Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής επί της τροπολογίας – προσθήκης του Υπουργείου Οικονομικών για τα προγράμματα «Γέφυρα
1» και «Γέφυρα 2», στο σχέδιο νόμου του Υπουργείου Δικαιοσύνης: «Ταχεία πολιτική δίκη, προσαρμογή των διατάξεων της πολιτικής δικονομίας για την ψηφιοποίηση της πολιτικής δικαιοσύνης, άλλες τροποποιήσεις στον Κώδικα Πολιτικής Δικονομίας και λοιπές διατάξεις του Υπουργείου Δικαιοσύνης».
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Με την τροπολογία που εισάγουμε σήμερα στη Βουλή, επεκτείνουμε για 3 μήνες την κρατική επιδότηση του επιτυχημένου προγράμματος κρατικής επιδότησης δόσεων δανείων «ΓΕΦΥΡΑ 1», το οποίο παρέχει στήριξη σε δανειολήπτες που πλήττονται από τις οικονομικές συνέπειες της πανδημίας του κορονοϊού και έχουν δάνεια με υποθήκη στην Α΄ κατοικία, ενώ παράλληλα επιφέρουμε βελτιώσεις και στα δύο προγράμματα «ΓΕΦΥΡΑ» προς όφελος των δανειοληπτών.
Συγκεκριμένα:
1ον: Η 3 μηνών επιδότηση θα αφορά στους υφιστάμενους δικαιούχους, οι οποίοι ήδη λαμβάνουν επιδότηση για 9 μήνες και έτσι, πλέον, θα λάβουν την οικονομική στήριξη συνολικά για 12 μήνες.
Υπενθυμίζεται ότι η Κρατική επιδότηση περιλαμβάνει τόσο το κεφάλαιο όσο και τους τόκους του δανείου.
Για τους 3 αυτούς μήνες, η συνεισφορά του Δημοσίου για την υποστήριξη των πληγέντων συμπολιτών μας που έχουν ενήμερα δάνεια ανέρχεται στο 40% της μηνιαίας δόσης.
Για όσους έχουν ρυθμίσει δάνεια που είχαν καθυστέρηση μικρότερη των 90 ημερών, η συνεισφορά ανέρχεται στο 35% της μηνιαίας δόσης.
Στα δάνεια που είχαν καθυστέρηση μεγαλύτερη των 90 ημερών και έχουν πλέον ρυθμιστεί, η επιδότηση ανέρχεται στο 20% της μηνιαίας δόσης.
2ον: Παράλληλα, όσον αφορά στο πρόγραμμα κρατικής επιδότησης επιχειρηματικών δανείων «ΓΕΦΥΡΑ 2», προβλέπουμε ότι, μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2021, οι επιχειρήσεις που έχουν ήδη λάβει έγκριση της επιδότησης, μπορούν να έρθουν σε συνεννόηση με την τράπεζα ή τον διαχειριστή δανείου, ώστε να ρυθμίσουν τα δάνειά τους και στη συνέχεια θα λάβουν την κρατική επιδότηση για συνολικά 8 μήνες.
3ον: Τέλος, και για τα δύο προγράμματα, αυξάνουμε το ποσό που κρίνει τη ληξιπροθεσμία του οφειλέτη στο πλαίσιο τήρησης των υποχρεώσεών του, στο ύψος των δύο μηνιαίων δόσεων (υπενθυμίζεται ότι το ποσό αυτό, για το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 1 ήταν 150 ευρώ), διευκολύνοντας έτσι τους οφειλέτες να μην απεντάσσονται από το πρόγραμμα.
Είναι σημαντικό στο σημείο αυτό, να σας ενημερώσω σχετικά με τις πληρωμές και το σύνολο των ωφελούμενων και από τα δύο προγράμματα.
Οι πληρωμές του προγράμματος «ΓΕΦΥΡΑ 1» ανήλθαν στα 10,6 εκατ. ευρώ, και αντιστοιχούν στην επιδότηση 60.959 δανείων και 39.102 δικαιούχων.
Συνυπολογίζοντας και τις προηγούμενες δέκα φάσεις πληρωμών, των μηνών Νοεμβρίου 2020 – Αυγούστου 2021, το συνολικό ποσό της κρατικής επιδότησης που έχει καταβληθεί, μέχρι σήμερα, ανέρχεται στα 210 εκατ. ευρώ σε 75.666 δικαιούχους.
Όσον αφορά στο πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ 2», οι πληρωμές ανήλθαν στα 42,5 εκατ. ευρώ και αντιστοιχούν στην επιδότηση 20.650 δανείων και 10.083 δικαιούχων, που είναι ελεύθεροι επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
Συνυπολογίζοντας και τις προηγούμενες δύο φάσεις πληρωμών, των μηνών Ιουλίου – Αυγούστου 2021, το συνολικό ποσό της κρατικής επιδότησης που έχει καταβληθεί, μέχρι σήμερα, ανέρχεται στα 141,7 εκατ. ευρώ σε 10.308 δικαιούχους.
Αθροίζοντας τις πληρωμές των δύο προγραμμάτων, το συνολικό ποσό της κρατικής επιδότησης που έχει καταβληθεί, μέχρι σήμερα, ανέρχεται στα 352 εκατ. ευρώ σε συνολικά 85.974 δικαιούχους.
Με την υλοποίηση αυτών των προγραμμάτων, η Κυβέρνηση ενισχύει το πλέγμα μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πλήττονται από τις οικονομικές επιπτώσεις της υγειονομικής κρίσης, προκειμένου να ξεπεράσουν τις παρούσες δυσκολίες το συντομότερο δυνατό.
Ταυτόχρονα, επιβραβεύει – για πρώτη φορά – τη συνέπεια και ενισχύει την κουλτούρα πληρωμών.
Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη μόνη συζήτηση και ψήφιση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου: «Κύρωση συμφωνίας τροποποίησης της από 24.6.2016 Σύμβασης Παραχώρησης που τιτλοφορείται «Σύμβαση Παραχώρησης σχετικά με τη χρήση και την εκμετάλλευση ορισμένων χώρων και περιουσιακών στοιχείων εντός του
Λιμένος Πειραιώς» μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της “Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς Α.Ε.”».
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Αυτές τις ημέρες, στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, συγκρούονται, και πάλι, δύο πολιτικές αντιλήψεις.
Τη μία πολιτική αντίληψη την εκφράζει η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Την αντίληψη της συνέπειας και της υπευθυνότητας, όπως αποτυπώνεται με τη διαχρονική στήριξη σε μία μεγάλη επένδυση στο λιμάνι του Πειραιά, τόσο ως Κυβέρνηση, όσο και ως Αντιπολίτευση, το 2008, το 2014, το 2016 και το 2021.
Την άλλη αντίληψη την εκφράζει η Αξιωματική Αντιπολίτευση, ο ΣΥΡΙΖΑ.
Την αντίληψη της ασυνέπειας και της ανευθυνότητας, όπως αποτυπώνεται μέσα από τις οβιδιακές μεταμορφώσεις της στην πορεία του χρόνου.
Άλλα υποστηρίζει ως Αξιωματική Αντιπολίτευση το 2014 και το 2021.
Και άλλα υπέγραψε ως Κυβέρνηση το 2016.
Βέβαια, με «πόνο ψυχής»…
Τελικά, οι δείκτες του συριζαϊκού ρολογιού επιστρέφουν, σήμερα, και πάλι στο 2014!
Αγκυλωμένοι στο παρελθόν, εκφράζουν – πολιτικά – την οπισθοδρόμηση και τον τυχοδιωκτισμό.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Από το 2016, όταν κυρώθηκε η Σύμβαση για τον λιμένα του Πειραιά, προέκυψαν σημαντικές καθυστερήσεις στην υλοποίηση των πρώτων Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
Μέχρι τον Ιούνιο του 2019, μέσα σε χρονικό διάστημα τριών ετών, είχαν εκτελεστεί επενδύσεις μόλις 51 εκατ. ευρώ.
Το σημαντικότερο όμως είναι ότι εντός της διετίας 2019-2021:
Εγκρίθηκε από την Επιτροπή Σχεδιασμού και Ανάπτυξης Λιμένων το Αναπτυξιακό Πρόγραμμα Διαχείρισης Λιμένα (Master Plan).
Διατυπώθηκε από την Αντιπολίτευση ότι η έγκριση του Master Plan, η οποία καθυστέρησε επί ΣΥΡΙΖΑ σχεδόν δύο χρόνια, δεν ήταν αναγκαία, και επομένως η καθυστέρηση στερείται σημασίας.
Όμως, οφείλετε να γνωρίζετε, Κυρίες και Κύριοι της Αντιπολίτευσης, ότι η υποβολή Master Plan και η έγκριση αυτού αποτελεί διεθνή πρακτική, που υπαγορεύεται επίσης από το ενωσιακό δίκαιο.
Επίσης, εγκρίθηκε η Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων, η οποία αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την αδειοδότηση των έργων και συνακόλουθα, για την εκτέλεσή τους.
Σημειώστε ότι η εν λόγω μελέτη εγκρίθηκε 39 ολόκληρους μήνες από την κατάθεσή της, το 2017, και η ολοκλήρωση αυτή πιστώνεται στις συνεχείς προσπάθειες που κατέβαλε η παρούσα Κυβέρνηση, άλλως είναι πολύ πιθανό ότι ακόμη θα εκκρεμούσε.
Επίσης, να μην ξεχνάτε τις παλινωδίες της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, που αρχικώς ζητούσε ξεχωριστές μελέτες περιβαλλοντικών επιπτώσεων για ορισμένες Υποχρεωτικές Επενδύσεις, και όταν αυτές υποβλήθηκαν, έκανε στροφή 180 μοιρών και πλέον ζητούσε μία ενιαία μελέτη, προκαλώντας σύγχυση και ανακολουθίες στην όλη πραγματοποίηση των επενδύσεων.
Τέλος, ορίστηκε το ΤΑΙΠΕΔ, με τον Νόμο 4635/2019, ως Αρχή Σχεδιασμού της Στρατηγικής Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ), και υποβλήθηκε η ΣΜΠΕ στις αρμόδιες αρχές προς έγκριση.
Φυσικά, οι συντονισμένες ενέργειες της παρούσας Κυβέρνησης δεν εξαντλούνται μόνο στα προαναφερόμενα ζητήματα, ωστόσο, προτιμώ να επικεντρωθούμε περισσότερο στο «από εδώ και πέρα», και όχι στο παρελθόν.
Τα μέρη λοιπόν έκριναν σκόπιμη τη φιλική διευθέτηση του ζητήματος, προς αποφυγή χρονοβόρας εμπλοκής τους σε διαιτησία.
Αποτέλεσμα των διαπραγματεύσεων είναι η παρούσα συμφωνία, καθώς και η τροποποίηση των συμβάσεων μεταξύ ΤΑΙΠΕΔ και COSCO, και συγκεκριμένα της Σύμβασης Αγοραπωλησίας Μετοχών και της Συμφωνίας Μετόχων, οι οποίες εγκρίθηκαν από το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Ως προς τους λόγους που οδήγησαν στην τροποποίηση, το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν αποφάνθηκε, όπως εντελώς αβάσιμα υποστηρίζει η Αντιπολίτευση, ότι υπήρχε υπαιτιότητα του Ελληνικού Δημοσίου.
Ένα τέτοιο ζήτημα ουσίας ουδέποτε αποτέλεσε, ούτε θα μπορούσε άλλωστε να αποτελέσει θέμα της αρμοδιότητας του Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Επ’ αυτού ας προστεθεί ότι ούτε έμμεσα μπορεί να συναχθεί υπαιτιότητα του Ελληνικού Δημοσίου, εξαιτίας της αναφοράς στην απόφαση του Ελεγκτικού Συνεδρίου της έλλειψης υπαιτιότητας της άλλης πλευράς.
