέσα Αυγούστου 24% πάνω από το περσινό καλοκαίρι», είπε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Σταικούρας πρόσθεσε ότι κοντά σε αυτό έχοντας αρκετά θετικά στοιχεία για την οικονομία αλλά και μία πολύ μεγάλη δυσκολία που είναι ο πληθωρισμός έρχεται η πολιτεία και προσθέτει στα μέτρα που έχουν βοηθήσει για να υπάρξει αυτή η θετική εικόνα, νέα μέτρα επιδοτώντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις για να αντιμετωπίσουν τη δύσκολη πραγματικότητα. Αυτά είναι έξτρα μέτρα και αθροίζουν περίπου 50 δις όλα μαζί και είναι από τα υψηλότερα πακέτα στήριξης παγκοσμίως.
Ο υπουργός διευκρίνισε ότι κανείς δεν ξέρει ποιος θα είναι ο δημοσιονομικός χώρος σε δύο τρεις εβδομάδες από σήμερα και κανείς δεν γνωρίζει πως θα εξελιχθεί η τιμή του φυσικού αερίου μελλοντικά. Εάν η πολιτεία χρειαστεί να βοηθήσει στην επιδότηση του ηλεκτρικού ρεύματος, πολλά από τα σενάρια στήριξης δεν υφίστανται γιατί δεν υπάρχουν «λεφτόδεντρα». «Όσο συνεπώς αυξάνει η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος και η πολιτεία πρέπει να επιδοτήσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις τόσο περιορίζονται οι δυνατότητες για άλλα μέτρα. Πρέπει να δούμε την κατάσταση με σύνεση και σωφροσύνη, αξιοποιούμε κάθε φορά τον δημοσιονομικό χώρο που προκύπτει και τον Σεπτέμβριο θα προκύψει δημοσιονομικός χώρος, ο οποίος θα αξιοποιηθεί με οικονομικά αποτελεσματικό και κοινωνικά δίκαιο τρόπο».
Αναμένουμε την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου τα στοιχεία για το ΑΕΠ του δευτέρου τριμήνου, φαίνεται ότι μπορεί να είμαστε καλύτερα από τις εκτιμήσεις μας, είπε ο κ. Σταϊκούρας και πρόσθεσε ότι «θα έχουμε επίσης καλή εικόνα εκτέλεσης προϋπολογισμού το καλοκαίρι, άρα θα δούμε τον δημοσιονομικό χώρο που διαμορφώνεται για φέτος αλλά και για του χρόνου. Με βάση αυτό και τις τελευταίες εκτιμήσεις για το ενεργειακό κόστος του τελευταίου τριμήνου με σημαντικό άγνωστο παράγοντα την τιμή του φυσικού αερίου θα δούμε που θα κατευθύνουμε τον δημοσιονομικό χώρο επ’ ωφελεία της κοινωνίας».
“Διπλή παρέμβαση για τους συνταξιούχους”
Ερωτηθείς εάν από τον δημοσιονομικό χώρο θα εξαρτηθεί και η αύξηση των συντάξεων ο κ. Σταϊκούρας είπε ότι « υπάρχει δημοσιονομικός χώρος ο οποίος είναι για να επιστρέψει στην κοινωνία στην τρέχουσα συγκυρία , άρα με μέτρα τα οποία θα είναι στήριξης , θα το πω στα αγγλικά one of , δηλαδή μία φορά θα αποδοθούν δεν έχουν μόνιμα χαρακτηριστικά, και υπάρχουν και μέτρα που λαμβάνει η πολιτεία με μόνιμα χαρακτηριστικά όταν είμαστε απολύτως βέβαιοι ότι δημιουργείται μόνιμος χώρος εξαιτίας της ανάπτυξης . Συνεπώς περιλαμβάνεται η μόνιμη αύξηση της σύνταξης, και η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για τα εισοδήματα που προέρχονται από δημοσίους υπαλλήλους και συνταξιούχους.
