Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια επί του Κρατικού Προϋπολογισμού 2014

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Το Σχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε ένα περιβάλλον σταδιακής δημοσιονομικής και μακροοικονομικής σταθεροποίησης, ως αποτέλεσμα πρωτοβουλιών που ανελήφθησαν και υλοποιήθηκαν από την Ελληνική Κυβέρνηση.

Σχέδιο που λαμβάνει υπόψη και κεφαλαιοποιεί τις πρώτες θετικές ενδείξεις που καταγράφησαν το 2013, σε συνέχεια και ως αποτέλεσμα των μεγάλων θυσιών της Ελληνικής κοινωνίας.

Σχέδιο που προωθεί πολιτικές για τη διόρθωση των διαχρονικών αδυναμιών του εγχώριου οικονομικού υποδείγματος.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Είναι γεγονός ότι το εγχώριο οικονομικό υπόδειγμα χαρακτηρίζονταν, κυρίως, από δομικές, ενδογενείς αδυναμίες.

Αδυναμίες όπως είναι:

  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ιδιωτικής και της δημόσιας οικονομίας.
  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Το μεγάλο τμήμα της σκιώδους οικονομίας.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.

Οι αδυναμίες αυτές χαρακτήρισαν, διαχρονικά, την οικονομία της χώρας μας, με αποτέλεσμα αυτή να λειτουργεί, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και η διάχυση αυτής στις ευρωπαϊκές οικονομίες, όπως ήταν φυσικό, επιδείνωσε την ήδη διαχρονικά επιβαρυμένη κατάσταση.

Η εξέλιξη των γεγονότων είναι σε όλους μας γνωστή.

Η κρίση δανεισμού της χώρας, η προσφυγή στο Μηχανισμό Στήριξης την άνοιξη του 2010 και έκτοτε η εφαρμογή ενός «ασφυκτικού» Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Η χώρα, από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Πρόκειται για μία περίοδο, κατά την οποία οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες, τόσο σε όρους δημοσιονομικού εγχειρήματος όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Σήμερα, μετά την τροποποίηση πριν από 1 χρόνο, στο μέτρο του εφικτού, της ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι θυσίες αρχίζουν να πιάνουν τόπο.

Ειδικότερα:

Η ύφεση επιβραδύνεται.

Η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται, αν και παραμένει πολύ υψηλή.

Ο πληθωρισμός διαμορφώνεται στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 45 ετών.

Το οικονομικό κλίμα ενισχύεται, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 40 μηνών.

Το κόστος δανεισμού μειώνεται.

Διαρθρωτικές αλλαγές υλοποιούνται.

Η Ελλάδα είναι η χώρα με τον υψηλότερο, μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ, ρυθμό προώθησης των μεταρρυθμίσεων, υλοποιώντας μάλιστα τις δυσκολότερες διαρθρωτικές αλλαγές, ακόμη και σε ευαίσθητους τομείς, όπως είναι οι ρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας.

Ενώ και οι αποκρατικοποιήσεις ξεκίνησαν να πραγματοποιούνται.

Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.

Οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής επιτυγχάνονται.

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Εκτιμάται ότι εφέτος, σε όρους Προγράμματος, θα καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 800 εκατ. ευρώ, ενώ ο στόχος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα.

Η εκτίμηση αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τη θετική επίδραση της αναδρομικής μείωσης του επιτοκίου σε χορηγούμενα από τους εταίρους δάνεια, καθώς και της μεταφοράς των αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Με αυτά, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών, εξαιρώντας την εφάπαξ επίπτωση της στήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί, εφέτος, στα 3,9 δισ. ευρώ.

Το εν λόγω πλεόνασμα, εάν εξαιρεθεί η επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Και εργαζόμαστε, συστηματικά και μεθοδικά, για όσο το δυνατόν καλύτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Τα έσοδα, σε δημοσιονομική βάση, επιτυγχάνουν τους στόχους που είχαν τεθεί, γεγονός που συμβαίνει για πρώτη φορά την τελευταία πενταετία.

Η επίτευξη αυτή, εντός του 6ου συνεχόμενου έτους ύφεσης, συνιστά θετική προοπτική και επιτρέπει συγκρατημένη, αλλά ρεαλιστική, αισιοδοξία και για το επόμενο έτος.

Ως προς τις δαπάνες, αυτές εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν χαμηλότερα από τους στόχους, κάτι που επιβεβαιώνει ότι έχει ελεγχθεί η διαχείριση και έχει προωθηθεί η δημοσιονομική πειθαρχία, με αποτέλεσμα η απόδοση των παρεμβάσεων δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Συμπερασματικά, σύμφωνα και με την τελευταία Έκθεση του ΚΕΠΕ, «[…] η ιδιαίτερα αρνητική δυναμική που χαρακτήριζε τις εγχώριες οικονομικές εξελίξεις μέχρι και το τέλος του 2012 φαίνεται να εξασθενεί […]», κάτι που «[…] σηματοδοτεί, για πρώτη φορά, μια πιθανή έναρξη πορείας εξόδου της Ελληνικής οικονομίας από το καθεστώς ύφεσης […]» και «[…] από την κρίση σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα […]».

Βέβαια, αυτές οι θετικές ενδείξεις αποτελούν εφαλτήριο για να συνεχιστεί η προσπάθεια εξόδου της χώρας από την κρίση, το ταχύτερο δυνατόν, με όσο γίνεται μικρότερο κοινωνικό κόστος.

Προσπάθεια που πρέπει να δίνει έμφαση στον περαιτέρω εμπλουτισμό του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές πολιτικές.

Πολιτικές, που είναι απαραίτητες ώστε να αντιμετωπισθεί, παράλληλα με τη διαρθρωτική, και η κυκλική διάσταση του δημοσιονομικού προβλήματος.

Πολιτικές που θα εξασφαλίσουν ότι η Ελλάδα, το 2014, μετά από 6 έτη, θα εξέλθει από την παρατεταμένη ύφεση και το δημοσιονομικό έλλειμμα θα διαμορφωθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Σε αυτό το πλαίσιο, το οποίο ενσωματώνει τις προβλέψεις και τα στοιχεία της ευρύτερης εθνικής προσπάθειας για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και την ανάταξη της πραγματικής οικονομίας, διαμορφώθηκε ο Κρατικός Προϋπολογισμός για το 2014.

Ένας Προϋπολογισμός που αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής άσκησης οικονομικής πολιτικής.

Μιας στρατηγικής που έχει ως στόχο την επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της απασχόλησης, τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.

Στρατηγική που εδράζεται:

1ον. Στην ένταξη του «σκιώδους» τμήματος της οικονομίας στο «εμφανές» πεδίο της και στη φορολόγησή του.

Η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί, όπως άλλωστε και γίνεται, στο χτύπημα της παραοικονομίας, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής.

Όσο περισσότερο προσεγγίζουμε αυτό το στόχο τόσο διευρύνεται η ευχέρεια για ελάφρυνση των συνεπών φορολογούμενων.

2ον. Στη διασφάλιση της πιστής εφαρμογής των κανόνων και πρακτικών χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και πειθαρχίας.

Κανόνες και πρακτικές που έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική περιστολή των δαπανών.

3ον. Στη δημιουργία ενός δίκαιου, αποτελεσματικού και σύγχρονου κράτους.

Ενός κράτους που θα ανταποκρίνεται, με επάρκεια, στα αιτήματα της σύγχρονης ελεύθερης κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

4ον. Στη βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών, με την αύξηση της αποτελεσματικότητας των πόρων.

Με την ενίσχυση, σταδιακά, των δαπανών που έχουν υψηλό πολλαπλασιαστή και απόδοση, προάγουν την οικονομική ανάπτυξη και δημιουργούν υψηλή κοινωνική ανταποδοτικότητα.

Αυτός ο προσανατολισμός των δημόσιων δαπανών συνάδει και με τη θεωρία της ενδογενούς ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία παράγοντες όπως η εκπαίδευση, η έρευνα και ανάπτυξη δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική.

5ον. Στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών δαπανών, ώστε να περιορισθεί το υψηλό, πράγματι, ποσοστό του πληθυσμού που έχει περάσει το «κατώφλι» της φτώχειας.

Με στοχευμένες παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής.

Αλλά και με τον εξορθολογισμό των μηχανισμών αναδιανομής εισοδήματος.

6ον. Στη δημιουργία ενός σύγχρονου κράτους.

Με τη βελτίωση της ποιότητας των θεσμών.

Με τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας.

Με την ποιοτική αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, των θεσμών και των λειτουργιών του κράτους.

Με την ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου.

7ον. Στην αύξηση των επενδύσεων και στην ενίσχυση των εξαγωγών, καθώς και στη διατήρηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα, έχοντας, όμως, σημαντικά μικρότερο συντελεστή βαρύτητας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

Εκτιμάται ότι θετικές επιδράσεις στην πραγματική οικονομία θα έχουν η υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων από πόρους του ΕΣΠΑ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της περιουσίας του Δημοσίου, η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης και αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος.

8ον. Στην περαιτέρω ενίσχυση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση, τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό θα υλοποιηθεί αφενός με την επίτευξη διατηρήσιμων, βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων και, αφετέρου, με την αρωγή των εταίρων για την ελάφρυνσή του.

Το ζήτημα παραμένει ανοικτό.

9ον. Στη διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο της χώρας στις αγορές.

Προς αυτή την κατεύθυνση, και σε συνδυασμό με τις ήδη σημαντικές δημοσιονομικές επιδόσεις και τις αισιόδοξες μακροοικονομικές ενδείξεις, προωθείται ο σχεδιασμός χρηματοοικονομικών τεχνικών που θα καταστήσουν εφικτή την επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου μέσω προσφυγής σε νέο δανεισμό, μεσοπρόθεσμης διάρκειας, κατά το 2ο εξάμηνο του 2014.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Πρόκειται για προτεραιότητες μιας στρατηγικής που οδηγεί στην επιστροφή της οικονομίας και της κοινωνίας στη μεγέθυνση και τον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους τους πολίτες, εντός της Ευρωζώνης.

Αναγκαία συνθήκη για την επίτευξη αυτών των στόχων αποτελούν:

  • Η κοινωνική προστασία και δικαιοσύνη, καθώς και η σύμμετρη συμμετοχή των κοινωνικών ομάδων στην προσπάθεια εξόδου από την κρίση, ώστε να εξασφαλίζεται η μέγιστη δυνατή κοινωνική στήριξη της προσαρμογής.
  • Η αυτοδέσμευση στην επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων.
  • Η συνεχής βελτίωση των θεσμών και η αποτελεσματική εφαρμογή των νόμων.

Με γνώμονα, συνεπώς, την κρισιμότητα των στιγμών και το μέγεθος της προσπάθειας που έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα από τους Έλληνες πολίτες, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη τη διαρκή και δυναμική διαδικασία διαπραγματεύσεων με τους εταίρους μας επί συστατικών του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, προσβλέπουμε στην έγκριση του Σχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2014.

Σας ευχαριστώ.

Παρέμβαση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια επί του Κρατικού Προϋπολογισμού 2014

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Όπως είπα και στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων, οφείλουμε, όλες οι πτέρυγες της Βουλής, να συζητήσουμε για τον Κρατικό Προϋπολογισμό με νηφαλιότητα, υπευθυνότητα, ειλικρίνεια και ρεαλισμό.

Αυτό θα προσπαθήσω να πράξω και σήμερα.

Παρακολούθησα με ενδιαφέρον τις τοποθετήσεις των Γενικών και Ειδικών Εισηγητών των Κομμάτων της Αντιπολίτευσης.

Κατέγραψα τα βασικά σημεία και τοποθετούμαι.

Την εισήγησή μου θα την κάνω αύριο.

1ον. Είπε ο Γενικός Εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ: «Ο Προϋπολογισμός είναι “στον αέρα”».

Ο Προϋπολογισμός δεν βρίσκεται στον «αέρα».

Στηρίζεται σε υπαρκτά αποτελέσματα και ρεαλιστικές προβλέψεις.

Η αλήθεια είναι ότι έχουμε συμφωνήσει με την Τρόικα ως προς την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος εφέτος, στο ύψος που εκτιμά ο Προϋπολογισμός.

Όμως, είναι επίσης αλήθεια ότι δεν έχουμε πλήρως συμφωνήσει ακόμη στον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί το πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,5% του ΑΕΠ το 2014.

Αξιολογούνται τα στοιχεία, οι προβλέψεις και το ύψος των προτεινόμενων από την Ελληνική Κυβέρνηση ρυθμίσεων.

Αξιολογείται η επίδραση της εκτέλεσης του εφετινού Προϋπολογισμού στο δημοσιονομικό ισοζύγιο του 2014.

Αξιολογούνται οι αποδόσεις δημοσιονομικών παρεμβάσεων όπως είναι, ενδεικτικά, οι έλεγχοι στα αποτελέσματα νομικών προσώπων.

Αξιολογούνται διαφοροποιήσεις στο σενάριο βάσης από την καταβολή, ενδεικτικά, υψηλότερου μερίσματος του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και από τις προτεινόμενες ρυθμίσεις του νέου φόρου ακίνητης περιουσίας.

Αξιολογούνται οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, με στόχο την ενίσχυση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές και από την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.

Είμαστε σε διαπραγματεύσεις και υποστηρίζουμε, τεκμηριωμένα, τις προτάσεις μας για την επίτευξη του στόχου.

Η έως σήμερα πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού δείχνει ότι οι εκτιμήσεις μας διαπνέονται από ρεαλισμό.

Επιβεβαίωση, ειδικότερα, δείχνει και η πορεία των εσόδων κατά το ενδεκάμηνο του έτους.

Έσοδα τα οποία διαμορφώνονται σε υψηλότερα, από τους στόχους, επίπεδα.

Σε κάθε περίπτωση, πρόκειται για εκτιμήσεις και προβλέψεις τις οποίες θα πρέπει συνεχώς να επιβεβαιώνουμε.

Άλλωστε, στην οικονομία μαθηματικού τύπου βεβαιότητες δεν υπάρχουν για το μέλλον.

Επί του θέματος αυτού όμως ακούστηκαν και άλλα.  

Για παράδειγμα, η Ειδική Εισηγήτρια των Ανεξάρτητων Ελλήνων είπε:

«Στον Προϋπολογισμό έχουν ενσωματωθεί όλες οι απαιτήσεις των δανειστών», προσθέτοντας ότι «η Τρόικα δεν έχει εγκρίνει το σχετικό Προϋπολογισμό» και «θα ακολουθήσει διορθωτικός προϋπολογισμός».

Ενώ ο Ειδικός Εισηγητής της Χρυσής Αυγής είπε ότι «ο Προϋπολογισμός έχει καταρτιστεί κατά παραγγελία των δανειστών».

Δεν νομίζετε ότι και τα δύο, ταυτοχρόνως, δεν μπορεί να ισχύουν;

Πάντως, η μαθηματική λογική το απαγορεύει.

2ον. Είπε ο Γενικός Εισηγητής του ΣΥΡΙΖΑ: «Δεν θα πετύχετε τους στόχους σας, οι προβλέψεις σας είναι εξαιρετικά φιλόδοξες».

Αυτά όμως έλεγε, ο κ. Τσακαλώτος, και πέρυσι.

Έλεγε, σ’ αυτή εδώ την Αίθουσα, «ότι δεν υπάρχει οικονομολόγος που να πιστεύει πραγματικά ότι αυτός ο Προϋπολογισμός, δηλαδή του 2013, θα βγει».

Και όμως, ο Προϋπολογισμός, στις περισσότερες προβλέψεις του, «βγήκε».

Ενδεικτικά, προβλέπαμε ύφεση 4,5% το 2013.

Πλέον εκτιμάται στο 4%, ή και χαμηλότερα.

Προβλέπαμε, με βάση το Πρόγραμμα, μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα το 2013.

Πλέον εκτιμάται ότι θα υπάρξει σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα.

Επαναλαμβάνω ότι επιδιώκουμε οι εκτιμήσεις μας να είναι προϊόν ρεαλιστικής ανάλυσης των δεδομένων της πραγματικότητας.

Το δόγμα «αν οι εξελίξεις της πραγματικότητας δεν συμφωνούν με αυτά που προβλέπουν οι ιδεολογικές μας αντιλήψεις τόσο το χειρότερο για την πραγματικότητα», μακριά από εμένα.

Σύμφωνα μάλιστα με την τελευταία Έκθεση του ΟΟΣΑ, που τόσο επικαλείστε για τις εκτιμήσεις του για το 2014 αγνοώντας τις εκτιμήσεις για το 2013, όπου προβλέπει ύφεση πολύ χαμηλότερη, στο 3,5%, εφέτος θα είναι η πρώτη χρονιά, από την υιοθέτηση του Προγράμματος το 2010, που το αποτέλεσμα θα είναι καλύτερο από τις εκτιμήσεις.

Είναι όμως επίσης αλήθεια, ότι το τελικό αποτέλεσμα για την ανεργία ήταν δυσμενέστερο από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Γεγονός που καθιστά αναγκαία την ένταση των προσπαθειών της Κυβέρνησης σε αυτό το πεδίο.

3ον. Είπε η Γενική Εισηγήτρια της Δημοκρατικής Αριστεράς: «Ο Προϋπολογισμός συντάχθηκε υπό το άγχος της λογιστικής απόδειξης ικανού πρωτογενούς πλεονάσματος εφέτος».

Αν υπήρχε το «άγχος» που επικαλείται η κ. Συνάδελφος τότε στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, που συζητήσαμε πριν 1,5 περίπου μήνα, δεν θα αποτυπώναμε  πρωτογενές πλεόνασμα περίπου 340 εκατ. ευρώ, αλλά υψηλότερο.

Η αλήθεια είναι ότι η εκτέλεση του Προϋπολογισμού, όσο περνάνε οι μήνες, επιβεβαιώνει τις εκτιμήσεις μας για τη χρονιά που κλείνει.

Και εργαζόμαστε συστηματικά και μεθοδικά για όσο το δυνατόν καλύτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

4ον. Είπε η Ειδική Εισηγήτρια των Ανεξάρτητων Ελλήνων: «Το πρωτογενές πλεόνασμα είναι πλασματικό και επιτυγχάνεται με τη μη επιστροφή του ΦΠΑ».

Η αλήθεια είναι ότι, στο τέλος του 2013, οι επιστροφές φόρων αναμένεται να διαμορφωθούν στα 2,9 δισ. ευρώ, δηλαδή στο επίπεδο του στόχου που είχε τεθεί.

Ήδη, κατά το ενδεκάμηνο του έτους, οι επιστροφές έχουν ανέλθει στα 2,4 δισ. ευρώ.

Σημειώνεται, μάλιστα, ότι εφέτος επιστρέφονται φόροι παρελθόντων οικονομικών ετών ύψους περίπου 720 εκατ. ευρώ.

