Δελτίο Τύπου – Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα σε Επίκαιρη Ερώτηση του Βουλευτή του Κινήματος Αλλαγής κ. Μιχάλη Κατρίνη για την επιστρεπτέα προκαταβολή
Κύριε Συνάδελφε,
Η Κυβέρνηση αντιμετωπίζει τις επιπτώσεις της πανδημίας του κορονοϊού με υπευθυνότητα και αποτελεσματικότητα.
Αποδεικνύεται ότι διαθέτει σχέδιο για τη στήριξη της οικονομίας.
Σχέδιο συνεκτικό, ολοκληρωμένο και δυναμικό.
Σχέδιο που ξεδιπλώνεται, μεθοδικά και αποφασιστικά, με σημαντικές εμπροσθοβαρείς δράσεις, σε 4 φάσεις, με βασικούς στόχους την ενίσχυση του δημόσιου συστήματος υγείας, τη στήριξη της απασχόλησης, την ενδυνάμωση της ρευστότητας των επιχειρήσεων, την τόνωση της κοινωνικής συνοχής.
Βασικός πυλώνας στήριξης των επιχειρήσεων, στην παρούσα φάση της κρίσης, υπήρξε το μέτρο της επιστρεπτέας προκαταβολής.
Το μέτρο αυτό, το οποίο εγκρίθηκε άμεσα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, απευθυνόταν, κατά κύριο λόγο, σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, και αφορούσε σε όλους τους κλάδους της ελληνικής οικονομίας.
Είχε ως βασική στόχευση τη στήριξη επιχειρήσεων, που δεν έχουν εύκολη πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό, ώστε να μπορέσουν αυτές να διατηρήσουν τις θέσεις απασχόλησης.
Προστάτευε τους εργαζόμενους, αφού οι ωφελούμενες επιχειρήσεις υποχρεούνται να διατηρήσουν ίδιο αριθμό εργαζομένων για 7 μήνες.
Παρέχει περίοδο χάριτος μέχρι το τέλος του 2021, και στη συνέχεια 40 ισόποσες μηνιαίες δόσεις, με πολύ χαμηλό επιτόκιο.
Η δε χρηματοδότηση είναι ακατάσχετη, αφορολόγητη και μη συμψηφιστέα.
Το μέτρο πέτυχε!
Σε περισσότερες από 51.500 επιχειρήσεις πιστώθηκαν σημαντικά χρηματικά ποσά, συνολικού ύψους 580 εκατ. ευρώ, δηλαδή – κατά μέσο όρο – περίπου 11.000 ευρώ ανά επιχείρηση.
Από αυτές, 7.437 επιχειρήσεις δεν έχουν εργαζόμενους, 29.664 επιχειρήσεις έχουν από 1 έως 5 εργαζόμενους και 11.211 επιχειρήσεις διαθέτουν από 6 έως 20 εργαζόμενους.
Δηλαδή, το 58% των συνόλου των βοηθούμενων επιχειρήσεων διαθέτει από 1 έως 5 εργαζόμενους.
Και το 94% μέχρι 20 εργαζόμενους, αποδεικνύοντας έτσι ότι βοηθήθηκαν κυρίως οι πολύ μικρές και οι μικρές επιχειρήσεις.
Μάλιστα οι επιχειρήσεις από 1 έως 50 εργαζόμενους, που συνιστούν το 84% του συνόλου των επωφελούμενων επιχειρήσεων, μοιράστηκαν το 80% των διαθέσιμων πόρων.
Επιπρόσθετα, στο πρόγραμμα ενίσχυσης κεφαλαίου κίνησης, παρά τα όποια προβλήματα, έχουν ήδη εγκριθεί χορηγήσεις ύψους περίπου 800 εκατ. ευρώ σε 20 ημέρες, όταν, στο αντίστοιχο προηγούμενο πρόγραμμα, το ΤΕΠΙΧ Ι, είχαν εγκριθεί 200 εκατ. ευρώ σε 10 μήνες!
Όλα αυτά συνιστούν ουσιαστική στήριξη της ρευστότητας των επιχειρήσεων, στο μέτρο των δυνατοτήτων της χώρας.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
Κύριε Συνάδελφε,
Το μέτρο πέτυχε!
Τόσο μεγάλα, άμεσα και με αυτό τον τρόπο χρηματικά ποσά από το Δημόσιο δεν έχουν χορηγηθεί ξανά στην Ελλάδα!
Για να γίνει όμως η εκταμίευση γρήγορα, τα διαθέσιμα στοιχεία αφορούσαν τον τζίρο του μηνός Μαρτίου, και τις επιχειρήσεις που τότε εμφάνισαν σημαντική μείωση τζίρου.
Πλέον, δρομολογούνται οι διαδικασίες για τη δεύτερη φάση της επιστρεπτέας προκαταβολής, ύψους περίπου 1,4 δισ. ευρώ.
Στόχος είναι αυτό το πρόγραμμα να τεθεί σε εφαρμογή το 1ο δεκαπενθήμερο του Ιουνίου, και τα ποσά να καταβληθούν στους δικαιούχους μέχρι αρχές Ιουλίου.
Το νέο πρόγραμμα θα αφορά μεγαλύτερο αριθμό επιχειρήσεων, αφού θα ενσωματώνονται πλέον στοιχεία μείωσης τζίρου και Απριλίου και Μαΐου.
Ενώ επιπλέον, θα διευρυνθεί και η περίμετρος των επιχειρήσεων που θα έχουν δικαίωμα συμμετοχής στο σχήμα στήριξης, ώστε να συμπεριληφθούν και επιχειρήσεις που δεν είχαν μπει στην πρώτη φάση.
Θα μπορούν να συμμετάσχουν όλες οι εταιρείες, ανεξαρτήτως νομικής μορφής.
Σε αυτό το πλαίσιο θα εξεταστεί και η ένταξη συγκεκριμένων περιπτώσεων ατομικών επιχειρήσεων που δεν απασχολούν προσωπικό, αλλά ασκούν δραστηριότητα που χρήζει στήριξης.
Θα μπορούν να συμμετάσχουν και οι εταιρείες που έλαβαν δάνειο κατά τον πρώτο γύρο της επιστρεπτέας προκαταβολής, με την προϋπόθεση ότι και τα νέα στοιχεία που θα προκύπτουν για τους μήνες Απρίλιο και Μάιο θα επιβεβαιώνουν τη μείωση του τζίρου τους.
Ωστόσο, από το ποσό που θα προκύπτει ότι δικαιούνται, θα αφαιρείται το ποσό που έχουν ήδη λάβει.
Παράλληλα, προχωρούν τα εργαλεία της επιδότησης επιτοκίου, του κεφαλαίου κίνησης, των εγγυοδοτικών μηχανισμών, της διαμόρφωσης ενός νέου θεσμικού πλαισίου για πιστώσεις σε μικρές επιχειρήσεις.
Ενώ, επίσης, θα μειωθεί γενναία και η προκαταβολή φόρου στις επιχειρήσεις που πλήττονται.
Όλα αυτά συνιστούν ουσιαστική ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
Είμαστε εδώ για να συνεχίζουμε να τις στηρίζουμε.
Προσδοκούμε όμως ότι οι επιχειρήσεις θα αξιοποιήσουν, με υπευθυνότητα και αποτελεσματικότητα, την κρατική στήριξη και θα αναλάβουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης.
Ώστε όλοι μαζί, να τα καταφέρουμε!
Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρασε Επίκαιρη Ερώτηση του Βουλευτή του Κινήματος Αλλαγής κ. Βασίλη Κεγκέρογλουγια την Αμυντική Βιομηχανία
Κύριε Συνάδελφε,
Η Ερώτησή σας αποτελεί μια καλή ευκαιρία για να γίνει ένας ουσιαστικός, τεκμηριωμένος και πάνω σε ρεαλιστική βάση διάλογος για το ευρύτερο ζήτημα της αμυντικής βιομηχανίας στη χώρα μας.
Και μπορεί η τρέχουσα υγειονομική κρίση να μας έχει όλους, κατά κάποιο τρόπο, απορροφήσει, όμως η συζήτηση ενός τέτοιου ζητήματος ούτε άκαιρη ούτε παράταιρη είναι.
Και αυτό γιατί η αμυντική βιομηχανία, εκτός από τον αυτονόητο – δημοσίου συμφέροντος – σκοπό που υπηρετεί, αποτελεί και βασικό πυλώνα της εθνικής οικονομίας.
Έχουμε λοιπόν υποχρέωση, ειδικά την αμυντική βιομηχανία, ως Πολιτεία να τη στηρίξουμε.
Η σημερινή Κυβέρνηση δεν κλείνει τα μάτια μπροστά στα προβλήματα, ούτε τα κλωτσάει λίγο παρακάτω, ούτε τα κρύβει κάτω από το χαλί.
Επιλέγει την δύσκολη οδό επίλυσής τους.
Το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία με τα εκάστοτε συναρμόδια Υπουργεία, εδώ και 11 μήνες εργάζεται, μεθοδικά και σοβαρά, ώστε να διορθώσει υφιστάμενες, διαχρονικές στρεβλώσεις και να στηρίξει τις επιχειρήσεις.
Όμως, απλώς στήριξη επί σαθρών θεμελίων, όχι μόνο δεν επιφέρει το παραμικρό θετικό αποτέλεσμα, αλλά αντίθετα, χάνονται και πολύτιμοι δημόσιοι πόροι, οι οποίοι δεν είναι και απεριόριστοι.
Γι’ αυτό, το σχέδιό μας έχει ως στόχους τόσο την βραχυπρόθεσμη ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας, όσο και την αναπτυξιακή της πορεία.
Ας μιλήσουμε όμως συγκεκριμένα.
Όταν αναλάβαμε το Υπουργείο Οικονομικών, βρήκαμε μια ΕΛΒΟ σε μετέωρη κατάσταση.
Ικανοποιήσαμε όλα τα δίκαια αιτήματα του προσωπικού της, προσπαθώντας να δημιουργήσουμε ένα «δίκτυ ασφαλείας», δεδομένης της κατάστασης της εταιρείας.
Ταυτόχρονα, προχώρησε η διαγωνιστική διαδικασία, η οποία έχει δύο σημαντικούς όρους:
το δικαίωμα του Δημοσίου να μετέχει στη νέα ΕΛΒΟ μέχρι ποσοστού 21%, και
την υποχρέωση των υποψηφίων να καταθέσουν επιχειρηματικό πλάνο για την εταιρεία.
Αυτά, δυστυχώς, ούτε αυτονόητα ήταν, ούτε υπήρχαν σε προηγούμενες διαδικασίες.
Η υγειονομική κρίση, αναγκαστικά και μόνο διαδικαστικά, λόγω μη λειτουργίας των δικαστηρίων, είχε μπλοκάρει τη διαδικασία του διαγωνισμού.
Ωστόσο, έχουν μπει γερά θεμέλια και καθαροί όροι.
Και αυτό προσδίδει κύρος και αξιοπιστία στην όλη διαδικασία, η οποία θα προχωρήσει το συντομότερο δυνατόν, σύμφωνα με τις νομικές δυνατότητες που υπάρχουν.
Για τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αποτελεί ειλημμένη απόφαση της Κυβέρνησης να διασφαλίσει τη θωράκιση της εθνικής άμυνας και να αντιμετωπίσει τόσο το σύνθετο πρόβλημα της λειτουργίας των ναυπηγείων όσο και τις υφιστάμενες εκκρεμότητες ενώπιον της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Παρά την έλευση της πρωτοφανούς πανδημίας και των περιοριστικών μέτρων που ελήφθησαν στη χώρα μας, το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία με τα συναρμόδια Υπουργεία Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Προστασίας του Πολίτη, Ανάπτυξης και Επενδύσεων, συνεχίσει να εργάζεται για την υλοποίηση των διαδικασιών του ν. 4664/2020, λαμβάνοντας πρωτοβουλίες σε πολιτικό και διοικητικό επίπεδο.
Τέλος, δυο λόγια για τα ΕΑΣ.
Το Υπουργείο Οικονομικών, παρότι δεν εποπτεύει τα ΕΑΣ, βρίσκεται σε συνεχή επικοινωνία και παρακολουθεί τη γενικότερη πορεία της εταιρείας, παρέχοντας οικονομική στήριξη, όταν αυτό απαιτείται και δικαιολογείται.
Επί των ζητημάτων προσωπικού, γνωρίζετε ότι όταν υφίσταται εκκρεμοδικία ή έχει αποφανθεί η Δικαιοσύνη, η αρχή της διάκρισης των λειτουργιών, αλλά και ο σεβασμός στη Δικαιοσύνη, δεν επιτρέπουν νομοθετικές ή διοικητικές παρεμβάσεις.
ΔΕΥΤΕΡΟΛΟΓΙΑ
Κύριε Συνάδελφε,
Αναφορικά με την ΕΑΒ, μέσα στο δεκάμηνο, κάναμε πολλά.
Η εταιρεία εξαιρέθηκε από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού φορολογικής ενημερότητας.
Ξεμπερδέψαμε το κουβάρι των εισπράξεων, επιδιώκοντας η επιχείρηση να πατάει «στα δικά της πόδια».
Αποτρέψαμε τον οικονομικό στραγγαλισμό της, παρέχοντας πολύτιμο χρόνο προκειμένου να διευθετήσει τελωνειακές εκκρεμότητες του παρελθόντος.
Νομοθετήσαμε μια ταχεία, αλλά συνάμα και αξιοκρατική, διαδικασία προσλήψεων.
Ανακόψαμε τη χρόνια αιμορραγία σε προσωπικό, μέσω της εξαίρεσης της εταιρείας από την κινητικότητα.
Αποφασίσαμε να τηρείται απαρέγκλιτα η νομιμότητα και η διαφάνεια στις εργασιακές σχέσεις.
Δεν υπάρχει ανοχή ούτε ανεκτικότητα σε γκρίζες ζώνες, που δεν τιμούν κανέναν μας, ούτε την εταιρεία, ούτε τους εργαζόμενους.
Τα δικαιούμενα χρήματα, πρέπει να τα λαμβάνουν νόμιμα οι εργαζόμενοι.
Για να μην υπάρχουν προστριβές με δημόσιους λειτουργούς και ελεγκτικούς μηχανισμούς, οι οποίοι κάνουν τη δουλειά τους και λειτουργούν βάσει της αρχής της νομιμότητας.
Η θέσπιση του επιδόματος επικίνδυνης και ανθυγιεινής εργασίας αποτελεί την έμπρακτη απόδειξη ότι το Υπουργείο όχι μόνο αναλαμβάνει την πρωτοβουλία να δώσει λύσεις και να αποκαταστήσει δίκαια αιτήματα, αλλά και ότι η εμπέδωση και η τήρηση της νομιμότητας, των κανόνων και της τάξης είναι μείζονος σημασίας θέματα για την Πολιτεία.
Παράλληλα, από την αρχή έχουμε καταθέσει σχέδιο με βάση το οποίο δεν θα χαθεί ούτε ευρώ από το συνολικό ποσό που λαμβάνουν, σε θολό πλαίσιο, οι εργαζόμενοι.
Παράλληλα όμως, η ΕΑΒ, δια των εκπροσώπων της, θα πρέπει να προχωρήσει στις συλλογικές διαπραγματεύσεις, οι οποίες χρονίζουν από το 2018, όταν και έληξε η προηγούμενη συλλογική σύμβαση εργασίας τους.
Αλήθεια άραγε, πού είναι η συλλογική σύμβαση εργασίας δύο χρόνια μετά τη λήξη της τελευταίας;
Είμαστε εδώ για να εργαστούμε για την ανάταξη της εταιρείας, δίπλα με τους συντριπτικά πολλούς εργαζόμενους που δεν συμμετέχουν σε παίγνια, σε συνθήκες λογικής και δικαίου.
Η στήριξη της Αμυντικής Βιομηχανίας και των εργαζομένων της, εκ μέρους της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Οικονομικών, είναι αποδεδειγμένη.
Δείτε την Τοποθέτηση του Υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα στην Επιτροπή Δημοσίων Επιχειρήσεων, Τραπεζών, Οργανισμών Κοινής Ωφέλειας και Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης, για τον επαναδιορισμό του Γιάννη Στουρνάρα ως Διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδας:
Δελτίο Τύπου – Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Με αίσθηση καθήκοντος και χωρίς διάθεση πολιτικών λεκτικών συγκρούσεων, θα τοποθετηθώ επί ενός θέματος για το οποίο, το τελευταίο χρονικό διάστημα, λέγονται και γράφονται διάφορα, σηκώνοντας τον γνωστό ελληνικό «κουρνιαχτό».
Δυστυχώς, δεν τηρούμε τη ρήση των προγόνων μας ότι «χρη σιγάν ή κρείσσονα σιγής λέγειν», δηλαδή «πρέπει να σωπαίνεις ή να λες κάτι καλύτερο από τη σιωπή».
Θα τοποθετηθώ, λοιπόν, για τα «ταμειακά διαθέσιμα» ή όπως πληρέστερα θα πρέπει να αποκαλούνται «τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, Κράτους και Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης».
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Ας ξεκινήσουμε από τη διαχρονική εξέλιξη του θέματος.
Γιατί αυτά δεν δημιουργήθηκαν τα τελευταία χρόνια.
Πρώτη, η Κυβέρνηση με κορμό τη Νέα Δημοκρατία, στις αρχές του 2014, έθεσε τις βάσεις και το θεσμικό πλαίσιο για τη διεύρυνση των δυνατοτήτων του Δημοσίου να αντλεί πόρους και να διαχειρίζεται, συγκεντρωτικά, τα ταμειακά του διαθέσιμα.
Ταμειακά διαθέσιμα που μέχρι τότε ήταν διάσπαρτα σε διάφορους λογαριασμούς, σε εμπορικές τράπεζες και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Αυτό, τότε, έγινε με την αναβάθμιση του ρόλου και των αρμοδιοτήτων του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, καθώς και του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, του ΟΔΔΗΧ.
Συγκεκριμένα, η διαδικασία αυτή ξεκίνησε στο τέλος Φεβρουαρίου 2014, με Υπουργική Απόφαση του ομιλούντος, τότε Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών.
Με τη συγκεκριμένη απόφαση, παρασχέθηκε εξουσιοδότηση στον ΟΔΔΗΧ, ως εντολοδόχο του Ελληνικού Δημοσίου, με συμφωνία επαναγοράς (repos), με φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.
Ήταν μία στοχευμένη κίνηση λελογισμένης αξιοποίησης του συγκεκριμένου εργαλείου από την πλευρά του Δημοσίου, με στόχο, όταν κρινόταν απαραίτητο και όχι υποχρεωτικά, με τη συναίνεση των φορέων, να ενισχύεται, βραχυπρόθεσμα, η ρευστότητα του Δημοσίου, μέχρι να αποκατασταθεί σταθερή πρόσβαση στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου.