«Άρα οι συνταξιούχοι θα έχουν διπλή παρέμβαση μέχρι το 2023 και επειδή μπορεί να υπάρξουν άγνωστοι παράγοντες το 2023, όπως για παράδειγμα να υπάρξει δημοσιονομικός χώρος και να παρατείνουμε και μέσα στο 23 , το μειωμένο ΦΠΑ στην εστίαση , στις μεταφορές και σε μια σειρά από άλλα περιουσιακά στοιχεία. Υπάρχουν στοιχεία που ακόμα εκτιμώνται , συνεκτιμώνται και προτεραιοποιούνται ανάλογα με τις κατευθύνσεις που έχει δώσει ο πρωθυπουργός».
Σχετικά με το ενδεχόμενο να επανέλθει ο 13ος μισθός ο υπουργός δήλωσε ότι το οικονομικό επιτελείο κινείται έτσι ώστε να αξιοποιήσει κατά τον βέλτιστο, εφικτό όμως τρόπο τον όποιο δημοσιονομικό χώρο προκύψει με μόνιμα η μη μόνιμα χαρακτηριστικά.
Στην παρατήρηση ότι πυκνώνει η κριτική προς την κυβέρνηση για το που οδεύουμε οικονομικά, τα χρήματα στα πακέτα στήριξης από την μία μεριά και από την άλλη ότι δεν γίνεται καμία προσπάθεια εξοικονόμησης ενέργειας και του ηλεκτρικού ρεύματος ο κ. Σταϊκούρας δήλωσε ότι χρειάζεται ισορροπία για να ενισχύσεις την κοινωνία , αλλά στο πλαίσιο εφικτού του δημοσιονομικού χώρου, καταφέραμε και ισορροπούμε με επιτυχία την τελευταία τριετία , απόδειξη τα θετικά σχόλια των θεσμών και η έξοδος από την ενισχυμένη εποπτεία και οι έντεκα αναβαθμίσεις της ελληνικής οικονομίας παρά τις εξωγενείς κρίσεις.
Εθνικός στόχος η επενδυτική βαθμίδα
Αναφορικά με τους οίκους αξιολόγησης και την ανησυχία που εκφράζουν για το ενδεχόμενο εκτροχιασμού του προϋπολογισμού που θα οδηγήσουν σε υποβάθμιση και ενδεχομένως καθυστέρηση από τον εθνικό στόχο της επενδυτικής βαθμίδας, ο υπουργός τόνισε ότι «υπάρχουν πολλά πεδία ανησυχίας, έχουμε υψηλό αλλά βιώσιμο χρέος, πρωτογενές έλλειμμα αν και έχουμε δημοσιονομικές παρεμβάσεις με ορθολογικό τρόπο. Είμαστε εκτός ενισχυμένης εποπτείας αλλά δεν έχουμε επενδυτική βαθμίδα, η νομισματική πολιτική αλλάζει και γίνεται πιο συσταλτική, άρα το κόστος δανεισμού για κράτος επιχειρήσεις αυξάνεται. Απέναντι σε αυτές τις προκλήσεις απαιτείται ψυχραιμία, σύνεση, υπευθυνότητα και διορατικότητα».
Πρόσθεσε ότι «προφανώς και υπάρχουν προκλήσεις, όπως η αλλαγή της νομισματικής πολιτικής, με αύξηση του κόστους δανεισμού και το γεγονός που πολύ σωστά αναδείξατε , εγώ θα σας το θέσω με διαφορετικό τρόπο , ότι ακόμα και φέτος η Ελλάδα όπως και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα έχει δημοσιονομικό έλλειμμα. Τι σημαίνει αυτό; Ότι οι δαπάνες είναι περισσότερες από τα έσοδα. Άρα θα πρέπει να ισορροπήσουμε γι’ αυτό και εκτιμούμε ότι το 23 θα έχουν δημοσιονομική ισορροπία .Η κυβέρνηση σε αυτή την κρίση λειτουργεί λελογισμένα , με σύνεση αλλά και αποφασιστικά.