Έτσι, οι συνολικές επιστροφές εσόδων εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 3,6 δισ. ευρώ, αυξημένες κατά 9% έναντι του 2012, ενισχύοντας ουσιαστικά τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

5ον. Είπαν Εισηγητές της Αντιπολίτευσης: «Η Κυβέρνηση κρατά χαμηλά τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) προκειμένου να πετύχει τους δημοσιονομικούς της στόχους».

Η αλήθεια είναι ότι θα θέλαμε οι δαπάνες του ΠΔΕ να είναι υψηλότερες, να γίνονται νωρίτερα και να κατανέμονται καλύτερα μέσα στο οικονομικό έτος.

Και αυτό γιατί εκτός από τις προφανείς θετικές επιπτώσεις στην οικονομία, θα είχαμε και περισσότερα έσοδα μέσα στο τρέχον οικονομικό έτος από τα Ταμεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πάντως, μέχρι σήμερα, στο 10μηνο του έτους, οι δαπάνες αυτές διαμορφώθηκαν υψηλότερα από πέρυσι, αλλά χαμηλότερα έναντι του στόχου.

Ωστόσο η απόκλιση αυτή, από τους στόχους, συρρικνώνεται και εκτιμάται ότι τελικά, στο τέλος του έτους, θα κλείσει.

Όπως έγινε και το Δεκέμβριο του 2012, όταν και εκταμιεύθηκαν περίπου 2,5 δισ. ευρώ.

Είναι επίσης αλήθεια ότι, σε σχέση με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, υπάρχει μείωση 200 εκατ. ευρώ στις δαπάνες του ΠΔΕ.

Αυτό έγινε λόγω της αναθεώρησης των χαρακτηριστικών του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι ποσό αντίστοιχο της προσαρμογής των δαπανών του ΠΔΕ δεν θα εισπραχθεί από τα νοικοκυριά.

Θα παραμείνει, δηλαδή, διαθέσιμο προς κατανάλωση και διοχέτευση στην πραγματική οικονομία.

Συνεπώς, δεν ευσταθεί, σε μεγάλο βαθμό, η κριτική περί μείωσης των δημοσίων πόρων που θα «πέσουν» στην οικονομία, διότι αντίστοιχο ποσό θα παραμείνει στην οικονομία.

Ίσως όχι του ίδιου πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος, αλλά αντιστοίχου, καθώς η εσωτερική ζήτηση βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα.

6ον. Είπαν Εισηγητές της Αντιπολίτευσης: «Το Κράτος έχει κηρύξει “Στάση πληρωμών”, ώστε να βγαίνουν τα νούμερα».

Η αλήθεια είναι:

1ον. Το Κράτος, μέσω ειδικής πίστωσης, αποπληρώνει ληξιπρόθεσμες οφειλές που δημιουργήθηκαν μέχρι το τέλος του 2011.

Μέχρι σήμερα, έχει πληρώσει 5,5 δισ. ευρώ.

Οι πληρωμές αυτές είναι δημοσιονομικά ουδέτερες, καθώς εξοφλούν υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου παρελθόντων ετών που έχουν υπολογιστεί στα ελλείμματα των αντίστοιχων ετών.

2ον.  Το Κράτος, αν και συρρικνώνει το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του μήνα-μήνα, έχει δημιουργήσει κάποιες νέες.

Οφειλές όμως που θα καθορισθούν στο τέλος του έτους, αφού αφορούν κυρίως φορείς κοινωνικής ασφάλισης, όπου σημαντικές παρεμβάσεις για τον περιορισμό τους δεν έχουν ακόμη ενεργοποιηθεί (π.χ. claw-back και rebate του ΕΟΠΥΥ).

Σε κάθε περίπτωση, αυτές οι οφειλές έχουν επίσης καταγραφεί, και ενσωματώνονται στις εκτιμήσεις για το πρωτογενές αποτέλεσμα.

Δηλαδή δεν κρύβονται δαπάνες «κάτω από το χαλί» για να ωραιοποιηθεί το δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

7ον. Είπαν οι Εισηγητές της Αντιπολίτευσης: «Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα πληρώσουν πρόσθετους φόρους ύψους περίπου 2,5 δισ. ευρώ το 2014. Πρόκειται για πραγματική φορολογική επιδρομή».

Η αλήθεια είναι ότι η προβλεπόμενη αύξηση των καθαρών εσόδων του Προϋπολογισμού δεν οφείλεται σε νέους, πρόσθετους φόρους.

Οφείλεται, κυρίως:

1ον. Στις προβλεπόμενες αυξημένες εισπράξεις των δύο πρώτων μηνών του 2014.

Το ποσό αυτό όμως, καθώς αφορά αποπληρωμή εφετινών υποχρεώσεων, θα καταγραφεί στο δημοσιονομικό έτος 2013, μετά τις προβλεπόμενες εθνικολογιστικές προσαρμογές.

2ον. Στις ευνοϊκότερες μακροοικονομικές προβλέψεις, οι οποίες είναι βελτιωμένες έναντι των προβλέψεων που είχαν ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

3ον. Στις εκτιμήσεις της φορολογικής διοίκησης για σταδιακή αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης, και στην απόδοση συγκεκριμένων δράσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων των τελευταίων ετών για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.

Επίσης, η αλήθεια είναι ότι στην Ελλάδα τα έσοδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, υπολείπονται σε σχέση με το μέσο Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, τα έσοδα αναμένεται να διαμορφωθούν στο 44,6% του ΑΕΠ το 2013, έναντι 45,6% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είναι, όμως, επίσης αλήθεια ότι στην Ελλάδα οι φορολογικοί συντελεστές, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, είναι υψηλότεροι από το μέσο Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Ενδεικτικά, το 2013:

  • Ο ΦΠΑ διαμορφώνεται στο 23% στην Ελλάδα, έναντι 21,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Ο ανώτερος συντελεστής φόρου εισοδήματος για τα φυσικά πρόσωπα διαμορφώνεται στο 46% στην Ελλάδα, έναντι 39,3% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
  • Ο ανώτερος συντελεστής φόρου για τα νομικά πρόσωπα διαμορφώνεται στο 26%, έναντι 23,1% στην Ευρώπη.

Είναι επίσης αλήθεια ότι οι «πραγματικοί» φορολογικοί συντελεστές (“effective tax rates”), οι οποίοι ενσωματώνουν τους φορολογικούς συντελεστές, τη φοροδοτική ικανότητα των πολιτών και τη φοροδιαφυγή, είναι παραπλήσιοι με το μέσο Ευρωπαϊκό επίπεδο.

Αυτές οι αλήθειες αποκαλύπτουν ότι στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλο τμήμα του συνολικού προϊόντος της οικονομίας που δεν φορολογείται.

Εκτιμάται, σύμφωνα με την τελευταία Έκθεση του ΟΟΣΑ, στο 23,6% του ΑΕΠ το 2013, έναντι μέσου Ευρωπαϊκού όρου στο 14,3%.

Συνεπώς, η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί, όπως άλλωστε και γίνεται, γι’ αυτό και η βελτίωση στο σχετικό ποσοστό κατά 2 ποσοστιαίες μονάδες την τελευταία τριετία, στο χτύπημα της παραοικονομίας, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής.

Η επιτυχής ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας, θα επιτρέψει τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των συνεπών φορολογούμενων.

Φορολογούμενοι, που έχουν να αντιμετωπίσουν και τη συρρίκνωση των εισοδημάτων τους.

8ον. Είπαν οι Εισηγητές της Αντιπολίτευσης: «Το 2014 προβλέπεται να εισπραχθούν περίπου 1,2 δισ. ευρώ περισσότερα από φόρους περιουσίας».

Η αλήθεια είναι ότι η πραγματική αύξηση, το 2014, είναι του ύψους των 250 εκατ. ευρώ.

Οφείλεται δε στο γεγονός ότι, τους πρώτους μήνες του, θα εξοφληθούν και οι τελευταίες δόσεις του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ακινήτων (ΕΕΤΑ) του 2013.

Υπενθυμίζεται ότι εφέτος εισπράττονται ΦΑΠ τριών ετών, συνολικού ύψους περίπου 900 εκατ. ευρώ, τα οποία όμως, ακριβώς επειδή αφορούν φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών, καταγράφονται στους άμεσους φόρους Παρελθόντων Οικονομικών Ετών (ΠΟΕ).

Έτσι, το 2013 το σύνολο των φόρων περιουσίας, που καταβάλλουν οι φορολογούμενοι, ανεξάρτητα από τους κωδικούς του Προϋπολογισμού που καταγράφονται, είναι συγκρίσιμο με αυτό που θα καταβάλλουν το 2014.

9ον. Είπε ο Γενικός Εισηγητής της Χρυσής Αυγής: «Φέτος θα έχουμε κατακόρυφη μείωση της κατανάλωσης του πετρελαίου θέρμανσης, όπως και πέρυσι».

Η αλήθεια είναι ότι προβλέπεται αύξηση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης.

Στην αύξηση αυτή θα συμβάλλει και η διεύρυνση των κριτηρίων του επιδόματος πετρελαίου θέρμανσης καθώς και η αύξηση της επιδότησης ανά λίτρο.

Ήδη, τον Οκτώβριο αυξήθηκε η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης και τα αντίστοιχα έσοδα από ΕΦΚ περίπου κατά 39%.

Ενώ πριν από λίγες ημέρες χορηγήθηκε ποσό 22 εκατ. ευρώ ως προκαταβολή στους δικαιούχους του επιδόματος θέρμανσης και άλλα 8 εκατ. ευρώ δόθηκαν για θέρμανση σχολικών μονάδων.

10ον. Είπαν Εισηγητές της Αντιπολίτευσης: «Το δημόσιο χρέος αυξάνει».

Η προσωρινή αύξησή του, εφέτος, είναι χρονικά ορισμένη και, το σημαντικότερο, αντιρροπείται από την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων από το Ελληνικό Δημόσιο, με προβλεπόμενη εκποίησή τους και με σημαντική αξία μεταπώλησης.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι, το μεγαλύτερο μέρος του χρέους διακρατείται πλέον από τους εταίρους και το Ευρωσύστημα, η μεσοσταθμική διάρκειά του έχει χρονικά επεκταθεί και οι δαπάνες εξυπηρέτησής του έχουν σημαντικά μειωθεί.

Παράμετροι με ιδιαίτερη σημασία για τη μείωση του κινδύνου εξόφλησης και αναχρηματοδότησης και για τη βιωσιμότητα του χρέους.

Το ζήτημα βέβαια της ενίσχυσης της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους παραμένει ανοικτό.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Πιστεύω ότι πέρα από τις όποιες διαφορές στις εκτιμήσεις μας, όλες και όλοι,  αισθανόμαστε την ανάγκη να βοηθήσουμε ώστε η χώρα να βγει οριστικά από την κρίση.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 24ο Ετήσιο Συνέδριο του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου

Κυρίες και Kύριοι του Ελληνο-Αμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου,

Σας ευχαριστώ για την πρόσκλησή σας να παραστώ στο 24ο Ετήσιο Συνέδριό του και να καταθέσω, κωδικοποιημένα, σκέψεις για την πορεία της Ελληνικής Οικονομίας.

Κυρίες και Kύριοι,

Ένα από τα κύρια ζητούμενα της περιόδου είναι ο καθορισμός του νέου εγχώριου παραγωγικού και οικονομικού υποδείγματος.

Υπόδειγμα που πρέπει να οικοδομήσουμε, πέρα και πάνω από «Μνημόνια».

Υπόδειγμα, που μέχρι πρόσφατα, χαρακτηρίζονταν από, εμφανείς αλλά και υποβόσκουσες, μακροχρόνιες παθογένειες στο αξιακό, στο θεσμικό, στο πολιτικό, στο κοινωνικό και στο οικονομικό πεδίο.

Υπόδειγμα που χαρακτηρίζονταν από αρκετές δομικές, κυρίως, ενδογενείς αδυναμίες.

Ενδεικτικά σημειώνω:

  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της ιδιωτικής και της δημόσιας οικονομίας.
  • Την αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Την εκτεταμένη φοροδιαφυγή και την περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Την αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.

Πρόκειται για αδυναμίες που χαρακτήριζαν, διαχρονικά, την Ελληνική οικονομία, με αποτέλεσμα αυτή να λειτουργεί, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Η κατάσταση αυτή, όπως ήταν φυσικό, επιδεινώθηκε μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη.

Η μεταγενέστερη εξέλιξη των πραγμάτων στη χώρα μας είναι γνωστή.

Η κρίση δανεισμού, η προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης και η εφαρμογή ενός «ασφυκτικού» Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής από το 2010.

Από εκείνη τη στιγμή και έπειτα, η χώρα έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Πρόκειται για μία τριετία, κατά την οποία οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες, τόσο σε όρους δημοσιονομικού εγχειρήματος όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Σήμερα, μετά την τροποποίηση πριν από 1 χρόνο, στο μέτρο του εφικτού, της ακολουθούμενης οικονομικής πολιτικής, υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι θυσίες αρχίζουν να πιάνουν τόπο.

  • Η ύφεση επιβραδύνεται και αναθεωρούνται, επί τα βελτίω, οι αρχικές εκτιμήσεις.
  • Η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται.
  • Ο πληθωρισμός βρίσκεται σε καθοδική πορεία.
  • Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται.
  • Το κόστος δανεισμού μειώνεται.
  • Διαρθρωτικές αλλαγές υλοποιούνται.
  • Αποκρατικοποιήσεις ξεκίνησαν να πραγματοποιούνται.
  • Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.
  • Οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής επιτυγχάνονται.

Εκτιμάται ότι εφέτος, σε όρους Προγράμματος, θα καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 812 εκατ. ευρώ, ενώ ο στόχος του Προγράμματος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα.

Η εκτίμηση αυτή δεν λαμβάνει υπόψη τη θετική επίδραση της αναδρομικής μείωσης του επιτοκίου σε χορηγούμενα από τους εταίρους δάνεια, καθώς και της μεταφοράς των αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος και των ποσών που αντιστοιχούν στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Με αυτά, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών, εξαιρώντας την εφάπαξ επίπτωση της στήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί, εφέτος, στα 3,9 δισ. ευρώ.

Το εν λόγω πλεόνασμα, εάν εξαιρεθεί η επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Και εργαζόμαστε συστηματικά και μεθοδικά για όσο το δυνατόν καλύτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

Κυρίες και Κύριοι,

Αυτές οι θετικές ενδείξεις αποτελούν εφαλτήριο για να συνεχιστεί η προσπάθεια εξόδου της χώρας από την κρίση, το ταχύτερο δυνατόν, με όσο γίνεται μικρότερο κοινωνικό κόστος.

Προσπάθεια που πρέπει να δίνει έμφαση στον περαιτέρω εμπλουτισμό του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές πολιτικές.

Πολιτικές που είναι απαραίτητες ώστε να αντιμετωπισθεί, παράλληλα με τη διαρθρωτική, και η κυκλική διάσταση του δημοσιονομικού προβλήματος.

Πολιτικές που θα εξασφαλίσουν ότι η Ελλάδα, το 2014, μετά από 6 έτη, θα εξέλθει από την παρατεταμένη ύφεση και το δημοσιονομικό έλλειμμα θα διαμορφωθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Πολιτικές στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής που θα έχει ως στόχο την επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων, τη βιώσιμη ανάπτυξη, την τόνωση της ανταγωνιστικότητας, την ενίσχυση της απασχόλησης, τη διασφάλιση της κοινωνικής συνοχής.

Στρατηγική που εδράζεται:

1ον. Στην ένταξη του «αφανούς» τμήματος της οικονομίας στο «εμφανές» πεδίο της και στη φορολόγησή του.

Η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί, όπως άλλωστε και γίνεται, στο χτύπημα της παραοικονομίας, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής.

Όσο περισσότερο προσεγγίζουμε αυτό το στόχο τόσο διευρύνεται η ευχέρεια για ελάφρυνση των συνεπών φορολογούμενων.

2ον. Στη διασφάλιση της πιστής εφαρμογής των κανόνων και πρακτικών χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και πειθαρχίας.

Κανόνες και πρακτικές που έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική περιστολή των δαπανών.

3ον. Στη δημιουργία ενός δίκαιου, αποτελεσματικού και σύγχρονου κράτους.

Ενός κράτους που θα ανταποκρίνεται, με επάρκεια, στα αιτήματα της σύγχρονης ελεύθερης κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.

4ον. Στη βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών, με την αύξηση της αποτελεσματικότητας των πόρων.

Με την ενίσχυση, σταδιακά, των δαπανών που έχουν υψηλό πολλαπλασιαστή και απόδοση, προάγουν την οικονομική ανάπτυξη και δημιουργούν υψηλή κοινωνική ανταποδοτικότητα.

Αυτός ο προσανατολισμός των δημόσιων δαπανών συνάδει και με τη θεωρία της ενδογενούς ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία παράγοντες όπως η εκπαίδευση, η έρευνα και ανάπτυξη δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική.

5ον. Στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών δαπανών, ώστε να περιορισθεί το επίπεδο της φτώχειας που αντιμετωπίζει η χώρα.

Με στοχευμένες παρεμβάσεις κοινωνικής πολιτικής.

Αλλά και με τον εξορθολογισμό των μηχανισμών αναδιανομής εισοδήματος.

6ον. Στη δημιουργία ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους.

Με τη βελτίωση της ποιότητας των θεσμών.

Με τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας.

Με την ποιοτική αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, των θεσμών και των λειτουργιών του κράτους.

Με την ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου.

7ον. Στην αύξηση των επενδύσεων και στην ενίσχυση των εξαγωγών, καθώς και στη διατήρηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα, έχοντας, όμως, σημαντικά μικρότερο συντελεστή βαρύτητας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

Εκτιμάται ότι θετικές επιδράσεις στην πραγματική οικονομία θα έχουν η υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων από πόρους του ΕΣΠΑ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η ολοκλήρωση της προγραμματισμένης διαδικασίας αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, η υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της περιουσίας του Δημοσίου, η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών, η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης και αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος.

8ον. Στην περαιτέρω ενίσχυση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση, τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό θα υλοποιηθεί αφενός με την επίτευξη διατηρήσιμων, βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων και, αφετέρου, με την αρωγή των εταίρων για την ελάφρυνσή του.

9ον. Στη διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο της χώρας στις αγορές.

Προς αυτή την κατεύθυνση, και σε συνδυασμό με τις ήδη σημαντικές δημοσιονομικές επιδόσεις και τις αισιόδοξες μακροοικονομικές ενδείξεις, προωθείται ο σχεδιασμός χρηματοοικονομικών τεχνικών που θα καταστήσουν εφικτή την επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου μέσω προσφυγής σε νέο δανεισμό, μεσοπρόθεσμης διάρκειας, κατά το 2ο εξάμηνο του 2014.

