Πρωτολογία

Κύριε Συνάδελφε,

Το ζήτημα το οποίο θέτετε με την Επίκαιρη Ερώτησή σας έχει ανθρωπιστικές, ιστορικές, πολιτικές και νομικές παραμέτρους.

Έχει τεθεί από πολλούς Συναδέλφους τα τελευταία χρόνια.

Μεταξύ των οποίων και από εμένα, το Φεβρουάριο του 2011.

Και τότε, η απάντηση του Υπουργείου Οικονομικών ήταν ότι αρμόδιο να τοποθετηθεί είναι το Υπουργείο Εξωτερικών, το οποίο κατά πάγια τακτική έχει τον πρώτο ρόλο στις σχετικές διαπραγματεύσεις.

Η Ελλάδα, λαμβάνοντας υπ’ όψιν τις εκάστοτε συγκυρίες στις διμερείς και διεθνείς σχέσεις και συνεκτιμώντας τις παραμέτρους αυτές, εγείρει το όλο ζήτημα στο πλαίσιο διμερών συναντήσεων.

Οι Γερμανικές αποζημιώσεις ως νομικό ζήτημα παρουσιάζουν ιδιαίτερη πολυπλοκότητα και συνιστούν αντικείμενο προς μελέτη και διευθέτηση σε διεθνές επίπεδο, σύμφωνα με τους κανόνες της διεθνούς έννομης τάξης.

Η εν προκειμένω εκκρεμότητα, εξακολουθεί να υφίσταται, ενώ ως χώρα διατηρούμε το δικαίωμα και τις δυνατότητες για τον χειρισμό και την ικανοποιητική κατάληξή της.

Η Ελλάδα ουδέποτε παραιτήθηκε των αξιώσεών της.

Όπως έπραξε και με το ζήτημα των αποζημιώσεων των οικογενειών των θυμάτων της σφαγής του Διστόμου, παρεμβαίνοντας στη διαφορά μεταξύ Γερμανίας και Ιταλίας ενώπιον του Διεθνούς Δικαστηρίου της Χάγης.

Κύριε Συνάδελφε,

Με αφορμή την υπό συζήτηση Επίκαιρη Ερώτηση είναι σημαντικό να επιχειρήσουμε σήμερα να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα στην πραγματική του διάσταση.

Με μια ρεαλιστική και ψύχραιμη οπτική να προσεγγίσουμε το κρίσιμο ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων.

Και ειδικότερα από την πλευρά που άπτεται των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Οικονομικών.

Όπως είναι γνωστό, γενικά οι απαιτήσεις της χώρας μας από επανορθώσεις και αποζημιώσεις από την πρώην Ανατολική αλλά και τη Δυτική Γερμανία χρονολογούνται από τον Α’ και τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Πρόκειται:

• για αξιώσεις του Ελληνικού Δημοσίου για ζημιές που προκλήθηκαν στην υποδομή της χώρας και γενικά στη δημόσια περιουσία,
• για επιστροφή του «Κατοχικού Δανείου», καθώς και
• για αξιώσεις Ελλήνων πολιτών για αποζημιώσεις λόγω ζημιών στην ιδιωτική περιουσία τους.

Οι υπηρεσίες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, μετά και από το έγγραφο με αριθ. 377 της 29^ης Ιουνίου του 2012 του Πταισματοδικείου Αθηνών (αριθ. 377/29.6.2012), έχουν ξεκινήσει μια διαδικασία προσδιορισμού του ποσού των γερμανικών αποζημιώσεων με βάση τα διαθέσιμα δεδομένα.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει τηρήσει η 25^η Διεύθυνση, κατά τη Συνδιάσκεψη Ειρήνης των Παρισίων του 1945-1946, μεταξύ των ενδιαφερόμενων μερών υπολογίστηκε, από την Ελληνική αντιπροσωπεία, ότι η Ελλάδα έχει απαιτήσεις κατά της Γερμανίας από ζημιές κάθε είδους που υπέστη στο διάστημα της Γερμανικής Κατοχής ύψους 7,5 δισ. δολαρίων.

Στο ποσό αυτό συμπεριλαμβάνεται και το δάνειο της Τράπεζας της Ελλάδος.