Η στρατηγική μας αυτή, τότε, εντασσόταν σε ένα πλαίσιο ευρύτερου εξορθολογισμού της δημοσιονομικής διαχείρισης, μέρος της οποίας ήταν:
η συνολική διαχείριση και αξιοποίηση των ταμειακών διαθεσίμων,
η καταγραφή και κατάργηση μη αναγκαίων τραπεζικών λογαριασμών του Ελληνικού Δημοσίου,
ο εντοπισμός των ανενεργών ταμειακών διαθεσίμων,
και η μεταφορά τους στο λογαριασμό του Ελληνικού Δημοσίου στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Πρέπει να τονιστεί ότι υπήρξε και νομοθετική κατοχύρωση της διαδικασίας αξιοποίησης των repos, με σειρά Νόμων (Ν. 4250/2014, Ν. 4254/2014, Ν. 4270/2014).
Αξίζει να τονισθεί ότι τότε, τις σχετικές διατάξεις, ο ΣΥΡΙΖΑ, ως Αξιωματική Αντιπολίτευση, σήμερα όψιμα ομνύων, καταψήφισε συνολικά.
Μάλιστα, η τότε Εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ υποστήριζε, στην Επιτροπή Ισολογισμού και Απολογισμού της Βουλής, στις 27.02.2014, ότι «τα repos του ΟΔΔΗΧ είναι λίγο ιστορία απελπισίας».
Για την Αξιωματική Αντιπολίτευση, τα repos τότε ήταν ιστορία απελπισίας, σήμερα είναι ορθή πολιτική πρακτική.
Άλλη μία κωλοτούμπα!!!
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Ως αποτέλεσμα των παραπάνω πρωτοβουλιών, στις 31.12.2014, η εικόνα των συνολικών ταμειακών διαθεσίμων του Κράτους και των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, ήταν η εξής:
1ον. Τα ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης, με βάση το Δελτίο Δημοσίου Χρέους, ήταν 2,6 δισ. ευρώ.
2ον. Τα ταμειακά διαθέσιμα των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, με βάση τα τελευταία επικαιροποιημένα στοιχεία από την Τράπεζα της Ελλάδος και τον ΟΔΔΗΧ, ήταν 13,4 δισ. ευρώ.
3ον. Τα repos, τα οποία δεν πρέπει να συγχέονται με τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους και των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, από μηδέν (0) που ήταν στις 31.12.2013, διαμορφώθηκαν, σύμφωνα με το Δελτίο Γενικής Κυβέρνησης, στα 8,6 δισ. ευρώ.
Συνεπώς, τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους, στο τέλος του 2014, ανέρχονταν στα 16 δισ. ευρώ.
Να σημειωθεί μάλιστα ότι εάν στα 16 δισ. ευρώ συνυπολογίσουμε ότι, στο τέλος του 2014, η αποτίμηση της συμμετοχής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στις συστημικές τράπεζες ήταν 11,6 δισ. ευρώ, τότε η συνολική «δημόσια περιουσία» που παρέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ ανέρχονταν περίπου στα 28 δισ. ευρώ.
Αυτή η εικόνα δεν άλλαξε τις πρώτες ημέρες του 2015, παρά την υστέρηση εσόδων λόγω της πολιτικής αβεβαιότητας από τις εκλογές και του κινήματος «δεν πληρώνω» που ο ΣΥΡΙΖΑ υποδαύλιζε.
Συνεπώς, Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Αυτή ήταν η εικόνα στο «ταμείο» της χώρας στο τέλος του 2014.
Σημειώνω πως οι τότε εκτιμήσεις ανέφεραν ότι εάν η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ δεν αναλάμβανε οποιαδήποτε πρωτοβουλία, η χώρα θα έπρεπε να καταφύγει σε αυτό το «ταμείο» μετά τις 24 Φεβρουαρίου 2015.
Αυτός ήταν και ο κύριος λόγος που η Νέα Δημοκρατία, ως Κυβέρνηση, επεδίωξε να κλείσει εντός του πρώτου διμήνου, με επωφελή για τη χώρα τρόπο, τη συμφωνία για τη λήψη της τελευταίας δόσης του τότε Προγράμματος.
Αντιθέτως, η νέα Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ διαβεβαίωνε την ελληνική κοινωνία, παρά το γεγονός ότι γνώριζε την αλήθεια, ότι η χώρα δεν έχει ανάγκη από την τελευταία δόση της δανειακής σύμβασης.
Στη συνέχεια, δε, προσυπέγραφε, στις 20 Φεβρουαρίου 2015, ότι η δόση θα εκταμιευθεί, εν συνόλω, στο τέλος της εκκρεμούσας τότε αξιολόγησης.
Αυτή όμως η στάση της τότε Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε άμεσα άρδην, όταν, βρισκόμενη σε αδιέξοδο που η ίδια δημιούργησε, αδυνατούσε να καλύψει τρέχουσες πιεστικές ταμειακές ανάγκες της χώρας.
Για το λόγο αυτό προέβη σε μία σειρά ενεργειών, αξιοποιώντας και διευρύνοντας το πλαίσιο ρυθμίσεων που είχε θεσπιστεί από την προηγούμενη Κυβέρνηση με κορμό τη Νέα Δημοκρατία.
Αρχικά κατατέθηκε τροπολογία στο νομοσχέδιο για την ανθρωπιστική κρίση, τον Μάρτιο του 2015, με την οποία οι Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης θα μπορούσαν να μεταφέρουν τα ταμειακά διαθέσιμά τους, προς επένδυση, στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Στη συνέχεια, μόλις τον επόμενο μήνα, τον Απρίλιο του 2015, η τότε Κυβέρνηση προχώρησε στην κύρωση Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, με την οποία αυτή η μεταφορά των ταμειακών διαθεσίμων των Φορέων γινόταν υποχρεωτική.
Αυτά συνεπώς σχετικά με τις νομοθετικές πρωτοβουλίες διαδοχικών Κυβερνήσεων για τα ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους και των Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, στις εμπορικές τράπεζες και την Τράπεζα της Ελλάδος.
Και ερχόμαστε στον Αύγουστο του 2017.
Τότε, εξαιτίας της αναξιοπιστίας της Κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, με Υπουργική Απόφαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών ανοίγει λογαριασμός στην Τράπεζα της Ελλάδος, με τίτλο «Ελληνικό Δημόσιο – Λογαριασμός Δημιουργίας Αποθεματικού Προσόδων από τις αγορές Κεφαλαίου».
Με την ίδια Απόφαση, καθορίστηκε η πιστωτική και χρεωστική κίνηση του Λογαριασμού από τη Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
Ειδικότερα, οι πιστώσεις θα γίνονται από τη μεταφορά 3 ποσών:
Του καθαρού εσόδου κατόπιν υποδείξεως του ΟΔΔΗΧ, που προκύπτει από την προσφυγή του Ελληνικού Δημοσίου στην αγορά κεφαλαίων μέχρι τη λήξη του τρίτου προγράμματος στήριξης.
Ποσών κατόπιν υποδείξεως του ΟΔΔΗΧ, που προέρχονται από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Στήριξης, με σκοπό τη δημιουργία ταμειακού αποθέματος για την ασφαλή πρόσβαση της χώρας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίων.
Ποσών από τα ταμειακά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου.
Ο συγκεκριμένος λογαριασμός, και μόνο, αποτελεί το λεγόμενο «μαξιλάρι ασφαλείας», όπως επιβεβαίωσε και ο κ. Τσακαλώτος, με άρθρο του στη «Ναυτεμπορική», στις 23.12.2019.
Και όχι τα ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης και των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
Και αυτό το ποσό δεν μπορεί να αξιοποιηθεί χωρίς τη σύμφωνη γνώμη του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, μέσα μάλιστα από αυστηρές διαδικασίες και προϋποθέσεις.
Να σημειωθεί ότι εκείνη την περίοδο, με πέντε (5) τον αριθμό αλλεπάλληλες κοινοβουλευτικές ερωτήσεις μου προς τον τότε Υπουργό Οικονομικών, σε συνθήκες μάλιστα σχετικά ήρεμες, είχα ζητήσει να ενημερωθώ για τους σχετικούς χειρισμούς της τότε Κυβέρνησης και τις πιστώσεις αυτού του λογαριασμού, αλλά και συνολικά για τα ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους.
Αντιθέτως, εγώ είμαι εδώ, να δώσω απαντήσεις και στοιχεία.
Γιατί σέβομαι την κοινοβουλευτική διαδικασία!
Σέβομαι τους Συναδέλφους, όλων των πολιτικών πτερύγων!
Και πρωτίστως, σέβομαι τον ελληνικό λαό!
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Συνοψίζω, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία:
1ον. Τα repos, από 8,6 δισ. ευρώ στο τέλος του 2014, διαμορφώθηκαν στα 19,2 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2019, και σήμερα είναι στα 33,8 δισ. ευρώ.
2ον. Τα συνολικά ταμειακά διαθέσιμα Κράτους και Φορέων Γενικής Κυβέρνησης, από 16 δισ. ευρώ στο τέλος του 2014, διαμορφώθηκαν στα 27 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2019, χωρίς τον ειδικό Λογαριασμό, και σήμερα είναι στα 21 δισ. ευρώ.
Η μικρή μείωση σε αυτά οφείλεται στην κάλυψη χρηματοδοτικών αναγκών του Ελληνικού Δημοσίου, όπως είναι:
η πρόωρη εξόφληση μέρους των δανείων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το Νοέμβριο του 2019,
η σταδιακή μείωση Εντόκων Γραμματίων Ελληνικού Δημοσίου, από τον Σεπτέμβριο του 2019 έως τον Φεβρουάριο του 2020,
και η μερική ενίσχυση του τακτικού αποθεματικού του Υπουργείου Οικονομικών για να αντιμετωπιστούν οι οικονομικές επιπτώσεις από την εξάπλωση του κορονοϊού.
3ον. Η αποτίμηση της συμμετοχής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στις συστημικές τράπεζες, από 11,6 δισ. ευρώ στο τέλος του 2014, κατρακύλησε στο 1,6 δισ. ευρώ τον Ιούνιο του 2019.
4ον. Συνεπώς, η συνολική «δημόσια περιουσία», από 28 δισ. ευρώ στο τέλος του 2014, διαμορφώθηκε στο ίδιο ύψος τον Ιούνιο του 2019, χωρίς τον ειδικό λογαριασμό.
Τέλος Μαρτίου, το συνολικό «ταμείο» ανέρχεται στα 36,6 δισ. ευρώ, και αναλύεται ως εξής:
15,7 δισ. ευρώ, που αποτελείται, κυρίως, από την τελευταία εκταμίευση από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας προς τη χώρα μας και τα υπερ-πλεονάσματα της προηγούμενης περιόδου (9 δισ. ευρώ από δόση του ΕΜΣ [που δεν πήγε στην πραγματική οικονομία], 3 δισ. ευρώ από εκδόσεις χρέους και 3,7 δισ. ευρώ από τα υπερ-πλεονάσματα].
Το ποσό αυτό χρειάστηκε «να κρατηθεί στην άκρη» λόγω της αναξιοπιστίας της τότε Κυβέρνησης και της αδυναμίας της να δανειστεί με χαμηλό επιτόκιο από τις αγορές.
10,7 δισ. ευρώ, που είναι τα διαθέσιμα των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, που τηρούνται σε εμπορικές τράπεζες και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
10,2 δισ. ευρώ, που είναι τα ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σας παρουσίασα αναλυτικά, όπως δεν έχει γίνει ποτέ στην Ολομέλεια την τελευταία δεκαετία, την εικόνα του «ταμείου» της χώρας.
Με βάση τα στοιχεία, προκύπτουν ορισμένα χρήσιμα συμπεράσματα:
1ον. Τα ταμειακά διαθέσιμα Κράτους και Φορέων Γενικής Κυβέρνησης υπήρχαν και υπάρχουν.
Δεν τα ανακάλυψε ο ΣΥΡΙΖΑ.
Τα διαθέσιμα αυτά αυξάνουν ή μειώνονται ανάλογα με τις εκδόσεις νέου χρέους που κάνει το Κράτος, όπως είναι η πρόσφατη επιτυχής έκδοση 7ετούς ομολόγου του Ελληνικού Δημοσίου, καθώς και ανάλογα με την εξυπηρέτηση του χρέους, με το ύψος των Εντόκων Γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου και με την αποπληρωμή του δανείου από το ΔΝΤ.
Για παράδειγμα, αν η προηγούμενη Κυβέρνηση αποπλήρωνε το μέρος του δανείου προς το ΔΝΤ, που «δεν πρόλαβε» όπως και πολλά άλλα, κάτι που έκανε άμεσα η σημερινή Κυβέρνηση, θα χρησιμοποιούσε πόρους από αυτά τα διαθέσιμα και το ποσό που θα παρέδιδε, θα ήταν μικρότερο, κατά 2,8 δισ. ευρώ.
Και εάν μείωνε τα έντοκα γραμμάτια, όπως έγινε μετά τον Ιούλιο του 2019, θα ήταν λιγότερο κατά επιπλέον 4,5 δισ. ευρώ.
Επιλογές ωφέλιμες για τη χώρα και τους πολίτες, που έκανε η σημερινή Κυβέρνηση!
2ον. Άλλο «ειδικός λογαριασμός αποθεματικού» και άλλο ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης και των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
Όλα μαζί αυτά τα ποσά συνθέτουν το συνολικό «ταμείο» της χώρας.
Η διαφορά όμως αυτών είναι ότι η χρήση του «ειδικού λογαριασμού» γίνεται μόνο με αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις, που επιβλήθηκαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
3ον. Η συνολική «περιουσία» που παρέλαβε ο ΣΥΡΙΖΑ στο τέλος του 2014, δηλαδή τα ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους και η αποτίμηση της συμμετοχής του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας στις εμπορικές τράπεζες, είναι στα ίδια επίπεδα με την «περιουσία» που παρέδωσε τον Ιούνιο του 2019, εάν εξαιρεθεί ο «ειδικός λογαριασμός».
4ον. Το Υπουργείο Οικονομικών, επί Κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας, σεβόμενο τις διαδικασίες κοινοβουλευτικού ελέγχου και τις αρχές της διαφάνειας, είναι παρόν στη Βουλή και τοποθετείται, τιμώντας τον κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, εν αντιθέσει με την πρακτική που ακολουθούσε ο ΣΥΡΙΖΑ.
Απόλυτη διαφάνεια, παντού!
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Κλείνοντας, και αφού μίλησα για τα ταμειακά διαθέσιμα, δεν μπορώ παρά να καταθέσω ορισμένες εύλογες, εκτιμώ, απορίες και προβληματισμούς που προκαλούν οι θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για τη χρήση των πόρων αυτών στο πλαίσιο της αντιμετώπισης της πανδημίας του κορονοϊού:
1ον. Μας κατηγορεί η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι τα μέχρι σήμερα μέτρα που έχουμε λάβει, δεν είναι αρκετά και ότι θα έπρεπε να χρησιμοποιήσουμε, εμπροσθοβαρώς, μεγαλύτερο μέρος – αν όχι το σύνολο – των ταμειακών διαθεσίμων.
Την ίδια στιγμή, μας κατηγορεί ότι μειώνουμε τα ταμειακά διαθέσιμα!
Τελικά τι ακριβώς προτείνει ο ΣΥΡΙΖΑ;
Την εξάντληση των διαθεσίμων ή την διατήρησή τους, τουλάχιστον σε ικανοποιητικό βαθμό;
Δεν γίνεται και το ένα και το άλλο!
2ον. Μας παρουσίασε η Αξιωματική Αντιπολίτευση ένα πακέτο μέτρων, συνολικού ύψους 26,3 δισ. ευρώ, για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων του κορονοϊού.
Επιπλέον, στη συνέχεια μοίρασε, και συνεχίζει να μοιράζει κάθε μέρα, υποσχέσεις για στήριξη κλάδων με επιπλέον πόρους, που δεν είχαν συμπεριληφθεί στις αρχικές προτάσεις της.
Δηλαδή, η Αξιωματική Αντιπολίτευση υιοθετεί πλήρως τη λογική του «περάστε κόσμε»!
Το «Πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης», στα καλύτερά του!
3ον. Αναγνώρισε η Αξιωματική Αντιπολίτευση – όψιμα, βεβαίως – την ανάγκη χορήγησης αναστολών για την πληρωμή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
Μάλιστα, ακολουθώντας την προσφιλή τακτική της ανεύθυνης πλειοδοσίας, έκανε προκαταβολικά λόγο για 6μηνη αναστολή, η οποία, «εάν κριθεί απαραίτητο», μπορεί να επεκταθεί στους 9 μήνες, και μάλιστα για όλες τις φορολογικές υποχρεώσεις.
Ωστόσο, εξακολουθεί να μη λαμβάνει υπόψη το ταμειακό κόστος ύψους έως 12 δισ. ευρώ, το οποίο προκύπτει από τις εν λόγω αναστολές.
Δεν αντιλαμβάνεται, δηλαδή, το προφανές: ότι τα χρήματα αυτά, που θα αποτελούσαν έσοδα του Κράτους, δεν θα είναι διαθέσιμα στον χρόνο που είχε προγραμματιστεί, ώστε να χρηματοδοτήσουν δαπάνες για την αντιμετώπιση της κρίσης.
Συνεπώς, τα ταμειακά διαθέσιμα πρέπει να καλύψουν, άμεσα, αυτές τις μεγάλες «ταμειακές τρύπες».
Με αποτέλεσμα, αθροίζοντας μόνο τα δημοσιονομικά μέτρα του ΣΥΡΙΖΑ και τις φορολογικές και ασφαλιστικές αναστολές, ο συνολικός λογαριασμός να προσεγγίζει τα 26 δισ. ευρώ.
Υπερβαίνοντας τα ταμειακά διαθέσιμα!
Έτσι η χώρα θα έπρεπε να χρησιμοποιήσει πόρους και από τον «ειδικό λογαριασμό», οδεύοντας ουσιαστικά προς ένα νέο μνημόνιο.
Εμείς αυτό θα το αποφύγουμε!
Επιπλέον, η Αξιωματική Αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι το μέτρο των αναστολών δεν θα έχει ούτε δημοσιονομικό κόστος, «αφού οι υποχρεώσεις θα αποπληρωθούν, απλώς σε διαφορετικό χρονικό διάστημα».
Παραβλέπει όμως ότι η πλήρης εξόφλησή τους, με βάση το χρόνο των αναστολών, θα ξεπεράσει τα όρια του τρέχοντος οικονομικού έτους.
Δημιουργώντας και δημοσιονομικό κόστος!
Τελικά, η Αξιωματική Αντιπολίτευση αυτά τα λέει για να τα πει ή τα λέει από «άγνοια κινδύνου»;
4ον. Προεξοφλεί η Αξιωματική Αντιπολίτευση, αυθαίρετα, ότι οι επιστροφές κερδών, συνολικού ύψους 3,5 δισ. ευρώ, από τα ελληνικά ομόλογα που διακρατεί το Ευρωσύστημα [ANFAs και SMPs], μπορούν να πραγματοποιηθούν άμεσα, μολονότι η ίδια είχε δεσμευθεί, από το 2018, η καταβολή τους να γίνει σε δόσεις, έως τον Ιούνιο του 2022, και υπό την προϋπόθεση της επιτυχούς ολοκλήρωσης των αξιολογήσεων της ενισχυμένης εποπτείας, στην οποία η ίδια μας έβαλε.