Κυρίες και Κύριοι,

Σ’ αυτό το πλαίσιο, έχει ιδιαίτερη σημασία ο επανακαθορισμός του ρόλου και της ευθύνης όλων μας.

Πολιτών, κοινωνίας, κράτους, πολιτικής και αγοράς.

Όλοι μας πρέπει να λειτουργήσουμε με πατριωτική συνείδηση, διορατικότητα, συναίνεση, υπευθυνότητα, σύνεση και ρεαλισμό.

Ώστε να καταφέρουμε να ξεπεράσουμε, με το ελάχιστο δυνατόν κοινωνικό και οικονομικό κόστος, τις παθογένειες και τα ελλείμματα του εγχώριου υποδείγματος.

Και να δημιουργήσουμε το νέο.

Που μπορεί να ωθήσει την οικονομία και την κοινωνία σε έναν ενάρετο κύκλο ευημερίας για όλους τους πολίτες, εντός της Ευρωζώνης.

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην “Εφημερίδα των Συντακτών” – “Η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί στο χτύπημα της παραοικονομίας, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής”

1. Kύριε Υπουργέ, ο Προϋπολογισμός του 2014 κατατέθηκε τελικώς στη Βουλή χωρίς την έγκριση της Τρόικας. Τι σημαίνει αυτό; Ότι βρίσκεται στον «αέρα»; Θα χρειαστεί συμπληρωματικός;

Ο Προϋπολογισμός του 2014 δεν βρίσκεται στον «αέρα».

Στηρίζεται σε υπαρκτά αποτελέσματα και ρεαλιστικές προβλέψεις.

Η αλήθεια είναι ότι έχουμε συμφωνήσει με την Τρόικα ως προς την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος εφέτος, στο ύψος που εκτιμά ο Προϋπολογισμός.

Όμως, είναι επίσης αλήθεια ότι δεν έχουμε πλήρως συμφωνήσει ακόμη στον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί το πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,5% του ΑΕΠ το 2014.

Είμαστε σε διαπραγματεύσεις και υποστηρίζουμε τεκμηριωμένα τις προτάσεις μας για την επίτευξη του στόχου.

Σε κάθε περίπτωση, η έως σήμερα πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού δικαιώνει τις εκτιμήσεις μας.

2. Δεν γνωρίζουμε το ακριβές ύψος των μέτρων (διαρθρωτικών ή ακόμη και δημοσιονομικών) για την κάλυψη του «κενού» του 2014; Δεν θα ενσωματωθούν αυτές οι παρεμβάσεις στον Προϋπολογισμό ή το κενό θα καλυφθεί από υψηλότερο πρωτογενές πλεόνασμα του 2013;

Όπως προανέφερα, οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται.

Αξιολογούνται τα στοιχεία, οι προβλέψεις και το ύψος των προτεινόμενων, από την Ελληνική Κυβέρνηση, ρυθμίσεων.

Αξιολογείται η επίδραση της εκτέλεσης του εφετινού Προϋπολογισμού, στο δημοσιονομικό ισοζύγιο του 2014.

Αξιολογούνται οι αποδόσεις δημοσιονομικών παρεμβάσεων όπως, ενδεικτικά, οι έλεγχοι στα αποτελέσματα νομικών προσώπων και η απόδοση της προσυμπλήρωσης των φορολογικών δηλώσεων των συνταξιούχων.

Αξιολογούνται διαφοροποιήσεις στο σενάριο βάσης από την ενσωμάτωση υψηλότερου, στα διαχρονικά όμως επίπεδα, μερίσματος του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και στις προβλέψεις των ρυθμίσεων του νέου φόρου ακίνητης περιουσίας.

Αξιολογούνται οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, με στόχο την ενίσχυση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές και την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.

Εκτιμούμε πως έτσι θα «γεφυρωθεί» και η όποια απόσταση χωρίζει τις εκτιμήσεις μας έναντι εκείνων της Τρόικα.

3. Παραμένει σταθερή τελικά η Κυβέρνηση στην θέση της ότι δεν θα έχουμε νέες μειώσεις μισθών, συντάξεων αλλά και νέους φόρους τη νέα χρονιά;    

Νέες, μη ψηφισμένες, φορολογικές επιβαρύνσεις και περικοπές μισθών και συντάξεων, με βάση το Πρόγραμμα, δεν προκύπτουν.

4. Τα τελευταία στοιχεία για την πορεία υλοποίησης του Προϋπολογισμού αφήνουν περιθώρια για πρωτογενές πλεόνασμα ακόμη και πάνω από 1 δισ. ευρώ;

Με βάση τον Προϋπολογισμό, εκτιμάται ότι εφέτος θα υπάρξει σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, ύψους 812 εκατ. ευρώ.

Το πλεόνασμα αυτό είναι υψηλότερο ακόμη και από την εκτίμηση που είχε αποτυπωθεί στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, πριν από περίπου 1 μήνα.

Υπενθυμίζω ότι ο στόχος του Προγράμματος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα εφέτος.

Εργαζόμαστε συστηματικά και μεθοδικά για όσο το δυνατόν καλύτερο δημοσιονομικό αποτέλεσμα.

5. Η Αξιωματική Αντιπολίτευση σας κατηγορεί ευθέως ότι το πρωτογενές αποτέλεσμα είναι «διαστρεβλωμένο» γιατί στηρίζεται στην έκτακτη περικοπή πρωτογενών δαπανών, στη μη καταβολή ποσών που είχαν προϋπολογιστεί, στο «πάγωμα» της επιστροφής των φόρων, κ.λπ. Τι απαντάτε;

Δεν υφίσταται καμία «διαστρέβλωση».

Η εκτίμηση για το πρωτογενές πλεόνασμα εφέτος, δεν λαμβάνει υπόψη τη θετική επίδραση της αναδρομικής μείωσης του επιτοκίου σε χορηγούμενα από τους εταίρους δάνεια, της μεταφοράς των αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος και των ποσών που αντιστοιχούν στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Ενώ, οι επιστροφές φόρων και οι δαπάνες του ΠΔΕ, παρά τις αγκυλώσεις που υφίστανται, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στο ύψος του Προϋπολογισμού, υψηλότερες μάλιστα από το 2012.

Ειδικά για τις επιστροφές φόρων, αυτές εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 3,6 δισ. ευρώ, 9% υψηλότερα από το 2012, ενισχύοντας ουσιαστικά τη ρευστότητα της οικονομίας.

6. Στο τέλος του 2013 θα μηδενίσει το «κοντέρ» των ληξιπρόθεσμων χρεών του Δημοσίου προς τους ιδιώτες;

Η αλήθεια είναι ότι το «κοντέρ» δεν θα έχει μηδενίσει.

Όμως, θα έχει περιοριστεί σημαντικά.

Το δεκάμηνο του 2013, προσθέτοντας και το Δεκέμβριο του 2012, οι χρηματοδοτήσεις των φορέων έφθασαν τα 6 δισ. ευρώ και οι πληρωμές τα 5,2 δισ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος του έτους οι χρηματοδοτήσεις εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 6,6 δισ. ευρώ.

Δηλαδή, στο 3,6% του ΑΕΠ.

Ενισχύοντας ουσιαστικά τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

Ωστόσο, παρά την ικανοποιητική εξέλιξη της διαδικασίας, προέκυψαν προβλήματα που επιβράδυναν τον ρυθμό εξόφλησης, ενώ ορισμένοι φορείς σωρεύουν νέες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.

Είναι αυτονόητο ότι η προσπάθεια αποτελεσματικότερης αντιμετώπισης των ζητημάτων που ανακύπτουν, συνεχίζεται εντεινόμενη.

7. Το μεγάλο «αγκάθι» της ελληνικής οικονομίας παραμένει το υψηλό δημόσιο χρέος. Είχατε αφήσει να εννοηθεί παλιότερα η ανάγκη ενός νέου «κουρέματος». Οι τελευταίες εξελίξεις σε επίπεδο Ευρωζώνης αφήνουν περιθώρια για μία τέτοια λύση;

Η αλήθεια είναι ότι το δημόσιο χρέος, εδώ και δεκαετίες, έχει πολύ ισχυρή αυξητική δυναμική.

Όμως, είναι επίσης αλήθεια ότι ο ρυθμός αύξησής του άρχισε να περιορίζεται.

Ενώ, το μεγαλύτερο μέρος του διακρατείται πλέον από τους εταίρους και το Ευρωσύστημα, η μέση υπολειπόμενη φυσική διάρκειά του έχει χρονικά επεκταθεί και οι δαπάνες εξυπηρέτησής του έχουν μειωθεί αισθητά.

Ωστόσο, παρά τις θετικές αυτές εξελίξεις, το ζήτημα τη περαιτέρω ενίσχυσης της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους παραμένει ανοικτό.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση, τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό θα υλοποιηθεί αφενός με την επίτευξη διατηρήσιμων, βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων και, αφετέρου, με την αρωγή των εταίρων για την ελάφρυνσή του.

Ρεαλιστικές λύσεις και τεχνικές υπάρχουν.

Ίσως απαιτηθούν και ισχυρότερα εργαλεία.

8. Τελικά, υπάρχει υπερφορολόγηση;      

Η αλήθεια είναι ότι στην Ελλάδα τα φορολογικά έσοδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, υπολείπονται σε σχέση με το μέσο επίπεδο στις χώρες της Ευρωζώνης.

Είναι, όμως, επίσης αλήθεια ότι στην Ελλάδα οι φορολογικοί συντελεστές, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις, είναι υψηλότεροι από την Ευρωζώνη.

Οι δύο αυτές αλήθειες αποκαλύπτουν ότι στην Ελλάδα υπάρχει μεγάλο τμήμα του συνολικού προϊόντος της οικονομίας που δεν φορολογείται.

Συνεπώς, η προσπάθεια πρέπει να εστιαστεί, όπως άλλωστε και γίνεται, στο χτύπημα της παραοικονομίας, στη διεύρυνση της φορολογικής βάσης και στην καταπολέμηση της φοροαποφυγής και της φοροδιαφυγής.

Η επιτυχής ολοκλήρωση αυτής της προσπάθειας, θα επιτρέψει τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης των συνεπών φορολογούμενων.

Εισήγηση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων επί του Κρατικού Προϋπολογισμού 2014

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Οφείλουμε, όλες οι πτέρυγες της Βουλής, να συζητήσουμε για τον Κρατικό Προϋπολογισμό με νηφαλιότητα, ρεαλισμό και αλήθεια.

Και αυτό θα προσπαθήσω να πράξω σήμερα.

Απαντώντας σε ερωτήματα, σχόλια και αναφορές που κατέγραψα, από τοποθετήσεις Κομμάτων και Συναδέλφων Βουλευτών, τις τελευταίες ημέρες.

1ον. Ακούστηκε: «Οι μακροοικονομικές προβλέψεις της Κυβέρνησης είναι εξαιρετικά φιλόδοξες.»

Η αλήθεια είναι ότι τα 2 τελευταία χρόνια οι προβλέψεις μας δεν έχουν διαψευστεί.

Και ήταν συντηρητικές.

Ενδεικτικά, προβλέπαμε ύφεση 6,5% το 2012 και 4,5% το 2013.

Τελικά, η ύφεση διαμορφώθηκε στο 6,4% το 2012 και εκτιμάται στο 4%, ή και χαμηλότερα, το 2013.

Προβλέπαμε, με βάση το Πρόγραμμα, πρωτογενές έλλειμμα 1,5% του ΑΕΠ το 2012 και μηδενικό το 2013.

Τελικά, το πρωτογενές έλλειμμα ήταν χαμηλότερο το 2012 και εκτιμάται ότι θα υπάρξει σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα εφέτος.

Η εκτίμηση αυτή είναι προϊόν ρεαλιστικής ανάλυσης των δεδομένων και όχι διάθεσης για πανηγυρισμούς.

2ον. Ακούστηκε: «Η οικονομία θα παραμείνει σε καθεστώς βαθιάς ύφεσης και το 2014.»

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει τάση αποκλιμάκωσης της ύφεσης.

Αυτό αποτυπώνεται και στην τελευταία έκθεση του ΚΕΠΕ, σύμφωνα με την οποία «[…] η ιδιαίτερα αρνητική δυναμική που χαρακτήριζε τις εγχώριες οικονομικές εξελίξεις μέχρι και το τέλος του 2012 φαίνεται να εξασθενεί […]», κάτι που «[…] σηματοδοτεί για πρώτη φορά μια πιθανή έναρξη πορείας εξόδου της Ελληνικής οικονομίας από το καθεστώς ύφεσης […]» και «[…] από την κρίση σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα […]».

Η ίδια Έκθεση του ΚΕΠΕ, και όχι το Υπουργείο Οικονομικών, συνεχίζει:

«[…] Δείκτες επερχόμενης ανάκαμψης της οικονομίας γίνονται ολοένα και πιο φανεροί. Η πρώτη φάση ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών που κρίνεται επιτυχής, η συγκράτηση των καταθέσεων, η πτωτική πορεία των επιτοκίων που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επανεκκίνηση της οικονομικής ανάπτυξης, το πολύπλευρο ενδιαφέρον ξένων επενδυτών, η σημαντικά αυξημένη τουριστική κίνηση που καταγράφεται φέτος, ένα βελτιωμένο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, η σταθεροποίηση στο Χρηματιστήριο Αθηνών, μαζί με τα θεσμικά εργαλεία της ανάπτυξης, αναμένεται εντός του 2013 να δημιουργήσουν μια σταθερή βάση για ένα 2014 με ανάπτυξη και εν δυνάμει αύξηση της απασχόλησης […]».

Θα επαναλάβω συνεπώς ότι οι εκτιμήσεις μας είναι προϊόν ρεαλιστικής ανάλυσης των δεδομένων.

3ον. Ακούστηκε: «Τα έσοδα, εφέτος, κατέρρευσαν.»

Η αλήθεια είναι ο Κρατικός Προϋπολογισμός, στο σκέλος των εσόδων, εκτελείται σύμφωνα με τους στόχους.

Χαμηλότερα, πράγματι, από το 2012.

Όπως είχε εκτιμηθεί.

Να υπενθυμίσω ότι ο Προϋπολογισμός που συζητούσαμε πέρυσι, τέτοια περίοδο, προέβλεπε μείωση εσόδων περίπου 2,9 δισ. ευρώ.

Μέχρι τέλος Οκτωβρίου, τα φορολογικά έσοδα έχουν διαμορφωθεί 230 εκατ. ευρώ υψηλότερα από το στόχο.

Σημειώνεται ότι η απόκλιση στα φορολογικά έσοδα, έναντι των στόχων, ήταν 1,1 δισ. ευρώ στο επτάμηνο, μειώθηκε στα 728 εκατ. ευρώ στο οκτάμηνο, στα 455 εκατ. ευρώ στο εννεάμηνο και, πλέον, υπάρχει υπέρβασή τους κατά 230 εκατ. ευρώ.

Η επίτευξη των στόχων των εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού, εντός του 6ου συνεχόμενου έτους ύφεσης, συνιστά θετική προοπτική και επιτρέπει συγκρατημένη, αλλά ρεαλιστική, αισιοδοξία και για το επόμενο έτος.

4ον. Ακούστηκε: «Το Κράτος δεν επιστρέφει τους φόρους που οφείλει.»

Η αλήθεια είναι ότι, στο τέλος του 2013, οι επιστροφές φόρων αναμένεται να διαμορφωθούν στα 2,9 δισ. ευρώ, δηλαδή στο επίπεδο του στόχου που είχε τεθεί.

Ήδη, κατά το 1ο δεκάμηνο του έτους, οι επιστροφές έχουν ανέλθει στα 2,1 δισ. ευρώ, ενώ ήδη, κατά το 1ο 20ήμερο του Νοεμβρίου έχουν επιστραφεί άλλα 260 εκατ. ευρώ, από 111 εκατ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Σημειώνεται, μάλιστα, ότι εφέτος επιστρέφονται φόροι παρελθόντων οικονομικών ετών ύψους 723 εκατ. ευρώ, για αιτήσεις επιστροφών οι οποίες είχαν ελεγχθεί και για τις οποίες είχε εκδοθεί και εκκαθαριστεί το Ατομικό Φύλλο Έκπτωσης (ΑΦΕΚ) από τις οικείες ΔΟΥ μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2012.

Οι επιστροφές αυτές καλύπτονται από την ειδική πίστωση για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και είναι δημοσιονομικά ουδέτερες, καθώς εξοφλούν υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου παρελθόντων ετών που έχουν υπολογιστεί στα ελλείμματα των αντίστοιχων ετών.

Έτσι, οι συνολικές επιστροφές εσόδων εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 3,6 δισ. ευρώ το 2013, και θα είναι αυξημένες κατά 9% έναντι του 2012, ενισχύοντας ουσιαστικά τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

5ον. Ακούστηκε: «Η Κυβέρνηση κρατά χαμηλά τις δαπάνες του ΠΔΕ προκειμένου να πετύχει τους δημοσιονομικούς της στόχους.»

Η αλήθεια είναι ότι θα θέλαμε οι δαπάνες του ΠΔΕ να γίνονται νωρίτερα και να κατανέμονται καλύτερα μέσα στο οικονομικό έτος.

Και αυτό γιατί εκτός από τις προφανείς θετικές επιπτώσεις στην οικονομία, θα είχαμε και έσοδα μέσα στο τρέχον οικονομικό έτος.

Μέχρι σήμερα, στο 1ο 10μηνο του έτους, αυτές οι δαπάνες διαμορφώθηκαν στα 3,3 δισ. ευρώ, υψηλότερες από πέρυσι, αλλά χαμηλότερες έναντι του στόχου.

Ωστόσο η απόκλιση αυτή, από τους στόχους, συρρικνώνεται και εκτιμάται ότι τελικά, στο τέλος του έτους, θα κλείσει.

Είναι χαρακτηριστικό ότι τους 4 τελευταίους μήνες, δηλαδή τους μήνες Ιούλιο, Αύγουστο, Σεπτέμβριο και Οκτώβριο, οι δαπάνες του Προγράμματος είναι αυξημένες κατά 40%, 28%, 32% και 13% έναντι των αντίστοιχων μηνών του 2012, αποτυπώνοντας τη σταδιακή ενίσχυση της τάσης απορρόφησης των επενδυτικών πόρων.

6ον. Ακούστηκε: «Η Κυβέρνηση δεν θα πετύχει, εφέτος, τους δημοσιονομικούς της στόχους. Την διαψεύδει και η Τράπεζα της Ελλάδος.»

Η αλήθεια είναι ότι, τα 2 τελευταία χρόνια, οι δημοσιονομικές προβλέψεις μας δεν έχουν διαψευστεί.