Το ότι δεν υπάρχει, δηλαδή, υπαιτιότητα του ΟΛΠ, δεν σημαίνει ότι συντρέχει υπαιτιότητα του Ελληνικού Δημοσίου, όπως εσφαλμένα ισχυρίστηκαν ορισμένοι.
Πρόκειται για ένα άλμα, το οποίο έχει σαθρή νομική βάση και είναι ξεκάθαρα αποπροσανατολιστικό.
Εξαιτίας αυτής της αβεβαιότητας, τα Μέρη αναμφίβολα θα οδηγούνταν σε διαιτησία, με αμφίβολη έκβαση, ανεπιθύμητες πρόσθετες καθυστερήσεις, αναπόφευκτη διασάλευση των συμβατικών σχέσεων και άδηλες οικονομικές συνέπειες.
Και κάτι ακόμη: οι τροποποιήσεις τις οποίες φέρνουμε στη Βουλή είναι οι απολύτως αναγκαίες και βαδίζουν στις «ράγες» του βασικού συμβατικού κειμένου, που ψηφίστηκε το 2016.
Και αυτό το επιβεβαιώνει το Ελεγκτικό Συνέδριο, επιλαμβανόμενο με αποκλειστική αρμοδιότητα στο πλαίσιο προσυμβατικού ελέγχου.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο λοιπόν υποστηρίζει:
ότι οι τροποποιήσεις δεν είναι ουσιώδεις,
ότι η επιμήκυνση του χρόνου της επενδυτικής περιόδου δεν μεταβάλλει ουσιωδώς το κύριο αντικείμενο της συμφωνίας,
ότι δεν επέρχεται μεταβολή του οικονομικού αντικειμένου των υφιστάμενων συμβάσεων,
ότι δεν επεκτείνεται ανεπίτρεπτα το φυσικό αντικείμενο των αρχικών συμβάσεων, καθώς οι όροι που τροποποιούνται είχαν προβλεφθεί στις αρχικές συμβάσεις,
ότι δεν προκύπτει βούληση των μερών για επαναδιαπραγμάτευση ουσιωδών όρων των τροποποιούμενων συμβάσεων με στόχο τη νόθευση του ανταγωνισμού, αλλά εισάγονται τροποποιήσεις που άπτονται ζητημάτων εκτέλεσης, και
ότι ο αγοραστής των μετοχών δεν αποκτά πλεονεκτήματα που ανατρέπουν δραματικά την οικονομική ισορροπία της σύμβασης, αφού η παροχή – σε αυτόν – της δυνατότητας να αποκτήσει άμεσα το υπόλοιπο 16% των μετοχών, αφενός μεν είχε προβλεφθεί για το χρονικό σημείο που θα λάβει χώρα, αφετέρου δε, η άρση των αναβλητικών αιρέσεων αντισταθμίζεται με τη θέσπιση διαλυτικής αίρεσης επί αθέτησης των συμφωνηθέντων, αναστροφής της πώλησης και μεταβίβασης των μετοχών, με τη ρητή συμφωνία περί διατήρησης των ρητρών αποζημίωσης και κατάθεσης 2 επιπλέον εγγυητικών επιστολών.
Συνεπώς, σκοπός της τροποποίησης είναι η διασφάλιση της ομαλής εκτέλεσής της, ιδίως δε η πλήρης εκτέλεση των έργων των Υποχρεωτικών Επενδύσεων, με θεμελιώδη στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη του Λιμένα Πειραιά.
Να σημειωθεί ότι οι τροποποιήσεις προέκυψαν αξιοποιώντας την εμπειρία της εξέλιξης της συμβατικής σχέσης κατά τα τελευταία 5 έτη, και δρομολογήθηκαν διορθώνοντας ή συμπληρώνοντας τις διαδικασίες, με τρόπο ώστε να υπάρχει ένα σαφές, αντικειμενικό και εκ των προτέρων ορισμένο πλαίσιο υλοποίησης των συμβατικών υποχρεώσεων.
Τα κύρια σημεία της συμφωνίας περιλαμβάνουν τα εξής:
1ον. Χορηγείται χρονική παράταση 5 ετών για την εκτέλεση των Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
Στο πλαίσιο αυτό ανακλαστικά αναδιαμορφώνονται και οι προβλέψεις της Σύμβασης που αφορούν στα ελάχιστα επίπεδα υπηρεσιών, καθώς τα επίπεδα αυτά τελούν σε αντιστοιχία με την πρόοδο των Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
2ον. Ταυτόχρονα, προσδιορίζονται συγκεκριμένα γεγονότα, τα οποία αναστέλλουν την υλοποίηση των Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
Πρόκειται για έναν αναλυτικό και εξαντλητικό κατάλογο γεγονότων, εκτός της σφαίρας ελέγχου του ΟΛΠ, τα οποία αφορούν σε ήδη αδειοδοτημένα έργα των Υποχρεωτικών Επενδύσεων, που μπορεί να επιφέρουν μερική ή ολική αναστολή στην πορεία υλοποίησής τους.
Τα εν λόγω γεγονότα είχαν σημείο εκκίνησης ζητήματα που προέκυψαν στην πράξη, αλλά δεν περιορίστηκαν στην αντιμετώπιση αυτών.
Αντιθέτως, αποσκοπούν στην οριζόντια επίλυση κάθε σχετικού λόγου, εκτός σφαίρας ελέγχου του ΟΛΠ, που θα μπορούσε να παρακωλύσει την πρόοδο των έργων εις βάρος της επένδυσης, και του δημοσίου συμφέροντος μακροπρόθεσμα.
Για την ευχερή παρακολούθηση της συνδρομής και της επιρροής ενός γεγονότος αναστολής στην υλοποίηση των Υποχρεωτικών Επενδύσεων προβλέπεται η σύνταξη τριμηνιαίας αναφοράς από Ανεξάρτητο Μηχανικό.
Ας σημειωθεί στο σημείο αυτό ότι ο Ανεξάρτητος Μηχανικός, αντίθετα με ό,τι αβάσιμα υποστηρίζει η Αντιπολίτευση, πληροί όλα τα εχέγγυα της αντικειμενικότητας και της αμεροληψίας.
Συγκεκριμένα η Σύμβαση, η οποία δεν έχει τροποποιηθεί στο σημείο αυτό, εφαρμόζει τη διεθνή πρακτική και προβλέπει έναν αδιάβλητο μηχανισμό επιλογής, άσκησης καθηκόντων και καταβολής της αμοιβής του Ανεξάρτητου Μηχανικού.
Παραπέμπω στο άρθρο 27 της Σύμβασης, το οποίο διατηρείται αναλλοίωτο, και εξακολουθεί και μετά την τροποποίηση να θέτει ένα υψηλό επίπεδο παροχής υπηρεσιών από το πρόσωπο αυτό.
Ταυτόχρονα, για την επίλυση τυχόν διαφωνιών κατά την υλοποίηση των Υποχρεωτικών Επενδύσεων εξαιτίας των γεγονότων αναστολής, προβλέπεται κλιμακούμενη διαδικασία διαβούλευσης, φιλικού διακανονισμού και διαιτησίας ανάμεσα στο Ελληνικό Δημόσιο και τον ΟΛΠ.
Με αυτόν τον τρόπο συμπληρώνεται το κενό που υπήρχε στην προηγούμενη σύμβαση του 2016 και αναδείχτηκε από την εκτέλεσή της, ενώ παράλληλα οι υποκείμενες συμβατικές σχέσεις απαλλάσσονται από υποκειμενικές ερμηνείες και κρίσεις και εξοπλίζονται με ασφάλεια και αντικειμενικότητα. Επίσης, η δυνατότητα της αναστολής είναι χρονικά περιορισμένη, με απώτατο χρονικό όριο αυτό της 5ετίας.
Επιπλέον, ας σημειωθεί ότι για την αντικατάσταση κάποιου έργου σε περίπτωση διαπιστωμένης αδυναμίας υλοποίησης, ο ΟΛΠ δεν θα δρα μονομερώς, αντιθέτως όμως θα πρέπει να διαβουλεύεται με το Ελληνικό Δημόσιο για την εύρεση της βέλτιστης λύσης.
Συνεπώς, η υλοποίηση των έργων πάντα θα τελεί υπό τον έλεγχο και τη στενή εποπτεία εκ μέρους του Ελληνικού Δημοσίου.
Γιατί, εν τέλει, ακόμα και η αντικατάσταση ενός έργου θα γίνεται για τη διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος που εξυπηρετεί συνολικά η επένδυση.
3ον. Η μεταβίβαση των μετοχών, δηλαδή του 16%, από το ΤΑΙΠΕΔ στην COSCO λαμβάνει χώρα υπό τη διαλυτική αίρεση της υπαίτιας μη υλοποίησης των Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
Το Δημόσιο, έτσι, εισπράττει το αντίτιμο των μετοχών ύψους 88 εκατ. ευρώ, ενώ παραμένει ισχυρή και ήδη πολύ πιο σαφής και καθορισμένη η υποχρέωση του ΟΛΠ στην ολοκλήρωση των Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
4ον. Η COSCO καταβάλλει στο ΤΑΙΠΕΔ πρόσθετη εγγυητική επιστολή, πλέον της αρχικής που έχει ήδη εκδοθεί από τον ΟΛΠ για το ποσό των 15 εκατ. ευρώ, για ποσό που αντιστοιχεί στο 1/3 της αξίας των ανεκτέλεστων Υποχρεωτικών Επενδύσεων, κατά το ποσοστό συμμετοχής του ΟΛΠ στη χρηματοδότηση αυτών, αφαιρουμένης της συγχρηματοδότησης από το Δημόσιο.
Η αξία των ανεκτέλεστων Υποχρεωτικών Επενδύσεων, κατά τα ανωτέρω, υπολογίζεται ότι ανέρχεται στα 87 εκατ. ευρώ, συνεπώς το 1/3 αυτού του ποσού υπολογίζεται στα 29 εκατ. ευρώ.
Η πρόσθετη εγγυητική επιστολή καταπίπτει σε βάρος της COSCO στην περίπτωση συνδρομής – αποκλειστικής ή που υπερβαίνει το 90% – υπαιτιότητας της COSCO ή του ΟΛΠ ως προς τη μη ολοκλήρωση των Υποχρεωτικών Επενδύσεων.
Με τις ανωτέρω προβλέψεις καθιερώνεται ένας ισχυρός διασφαλιστικός μηχανισμός ως προς την εξέλιξη της συμβατικής σχέσης και αποφεύγεται η διατάραξη που θα προκαλούνταν στις σχέσεις μεταξύ των μερών, σε περίπτωση εκκίνησης διαιτητικών διαδικασιών.
Εξάλλου, ας μη λησμονείται από την Αντιπολίτευση που τόσο επιφανειακά προσεγγίζει το ζήτημα, ότι μία τέτοια διατάραξη επίσης θα επηρέαζε αρνητικά τη σχέση των μερών, διότι άλλωστε αποτελεί πρακτική των αντισυμβαλλομένων του Ελληνικού Δημοσίου να απέχουν από την εκπλήρωση των συμβατικών τους υποχρεώσεων κατά τη διάρκεια μίας εκκρεμούς δικαστικής ή διαιτητικής διαδικασίας διευθέτησης διαφορών.
5ον. Κατά το χρονικό διάστημα που εκκρεμεί η πλήρωση της διαλυτικής αίρεσης, τα δικαιώματα αρνησικυρίας του ΤΑΙΠΕΔ διευρύνονται.