Ασύλληπτα πράγματα.
Μήπως εδώ ταιριάζει το «στερνή μου γνώση, να σ’ είχα πρώτα»;
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σε κάθε περίπτωση, ο καθένας κρίνεται και αξιολογείται.
Η Κυβέρνηση θα συνεχίσει τις προσπάθειες, με αισθήματα ευθύνης και δικαίου, για να ανταποκριθεί στην παρούσα πρωτόγνωρη κατάσταση, αξιοποιώντας όλα τα διαθέσιμα μέσα, με γνώμονα τη βέλτιστη δυνατή αντιμετώπιση των έκτακτων συνθηκών, αλλά και με το βλέμμα στη μετά-κορονοϊό εποχή.
Το πότε, το πώς και σε ποιο βαθμό θα αξιοποιήσει το κάθε μέσο που έχει στη διάθεσή της, αποτελεί συνάρτηση της χρονικής διάρκειας, της έντασης και της εξέλιξης του προβλήματος.
Σας καλώ να προσπαθήσουμε, αθροίζοντας δυνάμεις, να λειτουργήσουμε από την ίδια πλευρά του «τραπεζιού», για να αντιμετωπίσουμε την ιδιαίτερα δύσκολη κατάσταση.
Οι συνθήκες το επιβάλλουν!
Δείτε εδώ την απάντηση του ΥΠΟΙΚ στον κ. Τσακαλώτο:
Δείτε τις Απαντήσεις – Παρεμβάσεις του Υπουργού Οικονομικών προς τους Κοινοβουλευτικούς Εκπροσώπους και προς τον Γραμματέα του ΜΕΡΑ25 κ. Βαρουφάκη, μετά την Ομιλία του, κατά τη συζήτηση του σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Υγείας «Κύρωση της από 20.3.2020 Π.Ν.Π. “Κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κινδύνου διασποράς του κορονοϊού COVID-19, τη στήριξη της κοινωνίας και της επιχειρηματικότητας και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και της δημόσιας διοίκησης” (Α’68) και άλλες διατάξεις».
Δελτίο Τύπου – Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σε παγκόσμιο επίπεδο, η πανδημία του κορονοϊού θέτει υπό δοκιμασία το ανεκτίμητο αγαθό της υγείας, τα συστήματα – πρωτίστως τα δημόσια – που το υπηρετούν, τις αντοχές των κοινωνιών και των οικονομιών.
Καμία χώρα δεν είναι αρκετά ισχυρή και έτοιμη, ώστε να ανταπεξέλθει μόνη της στις τεράστιες επιβαρύνσεις που γεννά η πανδημία.
Απολύτως ασφαλή και μόνιμα καταφύγια δεν υπάρχουν, ούτε για τα «βουβάλια» ούτε για τους «βατράχους».
Ο εχθρός είναι κοινός.
Επομένως, απαιτούνται κοινές ευρωπαϊκές λύσεις.
Λύσεις ουσιαστικές, τολμηρές και ανάλογες με τη σοβαρότητα της κατάστασης, απαλλαγμένες από όρους, περιορισμούς και αγκυλώσεις του παρελθόντος.
Είναι γεγονός ότι σε αυτή την κρίση, οι Υπουργοί Οικονομικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί έλαβαν σημαντικές και γρήγορες αποφάσεις, ενεργοποιώντας μέτρα, τόσο στο δημοσιονομικό πεδίο όσο και για την ενίσχυση της ρευστότητας στην οικονομία.
Οι δημοσιονομικοί στόχοι και περιορισμοί ήρθησαν, ώστε οι Κυβερνήσεις – μεταξύ των οποίων και της Ελλάδας – να έχουν την αναγκαία ευελιξία για τη λήψη μέτρων αντιμετώπισης της πανδημίας και των επιπτώσεών της, ενώ το πλαίσιο των κρατικών ενισχύσεων και των δημοσίων συμβάσεων έγινε πιο ελαστικό.
Περαιτέρω, παρασχέθηκε ευελιξία στη χρήση και μεταφορά πόρων εντός και από τα διαρθρωτικά και περιφερειακά ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ ενεργοποιήθηκε το εργαλείο ενίσχυσης έκτακτης ανάγκης για τα συστήματα υγείας.
Αντίστοιχα έπραξε και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα στο νομισματικό πεδίο.
Διεύρυνε την επιλεξιμότητα εταιρικών χρεογράφων στο υφιστάμενο πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης και προχώρησε σε νέο, στοχευμένο πρόγραμμα, στο οποίο, για πρώτη φορά από το 2015, τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου είναι αποδεκτοί τίτλοι.
Επίσης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα επανέφερε την παρέκκλιση (waiver) που επηρεάζει την καταλληλότητα των ομολόγων που εκδίδει ή εγγυάται η Ελληνική Δημοκρατία και τα οποία χρησιμοποιούνται ως εξασφαλίσεις στις πράξεις νομισματικής πολιτικής του Ευρωσυστήματος.
Υπενθυμίζεται ότι, από το 2018, τα ελληνικά ομόλογα δεν γίνονταν αποδεκτά ως ενέχυρα, καθώς δεν πληρούσαν τις ελάχιστες απαιτήσεις πιστοληπτικής διαβάθμισης που ορίζει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Αυτές οι αποφάσεις διευρύνουν σημαντικά τις πηγές χρηματοδότησης των ελληνικών τραπεζών και κατ’ επέκταση ενισχύουν την ικανότητά τους να στηρίξουν την πραγματική οικονομία, τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά.
Επιπλέον, αναμένεται να έχουν θετική επίδραση στην εμπορευσιμότητα και τις αποτιμήσεις των ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου.
Όμως, Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
είναι σαφές ότι τα προαναφερθέντα, αν και ιδιαίτερα χρήσιμα, δεν αρκούν για μια δοκιμασία με τα χαρακτηριστικά της σημερινής.
Είναι απαραίτητο, σε μια λογική πραγματικής αλληλεγγύης, να ριχτούν στη «μάχη» και άλλα ισχυρά «όπλα».
Και αυτή είναι η θέση της χώρας που διατύπωσα και στο προχθεσινό Eurogroup.
Θέση την οποία θα επαναλάβω σήμερα.
Η επενδυτική πρωτοβουλία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τη στήριξη των συστημάτων υγειονομικής περίθαλψης, των επιχειρήσεων και της αγοράς εργασίας με τη διάθεση πόρων από τα διαρθρωτικά ταμεία, καθώς και η πρόταση της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για ένα πανευρωπαϊκό ταμείο εγγυήσεων, που, μέσω μόχλευσης, θα μπορούσε να κινητοποιήσει πρόσθετη χρηματοδότηση για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, κινούνται στη σωστή κατεύθυνση.
Και έχουν ουσιαστικά συμφωνηθεί.
Το ίδιο ισχύει, με παρατηρήσεις από ορισμένα κράτη-μέλη, για τη σύσταση και υλοποίηση ενός προσωρινού ταμείου για τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας (SURE).
Ως προς τις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης για αξιοποίηση των πιστοληπτικών γραμμών για όλα ανεξαιρέτως τα κράτη-μέλη, δεν έχει υπάρξει ακόμη οριστική συμφωνία.
Θέση της χώρας είναι να υπάρξει ευελιξία και προϋποθέσεις που να ανταποκρίνονται στις ανάγκες της παρούσας συγκυρίας, σχετιζόμενες αποκλειστικά με το εξωγενές και συμμετρικό σοκ στην οικονομία.
Ακόμη όμως και με αυτές τις πανευρωπαϊκές παρεμβάσεις, ύψους άνω των 500 δισ. ευρώ, η θέση μου είναι ότι οι ανάγκες στην αδρανοποιημένη και χειμαζόμενη από την υγειονομική κρίση πραγματική οικονομία και στον παραγωγικό ιστό της, είναι πολύ μεγαλύτερες.
Συνεπώς το συνολικό ευρωπαϊκό σχέδιο πρέπει να είναι πιο φιλόδοξο.
Με άγρυπνο το «μάτι» στον κορονοϊό, αλλά και με το βλέμμα στην επιστροφή στην κανονικότητα της οικονομίας.
Γι’ αυτό το λόγο πιστεύουμε ότι απαιτούνται – και διεκδικούμε – επιπλέον πρωτοβουλίες που θα προσφέρουν επιπλέον ενέσεις ρευστότητας στις εθνικές και την ευρωπαϊκή οικονομία, με την έκδοση ενός κοινού ευρωπαϊκού αξιογράφου καθώς και άλλων καινοτόμων λύσεων, με την αξιοποίηση του τρέχοντος ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, με την αναδιάταξη και ενίσχυση του προσεχούς Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου. Όλα αυτά θα μπορούσαν να χρηματοδοτήσουν τις ανάγκες για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης και την ανάκαμψη της επόμενης μέρας.
Πρέπει όλοι να συνειδητοποιήσουμε πως τα μεγάλα οράματα προσεγγίζονται με μεγάλες αποφάσεις και γενναίες πράξεις.
Πράγματι, τις προηγούμενες ημέρες, οι σχετικές διαβουλεύσεις ήταν πυκνές.
Εντούτοις, το Eurogroup δεν κατέληξε σε συμφωνία επί αυτού του πιο φιλόδοξου σχεδίου.
Ευελπιστώ πως θα αυτό θα γίνει σήμερα.
Με ένα συνεκτικό πακέτο μέτρων που θα αποδεικνύει καταρχήν ότι αυτές εμφορούνται από την αξία της αλληλεγγύης, που αποτελεί την απαρχή της ευρωπαϊκής ιδέας και τη βάση του ευρωπαϊκού οικοδομήματος, και αφετέρου δεν θα είναι κατώτερες των περιστάσεων, ούτε θα δείχνουν ατολμία και απροθυμία.
Αυτά περιμένουν όλοι οι πολίτες στην Ευρώπη.
Η Ελλάδα, τους τελευταίους μήνες, συμμετέχει με ισχυρή και ισότιμη πλέον φωνή στο Eurogroup.
Κερδίζει χαμένη αξιοπιστία.
Καταθέτει, σε κάθε συνεδρίαση στέρεα επιχειρήματα, και όχι θεωρητικά ιδεοληπτικά νεφελώματα.
Κερδίζει βαθμούς ευελιξίας, που ήταν αδιανόητοι πριν λίγους μήνες.
Δελτίο Τύπου – Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής
Δείτε το video:
Συνεδριάζουμε σήμερα σε ειδικές συνθήκες δημόσιας υγείας.
Αρκετοί συνάνθρωποί μας «φεύγουν» από τη ζωή.
Γι’ αυτό το γεγονός, εκφράζω τη θλίψη μου.
Εκφράζω ταυτόχρονα την ευγνωμοσύνη μου σε αρκετούς Έλληνες που αγωνίζονται με υψηλό αίσθημα ευθύνης, για την αντιμετώπιση του κορονοϊού.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Εισαγωγικά τονίζω ότι στον κώδικα των αξιών μας, πρώτη προτεραιότητα αποτελεί η υπεράσπιση της ανθρώπινης ζωής και η προστασία του αγαθού της δημόσιας υγείας.
Και έπεται η οικονομία.
Οι προσπάθειες της Κυβέρνησης απέναντι στην εξάπλωση του κορονοϊού και των συνεπειών της, διέπονται από αυτή την ιεράρχηση.
Αυτές είχαν ξεκινήσει έγκαιρα, είναι καλά σχεδιασμένες και αποφασιστικές.
Στο πεδίο της οικονομίας, λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τις θέσεις και εκτιμήσεις των ειδικών επιστημόνων, τους οποίους από τη θέση αυτή ευχαριστώ, προσπαθούμε να κινηθούμε μεθοδικά, ρεαλιστικά και αποτελεσματικά.
Διαθέτουμε και υλοποιούμε σοβαρό, συνεκτικό και δυναμικό σχέδιο.
Ανακουφίζουμε εργαζόμενους και εργοδότες από το βάρος των οικονομικών τους υποχρεώσεων.
Απλώνουμε «δίχτυ προστασίας» για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στηρίζουμε την κοινωνία και την οικονομία, με αίσθημα δικαίου, στο πλαίσιο των διαθέσιμων εγχώριων και ευρωπαϊκών πόρων.
Κατανέμουμε, με όρους κοινωνικής δικαιοσύνης, το οικονομικό βάρος της υγειονομικής κρίσης.
Το μεγαλύτερο μέρος του βάρους, όπως επιβάλλεται, έχει αναλάβει το Κράτος.
Αλλά σεβόμαστε ταυτόχρονα τις τεράστιες θυσίες της ελληνικής κοινωνίας κατά τα τελευταία 10 χρόνια της κρίσης.
Γι’ αυτό, εφαρμόζουμε πολιτικές ώστε να κρατήσουμε την οικονομία όρθια και ζωντανή, με το βλέμμα μας και στην επόμενη μέρα, στην μετά-κορονοϊό εποχή.
Κινηθήκαμε έγκαιρα και αποφασιστικά:
1ον. Δηλώσαμε ξεκάθαρα, από την πρώτη στιγμή, πως ό,τι χρειάζεται το Υπουργείο Υγείας ως επιπλέον χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση της εξάπλωσης του κορονοϊού, το έχει!
Έτσι ενισχύθηκε και συνεχίζει να ενισχύεται το σύστημα υγείας, με τουλάχιστον 200 εκατ. ευρώ, επιπλέον του υφιστάμενου Προϋπολογισμού του Υπουργείου Υγείας.
2ον. Νομοθετήθηκαν διευκολύνσεις πρόσβασης στην εργασία, για τους εργαζόμενους γονείς με παιδιά, μέσω ευελιξίας ως προς τα ωράρια εργασίας, εξ αποστάσεως εργασίας και δυνατότητας λήψης άδειας ειδικού σκοπού.
Το Δημόσιο συμμετέχει στον επιμερισμό του κόστους.
3ον. Μειώθηκε στο 6%, από 24%, ο ΦΠΑ σε προϊόντα που είναι απαραίτητα για την προστασία από τον κορονοϊό, όπως είναι οι μάσκες, τα γάντια και τα αντισηπτικά.
Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών υπέβαλε αίτημα στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τη χορήγηση απαλλαγής από δασμούς και ΦΠΑ εισαγωγής, σε είδη, ιατρικές συσκευές, εξοπλισμό και υλικά που κρίνονται αναγκαία για την αποφυγή της μετάδοσης της πανδημίας.
4ον. Χορηγείται σε 1,7 εκατομμύρια μισθωτούς, που καλύπτουν τους 8 στους 10 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα, έκτακτη οικονομική ενίσχυση ύψους 800 ευρώ.
Αυτή η ενίσχυση είναι αφορολόγητη, ακατάσχετη και μη συμψηφιστέα.
Παράλληλα όμως, και αυτό αποκρύπτεται από την Αντιπολίτευση, δίνονται και άλλες προβλέψεις: καλύπτουμε τις ασφαλιστικές εισφορές τους, επί του ονομαστικού τους μισθού, για 45 ημέρες.
Επίσης, στους εργαζόμενους αυτούς παρέχεται αναστολή πληρωμής βεβαιωμένων οφειλών προς την εφορία, με δυνατότητα έκπτωσης 25% εάν καταβληθούν εμπρόθεσμα.
Επιπρόσθετα προβλέπεται αναστολή καταβολής δόσεων προς τον ΕΦΚΑ.
Και φυσικά καλύπτονται όλοι οι μισθωτοί με πλήρη, μερική ή εκ περιτροπής απασχόληση.
5ον. Το Δώρο Πάσχα θα καταβληθεί στο σύνολό του.
Θα καταβληθεί από όλες τις επιχειρήσεις, προς όλους τους εργαζόμενους.
Οι επιχειρήσεις που δεν καλύπτονται από τις μέχρι σήμερα προβλέψεις της Πολιτείας, πρέπει να καταβάλουν το Δώρο Πάσχα στις προβλεπόμενες από το νόμο προθεσμίες.
Στην περίπτωση κατά την οποία η εργασιακή σχέση των απασχολουμένων σε επιχειρήσεις τίθεται σε προσωρινή αναστολή, το ποσό του Δώρου Πάσχα που αντιστοιχεί στο χρονικό διάστημα αναστολής της εργασιακής σχέσης καταβάλλεται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό!
Επιπλέον, όπως έχουμε δεσμευτεί, 108.000 εργαζόμενοι στα νοσοκομεία και τα Κέντρα Υγείας της χώρας, ιατρικό, νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό – πάσης φύσεως προσωπικό – , οι εργαζόμενοι στο ΕΚΑΒ, οι εργαζόμενοι στο ΕΟΔΥ, καθώς και όσοι υπηρετούν στη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας, θα λάβουν έκτακτη ενίσχυση, παροχή ηθικής αναγνώρισης!
Εκτιμούμε μέχρι τις 10 Απριλίου!
6ον. Λήφθηκαν μέτρα προστασίας, μέσα από διαφορετικά σχήματα, για 800.000 επιχειρήσεις, δηλαδή περίπου 8 στις 10 νομικά πρόσωπα.
Για τις περισσότερες από αυτές τις επιχειρήσεις, δηλαδή για το 99% αυτών που καλύπτουμε, προβλέπεται, μεταξύ άλλων, αναστολή καταβολής ΦΠΑ και δόσεων βεβαιωμένων οφειλών προς την εφορία.
Για τις δόσεις βεβαιωμένων οφειλών προς την εφορία παρέχεται δυνατότητα έκπτωσης 25%, εάν καταβληθούν εμπρόθεσμα.
Επιπλέον, παρέχεται η δυνατότητα συμψηφισμού, ποσοστού ύψους 25% της αξίας του ΦΠΑ, πληρωτέου το μήνα Απρίλιο, που θα εξοφληθεί ολοσχερώς και εμπρόθεσμα μέχρι τέλος Απριλίου, με οφειλές των ίδιων προσώπων που είναι βεβαιωμένες ή πρόκειται να βεβαιωθούν από τη φορολογική διοίκηση και οι οποίες είναι πληρωτέες από τον Μάιο και μετά.
Τονίζεται ότι προϋπόθεση υπαγωγής στις ευνοϊκές ρυθμίσεις είναι η διατήρηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας!
7ον. Καλύπτονται επιπλέον, μέσα από διαφορετικά σχήματα, 700.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, αυτοαπασχολούμενοι και ιδιοκτήτες μικρών επιχειρήσεων, ανεξαρτήτως νομικής μορφής, που συνιστούν το 75% του συνόλου.
8ον. Θεσπίζεται το χρηματοδοτικό σχήμα της «επιστρεπτέας προκαταβολής» για την περαιτέρω άμεση στήριξη μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, που δραστηριοποιούνται σε όλο το εύρος της οικονομίας και πλήττονται από τις επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης.
Το συνολικό ύψος του χρηματοδοτικού σχήματος, για τον μήνα Απρίλιο μόνο, είναι 1 δισ. ευρώ.
Η ενίσχυση θα χορηγηθεί προς τις επιχειρήσεις απευθείας από το κράτος, μέσω του TAXIS.