Εκτιμάται ότι εφέτος θα υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, ύψους 812 εκατ. ευρώ.

Υπερδιπλάσιο από την εκτίμηση που είχε αποτυπωθεί στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, πριν από περίπου 1 μήνα.

Να υπενθυμίσουμε ότι ο στόχος του Προγράμματος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα εφέτος.

Και αυτή η εκτίμηση είναι χωρίς να περιλαμβάνεται η αναδρομική μείωση του επιτοκίου σε χορηγούμενα από τους εταίρους δάνεια.

Χωρίς τη μεταφορά των αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος (ANFAs).

Χωρίς τα ποσά που αντιστοιχούν στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (SMPs).

Και με τις επιστροφές φόρων και τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων να εκτιμώνται ότι θα διαμορφωθούν στο ύψος του Προϋπολογισμού, υψηλότερες μάλιστα από το 2012.

Η αλήθεια επίσης είναι ότι είχαν δίκιο τα Κόμματα της Αντιπολίτευσης, όταν υποστήριζαν ότι θα αλλάξουν τα μεγέθη μεταξύ Προσχεδίου και Σχεδίου Προϋπολογισμού.

Με μία ουσιώδη διαφορά:

Ότι αυτό έγινε επί τα βελτίω.

Και θα περίμενα να αναγνωρισθεί δημόσια.

Είναι επίσης αλήθεια ότι οι εκτιμήσεις αυτές είναι σε επίπεδο Γενικής Κυβέρνησης.

Επίπεδο στο οποίο αξιολογείται η χώρα, και για το οποίο δεν παρουσιάζει στοιχεία η Τράπεζα της Ελλάδος.

Σε επίπεδο Κράτους, τα στοιχεία που παρουσιάζει το Υπουργείο Οικονομικών και η Τράπεζα της Ελλάδος ουσιαστικά συμπίπτουν.

Και αυτό γιατί οι δαπάνες που περιλαμβάνονται στο Δελτίο της Τράπεζας της Ελλάδος είναι αυξημένες αφού περιλαμβάνουν και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Το επισημαίνει αυτό άλλωστε και η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος, τόσο στις υποσημειώσεις (Νο. 4) του Δελτίου της, όσο και στα σχετικά Δελτία Τύπου που εκδίδει για το λόγο αυτό.

Οι δαπάνες όμως αυτές εξισορροπούνται από την ισόποση μείωση των ανεξόφλητων υποχρεώσεων των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Αυτό αποδεικνύεται από τα στοιχεία της Γενικής Κυβέρνησης.

Αφού πληρωμές και μείωση υποχρεώσεων εξισορροπούνται.

Σημειώνω ότι οι ανακοινώσεις της Τράπεζας της Ελλάδος γίνονται κάθε μήνα, από τις αρχές της χρονιάς.

Και σε όλες τις ανακοινώσεις, επί 10 μήνες, διατυπώνονταν αυτή η μεθοδολογική διαφορά.

Άρα τώρα, που σταθεροποιείται η τάση για επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, «ανακαλύψατε αμφισβητήσεις και διαφορές»;

Συνεχίζουν όμως ακόμη και σήμερα κάποιοι να σκιαμαχούν μόνο και μόνο για να δημιουργήσουν εντυπώσεις και να θολώσουν το θετικό μήνυμα.

7ον. Ακούστηκε: «Δεν υπάρχει συμφωνία με την Τρόικα, οπότε θα αλλάξει ο Προϋπολογισμός.»

Η αλήθεια είναι ότι αυτά λέγατε και πέρυσι.

Και δεν δικαιωθήκατε.

Οι στόχοι επιτεύχθηκαν.

Επίσης, είναι αλήθεια ότι έχουμε συμφωνήσει με την Τρόικα ως προς την επίτευξη σημαντικού πρωτογενούς πλεονάσματος εφέτος, στο ύψος που εκτιμά ο Προϋπολογισμός.

Τέλος, είναι αλήθεια ότι δεν έχουμε πλήρως συμφωνήσει ακόμη στον τρόπο με τον οποίο θα επιτευχθεί το πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 1,5% του ΑΕΠ το 2014.

Αξιολογούνται τα στοιχεία, οι προβλέψεις και το ύψος των προτεινόμενων ρυθμίσεων.

Αξιολογούνται οι επιπτώσεις της εξέλιξης και της εκτέλεσης του εφετινού Προϋπολογισμού, στον Προϋπολογισμό του 2014.

Αξιολογούνται οι αποδόσεις δημοσιονομικών παρεμβάσεων, όπως είναι, ενδεικτικά, οι έλεγχοι στα αποτελέσματα νομικών προσώπων, η απόδοση της προσυμπλήρωσης των φορολογικών δηλώσεων των συνταξιούχων.

Αξιολογούνται διαφοροποιήσεις στο σενάριο βάσης από την ενσωμάτωση υψηλότερου, στα διαχρονικά όμως επίπεδα, μερίσματος του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων και τις προβλέψεις των ρυθμίσεων του νέου Φόρου Ακίνητης Περιουσίας.

Αξιολογούνται οι διαρθρωτικές παρεμβάσεις του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, με στόχο την ενίσχυση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές και την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.

Είμαστε σε διαπραγματεύσεις.

Προσδοκούμε βάσιμα ότι τα στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικου Προϋπολογισμού και κατά το δίμηνο Νοεμβρίου–Δεκεμβρίου 2013 θα είναι εντός ή και καλύτερα των στόχων.

Το αποτέλεσμα αυτό θα έχει επιπλέον θετική επίπτωση και στο δημοσιονομικό ισοζύγιο του 2014.

Έτσι, θα «γεφυρωθεί» και η όποια μικρή απόσταση που χωρίζει τις εκτιμήσεις μας έναντι εκείνων της Τρόικα.

Σε κάθε περίπτωση, η πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού δικαιώνει μέχρι σήμερα τις εκτιμήσεις μας.

8ον. Ακούστηκε: «Το καλύτερο δημοσιονομικό αποτέλεμα οφείλεται στις εθνικολογιστικές προσαρμογές.»

Η αλήθεια είναι ότι οι εθνικολογιστικές προσαρμογές των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) Α’ και Β’ Βαθμού, καθώς και των Οργανισμών Κοινωνικής Ασφάλισης (ΟΚΑ), αφορούν τη μεταβολή του συνολικού ύψους των ανεξόφλητων υποχρεώσεών τους.

Στην περίπτωση που η μεταβολή αυτή έχει θετικό πρόσημο, αυτό σημαίνει ότι ο φορέας μείωσε (πλήρωσε) τις ανεξόφλητες υποχρεώσεις του και, επομένως, το ταμειακό του αποτέλεσμα βελτιώνεται ισόποσα σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών.

Σημειώνεται ότι για το έτος 2013, στα οικονομικά αποτελέσματα των ΟΤΑ και των ΟΚΑ  έχει περιληφθεί και η επίπτωση της χρηματοδότησης των φορέων αυτών από την ειδική πίστωση, η οποία όμως είναι δημοσιονομικά ουδέτερη σε όρους Γενικής Κυβέρνησης, διότι η βελτίωση των αποτελεσμάτων των φορέων αντιρροπείται από την ισόποση αύξηση της σχετικής δαπάνης για εξόφληση ληξιπροθέσμων στον Κρατικό Προϋπολογισμό, καθώς η χρηματοδότηση των φορέων αποτελεί δαπάνη για το κράτος.

9ον. Ακούστηκε: «Η μείωση του ΦΠΑ στην εστίαση απέτυχε. Δεν βοήθησε ούτε καν στη μείωση των λουκέτων.»

Η αλήθεια είναι ότι υπάρχει ικανοποιητική πορεία είσπραξης του ΦΠΑ λοιπών προϊόντων, παρά τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες.

Σημειώνεται ότι οι συγκεκριμένες εισπράξεις αναμένεται να υπερβούν το στόχο κατά 161 εκατ. ευρώ, παρά τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση, η οποία είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι θα οδηγούσε σε απώλεια εσόδων ύψους 140 εκατ. ευρώ.

Σύμφωνα δε με τα στοιχεία του Συνδέσμου Επωνύμων Οργανωμένων Αλυσίδων Εστίασης (ΣΕΠΟΑ), η αύξηση του ΦΠΑ στην εστίαση οδήγησε σε 4.500 λουκέτα και απώλεια 30.000 θέσεων απασχόλησης από τον κλάδο.

Από τον Αύγουστο μέχρι τον Οκτώβριο του έτους, 250 επιχειρήσεις του κλάδου έκλεισαν, αλλά 400 καινούριες άνοιξαν, δημιουργώντας 800 νέες θέσεις απασχόλησης.

Επίσης, οι καθαρές πωλήσεις του κλάδου αυξήθηκαν κατά 9%, ενώ οι τιμές στις «επώνυμες» αλυσίδες εστίασης μειώθηκαν κατά 5,2%.

10ον. Ακούστηκε: «Τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις θα πληρώσουν πρόσθετους φόρους ύψους 2,48 δισ. ευρώ το 2014. Πρόκειται για πραγματική φορολογική επιδρομή.»

Η αλήθεια είναι ότι η φορολόγηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων είναι ιδιαίτερα υψηλή.

Και θα πρέπει, συνεχώς, να επιδιώκεται η μείωση και ο εξορθολογισμός της.

Οι πρώτες στοχευμένες κινήσεις έγιναν εφέτος.

Πρέπει να συνεχιστούν.

Η αλήθεια, επίσης, είναι ότι προβλέπεται αύξηση 4% των καθαρών εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2014.

Αυτό οφείλεται:

1ον. Στις προβλεπόμενες αυξημένες εισπράξεις των δύο πρώτων μηνών του 2014.

Το ποσό αυτό όμως, καθώς αφορά αποπληρωμή υποχρεώσεων του 2013, θα καταγραφεί στο δημοσιονομικό έτος 2013, μετά τις προβλεπόμενες εθνικολογιστικές προσαρμογές.

2ον. Στις ευνοϊκότερες μακροοικονομικές προβλέψεις, οι οποίες είναι σημαντικά βελτιωμένες έναντι των προβλέψεων που είχαν ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

3ον. Στις εκτιμήσεις της φορολογικής διοίκησης για σταδιακή αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης από το επόμενο έτος, καθώς και στην απόδοση συγκεκριμένων δράσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων των τελευταίων ετών για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

4ον. Στη θέσπιση του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων (ΕΝΦΑ), ο οποίος από το 2014 αντικαθιστά το Φόρο Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) και το ΕΕΤΑ.

Τα συνολικά έσοδα του ΕΝΦΑ, σε ετήσια βάση, εκτιμώνται στα 2,65 δισ. ευρώ, ενώ ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων μειώνεται περίπου κατά 75% με στόχο την τόνωση της αγοράς ακινήτων.

11ον. Ακούστηκε: «Οι εισπράξεις από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων αυξάνονται κατά 137% το 2014 έναντι του 2013. Και αυτό γιατί οι φόροι είναι αυξημένοι.»

Η αλήθεια είναι ότι οι φόροι δεν αυξάνονται.

Η αύξηση των εσόδων προέρχεται από την υλοποίηση της φορολογικής μεταρρύθμισης του Ιανουαρίου του 2013.

Συγκεκριμένα, κατηγορίες φορολογουμένων που μέχρι πέρυσι φορολογούνταν ως φυσικά πρόσωπα, από το 2014 φορολογούνται με βάση την επιχειρηματική τους δραστηριότητα και επομένως οι φόροι τους καταγράφονται στα έσοδα από το φόρο εισοδήματος νομικών προσώπων.

Παράλληλα, εκπίπτουν οι δαπάνες τους, συμπεριλαμβανομένων των ασφαλιστικών τους εισφορών.

Παραδείγματα;

Οι ατομικές επιχειρήσεις (π.χ. μικρά καταστήματα πώλησης ρούχων) και οι ελεύθεροι επαγγελματίες (π.χ. δικηγόροι, γιατροί, λογιστές κ.λπ.).

12ον. Ακούστηκε: «Το 2014 προβλέπεται να εισπραχθούν περίπου 1,2 δισ. ευρώ περισσότερα από φόρους περιουσίας, επιβαρύνοντας υπέρμετρα την ακίνητη περιουσία».

Η αλήθεια είναι ότι η πραγματική αύξηση, το 2014 έναντι του 2013, είναι του ύψους των 250 εκατ. ευρώ.

Οφείλεται δε στο γεγονός ότι, τους πρώτους μήνες του 2014, θα εξοφληθούν και οι τελευταίες δόσεις του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ακινήτων (ΕΕΤΑ) του 2013.

Υπενθυμίζεται ότι το 2013 εισπράττονται ΦΑΠ τριών ετών, συνολικού ύψους περίπου 900 εκατ. ευρώ, τα οποία όμως, ακριβώς επειδή αφορούν φόρους παρελθόντων οικονομικών ετών, καταγράφονται στους άμεσους φόρους Παρελθόντων Οικονομικών Ετών (ΠΟΕ).

Έτσι, το 2013 το σύνολο των φόρων περιουσίας, που καταβάλλουν οι φορολογούμενοι, ανεξάρτητα από τους κωδικούς του Προϋπολογισμού που καταγράφονται, είναι συγκρίσιμο με αυτό που θα καταβάλλουν το 2014.

Τονίζεται δε ότι από το 2015 και για τα επόμενα έτη, οι φόροι περιουσίας εκτιμάται ότι θα σταθεροποιηθούν στο επίπεδο των 2,8 δισ. ευρώ, γεγονός που θα ελαφρύνει κατά 1,1 δισ. ευρώ περίπου τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.

13ον. Ακούστηκε: «Δεν είναι ρεαλιστικό να προβλέπεται αύξηση εσόδων από τον ΕΦΚ και το ΦΠΑ στα καύσιμα το 2014».

Η αλήθεια είναι ότι τα έσοδα από τον ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων και από το ΦΠΑ πετρελαιοειδών προβλέπεται να ανακάμψουν στον Προϋπολογισμό, καθώς δύο από τις βασικές αιτίες που οδήγησαν στη δραματική τους μείωση, εκτός του, πράγματι, υψηλού Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο πετρέλαιο θέρμανσης, δεν αναμένεται να επαναληφθούν:

(α) Η αποθεματοποίηση του Απριλίου του 2012, καθώς οι καταναλωτές «γέμισαν» τις δεξαμενές τους για τον επόμενο χειμώνα προκειμένου να «προλάβουν» την αύξηση του ΕΦΚ κατά 450% περίπου.

(β) Οι πολύ ήπιες καιρικές συνθήκες τον περυσινό χειμώνα, καθώς, για παράδειγμα, τον Ιανουάριο του 2013 η μέση θερμοκρασία στην Αττική, σύμφωνα με σχετικές μελέτες, ήταν 3,5 βαθμούς Κελσίου υψηλότερη από τον Ιανουάριο του 2012.

Επιπλέον, στην αύξηση της κατανάλωσης θα συμβάλλει η διεύρυνση των κριτηρίων του επιδόματος πετρελαίου θέρμανσης και η αύξηση της επιδότησης ανά λίτρο, περίπου κατά 25%, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης.

Ήδη, τον Οκτώβριο αυξήθηκε η κατανάλωση πετρελαίου θέρμανσης και τα αντίστοιχα έσοδα από ΕΦΚ περίπου κατά 39%.

14ον. Ακούστηκε: «Θα μειωθούν σημαντικά οι κρατικές επιχορηγήσεις προς τους Οργανισμούς Κοινωνικής Ασφάλισης.»

Η αλήθεια είναι ότι στον Κρατικό Προϋπολογισμό δεν περιλαμβάνονται νέες παρεμβάσεις που αφορούν στην χρηματοδότηση του ασφαλιστικού συστήματος από το κράτος, πέραν όσων έχουν ψηφιστεί στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής από το Κοινοβούλιο.

Η επίπτωση των ήδη ψηφισθέντων, κατά τα προηγούμενα έτη, παρεμβάσεων εκτιμάται ότι θα επιφέρει τη βελτίωση των οικονομικών αποτελεσμάτων των ασφαλιστικών ταμείων και των νοσοκομείων και, συνεπώς, την μείωση των αναγκών χρηματοδότησής τους από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Περαιτέρω, ο σχεδιασμός του Υπουργείου Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας, περιλαμβάνει, για το έτος 2014, στοχευμένες, διαρθρωτικού χαρακτήρα, παρεμβάσεις, μέσω της εντατικοποίησης των συστημάτων ελέγχου και διασταυρώσεων των στοιχείων και της ενδυνάμωσης των μηχανισμών είσπραξης.

15ον. Ακούστηκε: «Η ανεργία έχει εκτιναχθεί σε δυσθεώρητα ύψη.»

Πράγματι, αυτό είναι αλήθεια.

Το μέσο ποσοστό της, δυστυχώς, εκτιμάται ότι θα κυμανθεί, σε εθνικολογιστική βάση, στο 25,5% το 2013, ενώ η απασχόληση θα μειωθεί κατά 3,5%.

Είναι όμως επίσης αλήθεια ότι η αυξητική δυναμική της ανακόπτεται.

Ενώ, από το καλοκαίρι του 2011 έως το καλοκαίρι του 2012 ο ρυθμός αύξησης των ανέργων, σε ετήσια βάση, κυμαινόταν στο 40%, από το καλοκαίρι του 2012 άρχισε μια σταθερή πτωτική πορεία.

Έτσι, ο ρυθμός αύξησης των ανέργων από 44% τον Ιούνιο του 2012 έχει πέσει στο 7,5% τον Αύγουστο του 2013.

Επιπρόσθετα, όπως αποτυπώνεται και από τα στοιχεία της βάσης δεδομένων «ΕΡΓΑΝΗ», το ισοζύγιο των ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα είναι θετικό για το δεκάμηνο του 2013.

Αυτά φυσικά δεν είναι στοιχεία για πανηγυρισμούς.

Είναι στοιχεία που αποτυπώνουν την πραγματικότητα και καθιστούν αναγκαία και απαραίτητη την ένταση των προσπαθειών της Κυβέρνησης σε αυτό το πεδίο.

16ον. Ακούστηκε: «Η αγορά έχει γονατίσει από την έλλειψη ρευστότητας.»

Είναι αλήθεια ότι υπάρχει πρόβλημα ρευστότητας.

Το οποίο και πρέπει, άμεσα, να αντιμετωπισθεί.

Τι κάνει η Κυβέρνηση;

Κινείται σε 4 άξονες:

1ος. Ο πρώτος είναι αυτός της αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών του Κράτους προς τον ιδιωτικό τομέα.

Πρόκειται για απλήρωτες υποχρεώσεις από δαπάνες καθώς και εκκρεμείς επιστροφές φόρων που είχαν δημιουργηθεί μέχρι το τέλος του 2011.