Ειδικότερα, χορηγείται στο ΤΑΙΠΕΔ δικαίωμα αρνησικυρίας (veto), από το ένα μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου που θα εκπροσωπεί το ΤΑΙΠΕΔ στη διοίκηση του ΟΛΠ, αναφορικά με τη λήψη αποφάσεων οι οποίες:
έχουν ως αποτέλεσμα την απίσχνανση (dilution) της συμμετοχής του ΤΑΙΠΕΔ στο μετοχικό κεφάλαιο του ΟΛΠ, ή
σχετίζονται με την πιστή τήρηση από τον ΟΛΠ των υποχρεώσεών του περί εκπλήρωσης των Υποχρεωτικών Επενδύσεων με βάση τη Σύμβαση Παραχώρησης (π.χ. κατάρτιση χρονοδιαγράμματος υλοποίησης των έργων, Master Plan, τροποποίηση αυτών).
6ον. Σε περίπτωση που οι Υποχρεωτικές Επενδύσεις δεν υλοποιηθούν στην προθεσμία που ορίζεται με την τροποποίηση με υπαιτιότητα της COSCO ή του ΟΛΠ, η κυριότητα των Μετοχών, δηλαδή του 16%, επανέρχεται στο ΤΑΙΠΕΔ, και το ΤΑΙΠΕΔ επιστρέφει το τίμημα στην COSCO.
Διατηρείται όμως η υποχρέωση του ΟΛΠ να ολοκληρώσει τις Υποχρεωτικές Επενδύσεις, χωρίς χρονικό περιορισμό.
Ταυτόχρονα, η COSCO εκδίδει νέα εγγυητική επιστολή υπέρ του ΤΑΙΠΕΔ, που όμως μπορεί να εκχωρηθεί στο Ελληνικό Δημόσιο, για ποσό που αντιστοιχεί στο σύνολο της αξίας των ανεκτέλεστων Υποχρεωτικών Επενδύσεων κατά το χρόνο πλήρωσης της διαλυτικής αίρεσης.
Αν δεν υλοποιηθούν οι Υποχρεωτικές Επενδύσεις χωρίς υπαιτιότητα της COSCO ή του ΟΛΠ, διατηρείται η υποχρέωση του ΟΛΠ να τις ολοκληρώσει, και η COSCO εκδίδει νέα εγγυητική επιστολή υπέρ του ΤΑΙΠΕΔ, που όμως μπορεί να εκχωρηθεί στο Ελληνικό Δημόσιο, για ποσό που αντιστοιχεί στο σύνολο της αξίας των ανεκτέλεστων Υποχρεωτικών Επενδύσεων κατά τον χρόνο εκπνοής του διαστήματος των 5 ετών που δεν ολοκληρώθηκαν οι Υποχρεωτικές Επενδύσεις ή κατά την πάροδο της περιόδου 10 ετών κατ’ ανώτατο όριο, συμπεριλαμβανομένων των γεγονότων αναστολής.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Συμπερασματικά, τα μέρη:
αξιοποιώντας τη γνώση και την εμπειρία που προέκυψε στην πράξη από την εκτέλεση της σύμβασης,
εντοπίζοντας τα κενά και αρρύθμιστα σημεία της υφιστάμενης σύμβασης, που δυσχεραίνουν και επηρεάζουν την ομαλή εκτέλεσή της,
επιδιώκοντας να αποτυπώσουν ένα αντικειμενικό και εκ των προτέρων καθορισμένο και προσδιορισμένο πλαίσιο, δίχως ερμηνευτικά κενά και αμφισβητούμενα σημεία, με απώτερο στόχο την πλήρη εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων και την αναβάθμιση του λιμένα,
και σεβόμενα τη συμβατική ισορροπία και το δικαιοπρακτικό θεμέλιο της υφιστάμενης σύμβασης,
προέβησαν σε εντοπισμένες και περιορισμένες τροποποιήσεις, που καθιστούν την παρούσα σύμβαση λειτουργική.
Έτσι αποσοβείται ο κίνδυνος μακροσκελών δικαστικών/διαιτητικών διενέξεων αβέβαιης έκβασης, θέσεως του λιμένα σε μια ιδιότυπη κατάσταση «ομηρίας» και διατάραξης των συμβατικών σχέσεων.
Και καταστρώνεται ένας σαφής οδικός χάρτης υλοποίησης και ολοκλήρωσης των συμβατικών υποχρεώσεων.
Δείτε εδώ την Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών στον Βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ κ. Γιάννη Ραγκούση:
Το σχέδιο νόμου του υπουργείου Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής: «Κύρωση συμφωνίας τροποποίησης της από 24.6.2016 Σύμβασης Παραχώρησης που τιτλοφορείται «Σύμβαση Παραχώρησης σχετικά με τη χρήση και την εκμετάλλευση ορισμένων χώρων και περιουσιακών στοιχείων εντός του Λιμένος Πειραιώς» μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της «Οργανισμός Λιμένος Πειραιώς Α.Ε.», εισάγεται σήμερα Τετάρτη (29/9) στην Ολομέλεια της Βουλής για συζήτηση και ψήφιση.
«Αξιοποιούμε τη γνώση και την εμπειρία που προέκυψε στην πράξη από την εκτέλεση της Σύμβασης μεταξύ του Δημοσίου και της ΟΛΠ ΑΕ, εντοπίζουμε τα κενά, τα αρρύθμιστα σημεία που δυσχεραίνουν την ομαλή εκτέλεσή της και αποτυπώσουν ένα αντικειμενικό και εκ των προτέρων καθορισμένο και προσδιορισμένο πλαίσιο με στόχο την πλήρη εκπλήρωση των συμβατικών υποχρεώσεων του επενδυτή» ανέφερε χθες ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας επισημαίνοντας πως παράλληλα έτσι «αποφεύγεται και ο κίνδυνος μακροσκελών δικαστικών διαιτητικών διενέξεων με αβέβαιη έκβαση που θα έθεταν το λιμάνι σε μια ιδιότυπη κατάσταση ομηρίας».
Στόχος της τροποποίησης, τόνισε ο κ. Σταϊκούρας “είναι η πλήρης εκτέλεση των έργων των υποχρεωτικών επενδύσεων και η βιώσιμη ανάπτυξη του λιμένα Πειραιά. ”
Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν τόλμησε να καταθέσει πρόταση μομφής, σχολίασε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, αμέσως μετά την ομιλία του αρχηγού της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην ολομέλεια για την ακρίβεια και τη ΔΕΗ, σημειώνοντας ότι μια πρόταση μομφής θα έδινε την δυνατότητα να δει ο ελληνικός λαός ποιος λέει αλήθεια και ποιος είναι ο υποκριτής.
«Ο κ. Τσίπρας αναφέρθηκε στις εκλογικές αναμετρήσεις στο εξωτερικό. Αυτό μάλλον δείχνει τα πολιτικά και ιδεολογικά αδιέξοδα του. Αναφέρθηκε σε ευρωπαϊκά κόμματα και ηγεσίες που δεν είναι στην Αριστερά. Αλήθεια ποιες ήταν οι επιδόσεις της Αριστεράς στη Γερμανία; Ποιες ήταν οι επιδόσεις της Αριστεράς στην Ισπανία ή σε άλλες χώρες; Αποδεικνύεται για ακόμη μια φορά ότι είστε πολιτική ανεμοδούρα. Είστε σε πολιτικό και ιδεολογικό αδιέξοδο. Και αν ‘ξεπεράσαμε τις κόκκινες γραμμές’, και αν ‘ξεπουλάμε τη δημόσια περιουσία’, κάντε πρόταση μομφής. Για να ακούσει ο ελληνικός λαός ποιος λέει την αλήθεια και ποιος είναι υποκριτικής. Αλλά δεν το τολμήσατε», σχολίασε ο υπουργός Οικονομικών.
Απαντώντας σε όσα είπε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ για τη ΔΕΗ, ο υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι η επιχείρηση είχε ζημιές 900 εκατομμύρια ευρώ το 2018, ζημιές 1,6 δις ευρώ το 2019, πέρασε σε κερδοφορία το 2020 και εκτιμάται ότι θα έχει κερδοφορία και το 2021. Η κεφαλαιακή αξία της ΔΕΗ ήταν κάτω από 300 εκατομμύρια ευρώ επί ΣΥΡΙΖΑ και έχει φτάσει τα 2 δισ. ευρώ. «Αυτά δεν αμφισβητούνται. Όμως μήπως θα θέλατε να ανατρέξετε λίγο στην έκθεση του ορκωτού ελεγκτή της εταιρείας, τον Απρίλιο του 2019, για να δούμε σε ποια κατάσταση ήταν η ΔΕΗ, και αν ήταν παράδειγμα προς μίμηση η ΔΕΗ, όπως τη αφήσατε;», είπε ο Χρήστος Σταϊκούρας και κατέθεσε στα πρακτικά της Βουλής την έκθεση των Θεσμών για την κατάσταση της ΔΕΗ που έβλεπε τον Ιούλιο του 2019 «πολύ μεγάλη χειροτέρευση της ρευστότητας της εταιρείας και της κερδοφορίας».
«Επί ημερών σας, δημιουργήσατε το Υπερταμείο. Επί ημερών σας έφυγε από το δημόσιο το 34% και πήγε στο Υπερταμείο, μαζί με το 17% που ήταν στο ΤΑΙΠΕΔ, από πριν», είπε επίσης για τη ΔΕΗ ο κ. Σταϊκούρας, απευθυνόμενος στα έδρανα της αξιωματικής αντιπολίτευσης και πρόσθεσε: «Μην μας λέτε για ξεπούλημα δημόσιας περιουσίας. Καταθέτω στα πρακτικά το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης δημόσιας περιουσίας, στις 20 Δεκεμβρίου του 2018, που μεταξύ των άλλων είναι και η ΔΕΗ».
Ο Χρήστος Σταϊκούρας επέμεινε ότι με το 34% το Δημόσιο παραμένει βασικός ρυθμιστής στη λήψη στρατηγικών αποφάσεων με δικαιώματα καταστατικής μειοψηφίας, που διασφαλίζουν ότι ένα μεγάλο μέρος στρατηγικών αποφάσεων, θα παραμείνει υπό άμεσο δημόσιο έλεγχο.
Ιδίως όμως, ο υπουργός Οικονομικών κάλεσε τον ΣΥΡΙΖΑ να απαντήσει για τον προϋπολογισμό που είχε καταθέσει και ψηφίσει το 2018 η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και προέβλεπε 100 εκατομμύρια ευρώ από την πώληση της ΔΕΗ. «Εσείς μας λέτε ότι δεν είχατε σκοπό να πουλήσετε. Τι είναι αυτά τα 100 εκατομμύρια ευρώ που προβλέπατε από την πώληση της ΔΕΗ;», ανέφερε ο κ. Σταϊκούρας και υπογράμμισε ότι η εταιρεία θέλει να κάνει επενδύσεις για να μπορέσει να λειτουργήσει και την επόμενη μέρα απέναντι στις προκλήσεις της κλιματικής αλλαγής και της κλιματικής κρίσης, «επενδύσεις επ΄ ωφελεία νοικοκυριών και επιχειρήσεων».
Ο υπουργός Οικονομικών κατηγόρησε τον πρόεδρο του ΣΥΡΙΖΑ για ακατάσχετη παροχολογία. Σε σχέση δε με το αίτημα της αξιωματικής αντιπολίτευσης για αύξηση του κατώτατου μισθού, ο κ. Σταϊκούρας ανέφερε πως η κυβέρνηση, ακολουθώντας τους ρυθμούς μεγέθυνσης της οικονομίας, την παραγωγικότητα και την ανταγωνιστικότητα, θα αυξάνει τον κατώτατο μισθό.
Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρασε Επίκαιρη Επερώτηση 56 Βουλευτών της Κ.Ο. του ΣΥΡΙΖΑ
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Η Κυβέρνηση, από την πρώτη ημέρα διακυβέρνησης της χώρας, έθεσε, μεταξύ άλλων, ως βασικούς στόχους της οικονομικής της στρατηγικής την τόνωση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, τη βελτίωση της οικονομικής κατάστασης της μεσαίας τάξης, τη δημιουργία νέων θέσεων απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Προς αυτή την κατεύθυνση το Υπουργείο Οικονομικών σχεδίασε και υλοποιεί – όλο το προηγούμενο διάστημα – ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο σχέδιο με σκοπό τη δημιουργία περισσότερου πλούτου και τη δικαιότερη διανομή αυτού.
Επιπρόσθετα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας, υλοποίησε ένα ευρύ πλέγμα μέτρων στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, τα οποία κατάφεραν να περιορίσουν σημαντικά τον οικονομικό αντίκτυπο της πανδημίας.
Έτσι, την προηγούμενη διετία, υλοποιώντας – με συνέπεια και μεθοδικότητα – μια συνετή δημοσιονομική πολιτική, μια διορατική εκδοτική στρατηγική και μια αποτελεσματική δέσμη μεταρρυθμίσεων, παρά τις πρωτόγνωρες αντιξοότητες και τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα, επιτύχαμε συγκεκριμένους, μετρήσιμους στόχους. Συγκεκριμένα:
Η χώρα σημειώνει ισχυρούς ρυθμούς οικονομικής μεγέθυνσης, καταγράφοντας ανάπτυξη κατά 16,2% το 2ο τρίμηνο του έτους.
Η ανεργία συρρικνώνεται, και διαμορφώνεται στο 14,2%, από 17,3% τον Ιούλιο του 2019.
Το οικονομικό κλίμα κινείται στα προ-πανδημίας επίπεδα.
Οι επενδύσεις πολλαπλασιάζονται και οι εξαγωγές ενισχύονται.
Η βιομηχανική παραγωγή καταγράφει σταθερά ανοδική πορεία.
Επιχειρήσεις εκκινούν οικονομική δραστηριότητα.
Η μεταποίηση ενισχύεται.
Η οικοδομική δραστηριότητα αυξάνεται.
Οι καταθέσεις συνεχίζουν να αυξάνονται.
Η πιστωτική επέκταση αναθερμαίνεται, με τη χορήγηση νέων στεγαστικών δανείων να εκτιμάται ότι θα αυξηθεί κατά 50% σε σχέση με το 2020.
Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές ενισχύονται.
Τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια μειώνονται.
Το κόστος δανεισμού στις αγορές χρήματος είναι, σταθερά, αρνητικό.
Το κόστος δανεισμού στις αγορές κεφαλαίου είναι ιστορικά χαμηλό.
Η χώρα αναβαθμίζεται.
Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας βελτιώνεται.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι:
1ον. Το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, κυρίως της μεσαίας τάξης, να έχει ενισχυθεί, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, κατά 5,1% το 1ο τρίμηνο του 2021.
2ον. Το πραγματικό εισόδημα των εργαζομένων να έχει ενισχυθεί, ως αποτέλεσμα της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών, της αναστολής της εισφοράς αλληλεγγύης, της μείωσης της φορολογίας εισοδήματος, της μείωσης του ΕΝΦΙΑ και της αύξησης του κατώτατου μισθού.
Το συνολικό ετήσιο όφελος για όσους αμείβονται με τον κατώτατο μισθό κυμαίνεται από 305 έως 533 ευρώ.
3ον. Η απασχόληση να σημειώνει αύξηση κατά 2,8% το δεύτερο τρίμηνο του έτους, σε σχέση με το πρώτο.
Τη δεύτερη μεγαλύτερη στην ευρωζώνη.
Πλέον ο αριθμός των ανέργων είναι ο χαμηλότερος από τον Οκτώβριο του 2010, ενώ ο αριθμός των απασχολούμενων είναι ο υψηλότερος από τον Αύγουστο του 2011.
4ον. Η εκτίμηση για τη φετινή ανάπτυξη να διαμορφώνεται πλέον στο 5,9%.
Πρόκειται για ισχυρή ανάκαμψη, που καλύπτει πάνω από τα 2/3 της απώλειας του 2020.
Και είναι μία πρόβλεψη απολύτως ρεαλιστική, ίσως μάλιστα αποδειχθεί και πάλι συντηρητική, με βάση τους πρόδρομους δείκτες της οικονομίας.
Σε αυτό συμφωνούν και οι θετικότερες προβλέψεις διεθνών και εγχώριων φορέων.
5ον. Το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού κινήθηκε πτωτικά το 2020, ενώ το αντίθετο συνέβη με το μέσο ατομικό εισόδημα.
Αυτό αυξήθηκε κατά 7% σε σχέση με το 2019 και ανήλθε στα 10.041 ευρώ.
Συνολικά, με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία για την περίοδο διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, οι δείκτες ανισοτήτων δείχνουν:
ενίσχυση της μεσαίας τάξης έναντι των πλουσιότερων στρωμάτων,
μείωση του κινδύνου φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού στο σύνολο του πληθυσμού,
σταθερότητα της θέσης των φτωχότερων στρωμάτων έναντι των πλουσιότερων στρωμάτων.
Σε ό,τι αφορά αυτό το τελευταίο σημείο, ασφαλώς και θα θέλαμε να δούμε μείωση και όχι απλά σταθερότητα της διαφοράς μεταξύ των φτωχότερων και των πλουσιότερων στρωμάτων.
Εντούτοις, με δεδομένο ότι τα τελευταία δύο χρόνια η πανδημία μείωσε τα εισοδήματα αγοράς σε κλάδους (π.χ. τουρισμός, εστίαση και λιανεμπόριο) όπου παρατηρείται συγκέντρωση απασχόλησης των πιο ευάλωτων εισοδηματικών στρωμάτων (π.χ. εργαζόμενοι μερικής απασχόλησης, γυναίκες, νέοι), το ότι τα μέτρα υποστήριξης εισοδήματος που εφάρμοσε η Κυβέρνηση όχι μόνο συγκράτησε (σε απόλυτα μεγέθη) τις απώλειες αγοραστικής δύναμης αλλά και απέτρεψε τη διεύρυνση των ανισοτήτων, αποτελεί, υπό τις τρέχουσες συνθήκες, επιτυχία της οικονομικής πολιτικής, που αναγνωρίζεται διεθνώς.
Η δυναμική ανάπτυξη της οικονομίας το 2021, και η σημαντική αύξηση της απασχόλησης, μας επιτρέπουν να είμαστε αισιόδοξοι ότι φέτος θα καταγραφεί μείωση και αυτού του δείκτη ανισότητας.
Γιατί, αγαπητοί Συνάδελφοι, οι ανισότητες δεν μειώνονται με αναδιανομή μέσω υπερφορολόγησης της μεσαίας τάξης – αυτή η στρατηγική καταλήγει σε συνολική φτωχοποίηση όλων των στρωμάτων.
Όπως αποτυπώνει πλήθος ερευνών, αλλά και καταδεικνύει η διεθνής εμπειρία, ο καλύτερος τρόπος να μειωθούν οι ανισότητες, αλλά και η απόλυτη φτώχεια, είναι η αύξηση της απασχόλησης, που φέρνουν οι επενδύσεις σε φυσικό και ανθρώπινο κεφάλαιο, και οι μεταρρυθμίσεις στην πραγματική οικονομία.
Αυτή την πολιτική ακολουθεί η Κυβέρνηση, και είναι πολιτική που ήδη παράγει αποτελέσματα, προς όφελος όλων των Ελλήνων.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Είναι γεγονός ότι τους τελευταίους μήνες, στις διεθνείς αγορές βασικών προϊόντων, παρατηρούνται αυξήσεις τιμών, οι οποίες σε κάποιες περιπτώσεις, όπως η ενέργεια, οι μεταφορές και ορισμένα τρόφιμα, είναι πράγματι απότομες και σημαντικές.
Σε ό,τι αφορά την αιτία των ανατιμήσεων αυτών, υπάρχουν δύο απόψεις.
Η πρώτη άποψη, η οποία υποστηρίζεται από τις μεγάλες κεντρικές τράπεζες, όπως η ΕΚΤ και η Fed, είναι ότι οι ανατιμήσεις είναι συγκυριακές και θα υποχωρήσουν εντός του 2022.
Σύμφωνα με αυτή την άποψη, η γρηγορότερη του αναμενομένου ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας οδηγεί σε αυξημένη ζήτηση προϊόντων.
Αντίθετα, η πλευρά της προσφοράς, αποκαθίσταται με πιο αργούς ρυθμούς.
Αυτή η ασυμμετρία ανάκαμψης μεταξύ παγκόσμιας ζήτησης και προσφοράς οδηγεί σε συγκυριακές αυξήσεις τιμών, οι οποίες μεγεθύνονται εξαιτίας του αποτελέσματος βάσης, δηλαδή της καταβαράθρωσης τιμών που δημιούργησε η καθίζηση της παγκόσμιας οικονομικής δραστηριότητας το δεύτερο τρίμηνο του 2020.
Παράγοντες, όπως η κατανάλωση των αποταμιεύσεων που αυξήθηκαν σημαντικά κατά τη διάρκεια της πανδημίας, εντείνουν το πρόβλημα.
Και αυτοί οι παράγοντες όμως είναι προσωρινού χαρακτήρα.
Η δεύτερη άποψη είναι ότι οι ανατιμήσεις δεν είναι συγκυριακές, αλλά το αποτέλεσμα πιο επίμονων πληθωριστικών πιέσεων.
Σύμφωνα με αυτή την άποψη, οι ανατιμήσεις είναι το αποτέλεσμα της εξαιρετικά επεκτατικής – σε παγκόσμιο επίπεδο – νομισματικής πολιτικής των τελευταίων ετών, αλλά και της αύξησης του δημοσίου χρέους που έλαβε χώρα σε όλες τις χώρες του κόσμου εξαιτίας της κρίσης του κορονοϊού, και η οποία δεσμεύει τη νομισματική πολιτική σε επεκτατικό χαρακτήρα για το προβλεπτό μέλλον.
Εκ πρώτης όψεως, και οι δύο απόψεις στηρίζονται σε λογικά επιχειρήματα.
Κατά συνέπεια, για να κρίνουμε ποια από τις δύο εξηγεί καλύτερα το φαινόμενο των ανατιμήσεων, πρέπει να χρησιμοποιήσουμε ποσοτικά στοιχεία από τις διεθνείς αγορές.
Και μέχρι σήμερα τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι συνολικά οι ανατιμήσεις που παρατηρούμε είναι παροδικού χαρακτήρα.
Αυτό προκύπτει από την εξέταση της καμπύλης αποδόσεων της ευρωπαϊκής και της αμερικανικής οικονομίας, η οποία ερμηνεύεται ως ένδειξη πληθωριστικών προσδοκιών σε διαφορετικούς χρονικούς ορίζοντες.
Το ίδιο συμπέρασμα προκύπτει και από τις απαντήσεις που δίνουν ανεξάρτητοι οικονομικοί αναλυτές σε εξειδικευμένες έρευνες γνώμης που διεξάγουν οι κεντρικές τράπεζες.
