Ισχυροποίηση της οικονομίας μέσα από ένα σύγχρονο,

μεταρρυθμιστικό μείγμα πολιτικής

 

Χρήστος Σταϊκούρας

Υπουργός Οικονομικών

 

Τα δύο τελευταία χρόνια, η χώρα μας – όπως και ολόκληρος ο πλανήτης – δίνει σκληρή μάχη με τον κορονοϊό και τις επιπτώσεις του στην υγεία, την κοινωνία και την οικονομία. Και ενώ η μάχη αυτή συνεχίζεται, με στόχο την έξοδο από την οξεία φάση της πανδημίας, οι εθνικές οικονομίες, ανάμεσά τους και η ελληνική, σχεδιάζουν την επόμενη μέρα και τη μετάβαση σε ένα περιβάλλον υψηλής και διατηρήσιμης ανάπτυξης. Ανάπτυξη με κύρια χαρακτηριστικά την εξωστρέφεια, την πράσινη οικονομία και την ψηφιοποίηση.

Στην πατρίδα μας, τα θεμέλια για να στεφθεί με επιτυχία το εγχείρημα της μετάβασης στη νέα εποχή έχουν ήδη τεθεί, μένει να χτίσουμε προσεκτικά πάνω σε αυτά. Παρά τις αντιξοότητες, το 2022 ξεκίνησε με μια σημαντική δυναμική, την οποία του κληροδότησαν η ισχυρή ανάκαμψη τύπου «V» το 2021, η μείωση της ανεργίας, η σύσταση πολλών νέων επιχειρήσεων, η αύξηση των καταθέσεων και η βελτίωση σχεδόν όλων των οικονομικών δεικτών.

Βεβαίως, το άλμα στο αύριο κάθε άλλο παρά εύκολο θα είναι, καθώς συνοδεύεται από σημαντικές προκλήσεις, η αντιμετώπιση των οποίων θα κρίνει εν πολλοίς την ταχύτητα μετάβασης και εδραίωσης του νέου οικονομικού τοπίου. Σε ευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, οι σημαντικότερες εξ αυτών σχετίζονται τόσο με την εν εξελίξει δίδυμη κρίση στα πεδία της υγείας και των τιμών (ιδίως στην ενέργεια), όσο και με την επιστροφή σε δημοσιονομικούς κανόνες στην Ευρώπη από το 2023.

Ως Κυβέρνηση και ως Υπουργείο Οικονομικών, έχουμε πλήρη συναίσθηση των δυσκολιών που εγείρονται και είμαστε έτοιμοι να ανταποκριθούμε σε αυτές άμεσα, υπεύθυνα και αποτελεσματικά, όπως συστηματικά πράττουμε τα τελευταία 2,5 χρόνια.

Περίοδος κατά την οποία ήρθαμε αντιμέτωποι με πολλαπλές, πολυεπίπεδες κρίσεις – υγειονομική, ενεργειακή, κλιματική, μεταναστευτική – οι οποίες μας ανάγκασαν να επαναπροσδιορίσουμε τους αρχικούς σχεδιασμούς μας και να χαράξουμε πολιτικές στη βάση νέων προτεραιοτήτων. Κρίσεις που απαιτούσαν, εκτός των άλλων, τη διασφάλιση και διάθεση σημαντικών κρατικών πόρων, προκειμένου να στηριχθεί επαρκώς η κοινωνία και η οικονομία μας από την επέλασή τους.

Και το πράξαμε. Το πράξαμε με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα και αποτελεσματικότητα:

Ωστόσο, δεν περιοριστήκαμε μόνο στη βέλτιστη δυνατή αντιμετώπιση των πολλαπλών κρίσεων. Ακόμα και μέσα στη δίνη τους, εφαρμόσαμε ένα συνεκτικό, δυναμικό, ολοκληρωμένο και ρεαλιστικά φιλόδοξο σχέδιο μεταρρυθμίσεων.

Προωθήσαμε επενδύσεις και υλοποιήσαμε πλήθος διαρθρωτικών αλλαγών, προκειμένου να διαμορφώσουμε ένα σύγχρονο, δίκαιο και αποδοτικό θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο στο οποίο να δραστηριοποιούνται νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Αξιοποιήσαμε τις βέλτιστες πρακτικές, προκειμένου να ενισχύσουμε την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της οικονομίας. Αξιοποιήσαμε το χρήσιμο εργαλείο της φορολογίας για την επίτευξη αναπτυξιακών και επενδυτικών στόχων, με πολλαπλασιαστικά οφέλη για τη χώρα, πέραν της διασφάλισης δημοσίων εσόδων. Ενώ παράλληλα, δώσαμε με επιτυχία σημαντικές μάχες στο ευρωπαϊκό τερέν, διασφαλίζοντας, μετά από επιτυχημένες διαπραγματεύσεις, επωφελείς για τη χώρα μας συμφωνίες, όπως αυτή του Ecofin για τη δυνατότητα εφαρμογής μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε ελληνικά νησιά.

Καταφέραμε έτσι, μεταξύ άλλων, να υπηρετήσουμε στρατηγικούς στόχους μας, όπως η αντιμετώπιση χρόνιων ενδογενών αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας, η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης, η βελτίωση της ποιότητας του εγχώριου προϊόντος, καθώς και η προώθηση της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας.

Παρά τις δυσκολίες, πήγαμε τη χώρα πιο μπροστά, ενισχύσαμε το κύρος και την αξιοπιστία της, προσελκύσαμε ποιοτικές επενδύσεις, αλλά και το ενδιαφέρον των διεθνών αγορών. Ενδυναμώσαμε πολύπλευρα την πατρίδα μας, καθιστώντας την υπόδειγμα προόδου – όπως έχουν παραδεχτεί κορυφαίοι διεθνείς εταίροι –, καθώς και μια χώρα που συνδιαμορφώνει τις διεθνείς εξελίξεις, έχει λόγο και άποψη σε κάθε πολυμερές forum.