Το πρώτο κομμάτι είναι αυτό που αναδείξαμε, βοηθάμε την κοινωνία μέχρι εκεί που μπορούμε και αντέχουν τα δημόσια οικονομικά. Το δεύτερο είναι ότι έχουμε θέσει σε ισχύ νέα ρυθμιστικά μέτρα , όπως είναι ο μηχανισμός ανάκτησης των υπερ-εσόδων από την ηλεκτροπαραγωγή. Δηλαδή , όταν μου είπατε προηγουμένως , ότι τον Ιούλιο , μου είπατε για τον Σεπτέμβριο, τον Αύγουστο ήταν 1,1 δις η επιδότηση , ο προϋπολογισμός έβαλε 250 . Τώρα είναι 1,9 , ο προϋπολογισμός βάζει γύρω στα 700 με 800 εκατομμύρια. Τα άλλα έσοδα, η άλλη ενίσχυση , η άλλη επιδότηση προέρχεται από τους παρόχους. Παρέχεται δηλαδή από τους ίδιες εταιρίες παραγωγής ενέργειας οι οποίες πληρώνουν», εξήγησε.
Πρόσθεσε ότι προφανώς και υπάρχουν προκλήσεις. «Αυτό δεν σημαίνει ότι μεταξύ άλλων , υπάρχει και μια μεγάλη πρόκληση η οποία είναι η αλλαγή της νομισματικής πολιτικής, με αύξηση του κόστους δανεισμού και το γεγονός που πολύ σωστά αναδείξατε , εγώ θα σας το θέσω με διαφορετικό τρόπο , ότι ακόμα και φέτος η Ελλάδα όπως και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες θα έχει δημοσιονομικό έλλειμμα. Τι σημαίνει αυτό ; Ότι οι δαπάνες είναι περισσότερες από τα έσοδα. Άρα θα πρέπει να ισορροπήσουμε γι’ αυτό και εκτιμούμε ότι το 23 θα έχουν δημοσιονομική ισορροπία. Η κυβέρνηση σε αυτή την κρίση λειτουργεί λελογισμένα, με σύνεση αλλά και αποφασιστικά», υπογράμμισε ο υπουργός Οικονομικών.
Ο Υπουργός Οικονομικών στον ΣΚΑΪ 100,3 | 24.8.2022
”Όσο περισσότερος δημοσιονομικός χώρος απορροφάται για την ενέργεια, τόσο λιγοστεύουν οι πόροι για αλλά μέτρα στήριξης”
Στο σχεδιασμό της κυβέρνησης, είναι η στήριξη της κοινωνίας, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων για την ενεργεία για όσο χρειαστεί, διαβεβαίωσε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΪ 100,3 και τον Νίκο Ανδρίτσο. Πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση έχει λάβει υπόψιν όλες τις παραμέτρους.
Σημείωσε ωστόσο, πως όσο περισσότερος δημοσιονομικός χώρος απορροφάται για τη στήριξη για την ενεργεία, τόσο στερούνται πόροι για αλλά μέτρα στήριξης.
Για το πακέτο μέτρων που θα ανακοινωθεί στη ΔΕΘ, ο κ. Σταϊκούρας τόνισε ότι έχει συζητήσει με τον πρωθυπουργό για το θέμα, αλλά οι τελικές αποφάσεις θα ληφθούν στις αρχές Σεπτεμβρίου, όταν θα υπάρχουν όλα τα δεδομένα για την πορεία της οικονομίας.
Για τα έσοδα από τον τουρισμό, ο υπουργός είπε ότι έχουν φτάσει στο 95% των εσόδων του 2019 και μάλλον θα ξεπεράσουν κι εκείνα του 2019.
Για τα αναδρομικά των συνταξιούχων ο κ. Σταϊκούρας τόνισε ότι η Κυβέρνηση θα σεβαστεί τις δικαστικές αποφάσεις ενώ όπως είπε στις αρχές του 2023 μεγάλο μέρος των συνταξιούχων θα πάρει αυξήσεις.
Τόνισε ακόμη ότι είναι δέσμευση της κυβέρνησης η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης και για τους Δημοσίους Υπάλληλους και τους συνταξιούχους από την αρχή του νέου έτους.
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στον Real Fm | 22.8.2022
Στα 2 δισ. ευρώ θα ανέλθει η συνολική κρατική ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων ώστε να καλυφθεί το μεγαλύτερο μέρος των επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος για τον Σεπτέμβριο, αποκάλυψε, μιλώντας στον Realfm 97,8 και στους Αμαλία Κάτζου και Δημήτρη Μιχαλέλη, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας.