Οι επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να αξιοποιήσουν το σχήμα θα πρέπει να εγγραφούν σε ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα της ΑΑΔΕ (myBusinessSupport), από αργά σήμερα το βράδυ ή, το αργότερο, αύριο το πρωί έως τις 10 Απριλίου.
Οι επιχειρήσεις που θα αξιοποιήσουν το σχήμα, καταλαμβάνονται από τη Δευτέρα από τη ρήτρα μη απολύσεων.
9ον. Επιπροσθέτως:
Θα αξιοποιηθούν 1,8 δισ. ευρώ από το Ειδικό Ευρωπαϊκό Επενδυτικό Ταμείο που δημιουργήθηκε για την αντιμετώπιση του κορονοϊού.
Θα υλοποιηθεί εγγυοδοτικό ταμείο για την περίοδο επανεκκίνησης της οικονομίας, με πόρους του ΕΣΠΑ και της Αναπτυξιακής Τράπεζας, συνολικού ύψους 1 δισ. ευρώ.
Το ταμείο αυτό θα εγγυηθεί δάνεια άνω των 3,5 δισ. ευρώ προς μικρομεσαίες και μεγάλες επιχειρήσεις.
Το ποσό αυτό μπορεί και να αυξηθεί, ανάλογα με τη ζήτηση του προϊόντος.
Οι εγγυήσεις θα αφορούν δάνεια κεφαλαίου κίνησης.
Θα διατεθεί ρευστότητα στις τράπεζες από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, προκειμένου αυτές να χορηγήσουν νέα επιχειρηματικά δάνεια, ύψους 2 δισ. ευρώ. Εκτιμώ ότι μετά από σχετικές αποφάσεις του Eurogroup της επόμενης Τρίτης τα ποσά θα είναι ακόμα μεγαλύτερα.
Δημιουργείται εγγυοδοτικός μηχανισμός για δάνεια επενδυτικού σκοπού έως 500 εκατ. ευρώ, σε συνεργασία με τον όμιλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. Όπως ανέφερε πριν ο Πρωθυπουργός, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έδωσε τη σχετική ευελιξία για την αξιοποίηση ακόμα περισσότερων πόρων.
10ον. Διαμορφώνονται μέτρα στήριξης προς κλάδους του πρωτογενούς τομέα που πλήττονται από την υγειονομική κρίση.
Για το σκοπό αυτό διατίθεται, από το Υπουργείο Οικονομικών προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αρχικά, ποσό ύψους 150 εκατ. ευρώ, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν και να υλοποιηθούν αυτά τα μέτρα.
Πρόσθετες πρωτοβουλίες στήριξης αναλαμβάνουμε και για κλάδους της ελληνικής οικονομίας, όπως είναι ο τουρισμός, η ναυτιλία, οι μεταφορές, η ενέργεια κ.ά.
11ον. Η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων προχωρά σε άμεση αποπληρωμή όλων των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων προς τους πολίτες και τις επιχειρήσεις, επιστρέφοντας τα ποσά όλων των υπό έλεγχο υποθέσεων, ύψους έως 30.000 ευρώ.
12ον. Οι τράπεζες και οι διαχειριστές δανείων θα διευκολύνουν την πληρωμή δόσεων των ενήμερων δανείων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις που πλήττονται από την κρίση, στηρίζοντας όμως και την κουλτούρα της συνέπειας στις πληρωμές, γι’ αυτούς που μπορούν να πληρώσουν τις υποχρεώσεις τους.
13ον. Προχωράμε σε παρέμβαση στην αγορά ακινήτων, σε μία λογική διαμοιρασμού του βάρους αυτής της δύσκολης κατάστασης.
Συγκεκριμένα, οι επιχειρήσεις που διακόπτουν υποχρεωτικά τη δραστηριότητά τους λόγω της διάδοσης του κορονοϊού καταβάλλουν το 60% του μισθώματος του επαγγελματικού ακινήτου, σε περίπτωση που το νοικιάζουν.
Το ίδιο ισχύει και για τους εργαζομένους των επιχειρήσεων που διακόπτουν υποχρεωτικά τη δραστηριότητά τους λόγω της διάδοσης του κορονοϊού και αναστέλλεται η σύμβαση εργασίας τους, εφόσον πρόκειται για πρώτη κατοικία.
Παράλληλα, για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων των παραπάνω περιπτώσεων, προβλέπεται η αναστολή πληρωμών των φορολογικών τους υποχρεώσεων και των πληρωμών δόσεων ρυθμίσεων βεβαιωμένων οφειλών.
14ον. Χορηγείται παράταση καταβολής τακτικής επιδότησης ανεργίας, του επιδόματος μακροχρονίως ανέργων και του βοηθήματος ανεργίας σε ελεύθερους επαγγελματίες και αυτοαπασχολούμενους, σε όσους το δικαίωμα επιδότησης έληξε το πρώτο τρίμηνο του 2020.
Επίσης, ενεργοποιούνται άμεσα το πρόγραμμα Κοινωφελούς Εργασίας για 36.500 άνεργους, όπως επίσης και όλα τα προγράμματα στήριξης των ανέργων του Υπουργείου Εργασίας και του ΟΑΕΔ.
Τέλος, από τον μήνα Μάιο θα ξεκινήσουν προγράμματα που θα αφορούν περίπου 100.000 ανέργους.
15ον. Προβλέπεται, και είναι ήδη σήμερα σε τροπολογία, Συμπληρωματικός Κρατικός Προϋπολογισμός, με αύξηση των πιστώσεων του ειδικού λογαριασμού του Υπουργείου Οικονομικών που έχει δημιουργηθεί για την υλοποίηση μέτρων προστασίας την δημόσιας υγείας από τον κορονοϊό.
Οι σχετικές πιστώσεις αυξάνονται κατά 5 δισ. ευρώ.
Αυτό απαιτείται διότι:
Οι αναστολές φορολογικών υποχρεώσεων ξεπερνούν τα 2,1 δισ. ευρώ.
Οι αναστολές ασφαλιστικών υποχρεώσεων και η κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών μισθωτών και ελεύθερων επαγγελματιών διαμορφώνονται στα 1,6 δισ. ευρώ.
Η έκτακτη οικονομική ενίσχυση διαμορφώνεται στα 1,4 δισ. ευρώ.
Η συνολική επιβάρυνση αυτών των μέτρων ανέρχεται στα 5,1 δισ. ευρώ, μόνο για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο.
Αυτή η επιβάρυνση, μαζί με τις πρόσθετες δαπάνες για τη δημόσια υγεία, την «επιστρεπτέα προκαταβολή» για την ενίσχυση της ρευστότητας επιχειρήσεων, την ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα, την ενίσχυση του Προϋπολογισμού για το Δώρο Πάσχα των εργαζομένων που τίθενται σε προσωρινή αναστολή της εργασιακής σχέσης τους, και την έκτακτη ενίσχυση των εργαζομένων στη δημόσια υγεία, ανέρχονται πλέον στα 6,8 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί στο 3,5% του ΑΕΠ.
Και αυτά τα ποσά δεν περιλαμβάνουν την ενίσχυση του παραγωγικού ιστού της οικονομίας, μέσω του ΕΣΠΑ και άλλων Ευρωπαϊκών κονδυλίων.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Θα ήθελα, μπροστά σ’ αυτή την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση που βιώνει όλη η ανθρωπότητα, να ολοκληρώσω την ομιλία μου υπογραμμίζοντας ότι είναι χρέος, όλοι μας, να συμπεριφερόμαστε με ευθύνη, ψυχραιμία και υπομονή, με κοινωνική δικαιοσύνη και αλληλεγγύη, ώστε να βγούμε από αυτή την έκτακτη κατάσταση με το μικρότερο ατομικό και κοινωνικό κόστος, και να δρομολογήσουμε, αμέσως μετά, μία δυναμική επανεκκίνηση της οικονομίας.
Δυστυχώς όμως, η μεμψιμοιρία και η ανεύθυνη πλειοδοσία της Αντιπολίτευσης, ιδίως της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, δεν μου το επιτρέπουν.
Θα ανοίξω συνεπώς μία παρένθεση, δίνοντας συγκεκριμένες απαντήσεις για «να τελειώνουμε» με τα παραμύθια:
1ον. Ισχυρίζεται η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι τα μέτρα ανακοινώνονται σταδιακά, συνιστώντας το «μαρτύριο της σταγόνας».
Αποκρύπτει όμως ότι στο μεσοδιάστημα προέκυψαν δύο κρίσιμες αποφάσεις: αυτές του Eurogroup και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Σε δημοσιονομικό επίπεδο, ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ δεν ισχύει πλέον, ενώ επιπλέον η μείωση των εσόδων εξαιτίας της κρίσης και η αύξηση των δαπανών για τη στήριξη της υγείας, της ρευστότητας των επιχειρήσεων, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής εξαιρούνται από τον υπολογισμό της δημοσιονομικής επίδοσης της χώρας.
Επίσης, μετά την πρόσφατη απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου είναι αποδεκτοί – για το νέο πρόγραμμα – τίτλοι.
Αυτό γίνεται για πρώτη φορά από το 2015, όταν και ξεκίνησε η ποσοτική χαλάρωση, στην οποία η χώρα μας, με αποκλειστική ευθύνη της προηγούμενης Κυβέρνησης, ουδέποτε συμμετείχε.
Αυτές οι αποφάσεις αποτελούν απόδειξη ότι η Ελλάδα αντιμετωπίζεται πλέον ως ένα κανονικό κράτος-μέλος, και όχι ως μία εξαίρεση.
Διευρύνθηκε έτσι τις τελευταίες 10 ημέρες το πεδίο οικονομικής δράσης, αίροντας περιορισμούς της τελευταίας 10ετίας, και προσθέτοντας βαθμούς ελευθερίας ώστε να στηρίξουμε την κοινωνία και την οικονομία, με αίσθημα δικαίου.
Και σας προϊδεάζω ότι θα προστεθούν τις επόμενες ημέρες και άλλοι βαθμοί ελευθερίας και θα διεκδικήσουμε ακόμα περισσότερους, με τη δημιουργία κοινού ευρωπαϊκού ομολόγου.
2ον. Ισχυρίζεται η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι τα μέχρι σήμερα μέτρα δεν είναι αρκετά.
Αλήθεια όμως, δεν μας λέει, τα δικά της πόσο κοστολογούνται; Δεν έχω ακούσει ούτε έναν αριθμό!
Και δεν μας λέει και κάτι ακόμη: είναι ενάντια στην αναστολή φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων; Διότι πουθενά δεν αναγράφεται κάτι στα μέτρα που προτείνει!
Σε κάθε περίπτωση, η αλήθεια είναι το ποσοστό των μέτρων που έχει λάβει η Κυβέρνηση, μέχρι σήμερα, ανέρχεται στο 3,5% του ΑΕΠ.
Ποσοστό πολύ υψηλότερο από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο, που σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ήταν, την προηγούμενη εβδομάδα, στο 2% του ΑΕΠ.
3ον. Ισχυρίζεται η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι η Κυβέρνηση μπορεί να χρησιμοποιήσει το «μαξιλάρι ασφαλείας», για να χρηματοδοτήσει τις μαξιμαλιστικές θέσει που η ίδια διατυπώνει.
Χωρίς να ξέρει, βεβαίως, ακόμα και η Αξιωματική Αντιπολίτευση την έκταση του προβλήματος.
Πρόκειται για την απόλυτη ανευθυνότητα!
Και επειδή ακούω διάφορα οικονομικά μεγέθη, να αποτυπώσουμε την πραγματικότητα:
Το «μαξιλάρι ασφαλείας» είναι 15,7 δισ. ευρώ.
Τα «ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης και των φορέων στην ΤτΕ και σε εμπορικές τράπεζες» είναι επιπλέον περίπου 20 δισ. ευρώ.
Ταμειακά διαθέσιμα τα οποία υπήρχαν και προ διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Και τα οποία αυξάνουν ή μειώνονται ανάλογα με τις εκδόσεις που κάνει το Κράτος, την εξυπηρέτηση του χρέους, το ύψος των εντόκων γραμματίων, την αποπληρωμή του χρέους προς στο ΔΝΤ.
Για παράδειγμα, αν η προηγούμενη Κυβέρνηση αποπλήρωνε μέρος του δανείου προς το ΔΝΤ, που δεν πρόλαβε όπως και πολλά άλλα, θα χρησιμοποιούσε πόρους από αυτά τα διαθέσιμα.
Συμπέρασμα: άλλο «μαξιλάρι ασφάλειας» και άλλο «ταμειακά διαθέσιμα»!
Σε κάθε περίπτωση, η Ελληνική Κυβέρνηση θα αξιοποιήσει όλα τα διαθέσιμα μέσα, με γνώμονα την αποτελεσματικότερη δυνατή αντιμετώπιση των έκτακτων συνθηκών, αλλά και με το βλέμμα στη μετά-κορονοϊό εποχή.
Το πότε και σε ποιο βαθμό θα αξιοποιήσει το κάθε μέσο, αποτελεί συνάρτηση της διάρκειας, της έντασης και της χρονικής εξέλιξης του προβλήματος.
4ον. Τέλος, ισχυρίζεται η Αξιωματική Αντιπολίτευση ότι η ελληνική οικονομία είχε πάρει καθοδική φορά από το 4ο τρίμηνο του 2019.
Για να τελειώνουμε και με αυτό τον μύθο, θα καταθέσω 3 πίνακες:
Α) Οι βασικές συνιστώσες του ΑΕΠ κατέγραψαν μεγαλύτερους ρυθμούς αύξησης στο δεύτερο παρά στο πρώτο εξάμηνο του 2019!
Τελικά, η λογιστική μείωση μόνο των αποθεμάτων είναι αυτή που οδήγησε σε μικρότερο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ.
Αυτή είναι η αλήθεια.
Αλήθεια η οποία αποκαλύπτει ότι υπήρχε δυναμική στην οικονομία.
Δυναμική πάνω στην οποία πρέπει να «πατήσουμε» και να «χτίσουμε», όταν ξεπεράσουμε τις σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης.
Κλείνοντας, οφείλω να είμαι σαφής.
Η ζημιά στην οικονομία, όσο παρατείνεται η κρίση στη δημόσια υγεία, είναι ολοένα και μεγαλύτερη.
Το ίδιο συμβαίνει και με την ύφεση, που είναι παγκόσμια.
Σε ό,τι μας αφορά, προσπαθούμε να την περιορίσουμε.
Ελπίζω ότι η επιστήμη θα αντιμετωπίσει, το συντομότερο δυνατόν, τη γενεσιουργό αιτία της παγκόσμιας κρίσης.
Σας καλώ, λοιπόν, να αντιμετωπίσουμε την πρωτόγνωρη κρίση με ρεαλισμό, νηφαλιότητα, σοβαρότητα, υπευθυνότητα, ενότητα και, κυρίως, αλληλεγγύη.
Και όλοι μαζί να βγούμε όρθιοι και με κοινωνική συνοχή από αυτή τη δοκιμασία!
ΔελτίοΤύπου – Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στη Διαρκή Επιτροπή ΟικονομικώνΥποθέσεων της Βουλής
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Για 3+2 θέματα θα σας μιλήσω σήμερα.
Θέματα που βρίσκονται στον πυρήνα των συζητήσεων τόσο του Eurogroup όσο και του Ecofin.
Θέματα που αφορούν:
1ον. Την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
2ον. Την Αναθεώρηση των Δημοσιονομικών Κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3ον. Την Εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης.
4ον. Τις συζητήσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2021-2027.
5ον. Την διάδοση του Κορονοϊού.
Αρχικά θα αναφερθώ στο αντικείμενο των συζητήσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και στη συνέχεια στις ελληνικές θέσεις επί αυτών των θεμάτων.
1ον. Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία
Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει δεσμευτεί να καταστεί η πρώτη κλιματικά ουδέτερη περιοχή σε παγκόσμιο επίπεδο έως το 2050, με ακόμη πιο φιλόδοξο στόχο τη μείωση των εκπομπών κατά 50% έως το 2030.
Για την επίτευξη αυτού του φιλόδοξου στόχου, απαιτείται ο σχεδιασμός ενός ολοκληρωμένου πλαισίου πολιτικών μεταρρυθμίσεων, με βασικούς άξονες:
▪ Την προσφορά καθαρής, οικονομικής και ασφαλούς ενέργειας, τη μείωση της εκπομπής άνθρακα, τη βελτίωση υποδομών και την προσιτή για όλους ενέργεια, την αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών.
▪ Την κατεύθυνση της βιομηχανίας προς μια καθαρή και κυκλική οικονομία.
▪ Τη δημιουργία ενός πιο φιλικού προς το περιβάλλον κατασκευαστικού κλάδου.
▪ Την επιτάχυνση του μετασχηματισμού των μεταφορών σε βιώσιμες και έξυπνες τεχνολογίες.
▪ Το σχεδιασμό για την παροχή υγιεινών, θρεπτικών, υψηλής ποιότητας και φιλικών προς το περιβάλλον τροφίμων.
▪ Τη διατήρηση και αποκατάσταση των οικοσυστημάτων και των βιοποικιλοτήτων.
Για αυτό το σκοπό απαιτούνται σημαντικές επενδύσεις, από την Ευρωπαϊκή Ένωση, τον εθνικό δημόσιο τομέα, αλλά και τον ιδιωτικό τομέα.
Συγκεκριμένα, το επενδυτικό σχέδιο της Ευρωπαϊκής Πράσινης Συμφωνίας, υπό τον τίτλο «Βιώσιμη Ευρώπη», φιλοδοξεί να κινητοποιήσει δημόσιες επενδύσεις.
Δημόσιες επενδύσεις που θα αποδεσμευτούν ιδιωτικά κεφάλαια, μέσα από την ενεργοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών μέσων, οδηγώντας σε επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 1 τρισ. ευρώ.
Παράλληλα, ο «Μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης» θα παράσχει προσαρμοσμένη χρηματοδοτική και πρακτική στήριξη, προκειμένου να βοηθηθούν οι εργαζόμενοι και να πραγματοποιηθούν οι αναγκαίες επενδύσεις στις περιοχές που αναμένεται να πληγούν περισσότερο.
Η Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία θα υλοποιηθεί μέσα από το Ευρωπαϊκό Πράσινο Επενδυτικό Σχέδιο.
Ένα σχέδιο παροχής χρηματοδότησης, κινήτρων για την αποδέσμευση και τον αναπροσανατολισμό δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεων και στήριξης σε δημόσιες αρχές και φορείς υλοποίησης έργων κατά τον προγραμματισμό, τον σχεδιασμό και την εκτέλεση βιώσιμων έργων.
Οι πηγές χρηματοδότησης του Σχεδίου θα είναι:
▪ Ο Προϋπολογισμός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
▪ Η Επενδυτική Πρωτοβουλία InvestEU, διάδοχου σχήματος του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τις Στρατηγικές Επενδύσεις, δίνοντας εγγυήσεις ώστε η ΕΤΕπ και άλλοι χρηματοδοτικοί φορείς να επενδύσουν σε έργα, προσελκύοντας και ιδιώτες επενδυτές.