Ειδικά, στο οικονομικό πεδίο, πέραν των σημαντικών μειώσεων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών που έλαβαν χώρα τα τελευταία 2,5 χρόνια, ανακουφίζοντας αισθητά πολίτες και επιχειρήσεις από τα υψηλά βάρη της περασμένης δεκαετίας, έχουμε προχωρήσει σε πλήθος διαρθρωτικών αλλαγών, με πολλαπλά οφέλη για την οικονομία και την κοινωνία.

Οι σημαντικότερες μεταρρυθμίσεις που έχει προωθήσει το Υπουργείο Οικονομικών είναι οι εξής:

1ον. Θέσπιση φορολογικών κινήτρων για την προσέλκυση επενδύσεων και ανθρώπινου κεφαλαίου.

Εισαγάγαμε τον θεσμό του «διαμένοντος μη κατοίκου» (Non–Dom) για την προσέλκυση αλλοδαπών φορολογικών κατοίκων και θεσπίσαμε επιπλέον φορολογικά κίνητρα για την προσέλκυση εργαζόμενων και αυτοαπασχολούμενων από το εξωτερικό, για την προσέλκυση συνταξιούχων οι οποίοι μεταφέρουν τη φορολογική τους κατοικία στην Ελλάδα, καθώς και για τη δημιουργία εταιρειών ειδικού σκοπού διαχείρισης οικογενειακής περιουσίας (Family Offices).

Παρά τη δυσμενή συγκυρία της πανδημίας, το μέτρο έχει αποφέρει σημαντικά έσοδα στα δημόσια ταμεία και η χώρα μας έχει επιτύχει εντυπωσιακά αποτελέσματα όσον αφορά στην προσέλκυση νέων φορολογικών κατοίκων και επενδύσεων.

2ον. Αύξηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και προώθηση της καταπολέμησης του λαθρεμπορίου, με στόχο την περαιτέρω διεύρυνση της φορολογικής βάσης.

Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές εκτιμάται ότι έφθασαν τα 52 δισ. ευρώ στα τέλη του 2021, ενισχυμένες κατά 12 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019, ενώ από τις αρχές του τρέχοντος έτους ενισχύσαμε σημαντικά τα κίνητρα προς τους πολίτες για την πραγματοποίηση ηλεκτρονικών συναλλαγών.

3ον. Ενίσχυση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.

Με καίριες παρεμβάσεις, όπως είναι η περαιτέρω μείωση των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, η εφαρμογή του επιτυχημένου προγράμματος «Ηρακλής» και η δρομολόγηση της αξιοποίησης του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 12,7 δισ. ευρώ.

4ον. Αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών, προωθώντας τον ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομίας προς όφελος νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Ανάμεσα στα βασικά επιτεύγματα ψηφιακής διακυβέρνησης στο πεδίο αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Οικονομικών είναι η δημιουργία σημαντικών νέων ηλεκτρονικών υπηρεσιών που αναπτύχθηκαν από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για την ταχύτερη και ευκολότερη εξυπηρέτηση των φορολογουμένων, όπως οι πλατφόρμες “myBusinessSupport”, “myData”, “myAADElive”, “myΘέρμανση” και “myCar”, η επέκταση της χρήσης διασυνδεδεμένων online ταμειακών μηχανών, η αναβάθμιση του Taxisnet, οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους (ΕΓΔΙΧ) για τον νέο Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών και τα προγράμματα «ΓΕΦΥΡΑ» Ι και ΙΙ, η εκκαθάριση και πληρωμή δαπανών των περισσότερων φορέων του Δημοσίου με e-δικαιολογητικά, η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων από τα πληροφοριακά συστήματα προς το Δημόσιο αλλά και προς επιχειρήσεις με νέες προδιαγραφές, σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα για την ηλεκτρονική τιμολόγηση κ.ά.

5ον. Αναβάθμιση και εκσυγχρονισμός του θεσμικού πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης Ανωνύμων Εταιρειών και της αγοράς κεφαλαίου.

Αναμορφώσαμε και επικαιροποιήσαμε το υφιστάμενο – εδώ και δυο δεκαετίες – νομοθετικό πλαίσιο με διατάξεις που ενισχύουν τη διαφάνεια και τη λογοδοσία στην εταιρική διακυβέρνηση, προσαρμόζοντας παράλληλα το πλαίσιο λειτουργίας της αγοράς κεφαλαίου στα νεότερα ελληνικά και ευρωπαϊκά δεδομένα, με στόχο την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητάς της, την προστασία των μετόχων και των επενδυτών, την προσέλκυση διεθνών επενδυτών και τη διευκόλυνση της σύστασης ευέλικτων μορφών Οργανισμών Εναλλακτικών Επενδύσεων, ώστε, μεταξύ άλλων, να δοθεί ώθηση σε επενδύσεις σε νεοφυείς εταιρείες (start ups).

6ον. Θέσπιση και υλοποίηση σειράς αναπτυξιακών και φιλο–επενδυτικών πολιτικών, όπως:

7ον. Εκσυγχρονισμός του νομοθετικού πλαισίου για την αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του «ξεπλύματος» μαύρου χρήματος, με την ενσωμάτωση σχετικής κοινοτικής οδηγίας.

8ον. Ώθηση στην υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, εμβληματικών επενδύσεων και αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας, όπως το Ελληνικό και το Κυβερνητικό Πάρκο στον χώρο του πρώην εργοστασίου της ΠΥΡΚΑΛ στον Υμηττό.

9ον. Δρομολόγηση και υλοποίηση σχεδίων ενίσχυσης της βιωσιμότητας εταιρειών του Δημοσίου, όπως η ΕΛΒΟ, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά, η ΛΑΡΚΟ, η ΕΑΒ και τα ΕΛΤΑ.