Έναντι του ποσού αυτού, η Ελλάδα έχει λάβει κατά καιρούς τα παρακάτω ποσά:

• 20 εκατ. δολάρια το 1946 από τη διάλυση της Γερμανικής Πολεμικής Βιομηχανίας (σε οπλισμό).
• Το ίδιο έτος, περιήλθαν στο Ελληνικό Δημόσιο όλες οι περιουσίες των Γερμανών υπηκόων, η αξία των οποίων δεν ήταν δυνατόν να υπολογισθεί τότε από το εμπλεκόμενο Υπουργείο Εξωτερικών.
• Το 1961, 4,8 εκατ. Γερμανικά μάρκα για αφαιρεθέντα καπνά από τις γερμανικές αρχές κατοχής. Το ισότιμο ποσό σε δραχμές διανεμήθηκε σύμμετρα στους δικαιούχους.
• Το ίδιο έτος, 115 εκατ. Γερμανικά μάρκα στα θύματα του Ναζισμού (θάνατος, ομηρίες, σωματικές βλάβες).

Αυτά τα στοιχεία αποτελούν ένα συγκεκριμένο τμήμα της προσπάθειας που έχει ξεκινήσει, για πρώτη φορά σήμερα, στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους για να αποτυπωθεί σε όλο το εύρος του το ζήτημα των γερμανικών αποζημιώσεων.

Κατά τη δευτερολογία μου θα αναλύσω περισσότερο το θέμα.

Δευτερολογία

Κύριε Συνάδελφε,
Κατά την πρωτολογία μου σας ανέλυσα τα στοιχεία ενός μέρους της διαδικασίας διερεύνησης και αποτύπωσης του ζητήματος που έχει ξεκινήσει από τις υπηρεσίες του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
Μία διαδικασία που δεν είναι εύκολη, καθώς εντοπίζονται σημαντικές δυσκολίες λόγω παρέλευσης μεγάλου χρονικού διαστήματος, περίπου 60 ετών, αλλά και αναδιοργάνωσης των τότε εμπλεκόμενων Υπηρεσιών.
Το σχετικό αρχειακό υλικό δεν είναι συγκεντρωμένο σε έναν ενιαίο χώρο, ουδέποτε έχει ταξινομηθεί, ούτε φυσικά έχει γίνει προσπάθεια ψηφιοποίησής του για την καλύτερη προστασία του από το χρόνο και τη φθορά.
Ενδεικτικά μόνο να σας αναφέρω ότι μόνο το αρχείο που τηρείται στο χώρο που στεγάζεται η 25^η Διεύθυνση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και σχετίζεται με την καταβολή των αποζημιώσεων αποτελείται από 17 δερματόδετους τόμους των 2.800 περίπου σελίδων έκαστος.
Μέσα στους τόμους αυτούς καταγράφονται τα ονοματεπώνυμα των δικαιούχων, τα πατρώνυμα αυτών, ο τόπος κατοικίας, ο αριθμός μητρώου, το Πρωτοδικείο που εξέδωσε τη σχετική Δικαστική Απόφαση και το αρμόδιο Κατάστημα της Τράπεζας Ελλάδος, ο αριθμός της απόφασης και της εντολής πληρωμής, και τέλος το ποσό  πληρωμής.
Και υπάρχουν επιμέρους αρχεία σε άλλες διευθύνσεις και σε άλλες εγκαταστάσεις.
Όσον, όμως, αφορά στα λοιπά καταβλητέα ή καταβληθέντα ποσά, όπως αναλυτικά προαναφέρθηκαν, διαπιστώθηκε ότι δεν υφίσταται στο χώρο της συγκεκριμένης υπηρεσίας καταγεγραμμένο αναλυτικό αρχείο παρά μόνο βρέθηκαν σχετικά ενημερωτικά σημειώματα προς την πολιτική ηγεσία και έγγραφα προς ιδιώτες ή και οργανώσεις.
Έγγραφα, με τα οποία παραπέμπονται τα σχετικά αιτήματα για καταβολή γερμανικών αποζημιώσεων στο Υπουργείο Εξωτερικών, με το επιχείρημα της κατά νόμο προβλεπόμενης αρμοδιότητας του τελευταίου να κρίνει πότε είναι σκόπιμο να προωθηθούν οι διαπραγματεύσεις, που είναι απαραίτητες για την ικανοποίηση των εθνικών και ιδιωτικών απαιτήσεων των πολεμικών επανορθώσεων από τη Γερμανία.
Κύριε Συνάδελφε,
Είναι γεγονός ότι το Υπουργείο Εξωτερικών, με βάση Νόμους του 2006 και του 2007, έχει τον πρώτο ρόλο για τις νομικές και θεσμικές ενέργειες επί του ζητήματος των γερμανικών αποζημιώσεων.
Είναι όμως δίκαιο να υπογραμμισθεί ότι από την πλευρά του Υπουργείου Οικονομικών έχει ξεκινήσει, για πρώτη φορά, η διαδικασία αποτύπωσης της κατάστασης ώστε να μπορούν να θεμελιωθούν οι όποιες ενέργειες σε στέρεες βάσεις.
Πιστεύω να συμφωνούμε στη βάση ότι αποτελεσματικές διεκδικήσεις δεν μπορούν να γίνουν με αερολογίες.
Μπορεί να γίνουν μόνο με βούληση, τεκμηρίωση και επιμονή.
Συμπερασματικά, σημειώνω ότι έχει ήδη δρομολογηθεί η συγκέντρωση του σχετικού αρχειακού υλικού προκειμένου να ερευνηθεί αρμοδίως και να αξιοποιηθεί.
Η προσπάθεια διερεύνησης συνεχίζεται και εντατικοποιείται με πρωτοβουλίες όπως είναι:
1^ον. Η σύσταση ομάδας εμπειρογνωμόνων για την αναλυτική καταγραφή του αρχείου και την προσκόμιση οποιουδήποτε σχετικού στοιχείου.
2^ον. Η διενέργεια ελέγχου για την ανεύρεση σχετικού αρχειακού υλικού και από άλλες Διευθύνσεις του ΓΛΚ.
Σε αυτή την προσπάθεια θεωρώ ότι είμαστε όλοι μαζί.
Σε κάθε περίπτωση, η Ελλάδα δεν παραιτείται των αξιώσεών της.
Οι συγκεκριμένες εκκρεμότητες εξακολουθούν να υφίστανται.
Δουλεύουμε μεθοδικά και συστηματικά, και με ρεαλισμό λαμβάνοντας υπόψη πρωτίστως το εθνικό συμφέρον, αλλά και τις εκάστοτε συγκυρίες στις διμερείς και διεθνείς σχέσεις.