Συνολικά, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι αν και πράγματι έχει αυξηθεί το επίπεδο προβλεπόμενου πληθωρισμού για τους επόμενους μήνες, η αύξηση που παρατηρούμε στο επίπεδο των τιμών θα είναι παροδική, και σε κάθε περίπτωση ο πληθωρισμός θα παραμείνει κάτω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.
Κατά συνέπεια, και με βάση τα σημερινά δεδομένα, το φαινόμενο των ανατιμήσεων, αν και σημαντικό και προφανώς δυσάρεστο, δεν αναμένεται να έχει διάρκεια, ούτε και να οδηγήσει σε μόνιμα υψηλότερο πληθωρισμό.
Στο σημείο αυτό, θα ήθελα να κάνω μια ιδιαίτερη αναφορά στις αυξήσεις τιμών που παρατηρούνται διεθνώς στον τομέα της ενέργειας.
Συνολικά, τους τελευταίους μήνες, η εξέλιξη του γενικού δείκτη τιμών προϊόντων ενέργειας στις διεθνείς αγορές δεν διαφέρει σημαντικά από αυτή του γενικού δείκτη τιμών, αν και η μεγαλύτερη καθίζηση των τιμών ενέργειας το 2020 οδηγεί σε μεγαλύτερο ποσοστό ανατιμήσεων εξαιτίας ισχυρότερου αποτελέσματος βάσης.
Με αυτό ως δεδομένο, τα προηγούμενα σχόλιά μου αναφορικά με τον παροδικό χαρακτήρα των ανατιμήσεων εξακολουθούν και ισχύουν.
Εντούτοις, μια πιο προσεκτική ματιά στα συστατικά στοιχεία του γενικού δείκτη διεθνών τιμών ενέργειας, καταδεικνύει ότι υπάρχει σημαντική διαφορά μεταξύ των εξελίξεων στις τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου, με τις ανατιμήσεις φυσικού αερίου να είναι σε ποσοστιαίους όρους, ειδικά στην Ευρώπη, πολύ μεγαλύτερες από αυτές του πετρελαίου.
Το στοιχείο αυτό είναι πρωτοφανές τα τελευταία τριάντα χρόνια, αφού ιστορικά η διακύμανση των τιμών φυσικού αερίου ακολουθούσε μεν, ήταν πάντοτε μικρότερη δε, αυτής των τιμών πετρελαίου.
Τα αίτια της καινοφανούς αυτής εξέλιξης αποτελούν αντικείμενο συζήτησης, και έχουν συνδεθεί και με παράγοντες εκτός της περιοχής των οικονομικών.
Σε κάθε περίπτωση, οι εξελίξεις τιμών στον τομέα της ενέργειας καταδεικνύουν τη σημασία της περαιτέρω ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, ειδικά στο πλαίσιο της πράσινης μετάβασης, αλλά και της σημασίας της στρατηγικής αυτονόμησης της Ευρώπης στον κρίσιμο αυτόν τομέα.
Επιστρέφοντας στην εξέλιξη του γενικού δείκτη τιμών προϊόντων, θα ήθελα να σημειώσω ότι η παγκόσμια οικονομία βίωσε αντίστοιχη, και μάλιστα εντονότερη, εμπειρία ανατιμήσεων βασικών προϊόντων, συμπεριλαμβανομένων και των τιμών ενέργειας, κατά την περίοδο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης (2007-2008), αλλά και κατά τα πρώτα στάδια της ευρωπαϊκής κρίσης δημοσίου χρέους (2009-2011).
Και στις δύο περιπτώσεις, οι ανατιμήσεις αποδείχθηκαν προσωρινού χαρακτήρα, και μάλιστα αυτό συνέβη σε περιβάλλον πληθωριστικών προσδοκιών, οι οποίες, όπως προκύπτει από την εξέταση της καμπύλη αποδόσεων εκείνων των περιόδων, ήταν σημαντικά υψηλότερες απ’ ό,τι σήμερα.
Αυτό ακριβώς είναι και το στοιχείο που θα καθορίσει τις μελλοντικές εξελίξεις.
Αν παρατηρηθεί αποσταθεροποίηση των μεσοπρόθεσμων πληθωριστικών προσδοκιών, η κυρίαρχη σήμερα εκτίμηση για προσωρινό χαρακτήρα των ανατιμήσεων θα αλλάξει, και τότε θα έχουμε ένα πολύ σοβαρότερο και μονιμότερο πρόβλημα.
Είναι λοιπόν καθοριστικής σημασίας, όπως έχει δείξει η διεθνής εμπειρία δεκαετιών, συγκυριακές ανατιμήσεις να μην οδηγήσουν σε ένα ανοδικό σπιράλ πληθωριστικών προσδοκιών και αυξήσεων τιμών.
Κάτι τέτοιο αναπόφευκτα θα κατέληγε σε ταχύτερη προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής σε παγκόσμιο επίπεδο προκειμένου να αποφευχθεί η εδραίωση υψηλότερου πληθωρισμού, η οποία θα επιβράδυνε τη δυναμική ανάκαμψη και θα δημιουργούσε αρνητικές παρενέργειες σε πολλαπλά πεδία.
Γι’ αυτόν τον λόγο, νομίζω ότι θα συμφωνήσουμε όλοι ότι οι, προσωρινές, αυξήσεις τιμών, έστω και σημαντικές, δεν πρέπει να οδηγήσουν σε μια αυτοεκπληρούμενη πληθωριστική προφητεία, της οποίας το κόστος θα είναι σαφώς υψηλότερο για την παγκόσμια, ευρωπαϊκή και ελληνική οικονομία, τόσο σε όρους ΑΕΠ, όσο και σε όρους απασχόλησης και πραγματικού διαθέσιμου εισοδήματος.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Η Κυβέρνηση έχει αποδείξει ότι βρίσκεται δίπλα στην κοινωνία σε κάθε έκτακτη και απρόβλεπτη περίσταση.
Για τον σκοπό αυτό, εφαρμόζει – και θα συνεχίσει να το κάνει για όσο απαιτηθεί – πολιτικές, προκειμένου οι όποιες προσωρινές και απότομες ανατιμήσεις, που συμβαίνουν διεθνώς, να έχουν το μικρότερο δυνατό αποτύπωμα στον οικογενειακό προϋπολογισμό.
Συγκεκριμένα, μεταξύ άλλων:
1ον. Υλοποιούμε μέτρα ενίσχυσης των πολιτών, αύξησης του διαθέσιμου εισοδήματος, διατήρησης και δημιουργίας θέσεων εργασίας.
Επιχορηγείται το «πρώτο ένσημο».
Για το 2022, όλοι οι νέοι από 18 έως 29 ετών που δεν έχουν προηγούμενη εργασιακή εμπειρία και θα προσληφθούν εντός του έτους, λαμβάνουν ενίσχυση που ανέρχεται συνολικά στα 1.200 ευρώ για τους πρώτους 6 μήνες πλήρους απασχόλησης.
Χορηγείται, τον μήνα Δεκέμβριο, διπλή δόση του ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, συνολικού ύψους πλέον – για εκείνο το μήνα – 130 εκατ. ευρώ.
Μειώνεται το ποσοστό επιστροφής όλων των Επιστρεπτέων Προκαταβολών, ανάλογα με την πτώση των ακαθάριστων εσόδων της επιχείρησης.
Επεκτείνεται το πρόγραμμα επιδότησης δόσεων δανείων περίπου 75.000 νοικοκυριών, που επλήγησαν από την πανδημία, για τρεις ακόμη μήνες.
Επεκτείνεται το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, έως το τέλος του 2021.
Επεκτείνεται το πρόγραμμα επιδότησης 100.000 νέων θέσεων εργασίας, για άλλες 50.000 θέσεις.
Αυξάνεται το ποσό ενίσχυσης για το επίδομα θέρμανσης κατά 20%. Έτσι, το συνολικό επίδομα θέρμανσης ανέρχεται, πλέον, στα 100 εκατ. ευρώ.
2ον. Εφαρμόζουμε στοχευμένα μέτρα αντιμετώπισης των ανατιμήσεων.
Επιδοτείται το σύνολο του πληθυσμού για τις πρώτες 300 kWh, με ποσό 30 ευρώ ανά MWh. Η επιδότηση ισχύει και για επαγγελματικά τιμολόγια χαμηλής τάσης.
Γίνονται θεσμικά και οργανωτικά βήματα σε ό,τι αφορά την εποπτεία και τον έλεγχο της αγοράς, έτσι ώστε να μην εργαλειοποιηθεί η εκτιμώμενη ως προσωρινή παγκόσμια αύξηση τιμών και να μην παρατηρηθούν φαινόμενα αισχροκέρδειας.
3ον. Προχωρούμε σε περαιτέρω μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Υπενθυμίζεται ότι έχουμε ήδη προχωρήσει σε:
Μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 22%, μεσοσταθμικά.
Μείωση του εισαγωγικού φορολογικού συντελεστή στα φυσικά πρόσωπα από το 22% στο 9%.
Μείωση του συντελεστή παρακράτησης φόρου για τα μερίσματα από το 10% στο 5%.
Μείωση της προκαταβολής φόρου για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα από το 100% στο 55%, και για τα νομικά πρόσωπα από το 100% στο 80%.
Μείωση ασφαλιστικών εισφορών κατά 1 + 3 ποσοστιαίες μονάδες.
Ενώ υφίσταται χαμηλός φορολογικός συντελεστής για όλα τα αγροτικά σχήματα, ύψους 10%.
Σε αυτές τις μειώσεις φόρων, έρχονται να προστεθούν οι ακόλουθες:
Συνεχίζεται, και για το 2022, η απαλλαγή από την ειδική εισφορά αλληλεγγύης των εισοδημάτων από τον ιδιωτικό τομέα.
Επεκτείνεται, για το 2022, η μείωση κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών.
Μειώνεται περαιτέρω ο φόρος εισοδήματος των επιχειρήσεων – σε μόνιμη βάση – από το 24% στο 22%.
Επεκτείνεται η εφαρμογή των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ στις μεταφορές, τον καφέ και τα μη αλκοολούχα ποτά, στους κινηματογράφους και το τουριστικό πακέτο, έως τον Ιούνιο του 2022.
Μειώνεται ο συντελεστής ΦΠΑ στα γυμναστήρια και στις σχολές χορού, από το 24% στο 13%, έως τον Ιούνιο του 2022.
Καταργείται ο φόρος γονικών παροχών – δωρεών για συγγενείς πρώτου βαθμού, για ακίνητες και κινητές αξίες, που αφορά αξίες έως 800.000 ευρώ.
Μειώνεται το τέλος συνδρομητών κινητής τηλεφωνίας, από 12% έως 20% που κυμαίνεται σήμερα, στο 10% και καταργείται για νέους έως 29 ετών, από την 1η Ιανουαρίου.
Μειώνεται, σε μόνιμη βάση, στο 6%, ο ΦΠΑ των ζωοτροφών που προορίζονται για ζωική παραγωγή.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Έχουμε πλέον, ως Κυβέρνηση, αποδείξει ότι διαθέτουμε την ικανότητα όχι απλώς να ανταποκρινόμαστε, με πρωτοφανή αντανακλαστικά και αποδεδειγμένη αποτελεσματικότητα, στις πολλαπλές προκλήσεις και κρίσεις που κάλυψαν το μεγαλύτερο μέρος της θητείας μας, αλλά και να προοδεύουμε εν μέσω αυτών, με την Ελλάδα να αναδύεται πιο ισχυρή και αξιόπιστη από ποτέ μέσα από το μεγαλύτερο εξωγενές σοκ της σύγχρονης ιστορίας.
Το ίδιο συμβαίνει και τώρα.