Στο δεκάμηνο του 2013, προσθέτοντας και το Δεκέμβριο του 2012, οι χρηματοδοτήσεις των φορέων έφθασαν τα 6 δισ. ευρώ και οι πληρωμές τα 5,2 δισ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος του έτους οι χρηματοδοτήσεις εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 6,6 δισ. ευρώ.

Δηλαδή, στο 3,6% του ΑΕΠ.

2ος. Ο δεύτερος είναι αυτός της επιτάχυνσης της αξιοποίησης των κοινοτικών πόρων.

Η πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2007–2013 κρίνεται ικανοποιητική, τόσο ως προς την αξιοποίηση των πόρων σε σχέση με τον μέσο όρο απορρόφησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όσο και ως προς το στόχο που απορρέει από το Πρόγραμμα.

3ος. Ο τρίτος είναι αυτός της αξιοποίησης εργαλείων τόνωσης και ενίσχυσης της ρευστότητας.

Ειδικότερα, μεταξύ άλλων, εδραιώνεται η στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων.

Και από την αρχή του 2014 ενεργοποιείται ένα νέο χρηματοδοτικό εργαλείο με τη σύσταση του Ελληνικού Επενδυτικού Ταμείου, το οποίο θα καλύπτει, με εναλλακτικούς τρόπους χρηματοδότησης, την επιχειρηματική δραστηριότητα στην Ελλάδα, ξεκινώντας με ένα αρχικό κεφάλαιο 500 εκατ. ευρώ.

4ος. Ο τέταρτος είναι αυτός της ανάκαμψης της τραπεζικής αγοράς, σε συνέχεια των διαδικασιών ανακεφαλαιοποίησης και ανασυγκρότησης των πιστωτικών ιδρυμάτων, διαδικασία που ήδη υλοποιήθηκε ή υλοποιείται.

17ον. Ακούστηκε: «Προβλέπεται μείωση, το 2014, κατά 200 εκατ. ευρώ στις δαπάνες του ΠΔΕ σε σχέση με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού.»

Η αλήθεια είναι ότι, σε σχέση με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, υπάρχει, πράγματι, μείωση 200 εκατ. ευρώ στις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.

Αυτό έγινε λόγω της αναθεώρησης των χαρακτηριστικών του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων.

Στο πλαίσιο αυτό, δεν θα πρέπει να μας διαφεύγει ότι ποσό αντίστοιχο της προσαρμογής των δαπανών του ΠΔΕ δεν θα εισπραχθεί από τα νοικοκυριά.

Θα παραμείνουν, δηλαδή, διαθέσιμα προς κατανάλωση και διοχέτευση στην πραγματική οικονομία.

Συνεπώς, δεν ευσταθεί, σε μεγάλο βαθμό, η κριτική περί μείωσης των δημοσίων πόρων που θα πέσουν στην οικονομία, διότι αντίστοιχο ποσό θα παραμείνει στην οικονομία.

Ίσως όχι του ίδιου πολλαπλασιαστικού αποτελέσματος, αλλά αντιστοίχου, καθώς η εσωτερική ζήτηση βρίσκεται σε χαμηλά επίπεδα.

Επίσης, δεν θα πρέπει να παραγνωρίζουμε ότι το επίπεδο των δαπανών του ΠΔΕ τόσο σε απόλυτους αριθμούς όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ, ακόμη και με αυτή τη μείωση, ακόμα και σε σχετικά χαμηλά επίπεδα, θα είναι το υψηλότερο μετά το 2010.

Θα διαμορφωθεί στο 3,7% του ΑΕΠ.

18ον. Ακούστηκε: «Η χώρα δεν υλοποιεί διαρθρωτικές αλλαγές, με αποτέλεσμα να μην βελτιώνεται η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.»

Η αλήθεια είναι ότι η Ελλάδα είναι η χώρα με τον υψηλότερο, μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ, ρυθμό προώθησης των μεταρρυθμίσεων για την περίοδο 2011-2012, υλοποιώντας μάλιστα τις δυσκολότερες διαρθρωτικές αλλαγές, ακόμη και σε πολιτικά ευαίσθητους τομείς, όπως είναι οι ρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας.

Με αποτέλεσμα την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Είναι όμως, επίσης, αλήθεια ότι τα χρόνια διαρθρωτικά προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας, που καθήλωναν τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και δυναμική της, δεν έχουν αντιμετωπιστεί σε όλο τους το εύρος.

Και προς αυτή την κατεύθυνση συνεχίζουμε την προσπάθεια.

Απαιτείται η συνέχιση και η επιτάχυνση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και θεσμικών αλλαγών, η περαιτέρω προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και η επιτάχυνση των δομικών αλλαγών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος.

19ον. Ακούστηκε: «Το πολιτικό σύστημα και η Κυβέρνηση δεν έχει την ικανότητα ή τη βούληση να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή.»

Η αλήθεια είναι ότι η φοροδιαφυγή είναι ένα έντονο, διατοπικό και διαχρονικό πρόβλημα, με οικονομικές και κοινωνικές διαστάσεις.

Που δεν έχει αντιμετωπισθεί, ακόμη, με επάρκεια στη χώρα μας.

Είναι όμως επίσης αλήθεια ότι καταβάλλεται προσπάθεια, με πρώτα, δειλά, θετικά, μετρήσιμα αποτελέσματα.

Το παλαιό ληξιπρόθεσμο χρέος, μέχρι 31.12.2012, είχε διαμορφωθεί στα 55,1 δισ. ευρώ, και έχει μειωθεί στα 53,5 δισ. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2013.

Οι εισπράξεις έναντι αυτού ήταν 1,1 δισ. ευρώ μέχρι την 31.12.2012, ενώ οι αντίστοιχες εισπράξεις έχουν ήδη ανέλθει στα 1,15 δισ. ευρώ μέχρι το Σεπτέμβριο του 2013.

Επίσης οι εισπράξεις έναντι του νέου ληξιπρόθεσμου χρέους έχουν ανέλθει στα 985 εκατ. ευρώ.

Απομένουν όμως πολλά ακόμη να γίνουν.

Απαιτείται επιμονή και αποφασιστικότητα.

20ον. Ακούστηκε: «Το δημόσιο χρέος διαρκώς αυξάνει.»

Η αλήθεια είναι ότι ο ρυθμός αύξησης του δημόσιου χρέους, παρά την προσωρινή αύξησή του, περιορίζεται.

Ωστόσο, αυτή η αύξηση ούτε αιφνίδια είναι, ούτε μπορεί να αποτελέσει αιτία για την πρόκληση οποιασδήποτε ανησυχίας, αφού είναι παροδική, χρονικά ορισμένη και, το σημαντικότερο, αντιρροπείται από την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Συγκεκριμένα, αυτή η φαινομενική αύξηση χρέους είναι προϊόν της υποχρέωσης απεικόνισης της εκταμίευσης των κεφαλαίων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας προς το Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου να επιτευχθεί η χρηματοδότηση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Ωστόσο, το χρέος που δημιουργείται από την εκταμίευση των κεφαλαίων αντικρύζεται από περιουσιακά στοιχεία που αποτελούν πλέον ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου, με προβλεπόμενη εκποίησή τους και με σημαντική αξία μεταπώλησης.

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι:

1ον. Το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους διακρατείται πλέον από τους εταίρους και το Ευρωσύστημα.

2ον. Η μεσοσταθμική διάρκεια του χρέους έχει χρονικά επεκταθεί.

Η μέση υπολειπόμενη φυσική διάρκειά του διαμορφώνεται στα 16 έτη.

Για τις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης η μέση διάρκεια δεν ξεπερνά τα 7 έτη.

Και οι δύο αυτές παράμετροι έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη μείωση του κινδύνου εξόφλησης και αναχρηματοδότησης, αλλά και για τη βιωσιμότητα του χρέους, ενώ απελευθερώνουν πόρους για την ανάπτυξη και εξοικονομούν χρόνο για την αναδιάταξη της οικονομίας.

3ον. Το μεσοσταθμικό επιτόκιο νέου δανεισμού, το οποίο διαμορφώνεται από τις εκδόσεις εντόκων γραμματίων και τα δάνεια που χορηγήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, διαμορφώθηκε, στο τέλος Οκτωβρίου, σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, στο 2,6%.

4ον. Οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 19 δισ. ευρώ το 2013, έναντι 36,7 δισ. ευρώ το 2012.

Οι δαπάνες για τόκους εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 6,1 δισ. ευρώ ή στο 3,3% του ΑΕΠ το 2013, από 12,2 δισ. ευρώ ή 6,3% του ΑΕΠ το 2012.

Η μεγάλη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης οφείλεται στη μείωση του δημόσιου χρέους μετά την ανταλλαγή των ομολόγων του Μαρτίου του 2012 και την επαναγορά του Δεκεμβρίου του 2012, στη μείωση του περιθωρίου επιτοκίου των δανείων του Μηχανισμού Στήριξης, καθώς και στην αναβολή καταβολής των τόκων για τα δάνεια που χορηγήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Με γνώμονα, συνεπώς, αυτές τις παρατηρήσεις, την κρισιμότητα των στιγμών και το μέγεθος της προσπάθειας που έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα από τους Έλληνες πολίτες, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη τη διαρκή και δυναμική διαδικασία διαπραγματεύσεων με τους εταίρους μας επί συστατικών του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, προσβλέπουμε, σε κλίμα συνεννόησης και συνεργασίας, σε μια ειλικρινή και δημιουργική συζήτηση και έγκριση, τελικώς, του Σχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2014.

Σχέδιο, στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής, ώστε να επιστρέψει η κοινωνία και η οικονομία στον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους τους πολίτες, εντός της Ευρωζώνης.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο Συνέδριο του Economist 9th Cyprus Summit – “Cyprus on the mend? An open discussion between government and business”

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω τους διοργανωτές για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να συμμετάσχω στο σημερινό Συνέδριο στη Λευκωσία.

Συνέδριο από το βήμα του οποίου θα ήθελα να εκφράσω τα συλλυπητήρια μου για την απώλεια του Γλαύκου Κληρίδη.

Ενός πολιτικού ηγέτη που πορεύτηκε στα χνάρια της ιστορίας της Κυπριακής Δημοκρατίας και πρωταγωνίστησε σε όλους τους σημαντικούς σταθμούς της.

Ενός πολιτικού με βαθιά χαραγμένη μέσα του την έννοια του Ελληνισμού.

Του πατριωτικού ρεαλισμού στις κρίσιμες στιγμές.

Κρίσιμες στιγμές όπως είναι και οι σημερινές.

Για την Κύπρο. Για την Ελλάδα.

Σε πολλούς τομείς.

Θα μου επιτρέψετε όμως να επικεντρωθώ σε αυτόν της οικονομίας.

Κυρίες και Κύριοι,

Η Ελληνική οικονομία χαρακτηρίζονταν από χρόνιες, δομικές και, κυρίως, ενδογενείς αδυναμίες.

Επιγραμματικά, αυτές ήταν:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού και του δημόσιου τομέα.
  • Η εξάρτηση της ανάπτυξης σχεδόν αποκλειστικά από την κατανάλωση.

Ενδεικτικά αναφέρεται ότι η κατανάλωση αντιπροσώπευε το 72% του ΑΕΠ το 1975 και διαμορφώθηκε στο 95% του ΑΕΠ το 2010.

Ενώ τους πλεονασματικούς ή λίγο ελλειμματικούς προϋπολογισμούς της περιόδου 1960-1980, ακολούθησαν τα μεγάλα ελλείμματα της επόμενης δεκαετίας με διψήφια ποσοστά ως προς το ΑΕΠ, ακόμη και πάνω από 20%.

Με αποτέλεσμα, το δημόσιο χρέος, από 18% του ΑΕΠ το 1975, να ανέλθει στο 72% το 1990 και να διαμορφωθεί στο 148% το 2010.

Η Ελλάδα, συνεπώς, λειτούργησε επί πολλές δεκαετίες, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Οι συνθήκες αυτές επιδεινώθηκαν μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008 και τη διάχυσή της στην Ευρώπη.

Οι εξελίξεις αυτές «πυροδότησαν», τα επί μακρόν υπαρκτά και υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη της Ελληνικής οικονομίας.

Φυσικά, οι εξελίξεις θα ήταν διαφορετικές εάν η Ευρώπη είχε εγκαίρως μηχανισμούς αντίδρασης και αντιμετώπισης μιας τέτοιας κρίσης.

Όπως, όμως, γνωρίζουμε και βιώσαμε, δεν είχε.

Δυστυχώς, η κρίση βρήκε το εγχείρημα της οικονομικής και νομισματικής ενοποίησης ημιτελές και τις ηγεσίες της Ευρωζώνης αδυνατούσες να διαχειριστούν τα προβλήματα που προέκυπταν.

Είναι γεγονός ότι η Ευρώπη αντιμετώπισε την παγκόσμια οικονομική κρίση κοντόφθαλμα.

Κυριάρχησαν, στους κόλπους της, δογματισμοί, πρακτικές επιβολής, γεωγραφικοί διαχωρισμοί.

Άργησε να συνειδητοποιήσει πως η κρίση ήταν και είναι «συστημική» και απειλεί την ίδια τη βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος.

Άργησε να καταλήξει σε μία συνολική και συνεκτική λύση.

Αναγκάστηκε, αν και καθυστερημένα, έστω και συμβιβαστικά, να οδηγηθεί σε επιμέρους θεσμικές αποφάσεις.

Ορισμένες από τις οποίες, όπως αυτή για την Κύπρο, δεν μπορούν να αποτελούν πρότυπο για το Ευρωπαϊκό οικοδόμημα.

Οικοδόμημα το οποίο θα πρέπει να εδράζεται στο στοιχείο της δημιουργικής αλληλεγγύης των εταίρων και να ενσωματώνει τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών για την προώθηση της μεγάλης ιδέας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Κυρίες και Κύριοι,

Η εξέλιξη των γεγονότων για την Ελλάδα είναι γνωστή.

Η κρίση δανεισμού, η προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης και η εφαρμογή ενός «ασφυκτικού» Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής από το 2010.

Κατά την τριετία που ακολούθησε, η Ελληνική οικονομία έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Πρόκειται για μία περίοδο όπου οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες, τόσο σε όρους δημοσιονομικού εγχειρήματος όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Ωστόσο, το εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής αυτής της τριετίας μπορεί να διαχωριστεί σε δύο φάσεις.

Σε δύο φάσεις προσαρμογής, όπου η κάθε μία ανταποκρίνεται και σε διαφορετική προσέγγιση.

Συγκεκριμένα, το πρώτο «Μνημόνιο» δομούσε τη δημοσιονομική προσαρμογή, κυρίως, στο σκέλος των φορολογικών εσόδων και όχι στο σκέλος των δαπανών, παραγκωνίζοντας τη σημασία των δομικών διαρθρωτικών αλλαγών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ απουσίαζαν ή δεν εφαρμόζονταν πρωτοβουλίες για την τόνωση της αγοράς και της πραγματικής οικονομίας.

Τα αποτελέσματα αυτής της προσέγγισης προσαρμογής είναι γνωστά.

Αποκλίσεις από τους στόχους, πλήγμα στην αξιοπιστία του εγχειρήματος.

Αξίζει να συγκρίνουμε τις αρχικές μακροοικονομικές προβλέψεις του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, το Μάιο του 2010, με την πραγματικότητα.

Ενδεικτικά, ενώ η αρχική πρόβλεψη για την οικονομική δραστηριότητα εκτιμούσε ανάπτυξη 1,1% το 2012, το αποτέλεσμα τελικά ήταν ύφεση 6,4%.

Ενώ η αρχική πρόβλεψη για την ανεργία ήταν για 14,8% το 2012, το αποτέλεσμα ήταν αυτή να ξεπεράσει το 24%.

Αντίστοιχες είναι και οι αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους.

Αυτή, η πρώτη προσέγγιση, τροποποιήθηκε κατά το δεύτερο «Μνημόνιο», ο Νοέμβριο του 2012.

Το δημοσιονομικό εγχείρημα βασίστηκε κατά τα 2/3 στο σκέλος των δαπανών, συμβάλλοντας, όπως προκύπτει και από τη διεθνή βιβλιογραφία, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και διατηρησιμότητάς του.

Παράλληλα, το Πρόγραμμα εμπλουτίζεται με τις διαρθρωτικές αλλαγές στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, με τις πρώτες αποκρατικοποιήσεις, με τις στοχευμένες κινήσεις για την τόνωση της δραστηριότητας της πραγματικής οικονομίας (όπως είναι, μεταξύ άλλων, η πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών, η επιτάχυνση της απορρόφησης κοινοτικών πόρων, κ.ά.).

Ενώ καταγράφονται και οι πρώτες κινήσεις αποκλιμάκωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.

Είναι γεγονός ότι φέτος, για πρώτη φορά την τελευταία περίοδο, επήλθαν στοχευμένες ελαφρύνσεις σε φόρους.

Τέτοιες ελαφρύνσεις είναι η μείωση κατά 15% στο Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων και η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση.

Είναι ξεκάθαρο, συνεπώς, ότι μεταξύ πρώτου και δεύτερου «Μνημονίου» η συνταγή διαφοροποιήθηκε, στο μέτρο πάντα του εφικτού και μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής πολιτικής είναι οι στόχοι που έχουν τεθεί, να επιτυγχάνονται.

Και να υπάρχουν ισχυρές ενδείξεις ότι οι θυσίες αρχίζουν να πιάνουν τόπο.

Συγκεκριμένα, εφέτος:

  • Η ύφεση επιβραδύνεται και αναθεωρούνται, επί τα βελτίω, οι αρχικές εκτιμήσεις.
  • Η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται.
  • Ο πληθωρισμός συνεχίζει την καθοδική του πορεία.
  • Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται.
  • Το κόστος δανεισμού μειώνεται.
  • Οι διαρθρωτικές αλλαγές υλοποιούνται.
  • Αναπτυξιακά προγράμματα και εργαλεία ρευστότητας «ξεπαγώνουν».
  • Η ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση των τραπεζών ολοκληρώνεται.
  • Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.
  • Οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής επιτυγχάνονται.

Εκτιμάται ότι θα καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα, σε όρους Προγράμματος, ύψους 812 εκατ. ευρώ το 2013, ενώ ο στόχος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα.

Η συγκεκριμένη, μάλιστα, επίδοση σε κυκλικά διορθωμένους όρους είναι η υψηλότερη μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Η κατάσταση συνεπώς σταθεροποιείται.

Η χώρα βρίσκεται σε καλύτερο σημείο και μπορεί να ελπίζει για το μέλλον της.

Η Κυβέρνηση επέδειξε συνδυασμό λογικής, διορατικότητας, τόλμης και αποτελεσματικότητας.

Έδωσε δείγματα ότι η χώρα περνά, με αποφασιστικότητα, στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Αυτές οι θετικές ενδείξεις αποτελούν τη βάση επί της οποίας δομείται η συνέχιση της προσπάθειας κατά το 2014.