10ον. Θέσπιση και εφαρμογή του νέου πλαισίου για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή 2ης ευκαιρίας.

Πρόκειται για ένα ενιαίο, συνεκτικό και κοινωνικά δίκαιο πλαίσιο για την αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους, που αντικατέστησε ένα σύνθετο πλέγμα διάσπαρτων μέτρων, τα οποία δεν κατάφεραν, τα προηγούμενα χρόνια, να δώσουν λύση στο μείζον αυτό πρόβλημα.

11ον. Εκσυγχρονισμός του πλαισίου κρατικής αρωγής για φυσικές καταστροφές, με τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου καθεστώτος αποζημιώσεων των πολιτών που πλήττονται από φυσικές καταστροφές και με ένα πλαίσιο συντονισμού των διαδικασιών αποκατάστασης και ενίσχυσης των πληττόμενων περιοχών.

12ον. Υλοποίηση δημοσιονομικών μεταρρυθμίσεων, όπως η συνέχιση της επισκόπησης δαπανών και εσόδων, η προώθηση και ψήφιση του προϋπολογισμού επιδόσεων και η πιλοτική εφαρμογή δεικτών απόδοσης (KPIs). Ενσωματώσαμε, επίσης, την περιβαλλοντική διάσταση(Green Budgeting) στον Προϋπολογισμό του 2022.

Όλα τα παραπάνω, και η συνετή, διορατική, φιλοαναπτυξιακή συνολική οικονομική πολιτική μας, αποδεικνύουν ότι η Κυβέρνηση διαθέτει όραμα και σχέδιο και μπορεί να σημειώσει πρόοδο, ακόμη και εν μέσω απρόβλεπτων και, εν πολλοίς, ασύμμετρων κρίσεων.

Συνεχίζοντας τη σκληρή δουλειά, με πλήρη συναίσθηση των νέων προκλήσεων που αναδύονται, αλλά και με εμπιστοσύνη στις δυνατότητες και τις δυνάμεις της πατρίδας μας, προχωρούμε μπροστά, στον δρόμο που έχουμε ήδη χαράξει. Εξακολουθούμε να εφαρμόζουμε μια υπεύθυνη, αξιόπιστη, μεταρρυθμιστική, αναπτυξιακή και δίκαιη οικονομική πολιτική, με στόχο μια Ελλάδα ακόμα πιο δυναμική, παραγωγική, εξωστρεφή, κοινωνικά δίκαιη, πράσινη, χωρίς αποκλεισμούς και ανισότητες.

 

2022-02-11 Άρθρο ΥΠΟΙΚ Επίκαιρα

2022: Η απαρχή μίας πορείας ισχυρής, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης

 

Χρήστος Σταϊκούρας

Υπουργός Οικονομικών

 

Στην αυγή της περυσινής χρονιάς, στο αφιέρωμα του CNN Greece για τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας, είχα αναπτύξει τη στρατηγική της Κυβέρνησης, προκειμένου το 2021 να αποτελέσει έτος μετάβασης από την ύφεση και την αβεβαιότητα στην ανάκαμψη και την αισιοδοξία.

Σήμερα, έναν χρόνο μετά, η ανάκαμψη όχι μόνο είναι γεγονός, αλλά επιπλέον έχει σχήμα “V”, δηλαδή καλύπτει σχεδόν το σύνολο των απωλειών που προκάλεσε η πανδημία στο ΑΕΠ. Γεγονός είναι και η αισιοδοξία, καθώς εταίροι, θεσμοί, αγορές, επενδυτές, οίκοι αξιολόγησης και – πρωτίστως – η ελληνική κοινωνία βλέπουν ιδιαίτερα θετικές προοπτικές για τη χώρα και την οικονομία μας. Προοπτικές που εδράζονται, μεταξύ άλλων:

• Στη σημαντική αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών, που προσδίδουν βιωσιμότητα στην οικονομική μεγέθυνση.
• Στην περαιτέρω μείωση της ανεργίας.
• Στην αύξηση του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, κυρίως μέσα από μειώσεις φορών και ασφαλιστικών εισφορών. Επιπλέον, προχωρήσαμε, ήδη, από την 1^η Ιανουαρίου 2022 σε αύξηση του κατώτατου μισθού και θα ακολουθήσει δεύτερη, πιο γενναία, αύξηση τον Μάιο.
• Στην επιστροφή του οικονομικού κλίματος στα προ-πανδημίας επίπεδα.
• Στην αύξηση των καταθέσεων και των ηλεκτρονικών συναλλαγών.
• Στη μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων.
• Στην ανοδική πορεία της βιομηχανικής παραγωγής.
• Στην ενίσχυση της μεταποίησης.
• Στην τόνωση της οικοδομικής δραστηριότητας.
• Στην έναρξη οικονομικής δραστηριότητας από σημαντικό αριθμό επιχειρήσεων.
• Στο σταθερά αρνητικό κόστος δανεισμού στις αγορές χρήματος.
• Στο χαμηλό κόστος δανεισμού στις αγορές κεφαλαίου.
• Στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
• Στην αναβάθμιση της χώρας από τρεις οίκους αξιολόγησης.

Όλα τα παραπάνω επετεύχθησαν παρά τις αλλεπάλληλες κρίσεις – υγειονομική, κλιματική, ενεργειακή –, τις γεωπολιτικές εντάσεις και τη συνεπακόλουθη έντονη αβεβαιότητα, δικαιώνοντας τη σκληρή δουλειά όλων μας – πολιτείας και πολιτών – και αποδεικνύοντας έμπρακτα την αποτελεσματικότητα του συνεκτικού, δυναμικού και συνεπούς στρατηγικού σχεδιασμού της Κυβέρνησης.