Είμαστε αποφασισμένο, ανάλογα τις εξελίξεις και τις συνέπειες που θα υπάρξουν για καταναλωτές, νοικοκυριά και επιχειρήσεις, να προχωρήσουμε σε όλες τις απαιτούμενες παρεμβάσεις ,προκειμένου να αντιμετωπίσουμε επιτυχώς και αυτή την έκτακτη συγκυρία.
Ο στόχος μας είναι μια ισχυρή Ελλάδα, με δυναμική, παραγωγική, εξωστρεφή, κοινωνικά δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς και ανισότητες οικονομία.
Τη ρητή διαβεβαίωση, ότι η κυβέρνηση έχει ήδη ξεκινήσει τη διαδικασία και έχει απευθυνθεί στις αρμόδιες αμερικανικές αρχές, αναζητώντας στοιχεία για την υπόθεση Novartis, ώστε να ασκηθούν αγωγές και να αποζημιωθεί το ελληνικό Δημόσιο, έδωσε από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας.
«Έχουμε απευθυνθεί στις αμερικανικές αρχές για να μας δοθούν στοιχεία. Με βάσει τα στοιχεία που θα έρθουν από την αμερικανική δικαιοσύνη το ΝΣΚ θα προτείνει στο ελληνικό Δημόσιο τα επόμενα βήματα που πρέπει να ακολουθήσουμε. Θα κάνουμε αυτό που δεν έκανε τόσα χρόνια ο ΣΥΡΙΖΑ», τόνισε χαρακτηριστικά ο κ. Σταϊκούρας, απαντώντας στον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Παναγιώτη Κουρουμπλή, που έθεσε νωρίτερα το θέμα.
Τόσο ο κ. Κουρουμπλής, όσο και η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και εισηγήτρια του νομοσχεδίου για το ΝΣΚ, Σουλτάνα Ελευθεριάδου, κατηγόρησαν την κυβέρνηση ότι καθυστερεί αναιτιολόγητα την ίδια ώρα που το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους έχει θέσει το νομικό πλαίσιο για να ασκηθούν οι αγωγές, υπέρ του ελληνικού Δημοσίου.
«Το έγγραφο του ΝΣΚ κατατέθηκε στις 26/7/2021 και πρωτοκολλήθηκε στις 30/7/2021. Όχι μόνο ξεκινήσαμε την διαδικασία, αλλά ακολουθούμε πιστά τα βήματα που μας λέει το Νομικό Συμβούλιο του Κράτους. Κάνουμε ότι δεν έκανε ποτέ ο ΣΥΡΙΖΑ», απάντησε ο κ. Σταϊκούρας.
Σημειώνεται ότι, ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, το 2018, ως αρχηγός της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, είχε κατηγορήσει τη κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ότι «με τους χειρισμούς της συγκαλύπτει το ελληνικό σκέλος ενός αδιαμφισβήτητου οικονομικού σκανδάλου με διεθνή διάσταση».
Παρακολουθήστε την Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κατά τη συζήτηση του σχεδίου νόμου ”Οργανισμός του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους (ΝΣΚ) και κατάσταση των λειτουργών και των υπαλλήλων του”, στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής:
Σημεία τοποθέτησης του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Οι κυριότερες αλλαγές που επέρχονται στον νέο Οργανισμό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, με το προτεινόμενο νομοσχέδιο, είναι οι ακόλουθες:
1ον. Ηλεκτρονική Λειτουργία του ΝΣΚ – Εκσυγχρονισμός, ψηφιοποίηση και απλοποίηση λειτουργιών.
Ηλεκτρονική διακίνηση εγγράφων και φακέλων.
Συνεδρίαση συλλογικών οργάνων του ΝΣΚ (Ολομέλειες, Τμήματα κ.λπ.) με τηλεδιασκέψεις και λοιπά ηλεκτρονικά μέσα.
Ηλεκτρονική εντολή για χειρισμό υποθέσεων από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ.
Ηλεκτρονική υποβολή αιτήσεων, προσφυγών εφέσεων, καθώς και κοινοποίηση κλήσεων, εκθέσεων επιθεώρησης κ.λπ., που αφορούν στην υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του ΝΣΚ.
Δημιουργία Διεύθυνσης Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης για την υποστήριξη των πληροφοριακών υποδομών, δεδομένων διαδικτυακών υπηρεσιών.
Δημιουργία Αυτοτελούς Γραφείου Προστασίας Δεδομένων.
2ον. Χωροταξική Αναδιάρθρωση του ΝΣΚ.
Με την ολοκλήρωση της ψηφιοποίησης των λειτουργιών του ΝΣΚ (15/09/2022), οπότε και πιθανολογείται ότι θα έχουν ολοκληρωθεί οι διαδικασίες για τη διεξαγωγή δίκης μέσω ηλεκτρονικής διαδικασίας στα διοικητικά, πολιτικά και ποινικά δικαστήρια, τα 30 Δικαστικά Γραφεία που βρίσκονται εκτός της Περιφερειακής Ενότητας Αττικής, θα συγχωνευθούν σταδιακά σε 11 και θα λειτουργούν εφεξής ως Γραφεία του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, στις έδρες Περιφερειών.
3ον. Αλλαγές στη δομή και στη λειτουργία του ΝΣΚ – Απλοποίηση – Επίσπευση διαδικασιών.
Δημιουργούνται 8 θεματικοί Σχηματισμοί κατά τομείς δικαίου, με αντικείμενο τον ενιαίο και συνολικό χειρισμό ομοειδών υποθέσεων, που θα έχει ως αποτέλεσμα την εξειδίκευση των λειτουργών του ΝΣΚ και τον ομοιόμορφο τρόπο χειρισμού των υποθέσεων, ενώ γίνεται και σημαντική οικονομία σε προσωπικό και μέσα.
Επέρχονται αλλαγές στον τρόπο αποδοχής των αποφάσεων ή κλεισίματος των υποθέσεων, με Πρακτικό Τριμελούς Επιτροπής – Πράξη – Επισημειωματική Πράξη.
Αυξάνεται το ύψος του ποσού για έγκριση Πρακτικού από τον Πρόεδρο του ΝΣΚ, από τις 60.000 στις 150.000 ευρώ.
Μεταφέρονται αρμοδιότητες από την Πλήρη στην Τακτική Ολομέλεια, γεγονός που θα συμβάλει στην ευελιξία λήψης αποφάσεων.
Προβλέπεται η ηλεκτρονική διακίνηση εισηγήσεων και σχετικών εγγράφων για τις συνεδριάσεις όλων των συλλογικών οργάνων, και συνακόλουθα επιβάλλεται και ψηφιακή υπογραφή.
Εισάγονται αλλαγές στην άσκηση του γνωμοδοτικού έργου, προκειμένου αυτό να γίνει πιο ευέλικτο και γρήγορο, με πρόβλεψη συνεργασίας με την ερωτώσα υπηρεσία για τη σύννομη υποβολή του, 3μηνης προθεσμίας για απάντηση, και άμεση έκδοση γνωμοδότησης σε εξαιρετικά επείγουσες περιπτώσεις.
Προβλέπεται εφεξής, ως προς τη σύναψη ρήτρας διαιτησίας Δημοσίου, η σχετική επεξεργασία να γίνεται από τον αρμόδιο Σχηματισμό Διαιτησιών του ΝΣΚ, και όχι από την Ολομέλεια.
Προτείνονται αλλαγές στη συμμετοχή του Δημοσίου στις ποινικές δίκες.
Προτείνεται η εκ μέρους διοικητικών οργάνων δικαστική εκπροσώπηση του Δημοσίου και των λοιπών φορέων σε απλές υποθέσεις, χωρίς ουσιαστικά νομικά ζητήματα.
Προβλέπεται ανάθεση καθηκόντων προϊσταμένου και σε Νομικούς Συμβούλους στα Δικαστικά Γραφεία, όπου κρίνεται ότι συντρέχει σχετική υπηρεσιακή ανάγκη.
Προβλέπεται η δυνατότητα μετάφρασης και επικύρωσης εγγράφων από λειτουργούς του ΝΣΚ.
Ενισχύεται η αρμοδιότητα εξωδικαστικής επίλυσης διαφορών μεταξύ του Δημοσίου και των λοιπών φορέων που το ΝΣΚ διεξάγει τη νομική τους υπηρεσία, με ιδιώτες.
Εισάγονται νέες ρυθμίσεις σχετικά με την πρόσληψη δικηγόρων του Δημοσίου και τον τρόπο παροχής των υπηρεσιών τους, καθώς και αλλαγές στις αμοιβές τους.
Εισάγονται νέες διατάξεις για τα κριτήρια επιλογής δικηγόρων στην αλλοδαπή, αλλά και δικηγόρων για σοβαρές διαιτητικές υποθέσεις.
4ον. Διαγωνισμός για την εισαγωγή στο ΝΣΚ.
Προβλέπεται ότι εισαγωγικός διαγωνισμός για την κάλυψη θέσεων λειτουργών του ΝΣΚ διεξάγεται πλέον σε τακτική βάση, ανά διετία.
Η συγκεκριμένη πρόβλεψη επιτρέπει στο ΝΣΚ να λειτουργεί απρόσκοπτα, χωρίς κενές οργανικές θέσεις των λειτουργών του.
Δεν συντάσσεται πλέον πίνακας επιτυχόντων – επιλαχόντων με ετήσια διάρκεια, αλλά πίνακας οριστικών αποτελεσμάτων, από τον οποίο διορίζονται ισάριθμοι με τις κενές θέσεις για τις οποίες προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός.
Δεν απαιτείται πλέον ο υποψήφιος να είναι δικηγόρος, αλλά αρκεί να έχει ασκήσει δικηγορία.
Εισάγονται αλλαγές στην εξεταστέα ύλη, στον τρόπο βαθμολόγησης και στην πρόκριση υποψηφίων που ισοβαθμούν.
5ον. Υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του ΝΣΚ.
Αυστηροποιούνται τα κριτήρια μονιμοποίησης των Δόκιμων Δικαστικών Πληρεξουσίων, καθώς και τα κριτήρια προαγωγής στους λοιπούς βαθμούς των λειτουργών του ΝΣΚ.
Προβλέπεται, υπό προϋποθέσεις, νομική υπεράσπιση των λειτουργών του ΝΣΚ, με κρατική επιβάρυνση.
Εισάγεται ειδική ρύθμιση για συμμετοχή, με παράλληλα καθήκοντα, στο δευτεροβάθμιο Πειθαρχικό Συμβούλιο των λειτουργών του ΝΣΚ.
Εισάγεται ειδική ρύθμιση για άδεια υποβοηθούμενης τεκνοποιίας στις λειτουργούς του ΝΣΚ.
Θεσπίζεται, για πρώτη φορά, ένα δίκαιο, αντικειμενικό και διαφανές σύστημα μεταθέσεων, με κριτήρια τα οποία έχουν διαμορφωθεί και με πάγια ad hoc νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, με σκοπό τις, κατά το δυνατόν, λιγότερες μεταθέσεις και μετακινήσεις των λειτουργών του ΝΣΚ και τη δημιουργία ασφαλούς εργασιακού περιβάλλοντος.
Προβλέπεται έγκαιρη γνωστοποίηση των θέσεων που κενώνονται και έγκαιρη, κατά κανόνα, σε σχέση με την έναρξη του δικαστικού έτους πραγματοποίησή τους.
Προβλέπεται η δυνατότητα συνυπηρέτησης συζύγου λειτουργού, με απόσπαση ή μετάθεση του συζύγου στον τόπο που υπηρετεί ο λειτουργός, στο πλαίσιο εξυπηρέτησης των υπηρεσιακών αναγκών, με όσο το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση της οικογένειας των λειτουργών του ΝΣΚ.