▪ Ο Μηχανισμός Δίκαιης Μετάβασης, ο οποίος θα κινητοποιήσει πρόσθετες επενδύσεις ύψους τουλάχιστον 100 δισ. ευρώ για το διάστημα 2021-2027.
▪ Τα κονδύλια για την Καινοτομία και τον Εκσυγχρονισμό, τα οποία δεν αποτελούν μέρος του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά χρηματοδοτούνται από ένα μέρος των εσόδων του.
▪ Και το σύστημα πλειστηριασμού των δικαιωμάτων εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα, στο πλαίσιο του συστήματος εμπορίας εκπομπών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
2ον. Αναθεώρηση των Δημοσιονομικών Κανόνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Η παγκόσμια οικονομική και χρηματοπιστωτική κρίση κατέδειξε την ανάγκη καλύτερου συντονισμού και ενισχυμένης εποπτείας των οικονομικών πολιτικών στην Ευρωζώνη.
Η νέα αρχιτεκτονική της οικονομικής διακυβέρνησης διαμορφώθηκε ως εξής:
α) Ενίσχυση των μηχανισμών οικονομικής διακυβέρνησης για την επιτήρηση των δημοσιονομικών πολιτικών των κρατών – μελών.
Το πλαίσιο της οικονομικής διακυβέρνησης έχει γίνει πολυπλοκότερο, καθώς προβλέφθηκε i) η αυστηρότερη πειθαρχία των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών, ii) η εποπτεία των μακροοικονομικών ανισορροπιών και iii) η επιβολή κυρώσεων στα κράτη-μελη που αποκλίνουν από τα οριζόμενα στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, για μικρό ή μεγαλύτερο διάστημα.
Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης το οποίο συστάθηκε το 1997, αναθεωρήθηκε το 2005 και ενισχύθηκε περαιτέρω από το πακέτο των έξι νομοθετικών προτάσεων (six-pack), που τέθηκε σε ισχύ τον Δεκέμβριο του 2011.
Ταυτόχρονα, ειδικότερες διατάξεις για τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης εισήχθησαν με το πακέτο των δύο νομοθετικών προτάσεων (two-pack), που τέθηκε σε ισχύ τον Μάιο του 2013.
Παράλληλα, η πλειονότητα των κρατών-μελών ανέλαβε επιπλέον δεσμεύσεις, μέσα από τη Συνθήκη για τη Σταθερότητα, το Συντονισμό και τη Διακυβέρνηση, μέρος της οποίας αποτελεί το Δημοσιονομικό Σύμφωνο.
Σύμφωνα με την Ανακοίνωση της Επιτροπής, τον Μάρτιο του 2017, τα αποτελέσματα της αξιολόγησης αυτών των μέτρων οικονομικής διακυβέρνησης, είναι τα εξής:
▪ Όσον αφορά την εποπτεία, οι κανόνες του θεσμικού πλαισίου είναι συνολικά αποτελεσματικοί.
▪ Όσον αφορά το προληπτικό σκέλος του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης, τα αποτελέσματα είναι ενθαρρυντικά, καθώς η πλειοψηφία των κρατών-μελών πέτυχαν ή έκαναν πρόοδο προς το Μεσοπρόθεσμο Δημοσιονομικό Στόχο.
▪ Όσον αφορά το διορθωτικό σκέλος, η διόρθωση των ελλειμμάτων είναι εμφανής, καθώς, το έτος 2011, τα 23 από τα 27 κράτη-μέλη ήταν σε Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος, ενώ, το 2017, ήταν 3 από τα 27 κράτη-μέλη.
Επί του παρόντος, κανένα κράτος-μέλος δεν βρίσκεται σε Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος, μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας για την Ισπανία, τον Ιούνιο 2019.
Προσφάτως, έχει εκκινήσει η διαδικασία για το άνοιγμα της Διαδικασίας Υπερβολικού Ελλείμματος για τη Ρουμανία, η οποία όμως δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί.
β) Ευρωπαϊκό Εξάμηνο – Συντονισμός των οικονομικών και δημοσιονομικών πολιτικών.
Άλλη σημαντική πτυχή της οικονομικής διακυβέρνησης είναι ο σχεδιασμός του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου, που καθιερώθηκε το 2010.
Πρόκειται για τον ετήσιο κύκλο συντονισμού της οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κατά τον οποίον παρέχονται κατευθυντήριες γραμμές στα κράτη-μέλη της, πριν αυτά λάβουν πολιτικές αποφάσεις σε εθνικό επίπεδο.
Την 17η Δεκεμβρίου 2019, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέδωσε τη φθινοπωρινή δέσμη εκθέσεων.
Αυτή καθορίζει τις γενικές οικονομικές προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, περιλαμβάνοντας, μεταξύ άλλων, την Έκθεση για την Ετήσια Στρατηγική Βιώσιμης Ανάπτυξης, την Έκθεση του Μηχανισμού Επαγρύπνησης, την Κοινή Έκθεση για την Απασχόληση και τις Συστάσεις για την οικονομική πολιτική των χωρών της ευρωζώνης.
γ) Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο και Εθνικά Δημοσιονομικά Συμβούλια.
Για να συμπληρωθούν και να ενισχυθούν τα μέτρα οικονομικής διακυβέρνησης, συγκροτήθηκε το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Συμβούλιο, το 2015, και ακολούθησαν και πολλά εθνικά, όπως το Ελληνικό , το 2014.
3ον. Εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ)
Η Έκθεση των 5 Προέδρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που εκδόθηκε τον Ιούνιο του 2015, περιλαμβάνει τρία διαφορετικά στάδια:
▪ Το 1ο Στάδιο, έχει ως στόχο την «εμβάθυνση στην πράξη».
Βασική επιδίωξη είναι η τόνωση της ανταγωνιστικότητας και της σύγκλισης, η επίτευξη υπεύθυνων δημοσιονομικών πολιτικών, η ενίσχυση της Χρηματοοικονομικής Ένωσης και της δημοκρατικής λογοδοσίας.
▪ Το 2ο Στάδιο, έχει ως στόχο την «Ολοκλήρωση της ΟΝΕ».
Αφορά τη δρομολόγηση πιο μακροπρόθεσμων δράσεων, με σκοπό η διαδικασία σύγκλισης να αποκτήσει περισσότερο δεσμευτικό χαρακτήρα, μέσα από κοινά συμφωνηθέντες στόχους.
▪ Το 3ο Στάδιο, το τελικό, το αργότερο έως το 2025, αφορά στη δημιουργία μιας ουσιαστικής ΟΝΕ ως χώρο σταθερότητας και ευημερίας.
Χώρος που θα ελκύει άλλα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη να προσχωρήσουν, εφόσον είναι έτοιμα να το πράξουν.
Επισημαίνεται ότι στην Σύνοδο Κορυφής της Ευρωζώνης, του Ιουνίου 2019, σε διευρυμένη σύνθεση, οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από κοινού με τον Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, εστίασαν στην εμβάθυνση της ΟΝΕ, και έθεσαν ορισμένες βασικές προτεραιότητες:
1η Προτεραιότητα: Τη θέσπιση Δημοσιονομικού Μέσου για τη Σύγκλιση και την Ανταγωνιστικότητα (BICC).
Αυτό το μέσο θα χρηματοδοτεί τις δέσμες διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και δημόσιων επενδύσεων, προκειμένου να ενισχυθεί το αναπτυξιακό δυναμικό των οικονομιών της ευρωζώνης και η ανθεκτικότητα του ενιαίου νομίσματος στους οικονομικούς κλυδωνισμούς.
2η Προτεραιότητα: Τις αλλαγές στη συνθήκη για τη θέσπιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, συμπεριλαμβανομένου του κοινού μηχανισμού ασφαλείας για την εξυγίανση των τραπεζών.
Και 3η Προτεραιότητα: Την ολοκλήρωση της Τραπεζικής Ένωσης, μεταξύ άλλων και του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Εγγύησης Καταθέσεων, καθώς και της Ένωσης των Κεφαλαιαγορών.
Όσον αφορά τις προτάσεις για το μέλλον της ευρωζώνης, επικεντρώνονται:
▪ στην ολοκλήρωση της χρηματοοικονομικής ένωσης, πιθανόν με τη δημιουργία Ευρωπαϊκού Νομισματικού Ταμείου,
▪ στην επίτευξη οικονομικής και δημοσιονομικής ένωσης, πιθανόν με τη δημιουργία Υπουργείου Οικονομικών και κοινού προϋπολογισμού της ευρωζώνης,
▪ και στην εδραίωση της δημοκρατικής λογοδοσίας.
Ωστόσο, η εμβάθυνση της ΟΝΕ, εκτός από τα παραπάνω δημοσιονομικά εργαλεία, πρέπει να λάβει υπόψη και την κοινωνική διάσταση.
Οι ευρωπαίοι πολίτες χρειάζονται μια «κοινωνική Ευρώπη», η οποία θα βασίζεται στη βιώσιμη ανάπτυξη, στην προώθηση της οικονομικής και κοινωνικής προόδου, και στη σύγκλιση των οικονομιών, ώστε να μειωθούν οι πιθανότητες ή τουλάχιστον η ένταση μιας νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Η Ελλάδα ανέκαθεν υποστήριζε, και συνεχίζει να υποστηρίζει, την περαιτέρω εμβάθυνση της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης.
Θεωρούμε ότι η ολοκλήρωση της Ο.Ν.Ε. είναι απαραίτητη προκειμένου να αξιοποιηθούν, στο έπακρο, τα οφέλη που προκύπτουν για όλα τα κράτη-μέλη από τη συμμετοχή τους σε αυτή.
Στο πλαίσιο αυτό, χαιρετίζουμε όλες τις σχετικές προσπάθειες που έχουν γίνει κατά τα προηγούμενα έτη.
Ταυτόχρονα, συμμετέχουμε, ενεργά και με εποικοδομητική στάση, στις συζητήσεις με σκοπό την επίτευξη περαιτέρω προόδου.
Επιπλέον, η χώρα μας υποστηρίζει την πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να αξιολογήσει και να βελτιώσει το Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Τέλος, η χώρα μας υποστηρίζει, σθεναρά, τη δίκαιη μετάβαση σε μια κλιματικά διατηρήσιμη Ευρωπαϊκή Οικονομία, όπως περιγράφεται στην Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία.
Συγκεκριμένα, οι θέσεις της χώρας μας στα επιμέρους θέματα της ατζέντας έχουν ως εξής:
1ον. Τραπεζική Ένωση
Θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης.
Ένωση προς την οποία έχουν γίνει πολύ σημαντικά βήματα, μέσω της εισαγωγής και λειτουργίας μηχανισμών για την ενιαία εποπτεία και εξυγίανση των τραπεζών.
Κατανοούμε την ανάγκη μείωσης των κινδύνων στο ευρωπαϊκό τραπεζικό σύστημα.
Στην κατεύθυνση αυτή, κρίνουμε ότι το νομικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί σε επίπεδο τραπεζικής ένωσης, έχει αυξήσει σημαντικά την ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού τραπεζικού συστήματος, ενώ έχει παράσχει τα κατάλληλα εργαλεία για την αποτροπή ή την αντιμετώπιση μελλοντικών κρίσεων.
Ως εκ τούτου, έχουμε μία σαφή θέση υπέρ της πλήρους ολοκλήρωσης της τραπεζικής ένωσης, μέσω της δημιουργίας ενός κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασφάλισης καταθέσεων.
Αυτό θα αποτελέσει τον τρίτο πυλώνα της τραπεζικής ένωσης, ενισχύοντας σημαντικά την εμπιστοσύνη στο τραπεζικό σύστημα.
2ον. Παροχή επαρκούς ρευστότητας μετά από περιστατικά τραπεζικής εξυγίανσης
Στηρίζουμε τις προσπάθειες για τη δημιουργία ενός μηχανισμού μέσω του οποίου θα είναι δυνατή η παροχή επαρκούς ρευστότητας σε πιστωτικά ιδρύματα, μετά από περιστατικά εξυγίανσης.
Δεδομένου ότι ένα πιστωτικό ίδρυμα, που μόλις έχει εξυγιανθεί, ενδέχεται να αντιμετωπίσει περιορισμούς στην άντληση ρευστότητας από τις αγορές λόγω μειωμένης εμπιστοσύνης, ένας τέτοιος μηχανισμός θα διασφαλίσει την ομαλή λειτουργία του ιδρύματος κατά την περίοδο της μετάβασης από το πρότερο καθεστώς κρίσης στο νέο καθεστώς τραπεζικής ομαλότητας.
3ον. Μεταρρύθμιση του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας
Θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη τη συμφωνία περί μεταρρύθμισης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, συμπεριλαμβανομένης και του κοινού μηχανισμού ασφαλείας (commonbackstop) σε περιστατικά εξυγίανσης τραπεζών.
Η εν λόγω μεταρρύθμιση προσθέτει μία κρίσιμη δικλείδα ασφαλείας στον ενιαίο μηχανισμό εξυγίανσης, αυξάνοντας σημαντικά τους δυνητικούς πόρους στους οποίους το Ενιαίο Ταμείο Εξυγίανσης (SingleResolutionFund) θα έχει πρόσβαση, εφόσον χρειαστεί.
4ον. Ευρωπαϊκή Ένωση Χρηματαγορών
Υποστηρίζουμε την περαιτέρω ανάπτυξη και ολοκλήρωση της ευρωπαϊκής ένωσης κεφαλαιαγορών.
Αναγνωρίζουμε ότι έχει σημειωθεί σημαντική πρόοδος με σειρά νομοθετικών πρωτοβουλιών, αλλά θεωρούμε ότι απαιτούνται πολλά ακόμα βήματα προκειμένου να διαμορφώσουμε μία λειτουργική ευρωπαϊκή ένωση χρηματαγορών.
Τα οφέλη της τελευταίας, τόσο σε όρους ανθεκτικότητας των οικονομιών όσο και σε όρους ρευστότηταςκαι ανάπτυξης, θα είναι σημαντικά, ιδίως μέσω των αυξημένων δυνατοτήτων χρηματοδότησης που θα προσφέρει στον τομέα των ιδιωτικών επενδύσεων.
Σταθερή θέση της χώρας αποτελεί η αναγκαιότητα δημιουργίας ενός κοινού ασφαλούς περιουσιακού στοιχείου αναφοράς, σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Πρόκειται για ένα αρκετά περίπλοκο ζήτημα επί του οποίου, στην παρούσα φάση, υπάρχουν διαφορετικές απόψεις.
Εν τούτοις, θεωρούμε ότι η ύπαρξη ενός τέτοιου στοιχείου είναι απαραίτητη, λόγω του βάθους, της ρευστότητας και της αυξημένης εμπιστοσύνης που θα προσδώσει στις ευρωπαϊκές αγορές κεφαλαίων, αλλά και στην τραπεζική ένωση.
6ον. Δημοσιονομικό μέσο για την ανταγωνιστικότητα και τη σύγκλιση (BICC)
Πρόκειται για δημοσιονομικό μέσο που αφορά τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης, το οποίο και θα χρηματοδοτεί την υλοποίηση σημαντικών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και επενδυτικών έργων.
Η Ελλάδα υποστηρίζει την εισαγωγή αυτού του μέσου αλλά και την ανάγκη διάθεσης επαρκών πόρων, ώστε η λειτουργία του να έχει πραγματικό αντίκτυπο στην οικονομική ανάπτυξη της ευρωζώνης.
Επί του παρόντος, οι συζητήσεις αναφορικά με το συνολικό ύψος των πόρων που θα διατεθούν για το δημοσιονομικό μέσο, συνεχίζονται.
7ον. Κοινό μέσο οικονομικής σταθεροποίησης
Η θέση μας είναι ότι η ολοκλήρωση της οικονομικής αρχιτεκτονικής προϋποθέτει την ύπαρξη ενός κοινού, κεντρικού μηχανισμού για την άσκηση σταθεροποιητικής πολιτικής, σε περιπτώσεις οικονομικών διαταραχών.
Τέτοιο μέσο – σήμερα – δεν υπάρχει, είναι όμως ιδιαίτερα σημαντικό για την αντιμετώπιση οικονομικών κρίσεων και την αποφυγή περιπτώσεων άσκησης προ-κυκλικής εθνικής δημοσιονομικής πολιτικής.
Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα στηρίζει την εκπεφρασμένη πρόθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την θεσμοθέτηση ενός ευρωπαϊκού μηχανισμού ασφάλισης έναντι στην ανεργία.
Αναμένει την υποβολή συγκεκριμένης πρότασης, και την ανοικτή και εποικοδομητική συζήτηση επί αυτής.
8ον. Ευρωπαϊκό Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Η Ελλάδα αναγνωρίζει ότι πρόκειται για ένα ζήτημα με πολλές διαφορετικές πτυχές.
Οι πιθανές τροποποιήσεις, σε σχέση με το σημερινό πλαίσιο, θα πρέπει να πραγματοποιηθούν κατόπιν εμπεριστατωμένης και ενδελεχούς ανάλυσης και συζήτησης μεταξύ των ευρωπαϊκών θεσμών και των κρατών-μελών της.
Είμαστε απόλυτα ανοιχτοί στη συζήτηση αυτή, η οποία ουσιαστικά τώρα ξεκινάει.
Συμφωνούμε με την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ότι θα πρέπει να δοθεί αρκετός χρόνος ώστε να εκφραστούν όλες οι απόψεις και να εξεταστούν όλες οι επιλογές.
Κατά την άποψή μας, σημαντικοί παράγοντες θα πρέπει να είναι η διατήρηση μίας ισορροπίας.
Ισορροπίας μεταξύ της απλοποίησης του πλαισίου και της ευελιξίας του να αντιμετωπίζει απρόβλεπτες οικονομικές κρίσεις.
Ταυτόχρονα, συμφωνούμε ότι οι κανόνες πρέπει να είναι προβλέψιμοι, ώστε να δημιουργούν δημοσιονομική αξιοπιστία και να επιτρέπουν τη δυνατότητα χάραξης δημοσιονομικής πολιτικής, σε μεσοπρόθεσμο ορίζοντα.
Το αποτέλεσμα των διαβουλεύσεων πρέπει να είναι ένα δημοσιονομικό πλαίσιο το όποιο, αφενός να σταθεροποιεί τις μακροχρόνιες δημοσιονομικές προσδοκίες, και αφετέρου να επιτρέπει αξιόπιστη ευελιξία στην αντιμετώπιση απρόβλεπτων οικονομικών συνθηκών.
Σε ότι αφορά τη δεύτερη διάσταση, θεωρούμε ιδιαίτερα σημαντικό τον ρόλο και τη μεταχείριση των επενδυτικών δαπανών, προκειμένου να αποφευχθεί το φαινόμενο που παρατηρήθηκε κατά την προηγούμενη κρίση, όταν οι επενδυτικές δαπάνες μειώθηκαν σημαντικά προκειμένου να υποστηρίξουν τη διαδικασία δημοσιονομικής εξυγίανσης.
9ον. Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία
Η Ελλάδα στηρίζει απόλυτα τις προσπάθειες της Επιτροπής για τη διασφάλιση περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Κυβέρνηση έχει υποβάλει ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα, περιλαμβανομένης της δέσμευσης για την απολιγνιτοποίηση της παραγωγής ενέργειας έως το 2028.