Όπως είπε οι κυβερνητικές ανακοινώσεις θα γίνουν άμεσα. Υπενθυμίζεται ότι η επιδότηση που είχε ανακοινωθεί για τον Αύγουστο ήταν ύψους 1,136 δισ. ευρώ.
“Τον μήνα Σεπτέμβριο εκτιμάται ότι θα προσεγγίσουμε τα 2 δισ. ευρώ” περιέγραψε.
Ολόκληρη η συνέντευξη είναι διαθέσιμη εδώ:
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στον Ελλάδα FM 94.3 | 18.8.2022
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ | 17.8.2022
Η σημαντική υπέρβαση των εσόδων του προϋπολογισμού (5,17 δισ. ευρώ στο επτάμηνο του έτους), προκαλεί «ικανοποίηση και όχι ενθουσιασμό» δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στo A’ Πρόγραμμα στην εκπομπή «Καθρέπτης».
Όπως σημείωσε ο υπουργός, η πορεία των εσόδων είναι καλύτερη από τις αρχικές εκτιμήσεις, τόνισε ωστόσο ότι υπάρχουν λόγοι που δεν έχουν μόνιμα χαρακτηριστικά.
Εξήγησε ότι θα πρέπει να ληφθεί υπόψη το γεγονός ότι εισπράχθηκαν έσοδα (μεγάλο μέρος του ΕΝΦΙΑ και της επιστρεπτέας προκαταβολής) τα οποία είχε προϋπολογιστεί να εισπραχθούν τους επόμενους μήνες και ως εκ τούτου δεν θα …επαναληφθούν.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 50% του ΕΝΦΙΑ που έχει ήδη εισπραχθεί μπορούσε να πληρωθεί σε 10 δόσεις μέχρι και το τέλος του Φεβρουαρίου του 2023. Ο προϋπολογισμός του περασμένου Δεκεμβρίου προέβλεπε ότι ο βασικός φόρος για τα ακίνητα θα άρχιζε να αποπληρώνεται από τον Σεπτέμβριο, όπως και τις προηγούμενες χρονιές, αλλά τελικώς άρχισε να εισπράττεται από το τέλος Μαΐου, με πολλούς υπόχρεους να καταβάλλουν μάλιστα εφάπαξ το φόρο.
Από τα 1,1 δισ. ευρώ (σε σύνολο 2,24 δισ. ευρώ) που έχει εισπράξει ήδη το υπουργείο Οικονομικών μέχρι και το τέλος Ιουλίου, τα 600 εκατ. ευρώ, αποτελούν εφάπαξ εξόφληση του φόρου μετά τη μείωση που εφαρμόζεται από φέτος.
Ειδικά για την επιστρεπτέα ο κ. Σταϊκούρας ανέφερε ότι 245.000 επιχειρήσεις επέστρεψαν το σύνολο των οφειλών τους (περίπου 1 δισ. ευρώ) λόγω της έκπτωσης του 15%, καθώς κατέβαλαν όλο το ποσό.
Ο κ. Σταϊκούρας υπογράμμισε πάντως ότι υπάρχουν και άλλοι λόγοι που οδήγησαν στη σημαντική υπέρβαση των εσόδων. Πρόκειται για την καλή πορεία της οικονομίας με αιχμή τις επενδύσεις και τον τουρισμό.
Με βάση τις δηλώσεις του υπουργού Οικονομικών μέχρι και το τέλος Ιουλίου, ο τουρισμός είχε φτάσει στο 88% του τζίρου του 2019, δηλαδή τα 16 δισ. ευρώ. Το υπουργείο Οικονομικών εκτιμούσε ότι για το σύνολο της τουριστικής περιόδου, ο τουρισμός θα ανακτούσε το 80% του τζίρου- ρεκόρ που είχε καταγράψει την χρονιά πριν από την πανδημία (περίπου 15 δισ. ευρώ). Μέχρι στιγμής, η πρόβλεψη αυτή σημειώνει υπέρβαση κατά 1 δισ. ευρώ.