Οικονομικό έτος για το οποίο:

  • Η Ελληνική οικονομία προβλέπεται, μετά από 6 χρόνια, να εξέλθει από την παρατεταμένη ύφεση.
  • Το ποσοστό ανεργίας, αντιδρώντας με κάποιο βαθό υστέρησης στην πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, θα αρχίσει, σταδιακά, να μειώνεται.
  • Το πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 1,6% του ΑΕΠ, έναντι στόχου για 1,5% του ΑΕΠ.
  • Το δημοσιονομικό έλλειμμα προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί κάτω από το ευρωπαϊκό όριο του 3% του ΑΕΠ.

Κυρίες και Κύριοι,

Σε καμία περίπτωση αυτές οι θετικές ενδείξεις και εκτιμήσεις δεν αποτελούν αφορμή για εφησυχασμό.

Συνιστούν εφαλτήριο για συνέχιση της προσπάθειας μέσω του εμπλουτισμού του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές πολιτικές που θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε τροχιά διατηρήσιμης ανάπτυξης.

Που θα καταφέρουν να επιτύχουν την αντιμετώπιση, παράλληλα με την διαρθρωτική, και της κυκλικής διάστασης του δημοσιονομικού προβλήματος.

Και αυτό διότι η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία, αν και αναγκαία, δεν αποτελεί από μόνη της ικανή συνθήκη για την έξοδο από την κρίση.

Προς αυτή την κατεύθυνση, απαιτείται η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η περαιτέρω προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και η επιτάχυνση των δομικών αλλαγών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος.

Σ’ αυτή τη λογική εδράζεται η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική, η οποία διαρθρώνεται σε τέσσερις προτεραιότητες:

1η. Η επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων.

Αυτό θα διασφαλιστεί μέσω της πιστής εφαρμογής των κανόνων και πρακτικών χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και πειθαρχίας.

2η. Η ανάταξη της οικονομίας το 2014 και η επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Η βιώσιμη ανάπτυξη θα εδράζεται αφενός στην αύξηση των επενδύσεων και στην ενίσχυση των εξαγωγών και αφετέρου στη διατήρηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα, έχοντας, όμως, σημαντικά μικρότερο συντελεστή βαρύτητας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

3η. Η περαιτέρω ενίσχυση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική του δημόσιου χρέους και να αντιστρέψει την τάση, τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό θα υλοποιηθεί αφενός με την επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και με την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων, και αφετέρου με την αρωγή των εταίρων για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους.

Το ζήτημα παραμένει ανοικτό.

4η. Η διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο της χώρας στις αγορές.

Αυτή φυσικά η προτεραιότητα σχετίζεται και προϋποθέτει σε μεγάλο βαθμό και την επιτυχή εξέλιξη στα προαναφερθέντα πεδία, καθώς αυτά θα συμβάλλουν στη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος.

Σε συνδυασμό, λοιπόν, με τις ήδη σημαντικές δημοσιονομικές επιδόσεις και τις αισιόδοξες μακροοικονομικές ενδείξεις, προωθείται ο σχεδιασμός χρηματοοικονομικών τεχνικών που θα καταστήσουν εφικτή την επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου μέσα στο 2014.

Κυρίες και Κύριοι,

Οι προτεραιότητες αυτές είναι συστατικά μιας στρατηγικής οικονομικής πολιτικής μέσω της οποίας επιτυγχάνεται τόσο η βιώσιμη αποκατάσταση των δημόσιων οικονομικών όσο και το οριστικό τέλος του καθοδικού κύκλου της οικονομίας.

Μιας φιλοσοφίας οικονομικής πολιτικής που επιτυγχάνει το συγκερασμό δημοσιονομικής προσαρμογής και ανάπτυξης, οδηγώντας στην επιστροφή της οικονομίας και της κοινωνίας στον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους τους πολίτες, εντός της Ευρωζώνης.

Άρθρο Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εφημερίδα “Τύπος της Κυριακής” – “Κεφαλαιοποίηση των θυσιών και ανάταξη της οικονομίας”

Από τη Δευτέρα ξεκινά στη Βουλή η συζήτηση επί του Σχεδίου Κρατικού Προϋπολογισμού του 2014.

Ενός Σχεδίου που, μεταξύ άλλων, λαμβάνει υπόψη του τις πρώτες θετικές ενδείξεις που καταγράφονται το 2013: η ύφεση επιβραδύνεται και αναθεωρούνται, επί τα βελτίω, οι αρχικές εκτιμήσεις, η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται, ο πληθωρισμός συνεχίζει την καθοδική του πορεία, το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται, το κόστος δανεισμού μειώνεται, διαρθρωτικές αλλαγές υλοποιούνται, μεγάλο μέρος των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Δημοσίου έχει αποπληρωθεί, η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται, οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής επιτυγχάνονται.

Εκτιμάται ότι θα καταγραφεί πρωτογενές πλεόνασμα, σε όρους Προγράμματος, ύψους 812 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για πρωτογενές αποτέλεσμα που είναι υπερδιπλάσιο από την εκτίμηση που είχε αποτυπωθεί στο Προσχέδιο, ενώ ο στόχος του Προγράμματος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα εφέτος.

Σε κάθε περίπτωση, αυτές οι θετικές ενδείξεις συνιστούν εφαλτήριο για συνέχιση του εγχειρήματος και όχι αφορμή για εφησυχασμό. Απαιτείται η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η περαιτέρω προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και η επιτάχυνση των δομικών αλλαγών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος. Δηλαδή, ο περαιτέρω εμπλουτισμός του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές πολιτικές που θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε τροχιά διατηρήσιμης ανάπτυξης.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, το οποίο ενσωματώνει τις προβλέψεις και τα στοιχεία της ευρύτερης εθνικής προσπάθειας για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και την ανάταξη της πραγματικής οικονομίας, διαμορφώθηκε ο Κρατικός Προϋπολογισμός για το 2014. Ένας Προϋπολογισμός, ο οποίος κεφαλαιοποιεί την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στο τρέχον έτος και βασίζεται στη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, στον εκσυγχρονισμό των διοικητικών δομών του Δημοσίου, στην περαιτέρω προώθηση των βέλτιστων διαδικασιών υλοποίησης των αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, και στις αλλαγές, σε όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης, του φορολογικού συστήματος.

Ειδικότερα για την επόμενη χρονιά:

  • Η Ελληνική οικονομία προβλέπεται να εξέλθει από την παρατεταμένη ύφεση και το ΑΕΠ θα σημειώσει θετικό ρυθμό μεταβολής.
  • Το ποσοστό ανεργίας, αντιδρώντας με κάποιο βαθμό υστέρησης στην πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, προβλέπεται να αρχίσει, σταδιακά, να μειώνεται.
  • Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 3 δισ. ευρώ ή στο 1,6% του ΑΕΠ, έναντι στόχου για 1,5% του ΑΕΠ.
  • Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ, από τα χαμηλότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η επίτευξη αυτών των δημοσιονομικών στόχων εδράζεται (α) στην καλύτερη εκτέλεση του εφετινού Προϋπολογισμού, (β) στις εκτιμήσεις για σταδιακή αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης από το επόμενο έτος, (γ) στην υλοποίηση ήδη ψηφισμένων πρωτοβουλιών, (δ) στην υλοποίηση ενός πλέγματος δράσεων με στόχο τη βελτίωση των ισοζυγίων όλων των τομέων της Γενικής Κυβέρνησης, (ε) στη συνεχή δημοσιονομική προσπάθεια για συγκράτηση και έλεγχο των δαπανών στον τομέα της υγείας, και (ζ) στην εφαρμογή ενός προγράμματος διαρθρωτικών δράσεων με στόχο την ενίσχυση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές και την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής.

Πρόκειται, ουσιαστικά, για έναν Προϋπολογισμό που ανταποκρίνεται στις προτεραιότητες της οικονομικής πολιτικής για τη διαμόρφωση των συνθηκών εξόδου της χώρας από την κρίση. Προτεραιότητες που, πλέον, είναι η επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων, η ανάταξη της οικονομίας το 2014 και η επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια, η περαιτέρω ενίσχυση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους, και η διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο της χώρας στις αγορές. Και σ’ αυτό το πλαίσιο, η Κυβέρνηση συνεχίζει την προσπάθειά της ανταποκρινόμενη στις μεγάλες θυσίες που κατέβαλλαν και καταβάλλουν οι Έλληνες πολίτες.

Δήλωση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα με την κατάθεση του Σχεδίου Κρατικού Προϋπολογισμού 2014

Δήλωση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα, με την κατάθεση του Σχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2014:

«Καταθέσαμε σήμερα, προς συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων, το Σχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2014.

Σχέδιο που διαμορφώθηκε σε ένα περιβάλλον σταδιακής μακροοικονομικής και δημοσιονομικής σταθεροποίησης, το οποίο ήταν αποτέλεσμα των πρωτοβουλιών που ανελήφθησαν και υλοποιήθηκαν από την Ελληνική Κυβέρνηση, από το καλοκαίρι του 2012, για την αντιμετώπιση των συνθηκών έντονης αβεβαιότητας και ασφυξίας που είχαν συσσωρευθεί.

Σχέδιο που λαμβάνει υπόψη τις πρώτες, θετικές ενδείξεις που καταγράφησαν το 2013, σε συνέχεια και ως αποτέλεσμα των μεγάλων θυσιών της Ελληνικής κοινωνίας.

Συγκεκριμένα, εφέτος:

1ον. Η ύφεση επιβραδύνεται και αναθεωρούνται, επί τα βελτίω, οι αρχικές εκτιμήσεις.

(Διαφάνεια 2)

Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 4%, έναντι πρόβλεψης για 4,5% στον περυσινό Προϋπολογισμό, και ύφεσης 6,4% το 2012.

Ήδη, με βάση τα πιο πρόσφατα διαθέσιμα, μη εποχικά διορθωμένα, στοιχεία, το ΑΕΠ, κατά το 3ο τρίμηνο του έτους, παρουσίασε μείωση κατά 3% σε σχέση με το 3ο τρίμηνο του 2012, έναντι μείωσης 3,7% στο 2ο τρίμηνο και 5,5% στο 1ο τρίμηνο.

2ον. Η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται.

(Διαφάνεια 3)

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των ανέργων έχει μειωθεί.

Το ισοζύγιο των ροών μισθωτής απασχόλησης στον ιδιωτικό τομέα είναι θετικό.

Βέβαια, η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή:

Το μέσο ποσοστό της εκτιμάται ότι θα κυμανθεί, σε εθνικολογιστική βάση, στο 25,5%, ενώ η απασχόληση θα μειωθεί κατά 3,5%.

3ον. Ο πληθωρισμός συνεχίζει την καθοδική του πορεία.

(Διαφάνεια 4)

Υποχωρεί συνεχώς, παραμένοντας ο χαμηλότερος μεταξύ όλων των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Διαμορφώνεται πλέον στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 45 ετών, παρά τις υπαρκτές, ακόμη, στρεβλώσεις των αγορών.

4ον. Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται.

(Διαφάνεια 5)

Ο σχετικός δείκτης ενισχύεται, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 40 μηνών.

Το σημαντικότερο είναι ότι έχει προσεγγίσει τον αντίστοιχο δείκτη της ευρωζώνης.

5ον. Το κόστος δανεισμού μειώνεται.

(Διαφάνεια 6)

Οι αποδόσεις των νέων Ελληνικών ομολόγων έχουν υποχωρήσει σημαντικά, αν και αυτές εξακολουθούν να παραμένουν σχετικά υψηλές.

Η διαφορά αποδόσεων μεταξύ του Ελληνικού και του Γερμανικού δεκαετούς κρατικού ομολόγου έχει αποκλιμακωθεί ραγδαία, από 2.739 μονάδες βάσης το Φεβρουάριο του 2012 στις 621 μονάδες βάσης το Νοέμβριο του 2013.

Παράλληλα, το επιτόκιο εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου, κατά την πλέον πρόσφατη έκδοση, ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010 (4,15%).

6ον. Διαρθρωτικές αλλαγές υλοποιούνται.

(Διαφάνεια 7)

Η Ελλάδα είναι η χώρα με τον υψηλότερο, μεταξύ των κρατών-μελών του ΟΟΣΑ, ρυθμό προώθησης των μεταρρυθμίσεων για την περίοδο 2011-2012, υλοποιώντας μάλιστα τις δυσκολότερες διαρθρωτικές αλλαγές, ακόμη και σε πολιτικά ευαίσθητους τομείς, όπως είναι οι ρυθμίσεις στην αγορά εργασίας και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας.

Η πορεία υλοποίησης του ΕΣΠΑ 2007-2013 κρίνεται ικανοποιητική, τόσο ως προς την αξιοποίηση των πόρων σε σχέση με τον μέσο όρο απορρόφησης των ευρωπαϊκών προγραμμάτων, όσο και ως προς το στόχο που απορρέει από το Πρόγραμμα Στήριξης.

Τέλος, και οι αποκρατικοποιήσεις ξεκίνησαν να υλοποιούνται.

(Διαφάνεια 8)

Μέχρι σήμερα, από την έναρξη λειτουργίας του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), δηλαδή από τον Ιούλιο του 2011, υλοποιήθηκαν 12 έργα αποκρατικοποιήσεων, με συνολικά εκτιμώμενα έσοδα ύψους 3,8 δισ. ευρώ.

7ον. Μεγάλο μέρος των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Ελληνικού Δημοσίου έχει αποπληρωθεί.

(Διαφάνεια 9)

Πρόκειται για απλήρωτες υποχρεώσεις από δαπάνες καθώς και εκκρεμείς επιστροφές φόρων που είχαν δημιουργηθεί μέχρι το τέλος του 2011.

Στο δεκάμηνο του 2013, προσθέτοντας και το Δεκέμβριο του 2012, οι χρηματοδοτήσεις των φορέων έφθασαν τα 6 δισ. ευρώ και οι πληρωμές τα 5,2 δισ. ευρώ.

Μέχρι το τέλος του έτους οι χρηματοδοτήσεις εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 6,6 δισ. ευρώ.

8ον. Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.

(Διαφάνεια 10)

Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών εκτιμάται ότι θα είναι ισοσκελισμένο.

Ήδη, το εννεάμηνο του έτους ήταν πλεονασματικό, ύψους περίπου 2,6 δισ. ευρώ, έναντι ελλείμματος 2,8 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2012.

9ον. Οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής επιτυγχάνονται.

(Διαφάνεια 11)

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Εκτιμάται ότι εφέτος θα υπάρξει πρωτογενές πλεόνασμα, σύμφωνα με το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, ύψους 812 εκατ. ευρώ.

Υπερδιπλάσιο από την εκτίμηση που είχε αποτυπωθεί στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, πριν από περίπου 1 μήνα.

Να υπενθυμίσουμε ότι ο στόχος του Προγράμματος είναι για μηδενικό πρωτογενές πλεόνασμα εφέτος.

Και αυτή η εκτίμηση είναι χωρίς να περιλαμβάνεται η αναδρομική μείωση του επιτοκίου σε χορηγούμενα από τους εταίρους δάνεια.

Χωρίς τη μεταφορά των αποδόσεων από τη διακράτηση ομολόγων του Ελληνικού Δημοσίου στα χαρτοφυλάκια των Κεντρικών Τραπεζών του Ευρωσυστήματος (ANFAs).

Χωρίς τα ποσά που αντιστοιχούν στο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (SMPs).

Και με τις επιστροφές φόρων και τις δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων να εκτιμώνται ότι θα διαμορφωθούν στο ύψος του Προϋπολογισμού, υψηλότερες μάλιστα από το 2012.

Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, σύμφωνα με τη μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ESA 95), και εξαιρώντας την εφάπαξ επίπτωση της στήριξης των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, θα περιορισθεί στις 2,2 εκατοστιαίες μονάδες, από 6,1 εκατοστιαίες μονάδες το 2012.

Σε όρους πρωτογενούς αποτελέσματος εκτιμάται ότι θα υπάρξει πλεόνασμα ύψους 3,9 δισ. ευρώ ή 2,1% του ΑΕΠ, έναντι ελλείμματος 2,2 δισ. ευρώ ή 1,1% του ΑΕΠ το 2012.

(Διαφάνεια 12)

Το εν λόγω πλεόνασμα, εάν εξαιρεθεί η επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

10ον. Ο ρυθμός αύξησης του δημόσιου χρέους, παρά την προσωρινή αύξησή του, περιορίζεται.

Ωστόσο, αυτή η αύξηση ούτε αιφνίδια είναι ούτε μπορεί να αποτελέσει αιτία για την πρόκληση οποιασδήποτε ανησυχίας, αφού είναι παροδική, χρονικά ορισμένη και, το σημαντικότερο, αντιρροπείται από την απόκτηση περιουσιακών στοιχείων από το Ελληνικό Δημόσιο.

Συγκεκριμένα, αυτή η φαινομενική αύξηση χρέους είναι προϊόν της υποχρέωσης απεικόνισης της εκταμίευσης των κεφαλαίων από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας προς το Ελληνικό Δημόσιο, προκειμένου να επιτευχθεί η χρηματοδότηση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών.

Ωστόσο, το χρέος που δημιουργείται από την εκταμίευση των κεφαλαίων αντικρίζεται από περιουσιακά στοιχεία που αποτελούν πλέον ιδιοκτησία του Ελληνικού Δημοσίου, με προβλεπόμενη εκποίησή τους και με σημαντική αξία μεταπώλησης.

(Διαφάνεια 13)

Αξίζει, επίσης, να σημειωθεί ότι:

α) Το μεγαλύτερο μέρος του δημόσιου χρέους διακρατείται πλέον από τους εταίρους και το Ευρωσύστημα.

β) Η μεσοσταθμική διάρκεια του χρέους έχει χρονικά επεκταθεί.

Η μέση υπολειπόμενη φυσική διάρκειά του διαμορφώνεται στα 16 έτη. Για τις περισσότερες χώρες της Ευρωζώνης η μέση διάρκεια δεν ξεπερνά τα 7 έτη.

Και οι δύο αυτές παράμετροι έχουν ιδιαίτερη σημασία για τη μείωση του κινδύνου εξόφλησης και αναχρηματοδότησης και για τη βιωσιμότητα του χρέους, ενώ απελευθερώνουν πόρους για την ανάπτυξη και εξοικονομούν χρόνο για την αναδιάταξη της οικονομίας.

γ) Το μεσοσταθμικό επιτόκιο νέου δανεισμού, το οποίο διαμορφώνεται από τις εκδόσεις εντόκων γραμματίων και τα δάνεια που χορηγήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, διαμορφώθηκε, στο τέλος Οκτωβρίου, σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα, στο 2,6%.