Ταυτόχρονα, αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες επίτευξης των στόχων που έχουν συμφωνηθεί σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και διατηρούμε κάποιες επιμέρους επιφυλάξεις σε σχέση με ορισμένες προτάσεις της Επιτροπής, ιδίως στον τομέα της φορολογίας.
Επίσης, έχουμε πλήρη συναίσθηση του σημαντικού κόστους που η περιβαλλοντική μετάβαση θα απαιτήσει.
Για το λόγο αυτό, στηρίζουμε απόλυτα τη λειτουργία του μηχανισμού και του Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης, με στόχο την υποστήριξη εκείνων των ευρωπαϊκών περιφερειών, ανάμεσα στις οποίες υπάρχουν και ελληνικές περιφέρειες, οι οποίες αναμένεται να πληγούν περισσότερο από τη μετάβαση.
Ως προς αυτό το ζήτημα, κρίνουμε απαραίτητη την αντικειμενική εκτίμηση του κόστους μετάβασης και τη διάθεση επαρκών πόρων, οι οποίοι οφείλουν να κατανεμηθούν βάσει των πραγματικών οικονομικών αναγκών των εμπλεκόμενων περιφερειών.
Διεκδικούμε το καλύτερο για τις ελληνικές περιφέρειες.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Μία καθοριστική παράμετρος για την αποτελεσματικότητα του πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης στην ευρωζώνη είναι το υπό διαπραγμάτευση νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο.
Ένα δημοσιονομικό πλαίσιο που έρχεται σε μία κομβική στιγμή για την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Ένωση η οποία πρέπει να ισορροπήσει μεταξύ της εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου και των αυξημένων αναγκών της.
Μία ισορροπία που, δυστυχώς, δεν έχει ακόμη βρεθεί, όπως φάνηκε από το αποτέλεσμα της τελευταίας έκτακτης Συνόδου Κορυφής, οπότε και οι πολύωρες διαπραγματεύσεις δεν οδήγησαν σε συμφωνία.
Σε συμφωνία για την κατανομή και το ύψος του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για την επταετία 2021-2027.
Είναι μία κρίσιμη περίοδος για την Ευρώπη, η οποία αφήνει πίσω της μία δύσκολη περίοδο και θέτει ένα πλαίσιο φιλόδοξων πολιτικών για το μέλλον της.
Πολιτικών:
▪ για τη μετάβαση σε μία βιώσιμη και πράσινη οικονομία,
▪ για την ενδυνάμωση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής οικονομίας,
▪ για τον ψηφιακό μετασχηματισμό των κοινωνιών μας,
▪ για την προστασία των συνόρων μας, των ευρωπαϊκών μας συνόρων.
Πρόκειται για φιλόδοξες πολιτικές, που απαιτούν περισσότερους πόρους για να χρηματοδοτηθούν.
Πολιτικές που πρέπει να συνοδέψουν, και όχι να υποκαταστήσουν, τις παραδοσιακές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Και αναφέρομαι στην Πολιτική Συνοχής και στην Κοινή Αγροτική Πολιτική, οι οποίες και είναι κρίσιμες για την Ελλάδα, χώρα η οποία προσπαθεί να ανακάμψει και να «καλύψει» το χαμένο έδαφος την περασμένης δεκαετίας.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, το 2018, έχει προτείνει, για τη νέα περίοδο, έναν προϋπολογισμό μεγαλύτερο από τον προηγούμενο.
Την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ακολούθησαν οι προτάσεις των διαπραγματευτικών πακέτων από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και, ειδικότερα:
▪ αυτή της Φινλανδικής προεδρίας, τον Δεκέμβριο του 2019, που πρότεινε μικρότερο προϋπολογισμό,
▪ και αυτή του Προέδρου Μισέλ, τον Φεβρουάριο του 2020, που πρότεινε ελαφρώς υψηλότερο προϋπολογισμό έναντι της Φινλανδικής πρότασης, αλλά χαμηλότερο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ωστόσο, κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, έγινε ξεκάθαρη η στάση μία ομάδας τεσσάρων μεσαίων κρατών-μελών για έναν πιο σφικτό προϋπολογισμό, που δεν θα πρέπει να ξεπεράσει το 1% του Ακαθάριστου Εθνικού Εισοδήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Κατέστη, δηλαδή, εμφανές ότι κάποιοι πιστεύουν ότι θα πρέπει να κάνουμε περισσότερα με λιγότερους πόρους.
Συνεπώς, υπό αυτά τα δεδομένα, μία συμφωνία δεν ήταν εφικτή, με αποτέλεσμα οι διαβουλεύσεις, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, να συνεχίζονται.
Διαβουλεύσεις κατά τις οποίες οι ελληνικές θέσεις είναι ξεκάθαρες.
Εστιάζουν:
▪ Στην αύξηση των πόρων στο πλαίσιο της Πολιτικής Συνοχής, δηλαδή σε ένα μεγαλύτερο και εμποσθοβαρές ΕΣΠΑ.
▪ Στην προστασία του εισοδήματος του αγροτικού κόσμου, λαμβάνοντας υπόψη και την αναγκαία εναρμόνιση με τα νέα παραγωγικά και περιβαλλοντικά δεδομένα.
▪ Στην εξασφάλιση σημαντικών πόρων, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η δίκαιη μετάβαση και η απολιγνιτοποίηση.
▪ Στη διοχέτευση πόρων για την ενδυνάμωση της καινοτομίας, της ανταγωνιστικότητας και της εξωστρέφειας της παραγωγικής και επιχειρηματικής δραστηριότητας.
▪ Στη διαμόρφωση συνθηκών για τους ίδιους πόρους, που δεν θα οδηγούν σε άνιση κατανομή του βάρους μεταξύ των κρατών-μελών.
▪ Και στην εξασφάλιση επαρκών πόρων για τη φύλαξη των ευρωπαϊκών συνόρων και τη διαχείριση του φαινομένου της μετανάστευσης, το οποίο λαμβάνει μεγάλες και επικίνδυνες διαστάσεις.
Ειδικά τις τελευταίες μέρες, που η Ελλάδα δέχεται αιφνίδια, μαζική, οργανωμένη και συντονισμένη πίεση από μετακινήσεις πληθυσμών στα ανατολικά, χερσαία και θαλάσσια, σύνορά της.
Υπό τις συνθήκες αυτές, η παρούσα κατάσταση συνιστά ενεργή, σοβαρή, εξαιρετική και ασύμμετρη απειλή κατά της εθνικής ασφάλειας της χώρας.
Η Ελλάδα ασκεί αταλάντευτα το κυριαρχικό δικαίωμα και τη συνταγματική υποχρέωση να διαφυλάσσει την ακεραιότητά της.
Και η Ελληνική Κυβέρνηση δρα συντονισμένα, με αποφασιστικότητα και αυτοπεποίθηση.
Όπως αποδεικνύεται, για να μείνουμε μόνο στην Ευρωπαϊκή διάσταση:
▪ από τη σημερινή επίσκεψη της ευρωπαϊκής ηγεσίας στον Έβρο,
▪ από την υποβολή αιτήματος στην FRONTEX για ανάπτυξη της ομάδας RABIT με στόχο τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων της χώρας, που συνιστούν και σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης,
▪ και από την άμεση γνωστοποίηση της πρόσφατης απόφασης του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Άμυνας, στο Συμβούλιο Υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, για την κίνηση της διαδικασίας ώστε να ληφθούν προσωρινά μέτρα υπέρ της Ελληνικής Δημοκρατίας.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Το τελευταίο χρονικό διάστημα αναπτύσσεται μία ασύμμετρη απειλή σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο.
Απειλή που σχετίζεται με την μετάδοση του κορωνοϊού.
Απειλή που έχει ήδη δυσμενείς επιπτώσεις στην παγκόσμια, την ευρωπαϊκή και την ελληνική οικονομία.
Επιπτώσεις οι οποίες θα είναι το αντικείμενο του αυριανού έκτακτου Eurogroup, σε τηλεδιάσκεψη, με διευρυμένη βάση.
Προκειμένου να αποτιμηθεί η κατάσταση και να αναληφθούν οι αναγκαίες δράσεις, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο.
Εμείς, ως Υπουργείο Οικονομικών, αντιμετωπίζουμε το πρόβλημα με σοβαρότητα, προνοητικότητα και υπευθυνότητα.
▪ Εξετάζουμε, με βάση κάθε φορά τα δεδομένα και τις πιθανές εξελίξεις, τις επιπτώσεις του προβλήματος στην ελληνική οικονομία, στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.
▪ Μελετάμε, σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, τα εναλλακτικά σενάρια και έχουμε συγκεκριμένα μέτρα για κάθε σενάριο, συνεκτιμώντας και τη δυνατότητα υλοποίησης κάποιων εξαυτών σε περίπτωση έκτακτης κατάστασης.
▪ Ταυτόχρονα, συμμετέχουμε στις διαβουλεύσεις και υποστηρίζουμε τη λήψη συντονισμένης δράσης, σε ευρωπαϊκό επίπεδο, προκειμένου να περιοριστούν οι οικονομικές επιπτώσεις του κορωνοϊού, ανάλογα με το μέγεθος και την εξέλιξη της εξάπλωσής του.
▪ Συντονίζουμε τις επαφές με τους εκπροσώπους των κλάδων της οικονομίας που επηρεάζονται ή πιθανόν να επηρεαστούν από την εξάπλωση του ιού, προκειμένου να αναληφθούν οι κατάλληλες δράσεις.
▪ Προβλέψαμε, στη σχετική ΠΝΠ, τη δυνατότητα έκτακτης οικονομικής επιχορήγησης προς το Υπουργείο Υγείας, για την κάλυψη εκτάκτων αναγκών πρόσληψης ιατρικού, νοσηλευτικού και υγειονομικού προσωπικού, καθώς και για την αγορά υλικών και τη λήψη μέτρων προστασίας.
▪ Ενημερώθηκαν, ηλεκτρονικά, όλοι οι υπάλληλοι της ΑΑΔΕ σχετικά με τις οδηγίες που δόθηκαν από την επίσημη ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας.
▪ Έχουν προμηθευτεί όλα τα Τελωνεία της χώρας γάντια και μάσκες, για τους υπαλλήλους που πραγματοποιούν ελέγχους σε επιβάτες.
▪ Αποστείλαμε, μέσω της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων, εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας, προς όλους τους φορολογούμενους ενημερωτικό υλικό για τον ιό.
Απαιτείται, από όλους, ενημέρωση, νηφαλιότητα και ψυχραιμία.
Δελτίο Τύπου – Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στο Σχέδιο Νόμου του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων με τίτλο «Ασφαλιστική μεταρρύθμιση και ψηφιακός μετασχηματισμός Εθνικού Φορέα Κοινωνικής Ασφάλισης (e-Ε.Φ.Κ.Α.)»
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σήμερα, με την ευκαιρία συζήτησης του ασφαλιστικού νομοσχεδίου, θέλω να κάνω μια συνολικότερη τοποθέτηση για το ασφαλιστικό μας σύστημα.
Ασφαλιστικό σύστημα το οποίο, ως μηχανισμός επανόρθωσης των ζημιών λόγω επέλευσης κινδύνων, αναπόφευκτα αγγίζει κάθε πτυχή της ζωής μας.
Η κοινωνική ασφάλιση μας διδάσκει ότι δεν μπορούμε να αποφύγουμε τους κινδύνους, αλλά είναι δυνατόν να μειώσουμε τις οικονομικές τους συνέπειες, με απώτερο σκοπό την επίτευξη ευημερίας.
Το κοινωνικοασφαλιστικό σύστημα στη χώρα μας έχει γίνει αντικείμενο έντονων συζητήσεων, ιδιαίτερα τις τελευταίες δεκαετίες.
Δυστυχώς, όμως, ο δημόσιος λόγος και η πολιτική επιχειρηματολογία εντοπίζονταν και εξαντλούνταν είτε στη βιωσιμότητα είτε στην εκάστοτε ταμειακή επάρκεια του κοινωνικοασφαλιστικού συστήματος.
Κοιτούσαμε δηλαδή, συνεχώς το αποτέλεσμα, «κλείνοντας τα μάτια» στις πραγματικές αιτίες, στις εγγενείς στρεβλώσεις του.
Για πολύ καιρό, ο θεσμός της κοινωνικής ασφάλισης δεν αποτελούσε ένα σύνολο δομημένο πάνω σε αρχές, αλλά ένα ιστορικό προϊόν μιας στρεβλής και άνισης ανάπτυξης.
Ενδεικτικά, το 1990, λειτουργούσαν 327 φορείς κύριας και επικουρικής ασφάλισης και λοιπών παροχών.
Το μοντέλο εμφάνιζε μεγάλες ανισότητες, συνδυάζοντας κενά με νησίδες υπερπροστασίας.
Διαμορφώθηκε συνεπώς η φυσιογνωμία ενός διάσπαρτου, διάτρητου, ανομοιόμορφου και, εν τέλει, άνισου συστήματος.
Στην πραγματικότητα, η ίδια η δομή του συστήματος ευνοούσε τη δημιουργία ανισοτήτων και τη συντήρηση αποκλίσεων παρά συγκλίσεων, μεταξύ όμοιων περιπτώσεων ασφαλισμένων και συνταξιούχων πολιτών.
Επιπλέον, παρατηρούνταν το φαινόμενο, και μάλιστα από τη γέννηση του συστήματος, της δημιουργίας και διατήρησης ανισομεγεθών ταμείων.
Κάποια ταμεία είχαν ελάχιστους ασφαλισμένους, ενώ άλλα αφορούσαν μεγάλο πλήθος ασφαλισμένων.
Κάθε ένα από τα οποία είχε τους δικούς του καταστατικούς κανόνες και, κυρίως, τον δικό του τρόπο λειτουργίας.
Αναμφίβολα, έκτοτε, έχουν γίνει σοβαρές, φιλότιμες και φιλόδοξες προσπάθειες για την αντιμετώπιση των χρόνιων δομικών προβλημάτων του ασφαλιστικού μας.
Άλλες πιο στιβαρές και μελετημένες, άλλες λιγότερο.
Κάποιες από αυτές πριν την είσοδο της χώρας στα Μνημόνια, με Κόμματα της αντιπολίτευσης και πολιτικούς αρχηγούς να βρίσκονταν, τότε, διαμαρτυρόμενοι στις πλατείες.
Για πολιτικές τις οποίες αργότερα όχι μόνο υιοθέτησαν, αλλά και υλοποίησαν.
Το ασφαλιστικό όμως, δεν είναι πεδίο πειραματισμών, ούτε έτσι πρέπει να αντιμετωπίζεται.
Η χώρα αυτό το πλήρωσε ακριβά.
Ο μέσος πολίτης έχασε την εμπιστοσύνη του στο σύστημα.
Γιατί όμως συνέβη αυτό;
Γιατί τόσο ως πολιτεία όσο και ως κοινωνία:
ήμασταν φοβικοί σε βελτιώσεις και αλλαγές του συστήματος την ώρα που έπρεπε,
λειτουργούσαμε με κεκτημένη ταχύτητα, την ώρα που δεν έπρεπε,
υπερβάλαμε, διαταράσσοντας την ισορροπία και τη σταθερότητα με την οποία πρέπει να χαρακτηρίζεται το ασφαλιστικό,
και λησμονήσαμε την κοινωνική αλληλεγγύη.
Παράλληλα, δεν πρέπει να λησμονούμε ότι το ασφαλιστικό είναι ένα πολυπαραγοντικό ζήτημα.
Καταρχήν συμπλέκεται άμεσα με το δημογραφικό.
Οι ηλικιωμένοι αυξάνονται, τα παιδιά μειώνονται και το εργατικό δυναμικό περιορίζεται, με τις συνέπειες να είναι τεράστιες σε οικονομία και ασφαλιστικό.
Ο δείκτης εξάρτησης των ηλικιωμένων αυξάνεται ραγδαία.
Αυτό το αποδεικνύουν και οι αριθμοί της αναλογιστικής μελέτης που συνοδεύουν το σχέδιο νόμου.
Το κρίσιμο ερώτημα που μας βάζει το δημογραφικό πρόβλημα είναι η ουσιαστικά δίκαιη ανάπτυξη.
Εδώ, η Κυβέρνηση απαντά με ενεργητικές πολιτικές προστασίας της μητρότητας, στήριξης της οικογένειας, εναρμόνισης επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής.
Η αδήλωτη ή η πλημμελώς δηλωμένη εργασία είναι επίσης ένα από τα «αγκάθια» του ασφαλιστικού.
Και σε αυτό το επίπεδο, χωρίς αμφιβολία, γίνεται μεγάλη προσπάθεια και παράγεται αξιοσημείωτο έργο από το αρμόδιο Υπουργείο Εργασίας και τον ελεγκτικό του μηχανισμό, το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Με το παρόν σχέδιο νόμου πραγματοποιείται ένα κρίσιμο βήμα προς τον εξορθολογισμό του συστήματος κοινωνικής ασφάλισης και την προσαρμογή του στις συνταγματικές επιλογές της ανταποδοτικότητας, της ισότητας και της βιωσιμότητας.
Συγκεκριμένα:
1ον. Η προοδευτική και ορθολογική αύξηση των συντελεστών αναπλήρωσης ανάλογα με τα χρόνια εργασίας, θεραπεύει την ισοπεδωτική λογική της καθήλωσης των συνταξιούχων σε χαμηλές και μικρομεσαίες συντάξεις, κάτι που οδηγούσε σε αδιέξοδο όλο το σύστημα, επαναπροσδιορίζοντας ακόμη και τις συμπεριφορές της κοινωνίας.
Δημιουργείται έτσι κίνητρο για την εξίσωση των χρόνων ασφάλισης με τα χρόνια εργασίας, πράγμα το οποίο σηματοδοτεί ταυτόχρονα το πέρασμα από περιοχές αδήλωτης ή υποδηλωμένης εργασίας στη δηλωμένη εργασία και την ενίσχυση της ασφαλιστικής συνείδησης.
2ον. Το σχέδιο νόμου κινήθηκε στις γραμμές που χαράχτηκαν από τις δικαιοδοτικές κρίσεις του Ανώτατου Ακυρωτικού Δικαστηρίου της χώρας.
Σημειώνεται ότι το ΣτΕ έκρινε την ουσιαστική – και όχι απλώς την τυπική – αντισυνταγματικότητα των ρυθμίσεων του νόμου 4387/2016, με αποτέλεσμα οι παρούσες ρυθμίσεις να είναι απόσταγμα των ουσιαστικών νομικών κρίσεων του Δικαστηρίου.
Επέρχεται συνεπώς η συμμόρφωση στη νομολογία με τον αυτονόητο σεβασμό στις δικαστικές αποφάσεις, με την θεσμοθέτηση ενός νέου μοντέλου ελεύθερης επιλογής του ύψους των εισφορών που θα καταβάλλουν αυτοαπασχολούμενοι και ελεύθεροι επαγγελματίες.