Σχεδιασμός που βασίζεται στους ακόλουθους 8 άξονες:

1. Εφαρμογή μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, με επίκεντρο τις μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
2. Στήριξη της κοινωνίας και της οικονομίας έναντι των επιπτώσεων της υγειονομικής κρίσης με το 4^ο μεγαλύτερο, διεθνώς, πακέτο μέτρων, συνολικού ύψους 43,3 δισ. ευρώ την περίοδο 2020-2022. Για φέτος, στόχος είναι η επιστροφή της πραγματικής οικονομίας σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας, με στοχευμένη ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
3. Στήριξη έναντι των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης και των συνεπακόλουθων αυξήσεων τιμών, με μέτρα συνολικού ύψους 1,35 δισ. ευρώ το τελευταίο 4μηνο του 2021, στα οποία προστέθηκαν άλλα 400 εκατ. ευρώ τον Ιανουάριο του 2022. Στήριξη που θα συνεχιστεί, για όσο χρειαστεί!
4. Κατάρτιση και υλοποίηση μιας διορατικής εκδοτικής στρατηγικής, η οποία για την εφετινή χρονιά εγκαινιάστηκε με την πρόσφατη, επιτυχή έκδοση 10ετούς ομολόγου.
5. Προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων (π.χ. φορολογικά κίνητρα για μεγέθυνση επιχειρήσεων, κίνητρα περαιτέρω αύξησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών), προώθηση των αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.
6. Ενίσχυση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, μέσω πολιτικών όπως είναι η μείωση των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, η αξιοποίηση του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου Ανάκαμψης, ύψους 12,7 δισ. ευρώ, και το νέο πλαίσιο για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
7. Ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων, με κυριότερα το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το νέο ΕΣΠΑ, συνολικού ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ μέχρι το 2027.
8. Περαιτέρω αναβάθμιση της αξιοπιστίας και του διεθνούς κύρους της χώρας και ενεργός συμμετοχή της Ελλάδας στη διάρθρωση μιας νέας ευρωπαϊκής οικονομικής αρχιτεκτονικής.

Με «πυξίδα» τους παραπάνω 8 άξονες πολιτικής, με πλήρη επίγνωση των δυσκολιών και των κινδύνων, αλλά και με αποφασιστικότητα, μεθοδικότητα και εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας, Κυβέρνηση και κοινωνία μπορούμε εφέτος να κάνουμε το άλμα από τη δυναμική ανάκαμψη του 2021, στην απαρχή μίας πορείας ισχυρής, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης, θέτοντας τις βάσεις για το μέλλον εθνικής και κοινωνικής ευημερίας που δικαιούται, πρωτίστως, η νέα γενιά.

 

cnn.gr

Η στρατηγική για την έναρξη μιας πορείας ισχυρής, βιώσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης το 2022

 

Χρήστος Σταϊκούρας

Υπουργός Οικονομικών

 

Το 2020 ο πλανήτης μας αιφνιδιάστηκε, ήρθε αντιμέτωπος με ένα πρωτοφανές για τον σύγχρονο άνθρωπο σοκ: την πανδημία του κορονοϊού. Το 2021, με σύμμαχο την επιστήμη και τα εμβόλια, προσπάθησε να τιθασεύσει αυτή την αόρατη απειλή και να διαχειριστεί αποτελεσματικά τη μεγαλύτερη υγειονομική και κοινωνικοοικονομική κρίση του αιώνα. Σήμερα, στην αυγή του νέου έτους, και ενώ η μάχη κατά του ιού συνεχίζεται, ο πλανήτης επιχειρεί την υπέρβαση της κρίσης και τη μετάβαση στη νέα πραγματικότητα της μετά Covid-19 εποχής.

Σε αυτό το κρίσιμο σταυροδρόμι της ιστορίας, στο στάδιο της (επαν)εκκίνησης βρίσκεται και η χώρα μας. Από νέα, ωστόσο, αφετηρία ισχυρότερων προοπτικών. Και τούτο διότι στα δύο χρόνια της πανδημίας – παρά τις αντίξοες συνθήκες – η Ελλάδα άλλαξε, ενίσχυσε την αξιοπιστία και το κύρος της, ακολούθησε μια συνετή, συνεπή και διορατική οικονομική πολιτική, συνέχισε τις μεταρρυθμίσεις και διαμόρφωσε τις προοπτικές για ισχυρή, βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη. Η Ελλάδα εξελίχθηκε, προχώρησε, πέτυχε πολλά και έθεσε τις βάσεις για ακόμα περισσότερα.

Ειδικά στο οικονομικό πεδίο, με σκληρή και μεθοδική δουλειά και μέσα από πλέγμα μέτρων, πρωτοφανούς ύψους και εύρους, που υπερβαίνουν τα 43 δισ. ευρώ για την περίοδο 2020-2022, στηρίξαμε άμεσα, γενναία και αποτελεσματικά τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, ώστε, αφενός, να αντέξουν τους ισχυρούς κραδασμούς της υγειονομικής κρίσης και των επιπτώσεών της και, αφετέρου, να εξέλθουν από αυτή με τις ελάχιστες δυνατές απώλειες. Επιπλέον, υπηρετήσαμε – με σθένος και συνέπεια – στρατηγικούς μας στόχους, όπως η μείωση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, συνεχίσαμε τις διαρθρωτικές αλλαγές, ανταποκριθήκαμε σε νέες, παράλληλες προκλήσεις που αναδύθηκαν εν μέσω πανδημίας – όπως η κλιματική και ενεργειακή κρίση –, υλοποιήσαμε σειρά φιλο-επενδυτικών πολιτικών και ξεκινήσαμε, ήδη, την αξιοποίηση εμβληματικών αναπτυξιακών εργαλείων, όπως το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, ώστε όχι μόνο να δώσουμε ώθηση στην ανάκαμψη αλλά και να υλοποιήσουμε κομβικής σημασίας μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.