δ) Οι δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 19 δισ. ευρώ το 2013, έναντι 36,7 δισ. ευρώ το 2012.

Οι δαπάνες για τόκους εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 6,1 δισ. ευρώ ή στο 3,3% του ΑΕΠ το 2013, από 12,2 δισ. ευρώ ή 6,3% του ΑΕΠ το 2012.

Η μεγάλη μείωση των δαπανών εξυπηρέτησης οφείλεται στη μείωση του δημόσιου χρέους μετά την ανταλλαγή των ομολόγων του Μαρτίου του 2012 και την επαναγορά του Δεκεμβρίου του 2012, στη μείωση του περιθωρίου επιτοκίου των δανείων του Μηχανισμού Στήριξης, καθώς και στην αναβολή καταβολής των τόκων για τα δάνεια που χορηγήθηκαν από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Πιο αναλυτικά, σε ότι αφορά τα έσοδα και τις δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2013:

Ως προς τα έσοδα, ο Κρατικός Προϋπολογισμός εκτελείται σύμφωνα με τους στόχους.

(Διαφάνεια 14)

Στις εκτιμήσεις πραγματοποιήσεων έχουν ληφθεί υπόψη:

  • Η βελτίωση ορισμένων μακροοικονομικών μεγεθών της Ελληνικής οικονομίας, όπως η εξέλιξη του ΑΕΠ και της ιδιωτικής κατανάλωσης.
  • Η ενσωμάτωση της επίπτωσης στα δημόσια έσοδα από τη μείωση, κυρίως, των μισθών και συντάξεων που επηρεάζει αρνητικά τα έσοδα από φόρους εισοδήματος και συνταξιοδοτικές / ασφαλιστικές εισφορές.
  • Η αύξηση εσόδων από συγκεκριμένες δημοσιονομικές παρεμβάσεις, όπως είναι, ενδεικτικά, η εναρμόνιση της φορολογίας των παιγνίων, η αύξηση του φόρου επί των τόκων των καταθέσεων, η αναπροσαρμογή του φόρου πλοίων και καπνού.
  • Η καλή είσπραξη των φόρων περιουσίας, παρά τη μείωση του πρώην ΕΕΤΗΔΕ κατά 15%.
  • Η ικανοποιητική πορεία είσπραξης του ΦΠΑ λοιπών προϊόντων, παρά τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες. Σημειώνεται ότι οι συγκεκριμένες εισπράξεις αναμένεται να υπερβούν το στόχο κατά 161 εκατ. ευρώ, παρά τη μείωση του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση, η οποία είχε αρχικά εκτιμηθεί ότι θα οδηγούσε σε απώλεια εσόδων ύψους περίπου 140 εκατ. ευρώ.
  • Η μεγάλη απώλεια εσόδων από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης (ΕΦΚ), και ιδίως το ΦΠΑ στα καύσιμα, μετά την εναρμόνιση του ΕΦΚ πετρελαίου θέρμανσης και κίνησης, που οδήγησε στην πτώση της κατανάλωσης κατά 70% περίπου την περίοδο Οκτωβρίου 2012 – Απριλίου 2013. Από τον ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων και το ΦΠΑ πετρελαιοειδών αναμένεται υστέρηση εσόδων ύψους 536 εκατ. ευρώ έναντι των στόχων του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

Με βάση τα ανωτέρω, τα καθαρά έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 52,5 δισ. ευρώ το 2013, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 1,4% σε σχέση με τα αντίστοιχα έσοδα του 2012.

Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού θα διαμορφωθούν στα 47,4 δισ. ευρώ, σημειώνοντας μείωση κατά 1,6% έναντι του 2012, και κατά 2,3% έναντι του στόχου του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

Αν αφαιρέσουμε όμως τις επιστροφές εσόδων παρελθόντων οικονομικών ετών, ύψους 723 εκατ. ευρώ, τότε η πραγματική απόκλιση έναντι του στόχου, σε ταμειακή βάση, περιορίζεται στα 413 εκατ. ευρώ.

Η απόκλιση αυτή θα υπερκαλυφθεί σε δημοσιονομική βάση, από τις εξής, κυρίως, πηγές:

1ον. Την είσπραξη από την τελευταία δόση του φόρου εισοδήματος νομικών προσώπων τον Ιανουάριο του 2014, ύψους 180 εκατ. ευρώ.

2ον. Την είσπραξη από τις τελευταίες δόσεις των ΦΑΠ 2011, 2012 και 2013, εντός του πρώτου διμήνου του 2014, ύψους 180 εκατ. ευρώ.

3ον. Την απόδοση στο Ελληνικό Δημόσιο του εναπομένοντος υπολοίπου κερδών της Τράπεζας της Ελλάδος, με την καταβολή μερίσματος, ύψους 480 εκατ. ευρώ.

4ον. Τις εισπράξεις του Έκτακτου Ειδικού Τέλους Ακινήτων (ΕΕΤΑ 2013) μέχρι και το Μάρτιο του 2014, ύψους 180 εκατ. ευρώ.

Κατόπιν αυτών των προσαρμογών, τα έσοδα, σε δημοσιονομική βάση, υπερκαλύπτουν τους στόχους που είχαν τεθεί, γεγονός που συμβαίνει για πρώτη φορά την τελευταία πενταετία.

Μάλιστα σε μία χρονιά που για πρώτη φορά τα τελευταία έτη, επήλθαν στοχευμένες ελαφρύνσεις σε φόρους, όπως είναι η μείωση κατά 15% στο Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων και η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση.

Η επίτευξη των στόχων των εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού, εντός του 6ου συνεχόμενου έτους ύφεσης, συνιστά θετική προοπτική και επιτρέπει συγκρατημένη, αλλά ρεαλιστική, αισιοδοξία και για το επόμενο έτος.

Αξίζει, επίσης, να επισημανθεί ότι οι επιστροφές φόρων αναμένεται να διαμορφωθούν στα 2,9 δισ. ευρώ, δηλαδή στο επίπεδο του στόχου που είχε τεθεί.

Σημειώνεται, μάλιστα, ότι εφέτος επιστρέφονται φόροι παρελθόντων οικονομικών ετών ύψους 723 εκατ. ευρώ, για αιτήσεις επιστροφών οι οποίες είχαν ελεγχθεί και για τις οποίες είχε εκδοθεί και εκκαθαριστεί το Ατομικό Φύλλο Έκπτωσης (ΑΦΕΚ) από τις οικείες ΔΟΥ μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 2012.

Οι επιστροφές αυτές καλύπτονται από την ειδική πίστωση για την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και είναι δημοσιονομικά ουδέτερες, καθώς εξοφλούν υποχρεώσεις του Ελληνικού Δημοσίου παρελθόντων ετών που έχουν υπολογιστεί στα ελλείμματα των αντίστοιχων ετών.

Έτσι, οι συνολικές επιστροφές εσόδων εκτιμάται ότι θα ανέλθουν σε 3,6 δισ. ευρώ το 2013, αυξημένες κατά 9% έναντι του 2012, ενισχύοντας ουσιαστικά τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

Ως προς τις δαπάνες, αυτές εκτιμάται ότι θα διαμορφωθούν στα 52,7 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 780 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

Η εξέλιξη αυτή αποτυπώνει το γεγονός ότι έχει ελεγχθεί η διαχείριση και έχει προωθηθεί η δημοσιονομική πειθαρχία στο σκέλος των δημόσιων δαπανών, με αποτέλεσμα η απόδοση των παρεμβάσεων δημοσιονομικής πολιτικής να ανταποκρίνεται στις αρχικές εκτιμήσεις.

Αξίζει επίσης να επισημανθεί ότι οι πληρωμές του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων εκτιμάται ότι θα ανέλθουν στα 6,65 δισ. ευρώ, περίπου στο ύψος του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, αυξημένες κατά 6% σε σχέση με το 2012, υποστηρίζοντας, και αυτές, τη σταθεροποίηση της Ελληνικής οικονομίας.

Σε κάθε περίπτωση, αυτές οι θετικές ενδείξεις συνιστούν εφαλτήριο για συνέχιση του εγχειρήματος και όχι αφορμή για εφησυχασμό.

Απαιτείται η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, η περαιτέρω προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και η επιτάχυνση των δομικών αλλαγών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος.

Δηλαδή, ο περαιτέρω εμπλουτισμός του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές πολιτικές που θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε τροχιά διατηρήσιμης ανάπτυξης.

Και αυτό γιατί η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία, αν και αναγκαία, δεν αποτελεί από μόνη της ικανή συνθήκη για την έξοδο από την κρίση.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, το οποίο ενσωματώνει τις προβλέψεις και τα στοιχεία της ευρύτερης εθνικής προσπάθειας για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και την ανάταξη της πραγματικής οικονομίας, διαμορφώθηκε ο Κρατικός Προϋπολογισμός για το 2014.

Ένας Προϋπολογισμός, ο οποίος κεφαλαιοποιεί την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος στο τρέχον έτος και βασίζεται στη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, στον εκσυγχρονισμό των διοικητικών δομών του Δημοσίου, στην περαιτέρω προώθηση των βέλτιστων διαδικασιών υλοποίησης των αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, και στις αλλαγές, σε όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης, του φορολογικού συστήματος.

Συγκεκριμένα, το 2014:

1ον. Η Ελληνική οικονομία προβλέπεται να εξέλθει από την παρατεταμένη ύφεση και το ΑΕΠ θα σημειώσει θετικό ρυθμό μεταβολής (+0,6%).

Εκτιμάται ότι θετικές επιδράσεις στην πραγματική οικονομία θα έχουν η υλοποίηση των επενδυτικών σχεδίων από πόρους του ΕΣΠΑ και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, η ολοκλήρωση της προγραμματισμένης διαδικασίας αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, η επιτάχυνση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και η υλοποίηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων.

Καθοριστική προβλέπεται να είναι και η βελτίωση στις συνθήκες ρευστότητας της οικονομίας, που αναμένεται να επηρεαστούν θετικά από την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης και αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος.

2ον. Το ποσοστό ανεργίας, αντιδρώντας με κάποιο βαθμό υστέρησης στην πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, προβλέπεται να αρχίσει, σταδιακά, να μειώνεται.

Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί, σε εθνικολογιστική βάση, στο 24,5% του εργατικού δυναμικού.

Βεβαίως, και πάλι, το επίπεδό της είναι πολύ υψηλό.

3ον. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης, σύμφωνα με τους όρους του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 3 δισ. ευρώ ή στο 1,6% του ΑΕΠ, έναντι στόχου για 1,5% του ΑΕΠ.

Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται να διαμορφωθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ.

Στα 4,3 δισ. ευρώ ή στο 2,3% του ΑΕΠ το 2014.

Η επίτευξη αυτών των στόχων εδράζεται:

(Διαφάνεια 15)

1ον. Στην καλύτερη εκτέλεση του εφετινού Προϋπολογισμού, οι επιπτώσεις του οποίου, τόσο στο σκέλος των εσόδων όσο και των δαπανών, έχουν ενσωματωθεί στον Προϋπολογισμό του 2014.

2ον. Στις εκτιμήσεις για σταδιακή αύξηση της φορολογικής συμμόρφωσης από το επόμενο έτος, καθώς και στις εκτιμήσεις της φορολογικής διοίκησης για την απόδοση συγκεκριμένων δράσεων που έχουν αναληφθεί στο πλαίσιο των μεταρρυθμίσεων των τελευταίων ετών για την είσπραξη ληξιπρόθεσμων οφειλών και καταπολέμησης της φοροδιαφυγής.

3ον. Στην υλοποίηση ήδη ψηφισμένων πρωτοβουλιών που έχουν περιληφθεί στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, ύψους περίπου 3,4 δισ. ευρώ.

Επισημαίνεται ότι σε αυτές δεν περιλαμβάνεται η περικοπή που είχε προβλεφθεί ύψους 250 εκατ. ευρώ από την εφαρμογή νέου μισθολογίου στους ενστόλους (88 εκατ. ευρώ στους μισθούς και 162 εκατ. ευρώ στις συντάξεις).

Ενώ δεν περιλαμβάνεται και το μέτρο επιβολής εισφοράς επί του κύκλου εργασιών των επιχειρήσεων, το οποίο θα ενίσχυε τα έσοδα του ΟΑΕΕ.

4ον. Στην απόδοση δημοσιονομικών παρεμβάσεων, ύψους περίπου 270 εκατ. ευρώ, όπως είναι η επιβολή τέλους παραμονής και πλόων, ο φόρος υπεραξίας σύμφωνα με το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, η φορολόγηση αποθεματικών που δεν είχαν φορολογηθεί, καθώς και η απόδοση της προσυμπλήρωσης των φορολογικών δηλώσεων των συνταξιούχων.

5ον. Στην υλοποίηση ενός πλέγματος δράσεων με στόχο τη βελτίωση των ισοζυγίων όλων των τομέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Στην κατεύθυνση αυτή απαιτείται περαιτέρω περιορισμός των λειτουργικών δαπανών, αναδιάρθρωση και συγχωνεύσεις νομικών προσώπων, καθώς και συγκράτηση των μεταβιβάσεων του Κράτους.

Προς τούτο αναλαμβάνονται δράσεις και έλεγχοι με στόχο τη βελτίωση του αποτελέσματος των νομικών προσώπων κατά τουλάχιστον 65 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, έγιναν συστάσεις προς όλα τα Υπουργεία για την εντατικοποίηση των ελέγχων του μισθολογικού κόστους, ώστε να επιβεβαιωθεί η εφαρμογή του ενιαίου μισθολογίου.

Επιπρόσθετα, τονίστηκε η αναγκαιότητα ελέγχου της ρεαλιστικότητας των προϋπολογισμών, κυρίως ως προς το σκέλος των εσόδων, βάσει των οποίων προβλέπονται και οι δαπάνες.

Επιπλέον, απαιτείται η πλήρης αντιστοίχιση των επιχορηγήσεων που προβλέπονται στους προϋπολογισμούς των φορέων και των αντίστοιχων πιστώσεων που εγγράφονται στον προϋπολογισμό του εποπτεύοντος Υπουργείου.

Για τη διασφάλιση της συμμόρφωσης των φορέων προγραμματίζονται σχετικοί έλεγχοι.

6ον. Στη συνεχή δημοσιονομική προσπάθεια για συγκράτηση και έλεγχο των δαπανών στον τομέα της υγείας, με εξοικονόμηση, μεταξύ άλλων, από τη συγχώνευση νοσοκομειακών μονάδων.

7ον. Στην εφαρμογή ενός προγράμματος διαρθρωτικών δράσεων με στόχο την ενίσχυση των εσόδων από ασφαλιστικές εισφορές και την καταπολέμηση της εισφοροδιαφυγής, που εκτιμάται ότι θα εισφέρει ετησίως τουλάχιστον 600 εκατ. ευρώ.

Ενδεικτικά, οι βασικοί άξονες του προγράμματος που έχει καταστρώσει το Υπουργείο Εργασίας,  Κοινωνικής Ασφάλισης και Πρόνοιας είναι:

  • Η πλήρης καταγραφή, στο πληροφοριακό σύστημα «Εργάνη», του συνόλου των εργοδοτών και εργαζομένων μισθωτής εργασίας.
  • Η διασταύρωση αυτών των στοιχείων με τα στοιχεία των Αναλυτικών Περιοδικών Δηλώσεων (ΑΠΔ) των εργοδοτών μέσω των οποίων καταβάλλονται οι αντίστοιχες ασφαλιστικές εισφορές, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η πλήρης συνέπεια των εργοδοτών στις ασφαλιστικές τους υποχρεώσεις.
  • Ο εξορθολογισμός των μηχανισμών είσπραξης ασφαλιστικών εισφορών του Ενιαίου Ταμείου Επικουρικής Ασφάλισης (ΕΤΕΑ), με την υποχρεωτική δήλωση και καταβολή των ασφαλιστικών εισφορών μέσω των ΑΠΔ για το σύνολο των εργοδοτών.
  • Ο εξορθολογισμός των μηχανισμών είσπραξης ασφαλιστικών εισφορών του Ταμείου Πρόνοιας Ιδιωτικών Υπαλλήλων (ΤΑΠΙΤ).
  • Οι καθολικοί διασταυρωτικοί έλεγχοι μεταξύ των δηλωθεισών και καταβληθεισών εισφορών στο ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
  • Η υλοποίηση διαρθρωτικών παρεμβάσεων στον ΟΑΕΕ, όπως είναι η οργανωτική αναδιάρθρωση του φορέα, η διεύρυνση της ασφαλιστικής του βάσης, η βελτίωση της εισπραξιμότητας με μέτρα ενίσχυσης της ανταπόκρισης των ασφαλισμένων στις υποχρεώσεις τους.
  • Η βελτίωση της εισπραξιμότητας των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης μέσω συστηματικών διασταυρώσεων των οφειλετών ασφαλιστικών εισφορών με άλλους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης παροχής χορηγήσεων, επιστροφών δημοσίων πόρων κ.α.
  • Η επιχειρησιακή λειτουργία του Κέντρου Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών των Φορέων Κοινωνικής Ασφάλισης.

4ον. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπεται ότι θα διαμορφωθεί στα 320 δισ. ευρώ ή στο 174,8% του ΑΕΠ.

Για πρώτη φορά προβλέπεται ότι, ως απόλυτο μέγεθος, θα μειωθεί λόγω, κυρίως, της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος, της συγκράτησης των δαπανών για τόκους και της υλοποίησης του προγράμματος των αποκρατικοποιήσεων, εκτιμώμενου ύψους 3,56 δισ. ευρώ.

Πιο αναλυτικά, σε ότι αφορά τα έσοδα και τις δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 2014:

Προβλέπεται σημαντική αύξηση των καθαρών εσόδων του Κρατικού Προϋπολογισμού.

Αυτά προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 54,7 δισ. ευρώ, αυξημένα κατά 4% έναντι του 2013.

Η αύξηση αυτή οφείλεται:

α) Στις προβλεπόμενες αυξημένες εισπράξεις των δύο πρώτων μηνών του 2014. Το ποσό αυτό όμως, όπως προαναφέρθηκε, καθώς αφορά αποπληρωμή υποχρεώσεων του 2013, θα καταγραφεί στο δημοσιονομικό έτος 2013, μετά τις προβλεπόμενες εθνικολογιστικές προσαρμογές 

β) Στις ευνοϊκότερες μακροοικονομικές προβλέψεις, οι οποίες είναι σημαντικά βελτιωμένες έναντι των προβλέψεων που είχαν ληφθεί υπόψη κατά την κατάρτιση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

γ) Στη θέσπιση του Ενιαίου Φόρου Ακινήτων (ΕΝΦΑ), ο οποίος από το 2014 αντικαθιστά το Φόρο Ακίνητης Περιουσίας (ΦΑΠ) και το ΕΕΤΑ. Τα συνολικά έσοδα του ΕΝΦΑ, σε ετήσια βάση, εκτιμώνται στα 2,65 δισ. ευρώ, ενώ ο φόρος μεταβίβασης ακινήτων μειώνεται περίπου κατά 75% με στόχο την τόνωση της αγοράς ακινήτων.