Για τις επενδύσεις είπε ότι «τρέχουν» με διψήφιο ρυθμό αύξησης και η συμβολή τους στην ανάπτυξη της οικονομίας είναι σημαντική.
Με αφορμή της έξοδο της Ελλάδας από την ενισχυμένη εποπτεία από τις 20 Αυγούστου, και την ένταξή της στην ευρωπαϊκή κανονικότητα, δεν παρέλειψε να επαναλάβει ότι χρειάζεται «προσοχή και σύνεση» στη διαχείριση των δημοσιονομικών καθώς η οικονομία έχει ακόμα πρωτογενή ελλείμματα, δηλαδή περισσότερες δαπάνες από έσοδα, και αυτό θα πρέπει να ισορροπήσει το 2023 με την επιστροφή σε πρωτογενή πλεονάσματα.
Στο σημείο αυτό ανέφερε ότι η κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της υγειονομικής και ενεργειακής κρίσης έχει διαθέσει συνολικά μέχρι τώρα 50 δισ. ευρώ για τη λήψη μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
«Ο πολίτης ωφελήθηκε, βοηθήθηκε και ενισχύθηκε με τη σημερινή κυβέρνηση» τόνισε και πρόσθεσε: « κάναμε το βέλτιστο για να στηρίξουμε τον πολίτη χωρίς να δημιουργηθεί μακροπρόθεσμα πρόβλημα στην ελληνική οικονομία. Οι ανάγκες είναι πολλές αλλά οι πόροι περιορισμένοι».
Ως κορυφαίο στόχο της οικονομικής πολιτικής την επόμενη χρονιά, έθεσε την απόκτηση επενδυτικής βαθμίδα, ενώ για την «ευρωπαϊκή κανονικότητα» σημείωσε ότι αυτό δεν σημαίνει ότι κάνουμε ότι θέλουμε. «Αυτό δεν σημαίνει δημοσιονομική ανευθυνότητα. Ο όποιος δημοσιονομικός χώρος δημιουργηθεί θα επιστραφεί στην κοινωνία», πρόσθεσε.
Προτεραιότητα για την κυβέρνηση είναι τα μέτρα για την ενέργεια με τη συνέχιση των επιδοτήσεων σε ηλεκτρικό ρεύμα και καύσιμα.
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στο ραδιόφωνο του Alpha 9,89 | 16.8.2022
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στα Παραπολιτικά 90,1 | 19.7.2022
«Έχουμε ένα σχέδιο που περιλαμβάνει υγροποιημένο φυσικό αέριο, λιγνιτικές μονάδες και περισσότερο ντίζελ», ανέφερε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξή του στα Παραπολιτικά fm 90,1 με τον Παναγιώτη Τζένο.
Το βασικό σενάριο για την Ευρώπη είναι η μη διακοπή της ροής του φυσικού αερίου. Όμως οι αγορές προεξοφλούν σημαντικές αναταράξεις στο συγκεκριμένο πεδίο, οπότε προετοιμαζόμαστε και για το δυσμενές σενάριο», τόνισε στα Παραπολιτικά 90,1 ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας.
Παράλληλα, τόνισε ότι στην ΕΕ θα παρουσιαστούν από την Κομισιόν «κάποιες προτάσεις στις 20 του μήνα απέναντι στις προκλήσεις μέσα στο 2022».
«Η Ευρώπη μπορεί να πάρει αποφάσεις, όπως έγινε με την υγειονομική κρίση, που αποφάσισε τη διοχέτευση 1,3 τρισ. ευρώ για την ανακούφιση των ευρωπαϊκών χωρών», πρόσθεσε ο υπουργός. Επίσης, τόνισε ότι το μείζον σήμερα είναι η ενεργειακή ασφάλεια, όχι μόνο οι επιπτώσεις και ο πληθωρισμός. «Ένα τέτοιο ενδεχόμενο θα έχει μεγαλύτερες συνέπειες για κάποιες χώρες και φυσικά για τη χώρα μας», είπε χαρακτηριστικά.