Η ως άνω ασκούμενη οικονομική πολιτική αποδείχθηκε αναντίρρητα ορθή και αποτελεσματική. Πέτυχε τους στόχους της και έχτισε γερά θεμέλια για το μέλλον. Η Ελλάδα κατέγραψε ένα από τα μεγαλύτερα turnaround αναπτυξιακής δυναμικής το 2021.

Δυναμική που προσδίδει στη νέα χρονιά ισχυρή ώθηση, προκειμένου το 2022 να αποτελέσει την απαρχή ενός νέου, ενάρετου κύκλου υψηλής και διατηρήσιμης ανάπτυξης, βασισμένου σε ένα σύγχρονο, πιο εξωστρεφές, ανταγωνιστικό, καινοτόμο, δίκαιο, έξυπνο, πράσινο και ψηφιακό παραγωγικό μοντέλο.

Η Κυβέρνηση και το Οικονομικό Επιτελείο της έχουμε πλήρη επίγνωση των δυσκολιών και της αβεβαιότητας που εξακολουθούν να προκαλούν εξωγενείς παράγοντες, με κυριότερους την πανδημία και τον συνδυασμό ενεργειακής κρίσης και πληθωριστικών πιέσεων.

Στις παραπάνω προκλήσεις θα πρέπει να προστεθεί και η μεγάλη, διαρκής παγκόσμια πρόκληση για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης, με τη μετάβαση στην πράσινη ανάπτυξη. Πρόκειται για ένα στοίχημα επιβίωσης το οποίο καλούμαστε να κερδίσουμε ως χώρα, ως Ενωμένη Ευρώπη, ως παγκόσμια κοινότητα. Από την πλευρά μας, έχουμε θέσει φιλόδοξους στόχους και έχουμε κάνει αποφασιστικά βήματα, επιταχύνοντας, μεταξύ άλλων, την ενσωμάτωση της κλιματικής διάστασης στον σχεδιασμό και την αποτύπωση της δημοσιονομικής πολιτικής και προετοιμάζοντας το έδαφος για την πρώτη έκδοση «πράσινου» ομολόγου του Ελληνικού Δημοσίου, το δεύτερο εξάμηνο του 2022.

Ειδικά για την πατρίδα μας, επιπλέον ζητούμενο αποτελεί η ανάγκη ισχυροποίησής της, ώστε να αντεπεξέλθει σε προκλήσεις οι οποίες απορρέουν από γεωπολιτικές εντάσεις και μεταναστευτικές ροές.

Σε όλες τις παραπάνω προκλήσεις, ως Κυβέρνηση απαντάμε με σχέδιο, αμεσότητα, αποφασιστικότητα και διορατικότητα, χαράσσοντας και υλοποιώντας πολιτικές που συνδυάζουν την αποτελεσματική αντιμετώπιση των προβλημάτων του σήμερα με την πρόνοια για το αύριο και τη διασφάλιση ενός καλύτερου μέλλοντος, όπως αξίζει στις επόμενες γενιές. Σχέδιο το οποίο, στο πεδίο της οικονομίας, εκτείνεται στους ακόλουθους 8 άξονες προτεραιοτήτων:

1^ον. Επιστροφή της πραγματικής οικονομίας σε κανονικούς ρυθμούς λειτουργίας, με στοχευμένη ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

2^ον. Στήριξη της κοινωνίας από τις επιπτώσεις της διεθνούς ενεργειακής κρίσης και συγκράτηση των πληθωριστικών πιέσεων.

3^ον Συνέχιση της υλοποίησης μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, στην κατεύθυνση της περαιτέρω μείωσης φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.

4^ον. Συνέχιση της υλοποίησης μιας έξυπνης και διορατικής εκδοτικής στρατηγικής, με σκοπό τη διατήρηση ισχυρών ταμειακών αποθεμάτων.

5^ον. Ενίσχυση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, με πολιτικές, όπως είναι η μείωση των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, η αξιοποίηση του δανειακού χαρτοφυλακίου του Ταμείου Ανάκαμψης και το νέο πλαίσιο για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας.

6^ον. Υλοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών, προώθηση των αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας.

7^ον. Ορθολογική αξιοποίηση των διαθέσιμων ευρωπαϊκών κονδυλίων, με «αιχμή» το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το νέο ΕΣΠΑ, συνολικού ύψους περίπου 80 δισ. ευρώ μέχρι το 2027.

8^ον. Ενεργός συμμετοχή της χώρας, όπως γίνεται τα τελευταία 2 χρόνια, στη διάρθρωση νέας ευρωπαϊκής οικονομικής αρχιτεκτονικής.

Με αποσκευή τα διδάγματα από τη δοκιμασία της πανδημίας και με εφαλτήριο όλα όσα πετύχαμε εν μέσω αυτής, συνεχίζουμε την εντατική και συστηματική δουλειά πάνω στους προαναφερθέντες άξονες, με υπευθυνότητα, ενότητα, όραμα, αυτοπεποίθηση και αποφασιστικότητα.

Συνεχίζουμε τον απαιτητικό, αλλά ανοδικό δρόμο, ώστε να κάνουμε πράξη το αναπτυξιακό άλμα που έχει ανάγκη η χώρα και να καταστήσουμε το 2022 έτος-αφετηρία μιας δυναμικής αναπτυξιακής πορείας με διάρκεια στον χρόνο, διασφαλίζοντας συνθήκες ευημερίας, για όλους.