δ) Στα έσοδα από τον ΕΦΚ ενεργειακών προϊόντων και από ΦΠΑ πετρελαιοειδών, τα οποία και αναμένεται να ανακάμψουν. Στην εξέλιξη αυτή θα συμβάλλει η διεύρυνση των κριτηρίων του επιδόματος πετρελαίου θέρμανσης και η αύξηση της επιδότησης ανά λίτρο περίπου κατά 25%, η οποία αναμένεται να οδηγήσει σε αύξηση της κατανάλωσης πετρελαίου θέρμανσης.

Οι συνολικές δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού προβλέπεται να διαμορφωθούν στα 49,4 δισ. ευρώ, μειωμένες κατά 3,2 δισ. ευρώ ή 6% σε σχέση με τις αντίστοιχες εκτιμήσεις για το 2013.

Ως προς τις αποδοχές, αυτές θα είναι μειωμένες κατά 280 εκατ. ευρώ έναντι του 2013, λόγω, κυρίως, των παρεμβάσεων που είχαν προβλεφθεί στο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα, όπως ο περιορισμός των προσλήψεων αναπληρωτών καθηγητών λόγω της αύξησης των ωρών διδασκαλίας, ο περιορισμός του προσωπικού που υπηρετεί με συμβάσεις, η μείωση του αριθμού των εισακτέων στις παραγωγικές σχολές, οι αποχωρήσεις προσωπικού λόγω των συνταξιοδοτήσεων το 2013, καθώς και αυτών που εκτιμάται ότι θα αποχωρήσουν το 2014.

Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων προβλέπεται να διαμορφωθεί στα 6,8 δισ. ευρώ, αυξημένο κατά 150 εκατ. ευρώ σε σχέση με την εκτιμώμενη εκτέλεση του 2013.

Κατανέμεται σε 6,1 δισ. ευρώ για την προώθηση των έργων που θα χρηματοδοτηθούν και από πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και σε 700 εκατ. ευρώ για τα έργα που θα χρηματοδοτηθούν αποκλειστικά από εθνικούς πόρους.

Συμπερασματικά, είναι γνωστό ότι την τελευταία τριετία η Ελληνική οικονομία έχει βρεθεί σε μία ιστορικά επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Οι πολίτες κατέβαλαν και καταβάλλουν τεράστιες θυσίες, τόσο σε όρους δημοσιονομικής προσαρμογής όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Ωστόσο, από εφέτος αυτές οι θυσίες άρχισαν να πιάνουν τόπο, διαμορφώνοντας τις πρώτες ενδείξεις για την έξοδο της χώρας από την κρίση.

(Διαφάνεια 16)

Οι προτεραιότητες πλέον είναι:

1η. Η επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων.

Αυτό θα διασφαλιστεί μέσω της πιστής εφαρμογής των κανόνων και πρακτικών χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και πειθαρχίας.

2η. Η ανάταξη της οικονομίας το 2014 και η επίτευξη βιώσιμης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Η βιώσιμη ανάπτυξη θα εδράζεται αφενός στην αύξηση των επενδύσεων και στην ενίσχυση των εξαγωγών και αφετέρου στη διατήρηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα, έχοντας, όμως, σημαντικά μικρότερο συντελεστή βαρύτητας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

3η. Η περαιτέρω ενίσχυση της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική του δημόσιου χρέους και να αντιστρέψει την τάση, τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό θα υλοποιηθεί αφενός με την επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και με την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων, και αφετέρου με την αρωγή των εταίρων για την ελάφρυνση του δημόσιου χρέους.

Το ζήτημα παραμένει ανοικτό.

4η. Η διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο της χώρας στις αγορές.

Αυτή φυσικά η προτεραιότητα σχετίζεται και προϋποθέτει σε μεγάλο βαθμό και την επιτυχή εξέλιξη στα προαναφερθέντα πεδία, καθώς αυτά θα συμβάλλουν στη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος.

Σε συνδυασμό, λοιπόν, με τις ήδη σημαντικές δημοσιονομικές επιδόσεις και τις αισιόδοξες μακροοικονομικές ενδείξεις, προωθείται ο σχεδιασμός χρηματοοικονομικών τεχνικών που θα καταστήσουν εφικτή την επιστροφή της Ελλάδας στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου μέσα στο 2014.

Πρόκειται για προτεραιότητες μιας στρατηγικής οικονομικής πολιτικής μέσω της οποίας επιτυγχάνεται τόσο η βιώσιμη αποκατάσταση των δημόσιων οικονομικών όσο και το οριστικό τέλος του καθοδικού κύκλου της οικονομίας, οδηγώντας στην επιστροφή της οικονομίας και της κοινωνίας στον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους τους πολίτες, εντός της Ευρωζώνης.

Αναγκαία συνθήκη για την επίτευξη αυτών των στόχων αποτελούν:

  • Η στήριξη του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής, από όλους τους παράγοντες που διαμορφώνουν την πορεία της οικονομίας.
  • Η κοινωνική αποδοχή του βάρους της προσαρμογής, η οποία διασφαλίζεται με την κοινωνική προστασία και δικαιοσύνη, καθώς και τη σύμμετρη συμμετοχή των κοινωνικών ομάδων στην προσπάθεια εξόδου από την κρίση.
  • Η υιοθέτηση των πολιτικών δράσεων, η αυτοδέσμευση στην επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων, η αποτελεσματική υλοποίηση των εφαρμοστικών νόμων και η βελτίωση των θεσμών.

Με γνώμονα, συνεπώς, την κρισιμότητα των στιγμών και το μέγεθος της προσπάθειας που έχει καταβληθεί μέχρι σήμερα από τους Έλληνες πολίτες, αλλά και λαμβάνοντας υπόψη τη διαρκή και δυναμική διαδικασία διαπραγματεύσεων με τους εταίρους μας επί συστατικών του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, προσβλέπουμε, σε κλίμα συνεννόησης και συνεργασίας, σε μια ειλικρινή και δημιουργική συζήτηση και έγκριση, τελικώς, του Σχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού για το οικονομικό έτος 2014.

Δείτε την παρουσίαση του Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα εδώ.

Δείτε την Εισηγητική Έκθεση του Κρατικού Προϋπολογισμού 2014 εδώ.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στη Διεθνή Συνάντηση του Ελεγκτικού Συνεδρίου

Κυρίες και Κύριοι,
Θέλω να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση να παραστώ στις εργασίες της σημερινής διεθνούς συνάντησης του Ελεγκτικού Συνεδρίου και να καταθέσω, συνοπτικά, ορισμένες σκέψεις για τη διαχείριση των δημόσιων οικονομικών της Ελλάδας.
Μία κρίσιμη διάσταση των οικονομικών, η οποία αποτελεί πεδίο εποικοδομητικής συνεργασίας του Υπουργείου Οικονομικών με το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Μία καθοριστική διάσταση για να εδραιωθεί η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία.
Κάτι που αποτελεί προτεραιότητα του Υπουργείου Οικονομικών, και δη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
Προς την κατεύθυνση αυτή, έχουν υλοποιηθεί μία σειρά από συγκροτημένες θεσμικές παρεμβάσεις για τη διαμόρφωση ενός σταθερού πλαισίου χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
Ήδη από το δεύτερο μισό του 2012, μεταξύ άλλων, προχωρήσαμε:

  • Στην επικαιροποίηση και βελτίωση του συστήματος δημοσιονομικών ελέγχων.
  • Στην ποσοτική και ποιοτική ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
  • Στην ενίσχυση του πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών με την παράλληλη ενεργοποίηση μηχανισμών παρακολούθησης των ΔΕΚΟ, των ΝΠΙΔ και των ΟΤΑ.

Σε αυτή την κατεύθυνση είναι σημαντική η συμβολή του Ελεγκτικού Συνεδρίου στη σύσταση και λειτουργία του Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ.

  • Στη θέσπιση τριμηνιαίων ενημερωτικών δελτίων επίτευξης των στόχων του προϋπολογισμού των δομών και των φορέων του ευρύτερου δημόσιου τομέα, στο πλαίσιο της παρακολούθησής τους.
  • Στην εφαρμογή μιας αυστηρής διαδικασίας αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, εστιάζοντας στην τήρηση του Μητρώου Δεσμεύσεων.
  • Στο καθορισμό, σε συνεργασία και με το Ελεγκτικό Συνέδριο, συντομότερης προθεσμίας για την έκδοση χρηματικών ενταλμάτων από τις ΥΔΕ για πληρωμή δαπανών που πραγματοποιούνται από τις συναλλαγές του Δημοσίου, στο πλαίσιο της εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Οδηγίας για την καταπολέμηση του «late payment».
  • Στην αναβάθμιση του ρόλου του Γραφείου Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, αρχικά με την επαναλειτουργία του και, στη συνέχεια, με τη διασφάλιση της θεσμικής του υπόστασης, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε στο παρελθόν.

Επίσης, κατά το δεύτερο μισό του 2013 προχωρήσαμε και ολοκληρώνουμε μέχρι το τέλος του έτους:
1ον. Την επικαιροποίηση και αναμόρφωση του πλαισίου δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας, προκειμένου να εναρμονιστεί το υφιστάμενο εθνικό νομικό πλαίσιο με τα ισχύοντα στην Ευρωζώνη, και όπου είναι δυνατόν να τα υπερβαίνει.
Σ’ αυτή τη νομοθετική πρωτοβουλία είναι σημαντική η συνεργασία που έχει το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους με το Ελεγκτικό Συνέδριο σε καθημερινή, πλέον, βάση στο πλαίσιο λειτουργίας σχετικής ομάδας εργασίας.
2ον. Τη θεσμοθέτηση ενός ανεξάρτητου Δημοσιονομικού Συμβουλίου, με βάση τόσο τα προβλεπόμενα από το ευρωπαϊκό πλαίσιο όσο και τη διεθνή πρακτική των τελευταίων δεκαετιών.
Το Δημοσιονομικό Συμβούλιο θα είναι επιφορτισμένο, μεταξύ άλλων, με την αξιολόγηση και τη συμμόρφωση της χώρας με τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Το Ελεγκτικό Συνέδριο προβλέπεται να εμπλακεί σημαντικά σ’ αυτό το θεσμικό εγχείρημα μέσω της συμμετοχής του Προέδρου του στην υψηλού επιπέδου ειδική επιτροπή, η οποία θα έχει έναν επιβλέποντα ρόλο στη λειτουργία του Συμβουλίου.
Παράλληλα, προωθείται, σε συνεργασία και με το Ελεγκτικό Συνέδριο, η τεχνολογική αναβάθμιση των συστημάτων δημοσιονομικής διαχείρισης, μέσω:

  • Της επέκτασης του ήδη υπάρχοντος Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Δημοσιονομικής Πολιτικής για την παρακολούθηση των δημοσιονομικών μεγεθών της Κεντρικής Διοίκησης, ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες ανάγκες της ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.
  • Της προώθησης του Προγράμματος με τίτλο «Εφαρμογή της Μεταρρύθμισης του Δημοσιονομικού Συστήματος στην Κεντρική Διοίκηση και τη Γενική Κυβέρνηση», το γνωστό ERP.

Κυρίες και Κύριοι,
Η χρηστή και λελογισμένη δημοσιονομική διαχείριση της τελευταίας διετίας, σε ένα ιδιαίτερα πιεστικό διεθνές περιβάλλον, έχει καταστήσει εφικτή την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013.
Επιδίωξη της Κυβέρνησης είναι να διατηρηθεί και να ενισχυθεί αυτό το θετικό αποτέλεσμα, ώστε να αποκτήσει η χώρα μας τους απαραίτητους βαθμούς ελευθερίας για να βγει το συντομότερο από την κρίση.
Και για να επιτευχθεί αυτό είναι αναγκαία η θεσμική θωράκιση του εγχειρήματος, την οποία και επιχειρούμε σε συνεργασία με το Ελεγκτικό Συνέδριο.
Μία σχέση συνεργασίας που ενδυναμώθηκε την τελευταία περίοδο, στο πλαίσιο της τρέχουσας μεταρρυθμιστικής διαδικασίας.
Μία συνεργασία που εκτιμώ οτι θα ενδυναμωθεί κατά την επόμενη περίοδο, καθώς αποτελεί κοινό μας τόπο η ανάγκη περαιτέρω βελτίωσης της δημοσιονομικής εποπτείας, ενίσχυσης του προληπτικού και κατασταλτικού ελέγχου και διασφάλισης της διαφάνειας στη δημοσιονομική διαχείριση.
Σας ευχαριστώ.

Παρέμβαση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ για τον Προϋπολογισμό (ECOFIN/Budget)

Παρέμβαση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα κατά τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της ΕΕ για τον Προϋπολογισμό (ECOFIN/Budget):

«Κύριε Πρόεδρε,

Σας ευχαριστώ.

Θέλω να σας ευχηθώ καλή επιτυχία στο έργο σας και επιτυχή ολοκλήρωση των εργασιών του Συμβουλίου.

Η Ελληνική Αντιπροσωπεία, αναγνωρίζοντας την προτεραιότητα να διαμορφωθεί και να εγκριθεί ένας κοινά αποδεκτός, ρεαλιστικός, Προϋπολογισμός για το 2014, υποστηρίζει την πρόταση της Προεδρίας, κατανοώντας, βεβαίως, προβληματισμούς που έχει διατυπώσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ο στόχος όμως, εκτιμώ, είναι κοινός: η στήριξη πολιτικών που προωθούν τη διατηρήσιμη ανάπτυξη, την ανταγωνιστικότητα, την απασχόληση, την κοινωνική συνοχή.

Πολιτικές που επενδύουν, μεταξύ άλλων, αλλά κυρίως, στις ενδογενείς πηγές ανάπτυξης: στην εκπαίδευση, στην έρευνα, στην καινοτομία, στις νέες τεχνολογίες, στην επιχειρηματικότητα.

Με σεβασμό, βεβαίως, στους δημοσιονομικούς περιορισμούς και στην αναγκαιότητα δημοσιονομικής πειθαρχίας.

Και αυτό γιατί μόνο ο συνδυασμός δημοσιονομικής πειθαρχίας και υλοποίησης αναπτυξιακών δράσεων και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων μπορεί να βγάλει την Ευρώπη από τη δύσκολη θέση στην οποία βρίσκεται και να δημιουργήσει ευημερία για όλους τους Ευρωπαίους πολίτες.

Κάτι που γίνεται αντιληπτό και είναι ιδιαίτερα σημαντικό, θα μου επιτρέψετε να πω, στους εθνικούς προϋπολογισμούς, ιδίως για την Ελλάδα, χώρα η οποία έχει επιτύχει τη μεγαλύτερη, διαχρονικά, δημοσιονομική προσαρμογή στην Ευρώπη, αλλά έχει να αντιμετωπίσει και τη βαθύτερη, ιστορικά, ύφεση καθώς και την υψηλότερη ανεργία, ιδίως των νέων.

Με εφαλτήριο αυτές τις σκέψεις, τις αρχές και τις προτεραιότητες, η Ελληνική Αντιπροσωπεία, σε ότι αφορά τις εκκρεμότητες του Προϋπολογισμού του 2013:

1ον. Θεωρεί ότι θα πρέπει να εγκριθεί το Σχέδιο Διορθωτικού Προϋπολογισμού αριθ. 8/2013 προκειμένου να καλυφθούν ανειλημμένες δεσμεύσεις ώστε να συνεχισθεί η υλοποίηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών.

2ον. Υποστηρίζει την κινητοποίηση του Ταμείου Αλληλεγγύης, όπως αυτή προβλέπεται στο Σχέδιο Διορθωτικού Προϋπολογισμού αριθ. 9/2013, για τις καταστροφικές πλημμύρες σε Γερμανία, Αυστρία και Τσεχία, καθώς και τις σοβαρές πυρκαγιές που έλαβαν χώρα στη Ρουμανία.

Αλληλεγγύη που αποτελεί δομικό συστατικό της διαδικασίας ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης και προαπαιτούμενο για να βγει η Ευρώπη πιο ισχυρή από την τρέχουσα κατάσταση.

Πραγματική και ουσιαστική όμως αλληλεγγύη, αναγκαία για τη διευθέτηση των μικρών ζητημάτων, αλλά και για την επίλυση των μεγάλων προβλημάτων των κρατών-μελών της.

Σε ότι αφορά τον Προϋπολογισμό του 2014, η Ελληνική Αντιπροσωπεία:

1ον. Υποστηρίζει την αναγκαιότητα να υπάρξει το κατάλληλο επίπεδο πληρωμών ώστε να μην έχουμε ελλείψεις ή καθυστερήσεις πληρωμών.

2ον. Υποστηρίζει την επάρκεια πιστώσεων, στα πλαίσια βέβαια του εφικτού, σε προγράμματα έρευνας και καινοτομίας, σε δράσεις ανταγωνιστικότητας, επιχειρηματικότητας και υποστήριξης μικρομεσαίων επιχειρήσεων, σε πρωτοβουλίες ενίσχυσης της απασχόλησης των νέων, σε ανάληψη κοινών τεχνολογικών πρωτοβουλιών.

3ον. Υποστηρίζει την επαρκή χρηματοδότηση πολιτικών που αφορούν τον πρωτογενή τομέα και τις πολιτικές συνοχής.

4ον. Υποστηρίζει, όπως αναφέρθηκε και από την πλευρά της Ιταλίας, την επαρκή χρηματοδότηση πολιτικών ασύλου και μετανάστευσης, καθώς το μεταναστευτικό πρόβλημα παραμένει ένα μείζον θέμα για τα κράτη-μέλη, κυρίως, του Νότου.

5ον. Υποστηρίζει την πρόθεση για εξορθολογισμό των διοικητικών δαπανών των θεσμικών οργάνων. Άλλωστε, η υλοποίηση των προτεραιοτήτων του Προϋπολογισμού απαιτεί επαρκείς πόρους, αλλά και σωστή διαχείρισή τους, με ενίσχυση της αποτελεσματικότητάς τους.

Σε αυτό το πλαίσιο, λαμβάνοντας υπόψη τους δημοσιονομικούς περιορισμούς αλλά και την αναγκαιότητα επίδειξης ευελιξίας, η Ελλάδα, με δεδομένες τις πρόσθετες ευθύνες που έχει το 1ο εξάμηνο του 2014, στηρίζει τις προσπάθειες της Προεδρίας και της Επιτροπής για την επίτευξη συμφωνίας.

Συμφωνία που θα υπηρετεί και τις προτεραιότητες του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου 2014-2020.

Σας ευχαριστώ θερμά».

TwitterInstagramYoutube