3ον. Είναι σημαντική η στόχευση και η κατεύθυνση που δίνεται στην ηλεκτρονικοποίηση των διαδικασιών, στη λειτουργική διασύνδεση των συστημάτων και στην διοικητική απλούστευση.
Το κράτος έχει υποχρέωση να διευκολύνει την καθημερινότητα του πολίτη.
Να τον απαλλάσσει από ανούσιες συναλλαγές, ατελείωτες ουρές, χαμένες εργατοώρες και ανώφελες διαδικασίες.
4ον. Η αναλογιστική μελέτη που έχει εκπονηθεί και συνοδεύει το νομοσχέδιο, αποδεικνύει τη βιωσιμότητά του.
Μάλιστα εκτιμάται ότι η συνταξιοδοτική δαπάνη, ως ποσοστό του ΑΕΠ, μεσο-μακροπρόθεσμα, θα κινείται εντός των ορίων του μέσου όρου της συνταξιοδοτικής δαπάνης των χωρών της ευρωζώνης.
Ενώ το κόστος του νέου ασφαλιστικού νομοσχεδίου κινείται εντός του δημοσιονομικού πλαισίου της χώρας.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Συμπερασματικά, με το παρόν σχέδιο νόμου απεγκλωβίζουμε ένα μεγάλο τμήμα της οικονομίας από τις «ναρκοθετημένες περιοχές» των αδιέξοδων ρυθμίσεων του παλαιού συστήματος.
Ταυτόχρονα, διαμορφώνουμε ένα νέο ασφαλιστικό σύστημα, πιο δίκαιο, απλό και ανταποδοτικό, που θα ενισχύει την απασχόληση και την παραγωγικότητα, και κυρίως θα καλλιεργεί την ασφαλιστική συνείδηση.
Θεωρώ συνεπώς ότι η εθνική μας αντιπροσωπεία πρέπει να σταθεί αρωγός σε αυτή την κυβερνητική προσπάθεια.
Σε τέτοιας φύσεως ζητήματα, που μας αφορούν όλους, η υπέρβαση της πολιτικής στειρότητας είναι απόδειξη πολιτικής ωριμότητας.
Και οι όποιες πολιτικές προτάσεις μελλοντικά κατατεθούν, ιδιαίτερα σε δυναμικά μεγέθη όπως είναι οι παράμετροι του ασφαλιστικού συστήματος, πρέπει να έχουν το βλέμμα τους «μπροστά» και στο καλύτερο, ακολουθώντας βέλτιστες διεθνείς πρακτικές.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Επί της τροπολογίας που κατατέθηκε, στο Άρθρο 1 επιλύεται, με απλά λόγια, το ακόλουθο πρόβλημα που δημιουργήθηκε επί ημερών διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ:
Οι φορείς κοινωνικής ασφάλισης είχαν αναρτήσει στο taxis τα αναδρομικά ποσά συντάξεων, και όχι το έτος στο οποίο αυτά ανάγονταν.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα η Φορολογική Διοίκηση να καταλογίσει τα παραπάνω ποσά με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, χωρίς να έχει προβεί σε ελέγχους επί τόσα έτη διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, προκειμένου να διαπιστωθεί που πραγματικά ανάγονται, ζητώντας, μεταξύ άλλων, στοιχεία από τους φορείς.
Μόλις διαπιστώθηκε από τη Φορολογική Διοίκηση ότι λήγει η πενταετία και υπάρχει κίνδυνος παραγραφής, και μάλιστα για στοιχεία που ήταν στη διάθεσή της, έστειλε χιλιάδες σημειώματα στους φορολογούμενους με συμπληρωματικούς φόρους.
Επαναλαμβάνω, για μη ορθές διαδικασίες καθ’ όλη της διάρκεια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ.
Για να αντιμετωπιστεί ορθολογικά το ζήτημα που δημιουργήθηκε, προχωράμε, σταδιακά, στη συνολική επίλυση.
1ο Βήμα: Να προβλέψουμε ότι οι φορολογούμενοι αυτοί δεν θα πληρώσουν τίποτα μέχρι και το τέλος Μαΐου 2020, πράγμα που επιτυγχάνεται με την τροπολογία που ήδη κατατέθηκε.
2ο Βήμα: Σύντομα θα περιληφθούν σε ν/σ του Υπουργείου Οικονομικών οι διατάξεις με τις οποίες ρυθμίζονται οι περιπτώσεις, όταν:
εκ παραδρομής επιβλήθηκαν φόροι ή
επιβλήθηκαν πρόστιμα για πιστωτικά – μηδενικά εκκαθαριστικά των αναδρομικών 2013 και
κάθε άλλη σχετική λεπτομέρεια.
Στόχος μας είναι να υπάρχει εμπιστοσύνη στη σχέση κράτους-πολίτη, τηρώντας απαρέγκλιτα θεμελιώδεις αρχές, όπως αυτή της χρηστής διοίκησης, της αναλογικότητας από πλευράς του κράτους και βέβαια της φορολογικής συμμόρφωσης από πλευράς των πολιτών.
Δείτε τη σημερινή Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής:
Τετάρτη 12 Φεβρουαρίου 2020
Δελτίο Τύπου – Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Στη σημερινή μου τοποθέτηση θα μιλήσω για πολιτικές που συνδυάζουν οικονομική αποτελεσματικότητα με κοινωνική δικαιοσύνη.
Θα μιλήσω για πολιτικές που αξιοποιούν, προς όφελος της κοινωνίας, δημόσιο πλούτο.
Και θα μιλήσω για πολιτικές αντιμετώπισης χρόνιων προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας, επ’ ωφελεία – τελικά – των εργαζόμενων στις επιχειρήσεις.
Προβλήματα που συνιστούν «ανοικτές πληγές» στα θεμέλια της οικονομίας.
«Ανοικτές πληγές» που η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, είτε λόγω ανικανότητας είτε από επιλογή, δεν μπόρεσε να «κλείσει» ή σκόπιμα άφησε να «αιμορραγούν».
Όλα αυτά διατρέχουν διατάξεις του υπό συζήτηση Σχεδίου Νόμου και των τροπολογιών που το συνοδεύουν.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Η Κυβέρνηση, μέσα και από διατάξεις του Νομοσχεδίου, στέλνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα σε όλους τους πολίτες.
Πλέον σχεδιάζονται και εφαρμόζονται πολιτικές όχι ταξικές, αλλά αυτές που απευθύνονται σε όλες τις Ελληνίδες και σε όλους τους Έλληνες.
Μειώνονται φόροι που ανακουφίζουν χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις, χωρίς να διαταράσσεται η δημοσιονομική πειθαρχία της χώρας.
Και ο όποιος διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος αξιοποιείται επ’ ωφελεία, κυρίως, των χαμηλότερων εισοδηματικών στρωμάτων και της μεσαίας τάξης.
Αυτό πράξαμε κατά το 2ο εξάμηνο του 2019, με τον επιπλέον δημοσιονομικό χώρο, ύψους άνω του 1 δισ. ευρώ που η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας δημιούργησε.
Και ο οποίος χώρος, μέχρι τότε, σύμφωνα με τα λεγόμενα της προηγούμενης Κυβέρνησης, του Υπουργού Οικονομικών της, της Τράπεζας της Ελλάδος και των θεσμών, δεν υφίστατο.
Αφού η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, για προεκλογικούς λόγους, είχε ήδη μοιράσει το «κοινωνικό μέρισμα» ως δήθεν «13η σύνταξη».
Ένα όμως επιπλέον κρίσιμο ερώτημα που τίθεται είναι πώς αξιοποίησε η σημερινή Κυβέρνηση, σε αντιδιαστολή με την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, τον δημιουργούμενο δημοσιονομικό χώρο.
Η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας μείωσε τον ΕΝΦΙΑ. Κόστος; 205 εκατ. ευρώ. Στόχος; Κυρίως τα μεσαία και χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα της κοινωνίας.
Μείωσε την προκαταβολή φόρου για τα νομικά πρόσωπα. Κόστος; 175 εκατ. ευρώ. Στόχος; Όλες οι επιχειρήσεις, μικρές, μεσαίες και μεγάλες.
Κάλυψε έκτακτες δαπάνες σε εθνική άμυνα, νοσοκομεία και μέσα μαζικής μεταφοράς. Κόστος; 61 εκατ. ευρώ. Στόχος; Η ασφάλεια και η καθημερινότητα των πολιτών.
Κάλυψε οφειλές στη ΔΕΗ. Κόστος; 200 εκατ. ευρώ. Στόχος; Η διάσωση του οργανισμού, επ’ ωφελεία του συνόλου της ελληνικής κοινωνίας.
Χορήγησε έκτακτη ενίσχυση σε ευαίσθητες κοινωνικές ομάδες, όπως προβλέπει διάταξη του υπό συζήτηση Σχεδίου Νόμου. Κόστος; 215 εκατ. ευρώ. Στόχος; Η περαιτέρω στήριξη των οικονομικά αδύναμων και ευάλωτων νοικοκυριών και η ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Παράλληλα, με διάταξη του Νομοσχεδίου, το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεννόηση με το Υπουργείο Υγείας, προχωρά στην υπαγωγή των διαγνωστικών ραδιοφαρμάκων και των υπηρεσιών ακτινοθεραπειών που διενεργούνται σε ασθενείς με δυσίατα νοσήματα, μεταξύ των οποίων οι καρκινοπαθείς, στον υπερ-μειωμένο συντελεστή 6%.
Μέχρι σήμερα, αυτά τα αγαθά και οι υπηρεσίες υπάγονταν στους συντελεστές 24% και 13%.
Με αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία, μειώνεται το κόστος που επιβαρύνονται οι ασθενείς, αλλά και η συνολική φαρμακευτική δαπάνη.
Αποδεικνύεται έτσι, με την έκτακτη ενίσχυση σε ευάλωτα νοικοκυριά και τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ σε αγαθά και υπηρεσίες για ασθενείς, ότι είμαστε, σταθερά, δίπλα στους πολίτες!
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Στο παρόν Σχέδιο Νόμου υπάρχουν και διατάξεις που στόχο έχουν την περιφερειακή ανάπτυξη, με την αξιοποίηση των 10 περιφερειακών λιμανιών της χώρας.
Η αξιοποίηση αυτών, θα δώσει ώθηση στις τοπικές οικονομίες, δημιουργώντας νέες θέσεις εργασίας και αυξάνοντας την εμπορική κίνηση σε περιφερειακό επίπεδο.
Παράλληλα, θα υπάρξουν ευρύτερα οφέλη για τη χώρα μας, τόσο σε οικονομικό επίπεδο, με την αύξηση των δημοσίων εσόδων, όσο και σε γεωπολιτικό επίπεδο, με την αύξηση του διεθνούς εμπορίου μέσω της χώρας μας.
Προκειμένου να διευκολύνουμε τη διαδικασία αξιοποίησης και να καταστήσουμε πιο ελκυστικά τα λιμάνια μας σε υπεύθυνες και σοβαρές επενδυτικές δραστηριότητες, προβαίνουμε σε μία σειρά από νομοθετικές πρωτοβουλίες.
Μεταξύ άλλων, προτείνουμε την αύξηση της ανώτατης επιτρεπόμενης διάρκειας των συμβάσεων παραχώρησης που έχουν ήδη συναφθεί πριν από περίπου δύο δεκαετίες (2002-2003) μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των 10 Οργανισμών Λιμένος, από 50 σε 60 χρόνια.
Έτσι ενθαρρύνεται η υιοθέτηση ενός μακρόπνοου οράματος και ο σχεδιασμός για κάθε λιμένα, αυξάνοντας το αποτύπωμα της επένδυσης στην περιφερειακή ανάπτυξη και στην τοπική κοινωνία.
Ενώ δίνουμε τη δυνατότητα στο ΤΑΙΠΕΔ να συνάπτει, ταυτόχρονα ή διαδοχικά, περισσότερες συμβάσεις μερικής υπο-παραχώρησης συγκεκριμένων επιχειρησιακών μονάδων ή/και λιμενικών λειτουργιών και υπηρεσιών σε κάθε λιμάνι.
Έτσι, σε λιμάνια με πολλαπλές διαστάσεις δραστηριότητας, παρέχεται η ευκαιρία να πραγματοποιηθούν περισσότερες από μία επενδύσεις, μεγιστοποιώντας το επενδυτικό ενδιαφέρον.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Η τρίτη ενότητα των παρεμβάσεών μας, που περιλαμβάνονται και στο παρόν Σχέδιο Νόμου, αφορά περιουσιακά στοιχεία που συνιστούν «ανοικτές πληγές» στα θεμέλια της ελληνικής οικονομίας.
«Πληγές» που δεν άνοιξαν την τελευταία 5ετία, αλλά επιδεινώθηκαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Και φυσικά δεν επουλώθηκαν.
Θα σας μιλήσω για 3+1 «πληγές».
Τις οποίες και πάμε να κλείσουμε, με τον καλύτερο δυνατό τρόπο για την κοινωνία και την οικονομία.
Θα σας μιλήσω για 3 περιουσιακά στοιχεία που περιλαμβάνονται σε διατάξεις του Σχεδίου Νόμου και σε τροπολογίες αυτού, και συγκεκριμένα για την ΕΑΒ, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και την ΛΑΡΚΟ.
Θα σας μιλήσω και για ένα ακόμη, την ΕΛΒΟ, γιατί κρίνω σκόπιμο να ενημερώσω την ελληνική αντιπροσωπία.
Τέσσερις δύσκολες υποθέσεις, που δεν τις κρύβουμε «κάτω από το χαλί».
Τολμούμε να σταθούμε απέναντι στα μεγάλα προβλήματα που έχουν, και επιδιώκουμε να τα αντιμετωπίσουμε.
Με ρεαλισμό και υπευθυνότητα απέναντι σε εργαζόμενους και κοινωνία.
Εξηγούμαι:
1ον. ΕΛΒΟ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΟΧΗΜΑΤΩΝ
Η εταιρεία, από το 2014, τελεί σε καθεστώς ειδικής εκκαθάρισης.
Έγινε, στις 24.04.2017, δημόσιος πλειοδοτικός διαγωνισμός, με αντικείμενο ακίνητα, κτιριακές εγκαταστάσεις, εξοπλισμό, δικαιώματα πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας, ο οποίος τελικά ακυρώθηκε, καθώς οι φάκελοι των ενδιαφερομένων δεν πληρούσαν τους όρους της προκήρυξης.
Στη συνέχεια, την 01.08.2017, έγινε επαναληπτικός διαγωνισμός, κατά τον οποίο δεν υπεβλήθησαν προσφορές.
Ακολούθως, εκ του νόμου, απαιτείται πρόσκληση για ελεύθερη διαπραγμάτευση.
Αυτό έγινε, πριν ένα χρόνο, στις 14.02.2019.
Τέθηκαν, τότε, σε γνώση των ενδιαφερομένων η Σύμβαση Μεταβίβασης για τα ακίνητα, η Σύμβαση Μίσθωσης για τα κινητά και το Μνημόνιο Συμφωνίας για τη συμμετοχή του δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο του τελικού πλειοδότη.
Οι ενδιαφερόμενοι αιτήθηκαν τότε την παράταση της προθεσμίας κατάθεσης προσφορών.
Και ο εκκαθαριστής προέβη στην ακύρωση του διαγωνισμού.
Πως η σημερινή Κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα;
Προχωρήσαμε τη διαδικασία της ελεύθερης διαπραγμάτευσης.
Τα τελικά συμφωνημένα κείμενα πρόκειται να δημοσιευτούν άμεσα από τον εκκαθαριστή, προκειμένου να εκκινήσει η προβλεπόμενη από το νόμο διαδικασία.
Τα συμβατικά κείμενα έχουν τροποποιηθεί, συμπληρωθεί και διορθωθεί.
Πλέον υπάρχουν δύο – συνοδευτικά της προσκλήσεως – συμβατικά κείμενα.
Συγκεκριμένα η Σύμβαση Μεταβίβασης για τα ακίνητα και η Συμφωνία για τη συμμετοχή του Δημοσίου στο μετοχικό κεφάλαιο του τελικού πλειοδότη, με την οποία επιφυλάσσεται το δικαίωμα στο Δημόσιο να μετέχει στο μετοχικό κεφάλαιο της εταιρείας κατά ποσοστό 21%.
Υπενθυμίζεται ότι κατά την προηγούμενη διαδικασία υφίστατο υποχρέωση συμμετοχής του Δημοσίου μέχρι ποσοστού 20%, το οποίο δεν του εξασφάλιζε μέρισμα.
Επισημαίνεται ότι στην πρόσκληση, ρητώς θα απαιτείται η κατάθεση, από τους υποψήφιους πλειοδότες, και επιχειρηματικού σχεδίου.
Η διαδικασία προχωράει ομαλά, σύμφωνα με τα χρονοδιαγράμματα και τους σχεδιασμούς της σημερινής Κυβέρνησης.
2ον. ΕΑΒ – ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΕΡΟΠΟΡΙΚΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ Α.Ε.
Σε ποια κατάσταση παραλάβαμε την Εταιρεία;
Η Εταιρεία, κατά το 1ο και 2ο τρίμηνο του 2019, παρουσίασε, κατά την εκτέλεση του προϋπολογισμού της, απόκλιση της τάξεως του 19% και 49% αντίστοιχα.
Δεν προέβη στην ενεργοποίηση των διορθωτικών παρεμβάσεων που είχαν συμφωνηθεί σε Μνημόνιο Συνεργασίας μεταξύ Υπουργείου Οικονομικών και ΕΑΒ.
Εκκρεμεί επιστροφή υπολοίπου στον κρατικό προϋπολογισμό από το πρόγραμμα χρηματοδότησης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων ύψους περίπου 6 εκατ. ευρώ.
Εμφάνιζε απλήρωτες υποχρεώσεις ύψους 58 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις ύψους 54 εκατ. ευρώ, ενώ τα ταμειακά της διαθέσιμα ανέρχονταν μόλις στα 2,6 εκατ. ευρώ.
Από τις Εκθέσεις Ελέγχου των Ανεξάρτητων Ορκωτών Ελεγκτών Λογιστών, για τα οικονομικά έτη 2015, 2016, 2017 και 2018, προκύπτει ότι το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων της Εταιρείας είναι αρνητικό, ενώ υπάρχει η πιθανότητα η εταιρεία να μην είναι σε θέση να αποπληρώσει μέρος των συμβατικών υποχρεώσεών της, όπως είναι η καταβολή μισθοδοσίας και οι ασφαλιστικές εισφορές.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Διεύθυνσης Οικονομικών Υπηρεσιών της ίδιας της Εταιρείας, υπάρχει παντελής έλλειψη ρευστότητας, με κίνδυνο στάσης πληρωμών από τον προηγούμενο Σεπτέμβριο.
Συμπερασματικά, παραλάβαμε την Εταιρεία, η οποία εποπτεύεται από το Υπουργείο Οικονομικών, σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομική κατάσταση.
Πως η σημερινή Κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα;
Αναλάβαμε, από το καλοκαίρι του 2019, διοικητικές και νομοθετικές πρωτοβουλίες, ώστε να στηρίξουμε την Εταιρεία.