 

Η «μεγάλη εικόνα» της οικονομίας εμπνέει αισιοδοξία για το 2022

 

Του Χρήστου Σταϊκούρα
Υπουργού Οικονομικών 

 

Έπειτα από μια εξαιρετικά απαιτητική, «πυκνή» σε παγκόσμιες δοκιμασίες και προκλήσεις, αλλά συνάμα έντονα εποικοδομητική, για την Ελλάδα, χρονιά, κατά την οποία η χώρα μας κατάφερε να ανακτήσει σχεδόν στο σύνολό τους τις απώλειες της πανδημίας στο μέτωπο της οικονομίας, ενισχύοντας παράλληλα την αξιοπιστία και την ανταγωνιστικότητά της, διανύουμε ήδη τα πρώτα βήματα του 2022. Ενός έτους με έντονες αβεβαιότητες και μεγάλες προκλήσεις, τις οποίες κληροδότησε η περασμένη χρονιά, αλλά και έτους ελπιδοφόρου, με σημαντικές ευκαιρίες.

Οι προκλήσεις συνδέονται, κυρίως, με τη δίδυμη κρίση, υγειονομική και ενεργειακή. Είναι γεγονός ότι οι μεταλλάξεις του Covid-19 έχουν περιπλέξει τη μάχη για τον έλεγχο και τον σταδιακό τερματισμό της πανδημίας. Έχουν δε αναγκάσει όλο και περισσότερες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα, να λάβουν νέα, αυστηρότερα μέτρα για την ανάσχεση της μετάδοσης του ιού. Μέτρα που δημιουργούν περιορισμούς στην οικονομική δραστηριότητα και αναπόφευκτα ορθώνουν εμπόδια στην ομαλή πορεία και στην ανάπτυξη κάθε οικονομίας. Επιπλέον, η ενεργειακή κρίση και η μετακύλισή της στις τιμές των προϊόντων απαιτούν διαρκή εγρήγορση, αλλά και νέους πόρους, ώστε το κράτος να συνεχίσει να παρέχει στήριξη σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις για όσο χρειαστεί, όπως συστηματικά πράττει τα τελευταία δύο χρόνια.

Στήριξη που, για άλλη μια φορά, απεδείχθη έμπρακτα την περασμένη εβδομάδα, με νέα μέτρα, ύψους 400 εκατ. ευρώ, για την αντιστάθμιση των αυξήσεων του ενεργειακού κόστους τον μήνα Ιανουάριο σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, καθώς και με πρόσθετα μέτρα αντιμετώπισης των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας σε εργαζόμενους και επιχειρήσεις.

Ωστόσο, ακόμα και σε αυτό το ρευστό περιβάλλον υψηλών αβεβαιοτήτων, το 2022 θα αποτελέσει έτος περαιτέρω προόδου για τη χώρα μας. Άλλωστε, όπως ξεκάθαρα αποδείχτηκε το 2021, η ελληνική οικονομία διαθέτει, πλέον, ισχυρή ανθεκτικότητα, γερά θεμέλια και ισχυρή δυναμική. Οι προοπτικές της είναι θετικές και η πορεία της προδιαγράφεται ανοδική, παρά τα όποια προσκόμματα. Και τούτο διότι, παρά τις -αναμφίβολα, σημαντικές- δυσκολίες που συνθέτουν τη «φωτογραφία» της τρέχουσας περιόδου, δηλαδή αναζωπύρωση της πανδημίας και άνοδος των τιμών, η μεγάλη εικόνα της οικονομίας μας περιέχει ισχυρά θεμελιώδη, που καταδεικνύουν συνέχιση των υψηλών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και μετάβαση από την ισχυρή ανάκαμψη του 2021 σε ταχεία, βιώσιμη και κοινωνικά δίκαιη ανάπτυξη το 2022.

Ενδεικτικά:

• Η οικονομία ανέκαμψε εντυπωσιακά το 2021. Η αύξηση του ΑΕΠ στο σύνολο του έτους, με βάση τις εκτιμήσεις του Προϋπολογισμού, τοποθετείται κοντά στο 7%. Εκτίμηση μάλλον συντηρητική, με βάση τους πρόδρομους δείκτες της οικονομίας και τις συγκλίνουσες προβλέψεις της αγοράς.
• Η σύνθεση της ελληνικής οικονομικής δραστηριότητας βελτιώνεται, αφού η ανάκαμψη οδηγείται σε μεγάλο βαθμό από αύξηση επενδύσεων, βιομηχανικής παραγωγής και εξαγωγών. Συνεπώς, διαμορφώνονται οι προϋποθέσεις για ανάπτυξη διαρκείας και όχι ένα δημοσιονομικό «πυροτέχνημα».
• Η ανεργία συνεχώς αποκλιμακώνεται, έχοντας συρρικνωθεί πάνω από 3% από το 2019.
• Η σύσταση νέων επιχειρήσεων έχει ενισχυθεί ποσοτικά, αλλά και ποιοτικά. Το 2021 άνοιξαν περισσότερες επιχειρήσεις και έκλεισαν πολύ λιγότερες, διαψεύδοντας όλες τις «Κασσάνδρες».  Οι καταθέσεις των πολιτών αυξήθηκαν κατά 35 δισ. ευρώ την περίοδο 2019-2021.
• Το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, κυρίως μέσα από τις μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, ενισχύθηκε σημαντικά, τουλάχιστον μέχρι τα τέλη του προηγούμενου έτους. Επιπλέον, προχωρήσαμε ήδη από την 1η Ιανουαρίου σε αύξηση του κατώτατου μισθού και θα ακολουθήσει δεύτερη, πιο γενναία, αύξηση τον Μάιο.
• Οι ηλεκτρονικές συναλλαγές διαρκώς αυξάνονται και εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 52 δισ. ευρώ στο τέλος του 2021, έναντι 40 δισ. ευρώ το 2019.

 

Καταγράφεται, συνεπώς, μια όχι μόνο ποσοτική, αλλά και ποιοτική αναβάθμιση κρίσιμων επιμέρους στοιχείων της οικονομίας, που σε συνδυασμό με σειρά άλλων θετικών οικονομικών εξελίξεων, όπως η απόφαση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για τα ελληνικά ομόλογα, καθώς και οι επανειλημμένες «ψήφοι εμπιστοσύνης» στην ασκούμενη οικονομική πολιτική από διεθνείς εταίρους, οίκους, αγορές και επενδυτές, πιστοποιούν ότι κινούμαστε προς τη σωστή κατεύθυνση.