«Έχουμε ένα σχέδιο που περιλαμβάνει υγροποιημένο φυσικό αέριο, λιγνιτικές μονάδες, περισσότερο ντίζελ», αποκάλυψε ο κ. Σταϊκούρας. «Το ένα κομμάτι είναι η ενεργειακή ασφάλεια και η κυβέρνηση έχει κάνει ό,τι πρέπει για να εξασφαλιστεί για τη χώρα», σημείωσε αρχικά ο υπουργός και πρόσθεσε: «Το δεύτερο είναι ο πληθωρισμός ως αποτέλεσμα της εκτόξευσης των τιμών, που σημαίνει μείωση στο υφιστάμενο εισόδημα, το οποίο όμως φρόντισε η κυβέρνηση για στηρίξει το προηγούμενο διάστημα».
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα 43 δις που δόθηκαν στην υγειονομική κρίση, η σημαντική συρρίκνωση της ανεργίας, η διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού, η συνεχιζόμενη αύξηση των καταθέσεων και οι μειώσεις φόρων ήταν γραμμή άμυνας.
«Να μη λησμονούμε τι έχει γίνει για να ενισχυθεί το πορτοφόλι του πολίτη. Φέτος οι εργαζόμενοι στον ιδιωτικό τομέα δεν πληρώνουν εισφορά αλληλεγγύης. Αυτό είναι 750 εκατ. ευρώ για τον κρατικό προϋπολογισμό. Είναι προτιμότερο να μειώνεις με μόνιμο τρόπο φόρους παρά επιδόματα», είπε ο κ. Σταϊκούρας.
Για τον ΕΝΦΙΑ
Επιπλέον, σημείωσε ότι σήμερα στον ΕΝΦΙΑ έχουν βεβαιωθεί 2,3 δις. ευρώ μέχρι τον Φεβρουάριο του 2023 κι έχουν εισπραχθεί 1,1 δις., περίπου το 50% του ΕΝΦΙΑ, για αυτό υπάρχει «εξαιρετική εκτέλεση του προϋπολογισμού».
Στην επιστρεπτέα προκαταβολή -μετά τις παρατάσεις και τα γενναία κουρέματα- έχουν μπει στο σύστημα 175.517 επιχειρήσεις εκ των οποίων 61.052 έχουν πληρώσει το σύνολο των οφειλών. «Έχουμε εισπράξει ήδη των 206 εκατ. ευρώ από τις επιστρεπτέες στα μέσα του μήνα», τόνισε ο κ. Σταϊκούρας.
«Φόρος εισοδήματος φυσικών προσώπων με την πρώτη δόση στο τέλος του μήνα έχει βεβαιωθεί 1,8 δις. κι έχουμε εισπράξει 523 εκατ. ευρώ. Στον φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων η βεβαίωση είναι 1,3 δις. και έχουμε εισπράξει 188 εκατ. Οι πολίτες είναι συνεπείς στις φορολογικές υποχρεώσεις τους, κάτι που οφείλεται στη μείωση των φόρων», πρόσθεσε στη συνέχεια.
Δημοσιονομικός χώρος
«Αυτή τη στιγμή έχουμε μια εικόνα που πρέπει να επιβεβαιωθεί. Πρέπει να δούμε πού οφείλονται, για να επιστρέψουμε στην κοινωνία το μέρισμα. Αν οφείλονται στο ότι οι πολίτες πλήρωσαν εμπροσθοβαρώς μεγάλο κομμάτι του ΕΝΦΙΑ, περίπου το 50% του ΕΝΦΙΑ έχει πληρωθεί, τα έσοδα που θα μας λείψουν στο μέλλον, καθώς είχαμε προϋπολογίσει στις 10 δόσεις. Αν τα έσοδα οφείλονται στο ότι έχουμε υψηλότερη ανάπτυξη, στον τουρισμό, επομένως έχουν πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, θα εκτιμηθούν, θα ποσοτικοποιηθούν και στο σύνολό τους θα αποδοθούν στην κοινωνία. Ο υψηλότερος ΦΠΑ έχει ήδη επιστρέψει στην κοινωνία», τόνισε χαρακτηριστικά ο υπουργός.