6ον. Σύστημα Επιθεώρησης λειτουργών του ΝΣΚ.
Δημιουργείται αυτοτελές Γραφείο Επιθεώρησης.
Προβλέπεται ότι τα μέλη του Γραφείου Επιθεώρησης επιλέγονται από την Πλήρη Ολομέλεια, με τριετή θητεία, και ότι η σύνθεση του Γραφείου αποτελείται από έναν Αντιπρόεδρο του ΝΣΚ και τρεις Νομικούς Συμβούλους του Κράτους, με τους αναπληρωτές τους.
Προτείνεται η θέσπιση ενός δίκαιου, αντικειμενικού και αποτελεσματικού τρόπου επιθεώρησης των Δικαστικών Πληρεξούσιων και Παρέδρων του ΝΣΚ.
Θεσπίζεται η αξιολόγηση υπηρεσιακών μονάδων, μετά από υποχρεωτική λήψη της γνώμης, με τη συμπλήρωση σχετικού ερωτηματολόγιου, από όλους τους λειτουργούς του ΝΣΚ που υπηρετούν σε αυτές.
Επανακαθορίζονται τα κριτήρια αξιολόγησης, προκειμένου αυτά να συμβαδίζουν με τις αυξημένες σύγχρονες απαιτήσεις και τις προσδοκίες για την ποιότητα και ποσότητα της εργασίας που οφείλει να παρέχει ένας ανώτατος δημόσιος λειτουργός, όπως ο λειτουργός του ΝΣΚ.
7ον. Πειθαρχικό δίκαιο λειτουργών του ΝΣΚ.
Εκσυγχρονίζεται, απλοποιείται και αυστηροποιείται το πειθαρχικό δίκαιο των λειτουργών του ΝΣΚ, σε εναρμόνιση και προς την ad hoc νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Επιταχύνεται η διαδικασία ενώπιον των πειθαρχικών οργάνων με πλήρη, όμως, διασφάλιση της μυστικότητας της διαδικασίας, αλλά και με σεβασμό στα δικαιώματα των πειθαρχικά διωκόμενων.
Προβλέπονται νέα πειθαρχικά παραπτώματα και αυστηρότερες πειθαρχικές ποινές, γεγονός που συμβαδίζει με την ειδική υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του ΝΣΚ, ως ανώτατων κρατικών λειτουργών.
Επέρχονται αλλαγές στην πειθαρχική δικαιοδοσία και στα ασκούμενα ένδικα βοηθήματα κατά των πειθαρχικών αποφάσεων.
Επέρχονται αλλαγές στη διαδικασία οριστικής παύσης.
8ον. Διοικητικό Προσωπικό ΝΣΚ.
Προβλέπεται ότι κάθε οργανική θέση διοικητικού προσωπικού που κενώνεται, μετατρέπεται σε θέση Κλάδων ΠΕ Νομικών, ΠΕ ή ΤΕ Πληροφορικής, με σκοπό την κάλυψη με κατάλληλο προσωπικό των εν λόγω θέσεων.
Προβλέπεται η δυνατότητα συνυπηρέτησης, με απόσπαση ή μετάθεση του συζύγου, εφόσον ο τελευταίος είναι υπάλληλος του Δημοσίου ή ΝΠΔΔ.
Σημεία τοποθέτησης του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Το προτεινόμενο νομοσχέδιο για τον νέο Οργανισμό του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους έρχεται να αντικαταστήσει τον υφιστάμενο, που θεσπίστηκε με τον ν. 3086/2002, καθώς και το εκτελεστικό του εν λόγω νόμου π.δ. 238/2003.
Γιατί υπάρχει η ανάγκη αλλαγής του Οργανισμού;
Με την πάροδο περίπου 20 ετών από την ισχύ και εφαρμογή του υφιστάμενου Οργανισμού, προέκυψε η ανάγκη για την αναμόρφωση των οργανικών διατάξεων, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό της δομής και της λειτουργίας του, καθώς και της υπηρεσιακής κατάστασης και πειθαρχικής ευθύνης των λειτουργών και του διοικητικού προσωπικού του.
Ειδικότερα, η περίπου εικοσαετής λειτουργία του ΝΣΚ με τον ισχύοντα Οργανισμό, κατέδειξε την ανάγκη επίτευξης ευελιξίας και απλούστευσης των διαδικασιών στον τρόπο λειτουργίας του, επιτάχυνσης των ρυθμών δράσης του, ποιοτικής αναβάθμισης του έργου του, αλλά και συμβολής του στην ταχύτερη απονομή της δικαιοσύνης, στον βαθμό που ένα μεγάλο μέρος των παρεχομένων υπηρεσιών του ΝΣΚ αφορά στον χειρισμό δικαστικών υποθέσεων με διαδίκους δημόσια νομικά πρόσωπα, Ανεξάρτητες Αρχές ή άλλους φορείς του δημόσιου τομέα, των οποίων έχει την αρμοδιότητα δικαστικής υποστήριξης.
Ποιοι είναι οι βασικοί στόχοι του νέου Οργανισμού;
1ον. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός του ΝΣΚ και η ηλεκτρονική λειτουργία εντός και εκτός αυτού.
2ον. Η αναδιάρθρωση και ο εκσυγχρονισμός της δομής και λειτουργίας του ΝΣΚ, με έμφαση στην εξειδίκευση και στην οικονομία προσωπικού και μέσων.
3ον. Η απλοποίηση των διαδικασιών του ΝΣΚ, η εξάλειψη γραφειοκρατικών πρακτικών και η συμβολή του στη γρήγορη απονομή της δικαιοσύνης και στην εκτέλεση των αποφάσεων των Δικαστηρίων.
4ον. Η ενίσχυση της συνταγματικά προβλεπόμενης αρμοδιότητας του ΝΣΚ για εξωδικαστική ή συμβιβαστική επίλυση των διαφορών του Δημοσίου και των λοιπών φορέων με τους ιδιώτες.
5ον. Ο εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου που διέπει την εν γένει υπηρεσιακή κατάσταση των λειτουργών του ΝΣΚ, καθώς τις προϋποθέσεις και τη διαδικασία εισόδου σε αυτό νέων λειτουργών, ώστε να είναι σε θέση, ως ο κατά το Σύνταγμα κύριος φορέας παροχής νομικών υπηρεσιών στο Δημόσιο και σε φορείς του δημόσιου τομέα, να ανταποκριθεί στις σύγχρονες απαιτήσεις.
Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην Ολομέλεια της Βουλής κατά τη μόνη συζήτηση και ψήφιση επί της αρχής, των άρθρων και του συνόλου του σχεδίου νόμου: «Κύρωση: α) της από 5.8.2021 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου “Έκτακτα μέτρα για την αντιμετώπιση του κινδύνου πυρκαγιών” (Α΄ 138) και β) της από 13.8.2021 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου “Έκτακτα μέτρα για την αποτελεσματική προστασία και την ταχεία αποκατάσταση του φυσικού περιβάλλοντος, την άμεση στήριξη των πληγέντων από τις πυρκαγιές του Ιουλίου/Αυγούστου 2021 και συναφείς διατάξεις” (Α΄ 143) και άλλες διατάξεις».
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Από την πρώτη στιγμή, ως Κυβέρνηση και Υπουργείο Οικονομικών, θέσαμε προτεραιότητα την άμεση και γενναία στήριξη των πληττόμενων από τις τελευταίες καταστροφικές πυρκαγιές, με ταυτόχρονο στόχο την – κατά το δυνατόν – ταχύτερη και αποτελεσματικότερη ανασυγκρότηση των περιοχών.
Στο πλαίσιο αυτό, ενεργοποιήσαμε τις διαδικασίες άμεσης προώθησης των μέτρων κρατικής αρωγής προς φυσικά και νομικά πρόσωπα, για την αποκατάσταση κατοικιών, επιχειρήσεων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων.
Μέτρα, πολλά από τα οποία περιλαμβάνονται στο υπό κύρωση Σχέδιο Νόμου.
Σχέδιο Νόμου με το οποίο επεκτείνεται το πεδίο εφαρμογής στο πλαίσιο της ίσης μεταχείρισης των περιοχών που επλήγησαν από τις πυρκαγιές, από 1η Μαΐου μέχρι την ημερομηνία δημοσίευσης του Νόμου.
Συγκεκριμένα, υλοποιούνται, σε ό,τι αφορά το Υπουργείο Οικονομικών, οι ακόλουθες παρεμβάσεις:
1ον. Υποβολή Συμπληρωματικού Προϋπολογισμού.
Με τροπολογία που κατατέθηκε, ψηφίζεται Συμπληρωματικός Προϋπολογισμός, με τον οποίο αυξάνονται οι πιστώσεις του Τακτικού Προϋπολογισμού κατά 150 εκατ. ευρώ και του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 350 εκατ. ευρώ.
Η μεθοδική και υπεύθυνη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της χώρας και του «ταμείου» αυτής, καθιστά εφικτή την κατάρτιση και υλοποίηση Συμπληρωματικού Προϋπολογισμού.
Συμπληρωματικός Προϋπολογισμός με στόχο τη δημιουργία του απαραίτητου δημοσιονομικού χώρου, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν – εφέτος – παρεμβάσεις αποκατάστασης δασών, οικισμών και σχετικών υποδομών που επλήγησαν από τις πυρκαγιές, και να υλοποιηθούν – άμεσα – τα μέτρα ενίσχυσης των πληττόμενων περιοχών, των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων.
2ον. Δημιουργία ηλεκτρονικής πλατφόρμας για την κρατική αρωγή.
Στις 18 Αυγούστου, με τη συμβολή της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), τέθηκε σε λειτουργία η ηλεκτρονική πλατφόρμα για την άμεση αποζημίωση και στήριξη των νοικοκυριών, επιχειρήσεων και ιδιοκτητών ακινήτων που επλήγησαν από τις πυρκαγιές.
Ειδικότερα, οι πληγέντες από τις πυρκαγιές συμπολίτες μας έχουν – και θα έχουν για τις επόμενες εβδομάδες – τη δυνατότητα, για πρώτη φορά, με μία μόνο αίτηση, η οποία επέχει θέση Υπεύθυνης Δήλωσης, να ζητήσουν τη χορήγηση έκτακτης εφάπαξ οικονομικής ενίσχυσης ως πρώτη αρωγή από το Υπουργείο Οικονομικών, καθώς και την απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
3ον. Εφάπαξ έκτακτη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης έναντι στεγαστικής συνδρομής για κτιριακές εγκαταστάσεις και κατοικίες φυσικών ή νομικών προσώπων.
Μέχρι τώρα, χωρίς να συνυπολογίζεται η πίστωση που πραγματοποιείται σήμερα, έχουν καταβληθεί 8,9 εκατ. ευρώ, σε 1.551 δικαιούχους κρατικής αρωγής, ως προκαταβολή στεγαστικής συνδρομής.
Το ύψος της ενίσχυσης έναντι στεγαστικής συνδρομής, ανάλογα με τις βλάβες σε κτιριακές εγκαταστάσεις – επαγγελματικές κτιριακές εγκαταστάσεις, κατοικίες και λοιπά μη επαγγελματικής χρήσης κτίρια – που έχουν πληγεί, καθορίζεται από 3.000 – 14.000 ευρώ.
Μέχρι τώρα, χωρίς να συμπεριλαμβάνεται η πίστωση που πραγματοποιείται σήμερα, έχουν καταβληθεί 3,6 εκατ. ευρώ, σε 1.188 δικαιούχους κρατικής αρωγής, ως αποζημίωση οικοσκευής.