1ον. Ορίσθηκε εσωτερικός ελεγκτής, κατόπιν έκτακτης συνεδρίασης της Γ.Σ., στις 31.10.2019.
2ον. Εγκρίθηκαν οι εταιρικές και ενοποιημένες χρηματοοικονομικές καταστάσεις της εταιρείας για την χρήση του 2018, κατόπιν έκτακτης συνεδρίασης της Γ.Σ., την 15.11.2019.
3ον. Λόγω έλλειψης ταμειακής ρευστότητας της Εταιρείας, αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες για να εισρεύσουν κεφάλαια σε αυτή, μέσω της εκπλήρωσης συμβατικών υποχρεώσεων του ΥΠΕΘΑ.
4ον. Ψηφίστηκε, στις 18.11.2019, διάταξη συναρμοδιότητας ΥΠΟΙΚ και ΥΠΕΘΑ, για την υλοποίηση του προγράμματος αναβάθμισης μαχητικών αεροσκαφών F-16 της Πολεμικής Αεροπορίας, που διενεργείται από την ΕΑΒ.
5ον. Ψηφίστηκε, στις 16.12.2019, διάταξη συναρμοδιότητας ΥΠΟΙΚ και ΥΠΕΘΑ, για προσλήψεις προσωπικού ορισμένου χρόνου στην ΕΑΒ, με στόχο τη βέλτιστη δυνατή προώθηση και ολοκλήρωση αυτού του προγράμματος.
6ον. Το ΥΠΟΙΚ επεξεργάζεται πλέγμα διατάξεων για την εξεύρεση βέλτιστων λύσεων για τελωνειακές εκκρεμότητες της ΕΑΒ, αναγόμενες σε προηγούμενα έτη.
7ον. Το ΥΠΟΙΚ, σε συνεργασία με το ΥΠΕΣ, διερευνά την εξαίρεση της ΕΑΒ από την κινητικότητα, προκειμένου να σταματήσει η «αιμορραγία» προσωπικού.
8ον. Τοποθετήθηκε, κατόπιν θετικής γνώμης της αρμόδιας Επιτροπής της Βουλής, νέα Διοίκηση στην ΕΑΒ.
9ον. Με τη σημερινή νομοθετική ρύθμιση, προβλέπεται η απαλλαγή, για ένα ακόμη έτος, δηλαδή μέχρι 31.12.2020, της εταιρείας από την υποχρέωση προσκόμισης αποδεικτικού ασφαλιστικής και φορολογικής ενημερότητας.
Στόχος μας είναι η βελτίωση της θέσεως της ΕΑΒ και η αξιοποίηση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της.
Ώστε να διεκδικήσει ικανοποιητικό μερίδιο στην εγχώρια αγορά, να αυξήσει περαιτέρω τις εξαγωγές της, να συμμετάσχει στην ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, να δημιουργήσει μακροχρόνιες συνεργασίες.
Προσδοκούμε η επόμενη ημέρα για την ΕΑΒ, για την αμυντική βιομηχανία της χώρας μας, να είναι πολύ καλύτερη από τη χθεσινή.
3ον. ΝΑΥΠΗΓΕΙΑ ΣΚΑΡΑΜΑΓΚΑ
Σε ποια κατάσταση παραλάβαμε την Εταιρεία;
Κηρύχθηκαν, στις 02.07.2008, με απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, παράνομες και ασυμβίβαστες κρατικές ενισχύσεις, ύψους 700 εκ. ευρώ, που είχαν χορηγηθεί από το Ελληνικό Δημόσιο στα Ναυπηγεία.
Δεδομένης της μη υλοποίησης της απόφασης ανάκτησης, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή άσκησε προσφυγή εναντίον της Ελλάδας ενώπιον του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για μη συμμόρφωση.
Επί της υπόθεσης αυτής, εκδόθηκε, τον Ιούνιο του 2012, καταδικαστική για τη χώρα απόφαση.
Κατατέθηκε, στις 12.10.2017, στο πλαίσιο υλοποίησης της απόφασης ανάκτησης, από το Ελληνικό Δημόσιο, από κοινού με την Τράπεζα Πειραιώς ως πιστωτές, αίτηση για τη θέση της εταιρίας σε καθεστώς ειδικής διαχείρισης.
Τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά τέθηκαν σε καθεστώς ειδικής διαχείρισης στις 08.03.2018.
Επιβλήθηκε στην Ελληνική Δημοκρατία, με απόφαση του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της 14.11.2018, πρόστιμο 10 εκατ. ευρώ και χρηματική ποινή ύψους 7,3 εκατ. ευρώ, ανά εξάμηνο, έως την εκτέλεση της ανάκτησης για τη μη συμμόρφωση με την απόφαση ανάκτησης.
Απαιτήθηκενα εκποιηθεί το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων των Ναυπηγείων, προκειμένου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να θεωρήσει ότι υλοποιήθηκε η ανάκτηση και να διακοπεί η υποχρέωση καταβολής προστίμου.
Ο ειδικός διαχειριστής έχει ήδη εκποιήσειμέρος του «εμπορικών» στοιχείων του ενεργητικού της Εταιρείας, με δημόσιους διαγωνισμούς.
Πως η σημερινή Κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα;
Αναμένεται στο προσεχές διάστημα προκήρυξη διαγωνισμού από τον Εκκαθαριστή για τα εναπομείναντα περιουσιακά στοιχεία που έχουν χαρακτηριστεί ως «στρατιωτικά».
Η διάρκεια της ειδικής διαχείρισης των ναυπηγείων Σκαραμαγκά λήγει, κατόπιν παράτασης, το Σεπτέμβριο του 2020.
Ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται, εκ του νόμου, να δημοσιεύσει εγκαίρως, έως τον Ιούνιο του 2020, πρόσκληση υποβολής προσφορών.
Σε αντίθετη περίπτωση, εάν δηλαδή ο διαγωνισμός κηρυχθεί άγονος, ο ειδικός διαχειριστής είναι υποχρεωμένος να υποβάλει αίτηση πτώχευσης των ναυπηγείων.
Η Κυβέρνηση προωθεί νομοθετική ρύθμιση για την επίλυση ζητημάτων που συνδέονται με την αναγκαιότητα παραχώρησης δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης επί του αιγιαλού και του αναγκαίου θαλασσίου χώρου για τη λειτουργία ναυπηγείου, τη διευθέτηση αυθαίρετων κατασκευών και λοιπών ιδιοκτησιακών ζητημάτων εντός των εγκαταστάσεων των ναυπηγείων και την πρόβλεψη ενός μεταβατικού πλαισίου πυροπροστασίας της υπό καθεστώς ειδικής διαχείρισης της Εταιρείας.
Συγκεκριμένα, με την παρούσα νομοθετική ρύθμιση:
Προβλέπεται ότι το Ελληνικό Δημόσιο υποχρεούται να παραχωρεί για είκοσι έτη, με δυνατότητα παράτασης, δικαίωμα αποκλειστικής χρήσης επί της ζώνης ή τμημάτων της ζώνης του αιγιαλού έμπροσθεν των εγκαταστάσεων των ναυπηγείων Σκαραμαγκά καθώς και επί του αναγκαίου θαλασσίου χώρου σε κάθε πρόσωπο που λειτουργεί επιχείρηση ναυπηγείου ή άλλη συναφή ή υποστηρικτική αυτής επιχείρηση.
Η παραχώρηση αυτή είναι αναγκαία για την εξυπηρέτηση των λειτουργικών αναγκών της επιχείρησης ναυπηγείου.
Καταβάλλεται αντάλλαγμα για την παραχώρηση του εν λόγω δικαιώματος αποκλειστικής χρήσης αιγιαλού και θαλασσίου χώρου, το ύψος του οποίου προσδιορίζεται με διαφανείς όρους αγοράς.
Καθορίζεται η διαδικασία υπαγωγής των υφιστάμενων, εντός της εκτάσεως των ναυπηγείων Σκαραμαγκά, αυθαίρετων κτιρίων και κατασκευών.
Μεταξύ αυτών και για ορισμένα κτίρια και εγκαταστάσεις που δημιουργήθηκαν για την εξυπηρέτηση των δραστηριοτήτων του υφιστάμενου ναυπηγείου, στο πλαίσιο του προγράμματος κατασκευής και συντήρησης υποβρυχίων και άλλων μέσων του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού.
Στόχος μας είναι η μεγιστοποίηση του επενδυτικού ενδιαφέροντος για τα στοιχεία του ενεργητικού των Ναυπηγείων Σκαραμαγκά και η χάραξη μιας οργανωμένης πολιτικής για το μέλλον των ναυπηγείων.
4ον. ΛΑΡΚΟ
Σε ποια κατάσταση παραλάβαμε την Εταιρεία;
Η ΛΑΡΚΟ έκλεισε τη χρήση του 2018 με αρνητική καθαρή θέση 308 εκατ. ευρώ, από 217 εκατ. ευρώ το 2015.
Κατέγραψε, κατά την 4ετία 2015-2018, σωρευτικές ζημίες 148 εκατ. ευρώ. Το 2019 εκτιμάται ότι θα είναι ακόμη χειρότερο.
Παρουσιάζει χρέη προς τρίτους, δηλαδή προμηθευτές, εργολάβους, τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία και άλλους, πάνω από 600 εκατ. ευρώ.
Το μεγαλύτερο μέρος αυτού του χρέους είναι προς τη ΔΕΗ (περισσότερα από 350 εκατ. ευρώ, από 145 εκατ. ευρώ το 2012).
Αυτό το χρέος αυξάνεται κάθε μήνα κατά 5 με 5,5 εκατ. ευρώ.
Για το λόγο αυτό η ΔΕΗ είχε αποστείλει τελεσιγραφικού χαρακτήρα εξώδικο προς τη ΛΑΡΚΟ, γνωστοποιώντας της ότι θα διακόψει την παροχή ρεύματος στις 17 Φεβρουαρίου, εάν συνεχίζονταν η παρούσα κατάσταση. Χθες η ΔΕΗ, εξαιτίας της τροπολογίας, υπό προϋποθέσεις πληρωμής των μηνιαίων τιμολογίων, έδωσε παράταση.
Επιπλέον, η ΛΑΡΚΟ απειλείται με πρόστιμο ύψους 49,5 εκατ. ευρώ για μη συμμόρφωση με τους κανόνες για τα δικαιώματα επαληθευμένων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.
Επίσης, η Τράπεζα Πειραιώς έχει καταγγείλει 2 ομολογιακά δάνεια, με ανοικτό υπόλοιπο 32 εκατ. ευρώ, πλέον τόκων υπερημερίας.
Ο τελευταίος ισολογισμός, που η Εταιρεία έχει δημοσιευθεί, είναι του 2014.
Δεν υπάρχουν οικονομικές καταστάσεις και έκθεση διαχείρισης της χρήσης 2015.
Για τις μετέπειτα χρήσεις δεν έχουν συνταχθεί καν χρηματοοικονομικές καταστάσεις, οι οποίες να έχουν εγκριθεί τουλάχιστον από το Διοικητικό Συμβούλιο.
Επιπρόσθετα, τα ταμειακά διαθέσιμα την Κυριακή, 1η Μαρτίου 2020, θα είναι μηδενικά.
Έχουν περικοπεί έξοδα συντήρησης, ενώ υπάρχουν συνεχείς ελλείψεις που προκαλούν – κατά φάσεις – και διακοπή λειτουργίας σε κάποιες καμίνους.
Η Εταιρεία ενοχοποιείται για τη σοβαρή ατμοσφαιρική ρύπανση της ευρύτερης περιοχής, καθώς και για την επιβάρυνση του Ευβοϊκού Κόλπου, όπου εναποτίθενται – κάθε χρόνο – χιλιάδες τόνοι σκουριάς.
Απαιτούνται πολλά εκατομμύρια, που δεν υπάρχουν, για τον εκσυγχρονισμό της δραστηριότητας εξόρυξης και παραγωγής νικελίου και την περιβαλλοντική συμμόρφωση.
Ενώ τέλος, η Ελλάδα έχει καταδικαστεί τελεσίδικα από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο για μη συμμόρφωση με τις αποφάσεις περί παράνομων κρατικών ενισχύσεων προς τη ΛΑΡΚΟ, ύψους σήμερα 160,6 εκατ. ευρώ, τα οποία καλείται η Εταιρεία να επιστρέψει στο Ελληνικό Δημόσιο.
Για όλα αυτά, την προηγούμενη περίοδο, είχα καταθέσει 14 Κοινοβουλευτικές Ερωτήσεις προς τον τότε Υπουργό Οικονομικών, από το 2015 μέχρι το 2018, και η απάντηση, μονότονα ήταν, «η αναδιοργάνωση και ο αναπτυξιακός σχεδιασμός της Εταιρείας εξετάζεται ως άμεση προτεραιότητα».
Προσέξτε, «άμεση» από το 2015. Και να που φτάσαμε!
Η εταιρεία, ακόμη και αν διαγράφονταν «δια μαγείας» οι συσσωρευμένες ζημίες της, λειτουργεί, κάθε μήνα, με ζημιά.
Συμπερασματικά, η κατάσταση στην εταιρεία είναι δραματική.
Ακόμη και ο ΣΥΡΙΖΑ που, μέχρι το 2018, μιλούσε για προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της ΛΑΡΚΟ, έκανε μία από τις γνωστές «κωλοτούμπες», όπως αποκαλύφθηκε από τις πρόσφατες δηλώσεις του κ. Τσίπρα και επιστολή του κ. Τσακαλώτου.
Επιστολή που αναγνωρίζει, αντιθέτως από ότι μέχρι πρόσφατα υποστήριζε ο ΣΥΡΙΖΑ, ότι «η Ελληνική Δημοκρατία είναι έτοιμη να εξετάσει προτάσεις ιδιωτών επενδυτών στα πλαίσια διαφανών και ανοικτών διαδικασιών.»
Πως η σημερινή Κυβέρνηση αντιμετωπίζει το πρόβλημα;
Καταθέσαμε τροπολογία για τη διάσωση της ΛΑΡΚΟ.
Επιδιώκουμε την διατήρηση της δραστηριότητας και την ανάληψή της από ιδιώτη επενδυτή, μέσα από μια διαδικασία που θα είναι γρήγορη, νομικά στιβαρή και συμβατή με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ώστε ο νέος επενδυτής να προχωρήσει στις απαραίτητες επενδύσεις για τον εκσυγχρονισμό της εξόρυξης και της παραγωγής, προκειμένου να εισέλθει η εταιρεία σε αναπτυξιακή τροχιά, προς όφελος των εργαζόμενων, της τοπικής κοινωνίας και τελικά της εθνικής οικονομίας.
Με βασική επιδίωξη την προστασία των εργαζομένων, άρα την αποτροπή του σεναρίου της άτακτης χρεοκοπίας, εγκαθίσταται άμεσα Ειδικός Διαχειριστής.
Η θέση της ΛΑΡΚΟ σε ειδική διαχείριση δεν αποτελεί λόγο λύσης της εταιρείας, δεν συνεπάγεται διακοπή της λειτουργίας της και δεν επιφέρει τη λύση των πάσης φύσεως συμβάσεών της.
Η εταιρεία επιχορηγείται, για πρώτη φορά την τελευταία δεκαετία, με 35 εκατ. ευρώ, ποσό που αφορά στο κόστος της ειδικής διαχείρισης καθώς και τις λειτουργικές δαπάνες της εταιρείας, προκειμένου να συνεχίσει τη δραστηριότητά της. Χωρίς αυτό το ποσό η Εταιρεία πηγαίνει σε άτακτη χρεοκοπία.
Συγκεκριμένα, αυτό το ποσό, το οποίο και θα χορηγηθεί κατά το μεγαλύτερο μέρος του άμεσα, θα αξιοποιηθεί για κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, για προμήθεια υγρών καυσίμων, για προμήθεια στερεών καυσίμων, για προμήθεια πρώτων και βοηθητικών υλών, για αμοιβές υπηρεσιών εργολάβων και μεταφορέων, για μισθοδοσία, για αναλογούσες ασφαλιστικές εργοδοτικές εισφορές υπέρ ΕΦΚΑ, για ασφάλιστρα προσωπικού.
Επίσης, με την τροπολογία καθορίζονται τα καθήκοντα του ειδικού διαχειριστή, που είναι η καταγραφή του συνόλου του ενεργητικού και παθητικού της επιχείρησης, η εκπόνηση σχεδίου δράσης που θα περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστο επιχειρησιακές και χρηματοοικονομικές εκτιμήσεις, καθώς και προβλέψεις για την περίοδο της ειδικής διαχείρισης.
Περαιτέρω, ο ειδικός διαχειριστής υποχρεούται να μειώσει το μισθολογικό κόστος – μεσοσταθμικά – κατά 25%. Διότι όλο το κόστος διάσωσης δεν μπορούν να το σηκώσουν οι Έλληνες φορολογούμενοι.
Σε περίπτωση οποιασδήποτε αμφισβήτησης περί του ενεργητικού και παθητικού της επιχείρησης από το Ελληνικό Δημόσιο, η ΛΑΡΚΟ και το Ελληνικό Δημόσιο μπορούν να υπαγάγουν τη διαφορά σε διαιτησία, σύμφωνα με τους καθοριζόμενους όρους και διαδικασία.
Αυτό αποτελεί προαπαιτούμενο για να «ξεκαθαριστούν» ποιά είναι τα περιουσιακά στοιχεία της εταιρείας και ποιά του Ελληνικού Δημοσίου, και κατ’ επέκταση να είναι δυνατός ο σχεδιασμός των διαγωνιστικών διαδικασιών για τη διάθεση του ενεργητικού της εταιρείας.
Η διαιτητική απόφαση έχει ισχύ τελεσίδικης δικαστικής απόφασης και αποτελεί εκτελεστό τίτλο.
Ορίζεται ταχεία διαδικασία διεθνούς πλειοδοτικού διαγωνισμού για το σύνολο ή και για μέρος του ενεργητικού, με βάση το αποτέλεσμα της διαιτησίας και το πνεύμα των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής του 2014.
Προβλέπεται ολοκλήρωση της διαδικασίας εντός 12 μηνών από την εγκατάσταση του Διαχειριστή, με δυνατότητα μόνο μίας εξάμηνης παράτασης.
Ορίζεται υποχρεωτική κατάθεση αίτησης πτώχευσης εφόσον δεν έχει μεταβιβαστεί στο διάστημα αυτό το 75% του ενεργητικού της εταιρείας.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σας μίλησα με ειλικρίνεια.
Σας μίλησα με στοιχεία.
Σας μίλησα με σεβασμό απέναντι τόσο στα χρήματα των Ελλήνων φορολογουμένων όσο και στην εργασία συμπατριωτών μας σε αυτές τις προβληματικές εταιρείες.
Η Κυβέρνηση τολμά να σταθεί απέναντι στα μεγάλα προβλήματα που αυτές έχουν, και επιδιώκει να τα αντιμετωπίσει.
Δυστυχώς, για καμία από αυτές τις Εταιρείες δεν υφίσταται ρεαλιστική εναλλακτική λύση.
Πράττουμε το καλύτερο για τους εργαζόμενους και την κοινωνία.