Φορολογικά έσοδα
Σύμφωνα με τον ίδιο, τα υψηλότερα φορολογικά έσοδα επιστρέφονται στην κοινωνία, κάτι που θα υπάρξει και τον Σεπτέμβριο. Το πόσο και του πού θα διοχετευθεί θα εξεταστεί τον Σεπτέμβριο.
Όπως τόνισε, εξαρτάται και από τις εξελίξεις στην ενέργεια τον χειμώνα, διότι μπορεί ο κρατικός προϋπολογισμός να χρειαστεί να ενισχύσει περισσότερο από τα 6 δις. που έχει εκτιμήσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις για ηλεκτρικό ρεύμα και φυσικό αέριο.
«Πρέπει να δούμε τι θα κάνουμε με την παρέμβαση για τα καύσιμα από τον Σεπτέμβριο για το τελευταίο τρίμηνο του έτους, οπότε δεν έχουμε ακόμα εικόνα. Δημοσιονομικός χώρος θα υπάρξει, αφού η εκτίμηση του προϋπολογισμού είναι καλή, και θα διοχετευτεί στην κοινωνία. Το πού θα εξαρτηθεί από τις συνθήκες στην πραγματική οικονομία τον Σεπτέμβριο», σημείωσε.
Πληθωρισμός
Η λογική της κυβέρνησης είναι της μείωσης φόρων και ασφαλιστικών εισφορών και σε δεύτερο επίπεδο της αύξησης των δαπανών, σύμφωνα με τον κ. Σταϊκούρα, ο οποίος είπε: «Η κρίση που υπάρχει στον πληθωρισμό είναι υψηλότερη από τις αρχικές εκτιμήσεις παγκοσμίως. Στη χώρα μας το πρώτο 5μηνο είχαμε αρνητικό πληθωρισμό. Εκτιμάται ότι θα έχουμε υψηλότερο πληθωρισμό, το 2023 ωστόσο το ποσοστό θα πέσει το μισό. Οφείλουμε να στηρίξουμε το διαθέσιμο του πολίτη και να χτίσουμε ταμειακά διαθέσιμα».
Συνέντευξη Υπουργού Οικονομικών στον Real Fm με τον Ν. Χατζηνικολάου | 30.6.2022
Ο Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξή του στον RealFm 97,8 και στους Νίκο Χατζηνικολάου και Αντώνη Δελλατόλα δήλωσε ότι “70% με 90% στο επόμενο εξάμηνο μέχρι το τέλος της χρονιάς θα είναι μειωμένη η επιβάρυνση των νοικοκυριών, των επιχειρήσεων και των αγροτών σε σχέση με αυτό που θα είχαν στους λογαριασμούς. Για να έχουμε μια αίσθηση των μεγεθών στο σύνολο του έτους, η επιδότηση ρεύματος και φυσικού αερίου εκτιμούμε ότι θα προσεγγίσει και θα υπερβεί τα 6 δισ. ευρώ”.
“2,4 δισ. έχουμε δώσει μέχρι Ιούνιο και για το δεύτερο εξάμηνο εκτιμούμε ότι θα είναι άλλα 3,6 δισ. ευρώ. Συνεπώς έχουμε ενσωματώσει στις εκτιμήσεις μας την αύξηση του κόστους το επόμενο χρονικό διάστημα, παρεμβαίνουμε με τη ρύθμιση που χθες νομοθετήσαμε” σχολίασε.
Για τα αναδρομικά είπε ότι “δεν είχαμε και δεν έχουμε το δημοσιονομικό χώρο. Υπάρχουν διατάξεις που ψήφισε το κοινοβούλιο, σεβόμαστε τις αποφάσεις της ελληνικής δικαιοσύνης”.
“Προσπαθούμε και θα υλοποιήσουμε όλες τις τελεσίδικες αποφάσεις της δικαιοσύνης” επεσήμανε.
“Τα ταμειακά διαθέσιμα είναι 39 δισ. ευρώ. Άρα είναι σε ασφαλή επίπεδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ πολύ υψηλότερα από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο. Το πρόβλημα δεν έγκειται στους πόρους αλλά στον δημοσιονομικό χώρο” τόνισε ο υπουργός.