Τα γενναία μέτρα στήριξης την τελευταία ταραχώδη διετία της πανδημίας, οι διαρθρωτικές αλλαγές και οι πολιτικές μείωσης φόρων που υλοποιούνται από τον Ιούλιο του 2019 -ακόμα και μέσα στη δίνη της υγειονομικής κρίσης- απέδωσαν. Η κοινωνία και η οικονομία μας, όχι απλώς άντεξαν, αλλά επέδειξαν αξιοσημείωτη προσαρμοστικότητα, ανασυντάχθηκαν και, πλέον, είναι στην κατάλληλη θέση, ώστε η χώρα να κάνει από φέτος το μεγάλο αναπτυξιακό άλμα, τη μετάβαση σε έναν ενάρετο κύκλο ανάπτυξης, εφόσον φυσικά οι εξελίξεις στο υγειονομικό πεδίο ακολουθήσουν ομαλή πορεία.

Έχουμε πλήρη επίγνωση ότι ο δρόμος μπροστά μας είναι, ακόμη, ανηφορικός και γεμάτος εμπόδια, αλλά είμαστε αποφασισμένοι να τον διανύσουμε επιτυχώς. Λειτουργούμε με σχέδιο και διορατικότητα, έτσι ώστε να παρακάμπτουμε τις όποιες αναταράξεις οφείλονται σε οποιουσδήποτε παράγοντες και να διαφυλάξουμε την οικονομική σταθερότητα για το σήμερα και το αύριο. Ξέρουμε πού είμαστε, ξέρουμε πού θέλουμε να πάμε, ξέρουμε πώς να πάμε.

2022-01-17 Άρθρο ΥΠΟΙΚ – Ναυτεμπορική

 

naftemporiki.gr

2022: Αφετηρία μιας πορείας ισχυρής, διατηρήσιμης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης

 

Χρήστος Σταϊκούρας

Υπουργός Οικονομικών

 

Ύστερα από μία χρονιά που σημαδεύτηκε από έντονη αβεβαιότητα και ισχυρές αναταράξεις, εξαιτίας αλλεπάλληλων διεθνών κρίσεων (υγειονομική, κλιματική, ενεργειακή) και γεωπολιτικών εντάσεων, ολόκληρος ο πλανήτης βρίσκεται, πλέον, στο κατώφλι ενός νέου έτους – ορόσημου για τη διαμόρφωση του μεταπανδημικού τοπίου.

Έτος την ανατολή του οποίου η χώρα μας ατενίζει με ρεαλιστική αισιοδοξία, παρά τη ρευστότητα που εξακολουθεί να προκαλεί – παγκοσμίως – ο Covid-19 και η άνοδος των τιμών, ιδίως στον τομέα της ενέργειας.

Αισιοδοξία η οποία εδράζεται σε στέρεες βάσεις: στην ανθεκτικότητα που επέδειξε η ελληνική οικονομία μέσα στη δίνη της πανδημίας, στην υψηλή ανάκαμψη που πέτυχε – παρά τις πολυεπίπεδες κρίσεις – το 2021 και στη δυναμική που αυτή κληροδοτεί στο 2022, όπως αναγνωρίζουν όλες οι αναλύσεις θεσμών, οίκων αξιολόγησης, χρηματοπιστωτικών οργανισμών και επενδυτών.

Τα παραπάνω είναι καρπός και επιστέγασμα:

• Της εφαρμογής μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, που προσαρμόστηκε άμεσα και αποτελεσματικά στις έκτακτες ανάγκες που δημιούργησαν η υγειονομική κρίση και οι άλλες, εξωγενείς, παγκόσμιες δοκιμασίες, συνεχίζοντας, παράλληλα, να έχει στο επίκεντρό της τη μείωση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
• Του σχεδιασμού και της υλοποίησης μιας διορατικής εκδοτικής στρατηγικής.
• Της προώθησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και αποκρατικοποιήσεων, παρά τις αντίξοες συνθήκες.
• Της διαμόρφωσης και εφαρμογής ενός ευρύτατου και αναγνωρισμένης – εντός και εκτός συνόρων – αποδοτικότητας πακέτου μέτρων, συνολικού ύψους 43,3 δισ. ευρώ, τα οποία έλαβε η Κυβέρνηση. Πακέτο που κράτησε όρθιο τον παραγωγικό ιστό της πατρίδας μας, έδωσε στην αγορά τη δυνατότητα να επανεκκινήσει δυναμικά, προστάτευσε τις θέσεις εργασίας και απέτρεψε τα λουκέτα, που ορισμένοι είχαν προεξοφλήσει.
• Της περαιτέρω αναβάθμισης της αξιοπιστίας και του διεθνούς κύρους της χώρας, όπως αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων, σε σειρά εγκωμιαστικών δηλώσεων για την Ελλάδα από ξένους αξιωματούχους το τελευταίο διάστημα. Δηλώσεις όπως αυτή της Γενικής Διευθύντριας του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, Κρισταλίνα Γκεοργκίεβα, στο περιθώριο του πρόσφατου Eurogroup, όπου τόνισε: «Θα πρέπει να είστε υπερήφανοι ως Έλληνες». Αίσθημα βαθιά ριζωμένο στη συνείδηση του λαού μας, που όμως είχε «ξεθωριάσει» στα χρόνια της οικονομικής κρίσης της περασμένης δεκαετίας. Αίσθημα που αναγεννάται και ενδυναμώνεται, χάρη σε όσα, με σκληρή και μεθοδική δουλειά, πετύχαμε όλοι μαζί – πολιτεία και πολίτες – αυτή την ταραχώδη περίοδο.