Το ύψος της ενίσχυσης για την αποζημίωση οικοσκευής, ανάλογα με τις βλάβες που έχει υποστεί η κατοικία, κυμαίνεται από 2.000 – 6.000 ευρώ.
5ον. Εφάπαξ έκτακτη χορήγηση οικονομικής ενίσχυσης επιχειρήσεων, έναντι επιχορήγησης για την αντιμετώπιση ζημιών.
Ειδικότερα, η επιχορήγηση καλύπτει μέρος της εκτιμηθείσας ζημίας και περιλαμβάνει υλικές ζημίες σε μηχανολογικό εξοπλισμό, πρώτες ύλες, εμπορεύματα, μέσα παραγωγής και κατεστραμμένα οχήματα της επιχείρησης, ενώ στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται οι αγροτικές εκμεταλλεύσεις και οι κτηνοτροφικές μονάδες.
Μέχρι τώρα, χωρίς να συνυπολογίζεται η πίστωση που πραγματοποιείται σήμερα, έχουν καταβληθεί 4,2 εκατ. ευρώ σε 1.671 δικαιούχους κρατικής αρωγής, ως προκαταβολή επιχορήγησης σε επιχειρήσεις.
Το ύψος της ενίσχυσης έναντι της επιχορήγησης, ανάλογα με το μέγεθος της ζημίας, κυμαίνεται από 2.000 – 8.000 ευρώ, και για τις αγροτικές εκμεταλλεύσεις χωρίς εγκατάσταση από 1.000 – 4.000 ευρώ.
6ον. Πρόβλεψη αφορολόγητου και ακατάσχετου των ενισχύσεων προς τους πληγέντες.
Οι ενισχύσεις σε πληγέντα φυσικά ή νομικά πρόσωπα είναι αφορολόγητες, ανεκχώρητες και ακατάσχετες στα χέρια του Δημοσίου ή τρίτων, δεν υπόκεινται σε οποιαδήποτε κράτηση, τέλος ή εισφορά, δεν δεσμεύονται και δεν συμψηφίζονται με βεβαιωμένα χρέη προς τη Φορολογική Διοίκηση και το Δημόσιο εν γένει, ή τα πιστωτικά ιδρύματα.
7ον. Απαλλαγή από τον ΕΝΦΙΑ.
Τα ακίνητα (κτίσματα, οικόπεδα, αγροτεμάχια), που έχουν αποδεδειγμένα καταστραφεί ή έχουν υποστεί λειτουργικές ζημιές που τα καθιστούν επικίνδυνα ή ακατάλληλα για χρήση, απαλλάσσονται από τον ΕΝΦΙΑ του 2021, του 2022 και του 2023, δηλαδή απαλλάσσονται για μία τριετία.
8ον. Αναστολή φορολογικών υποχρεώσεων.
Στα φυσικά και νομικά πρόσωπα που επλήγησαν και είναι δικαιούχοι των μέτρων της στεγαστικής συνδρομής ή/και της επιχορήγησης για τις επιχειρήσεις, αναστέλλεται η πληρωμή όλων των εκκρεμών – βεβαιωμένων και ληξιπρόθεσμων – φορολογικών υποχρεώσεων για 6 μήνες.
Ήδη, έχουν υπογραφεί 15 σχετικές αποφάσεις του αρμόδιου Υφυπουργού Οικονομικών.
9ον. Αναστολή ασφαλιστικών εισφορών.
Αντίστοιχα, με απόφαση του Υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων, δίνεται η δυνατότητα να ανασταλούν για 6 μήνες οι ασφαλιστικές εισφορές των πληττόμενων επιχειρήσεων και επιτηδευματιών.
10ον. Αναστολή δανειακών υποχρεώσεων.
Σε συνεργασία με την Ελληνική Ένωση Τραπεζών υλοποιείται, από μέρους των πιστωτικών ιδρυμάτων, η αναστολή πληρωμής κάθε μορφής ενήμερων υποχρεώσεων για τα φυσικά και νομικά πρόσωπα που επλήγησαν και είναι δικαιούχοι των μέτρων της στεγαστικής συνδρομής ή/και της επιχορήγησης για τις επιχειρήσεις.
Σε αυτά, με πρωτοβουλία του Υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων, συμπεριλαμβάνονται τα δάνεια που έχουν χορηγηθεί μέσω του Εγγυοδοτικού Προγράμματος και του ΤΕΠΙΧ ΙΙ της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας.
11ον. Απαλλαγή για τις πληττόμενες επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων και αγροτικών εκμεταλλεύσεων, του επιστρεπτέου μέρους της Επιστρεπτέας Προκαταβολής.
Οι πληττόμενες από τις πυρκαγιές επιχειρήσεις που έχουν καταστραφεί ολοσχερώς ή έχουν υποστεί ζημίες που τις καθιστούν μη λειτουργικές, απαλλάσσονται από την αποπληρωμή του επιστρεπτέου μέρους της Επιστρεπτέας Προκαταβολής.
Η απαλλαγή γίνεται με την έκδοση σχετικής βεβαίωσης, κατόπιν εξέτασης της ζημίας από τις επιτροπές των Περιφερειών.
12ον. Επιδότηση ενοικίου/συγκατοίκησης.
Με Κοινή Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Ανάπτυξης και Επενδύσεων και Υποδομών και Μεταφορών, σε συνέχεια της οριοθέτησης των πληγεισών περιοχών, δίδεται επιδότηση ενοικίου/συγκατοίκησης από 300 έως 500 ευρώ μηνιαίως, για την κάλυψη δαπανών προσωρινής στέγασης των μόνιμων κατοίκων, οι κατοικίες των οποίων επλήγησαν από τις πυρκαγιές.
13ον. Επιπλέον μέτρα στήριξης για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις που βρίσκονται στους Δήμους Μαντουδίου-Λίμνης-Αγίας Άννας και Ιστιαίας-Αιδηψού της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας.
Τα μέτρα:
αναστολής φορολογικών υποχρεώσεων,
αναστολής ασφαλιστικών εισφορών,
αναστολής δανειακών υποχρεώσεων,
αναστολής διενέργειας πράξεων αναγκαστικής εκτέλεσης, και
μη πληρωμής επιστρεπτέας προκαταβολής
ισχύουν για το σύνολο των φυσικών και νομικών προσώπων στους δύο πληττόμενους Δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Ευβοίας, ανεξαρτήτως εάν έχουν υποστεί μεμονωμένα ζημίες από την πυρκαγιά.
Επιπλέον, ειδικά για το 2021, το σύνολο των ακινήτων που βρίσκονται σε αυτούς τους δύο πληττόμενους Δήμους, απαλλάσσεται από τον ΕΝΦΙΑ.
14ον. Σύσταση Λογαριασμού Κρατικής Αρωγής για τη συγκέντρωση των εισφορών των ιδιωτών με στόχο τη στήριξη των πληγέντων.
Μέχρι προχθές, είχαν κατατεθεί 5,3 εκατ. ευρώ, από 396 φυσικά και νομικά πρόσωπα.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Εκτός όμως από την ταχεία αποζημίωση νοικοκυριών και επιχειρήσεων που πλήττονται από τις πυρκαγιές, η Κυβέρνηση έχει ήδη δρομολογήσει μεσοπρόθεσμα μέτρα ενίσχυσης της πολιτικής προστασίας και αποκατάστασης του φυσικού πλούτου της χώρας.
Για το σκοπό αυτό, έχει προβλεφθεί, από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και του ΕΣΠΑ, η αξιοποίηση 16 δισ. ευρώ μέχρι το 2027, εκ των οποίων 10,5 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την Πράσινη Μετάβαση και 5,5 δισ. ευρώ από το ΕΣΠΑ ως προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή.
Στο πλαίσιο αυτό, υλοποιούνται άμεσα οι εξής μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες:
Μετά την υπογραφή, στις 28 Ιανουαρίου 2021, της σχετικής σύμβασης χρηματοδότησης από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, εγκρίθηκε, τον Ιούνιο του 2021, από την Διυπουργική Επιτροπή Εθνικού Σχεδιασμού Πολιτικής Προστασίας, το μεγαλύτερο διαχρονικά πρόγραμμα αναβάθμισης της πολιτικής προστασίας, με την ονομασία «ΑΙΓΙΣ».
2ον. Εθνικό Σχέδιο Αναδάσωσης και υλοποίηση Αντιπλημμυρικών Έργων.
Έχουν – αρχικά – προβλεφθεί 224 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για την αναδάσωση.
Το έργο στοχεύει στην αποκατάσταση καμένων περιοχών αλλά και στην ποιοτική διαφοροποίηση των νέων αναδασωμένων εκτάσεων, με νέες ποικιλίες, ανθεκτικότερες στις θερινές πυρκαγιές.
Επιπλέον, έχουν προβλεφθεί 110 εκατ. ευρώ για επενδύσεις πολλαπλών χρήσεων, με στόχο τον περιορισμό των κινδύνων πλημμύρας, την παροχή νερού για αρδευτικούς σκοπούς σε περιοχές με μεγάλη ξηρασία κατά τη θερινή περίοδο και την ενίσχυση της αποτελεσματικής διαχείρισης υδάτων.
Επιπρόσθετα, προβλέπονται άλλα 100 εκατ. ευρώ για δράσεις προστασίας της βιοποικιλότητας.
Παράλληλα, δρομολογούνται, μέσω ΕΣΠΑ, πρόσθετες δράσεις για την βιοποικιλότητα, ύψους 1,5 δισ. ευρώ, που περιλαμβάνουν και αναδασώσεις.
3ον. Έκδοση πράσινου ομολόγου.
Το Υπουργείο Οικονομικών, σε συνεργασία με τον Οργανισμό Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους, αμέσως μετά την ολοκλήρωση του μεγαλύτερου μέρους του δανειακού και διαχειριστικού προγράμματος για το τρέχον έτος, ξεκίνησε έρευνα, σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό, από τις αρχές Ιουνίου 2021, για τη δημιουργία πλαισίου έκδοσης ελληνικών κρατικών χρεογράφων, τα πιστωτικά έσοδα των οποίων θα χρησιμοποιηθούν για έργα, δράσεις και προγράμματα του Ελληνικού Δημοσίου με αποκλειστικό προσανατολισμό στην πράσινη και βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η πρώτη έκδοση ενός τέτοιου κρατικού τίτλου, μεσο-μακροχρόνιας διάρκειας, θα αποτελέσει μέρος της εκδοτικής στρατηγικής του Ελληνικού Δημοσίου για το επόμενο έτος.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Τα τελευταία δύο χρόνια η Κυβέρνηση και το Υπουργείο Οικονομικών διαχειριστήκαμε πολλαπλές κρίσεις.
Την πρωτόγνωρη υγειονομική κρίση, μεγάλες φυσικές καταστροφές, εθνικές προκλήσεις και μεταναστευτικές πιέσεις.
Βρήκαμε τους πόρους, ενεργήσαμε έγκαιρα, αποζημιώσαμε άμεσα συμπατριώτες μας, χτίσαμε «δίχτυ προστασίας» και ασφάλειας πάνω από νοικοκυριά και επιχειρήσεις, ενισχύσαμε την εθνική άμυνα και ενδυναμώσαμε την ισχύ της χώρας.
Με την ίδια ταχύτητα και προσήλωση στον στόχο, με σεμνότητα και με σεβασμό στον κάθε πολίτη, ενεργούμε και σήμερα, ανταποκρινόμενοι στη νέα πρόκληση και στις ανάγκες των συμπατριωτών μας.
Στο cstaikouras.gr χρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε την καλύτερη εμπειρία πλοήγησης.