Ως Κυβέρνηση και Υπουργείο Οικονομικών, με τις παραπάνω πολιτικές πετύχαμε στρατηγικούς στόχους, όπως η προσέλκυση σημαντικών ξένων επενδύσεων, η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της χώρας, η μείωση της ανεργίας, η αύξηση των εξαγωγών, η συρρίκνωση του όγκου των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, η αναβάθμιση της χώρας από τους οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης.

Ταυτόχρονα, επιδείξαμε πρωτοφανή αντανακλαστικά και ετοιμότητα στην αξιοποίηση ιστορικών ευκαιριών, όπως είναι τα ευρωπαϊκά αναπτυξιακά εργαλεία, με «αιχμή» το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και το νέο ΕΣΠΑ 2021-2027.

Και πράγματι καμία ευκαιρία δεν χάθηκε. Η Ελλάδα – ούσα σε θέση να επωφεληθεί από τη χαλαρή νομισματική πολιτική της ΕΚΤ – δανείζεται για πρώτη φορά στην ιστορία της με αρνητικά επιτόκια στην αγορά χρήματος και αντλεί πόρους από την αγορά κεφαλαίων με ιδιαίτερα ευνοϊκούς όρους.

Πετύχαμε το πιο εντυπωσιακό comeback οικονομίας στην Ευρωζώνη, διαγράφοντας, σχεδόν, σε ένα έτος το «αποτύπωμα» της πανδημίας, με το ΑΕΠ της χώρας να καταγράφει την καλύτερη επίδοση στην Ευρωζώνη το Γ’ τρίμηνο του 2021, καθώς και την καλύτερη εγχώρια επίδοση των τελευταίων 10 ετών.

Καταφέραμε, έτσι, να ενισχύσουμε, με μόνιμο τρόπο, το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, δημιουργήσαμε δημοσιονομικό χώρο για να μπορέσει να αποδοθεί «μέρισμα ανάπτυξης» στην κοινωνία και να καταστεί εφικτή η διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού μέσα στο 2022. Άλλωστε, στόχος είναι ό,τι δημιουργείται ως οικονομικό και αναπτυξιακό πλεονέκτημα, να γίνεται κοινωνικό κεκτημένο.

Αποδεικνύεται ως εκ τούτου ότι πετύχαμε πολλά και θέσαμε τις βάσεις για ακόμα περισσότερα. Θέσαμε τις βάσεις ώστε η νέα χρονιά να είναι η αφετηρία μιας πορείας ισχυρής, διατηρήσιμης, έξυπνης, πράσινης και κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, προχωράμε, με αυτοπεποίθηση αλλά και προσεκτικά βήματα, θέτοντας φιλόδοξους, αλλά καθ’ όλα εφικτούς στόχους. Στόχους – «πυξίδα» στην ανοδική πορεία της χώρας μας, οι οποίοι στο πεδίο της οικονομίας συνοψίζονται στα εξής:

1^ον. Διατήρηση υψηλών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης τα επόμενα χρόνια.

2^ον. Βελτίωση της σύνθεσης του ΑΕΠ, με σημαντική αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών.

Ο ρυθμός αύξησης των πραγματικών επενδύσεων εκτιμάται περίπου στο 11% για το 2021 και στο 23% για το 2022.

3^ον. Έξοδος της χώρας από το καθεστώς της Ενισχυμένης Εποπτείας, εντός του 2022.

4^ον. Επίτευξη μονοψήφιου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών, εντός του 2022.

Πράγματι, από το 2021, συστημικά τραπεζικά ιδρύματα πέτυχαν μονοψήφιο ποσοστό.

5^ον. Δημοσιονομική ισορροπία το 2022 και επίτευξη ρεαλιστικών πρωτογενών πλεονασμάτων, με κινητήριο μοχλό την υψηλή ανάπτυξη, από το 2023.

6^ον. Απόκτηση επενδυτικής βαθμίδας, το 2023.

Στα περίπου 2,5 χρόνια της θητείας μας, αποδείξαμε, ως Κυβέρνηση, ότι διαθέτουμε αποφασιστικότητα και αποτελεσματικότητα, κατακτώντας σταθερά τους στόχους που θέτουμε. Το ίδιο θα πράξουμε και το νέο έτος.

Χωρίς θριαμβολογίες και με πλήρη συναίσθηση των νέων προκλήσεων που αναδύονται, συνεχίζουμε με την ίδια ορμή και βούληση, στον δρόμο που έχουμε χαράξει.

Συνεχίζουμε με σχέδιο και όραμα, την εφαρμογή μιας αναπτυξιακής, μεταρρυθμιστικής, υπεύθυνης, αξιόπιστης, αποτελεσματικής και δίκαιης οικονομικής πολιτικής, με στόχο μια Ελλάδα δυναμική, παραγωγική, εξωστρεφή, κοινωνικά δίκαιη, πράσινη, χωρίς αποκλεισμούς και ανισότητες.

Συνεχίζουμε, ώστε η ισχυρή ανάκαμψη του 2021 να μετουσιωθεί σε ισχυρή προοπτική για το 2022, η φορολογική επιβάρυνση των πολιτών να συνεχίσει να αποκλιμακώνεται, η αγορά εργασίας να διευρυνθεί με νέες και καλά αμειβόμενες θέσεις απασχόλησης, το βιοτικό επίπεδο των Ελλήνων να βελτιωθεί και η οικονομία μας να ενταχθεί στις δυναμικές οικονομίες της Ευρώπης.

Συνεχίζουμε, ώστε η Ελλάδα να μετατραπεί σε χώρα – πρότυπο και να συνεχίσει να εμπνέει ακόμα και ανεπτυγμένες οικονομίες, σαν τη γερμανική, όπως πρόσφατα παραδέχτηκε ο νέος Υπουργός Οικονομικών της.

2021-12-31 Άρθρο Το Βήμα της Κυριακής