Πρωτολογία 

Κύριε συνάδελφε,

Πράγματι την αξία της ΛΑΡΚΟ την ξέρουμε. Είναι γνωστή και δεδομένη και για τους δυο μας. Πρόκειται για μια ιστορική επιχείρηση, μία επιχείρηση που αναδεικνύει κι αξιοποιεί τον ορυκτό πλούτο της χώρας, που εξορύσσει και μεταποιεί με πλήρη καθετοποίηση τα μεταλλεύματά της. Πρόκειται για τη μοναδική εταιρεία στην Ευρωπαϊκή Ένωση που παράγει σιδηρονικέλιο, που εξάγει το σύνολο της παραγωγής της και που έχει δεσμούς εξάρτησης με τις μεγαλύτερες ευρωπαϊκές εταιρείες χαλυβουργίας.

Επειδή θέτετε κι άλλα ερωτήματα στην επίκαιρη ερώτησή σας θα προσπαθήσω να ξεκινήσω απ’ αυτά.

Το 1988  εξαιτίας της πρώτης κρίσης των τιμών νικελίου ο τότε Οργανισμός Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων αγόρασε με πλειστηριασμό τις απαιτήσεις των κρατικών πιστωτών έναντι μετόχων της εταιρείας έναντι 25,9 δισ. δραχμές.

Την επόμενη  χρονιά, το 1989, η παλιά ΛΑΡΚΟ τίθεται υπό εκκαθάριση και ιδρύεται η νέα –για να απαντήσω και σ’ αυτά τα ερωτήματά σας- με μετόχους την Εθνική Τράπεζα, τη Δ.Ε.Η. και τον Οργανισμό Ανασυγκρότησης Επιχειρήσεων.

Δέκα χρόνια αργότερα ο Οργανισμός τέθηκε υπό εκκαθάριση και το Δημόσιο κατέστη ειδικός διάδοχος και έτσι περιήλθαν στην κυριότητα του Δημοσίου οι μετοχές της νέας εταιρείας που τώρα, όπως πολύ σωστά είπατε, έχουν μεταφερθεί στο ΤΑΙΠΕΔ.

Η νέα ΛΑΡΚΟ όμως δημιουργήθηκε με μετοχικό κεφάλαιο μόλις 10 εκατομμύρια δραχμές από μέρος του ενεργητικού της παλαιάς. Μεγάλο μέρος του κυκλοφορούντος ενεργητικού είχε παρακρατηθεί από την υπό εκκαθάριση εταιρεία προς όφελος των πιστωτών της. Έτσι η νέα επιχείρηση από την ημέρα ίδρυσής της είχε βρεθεί στη θέση να δανείζεται στοιχεία του ενεργητικού της παλιάς εταιρείας, αλλά και να δανείζεται για τις ανάγκες λειτουργίας της από τον ΟΑΕ, τον Οργανισμό Ανασυγκρότησης, με συνέπεια την υπερχρέωσή της μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα και τη συνακόλουθη αδυναμία πληρωμής των υποχρεώσεών της έναντι της παλιάς εταιρείας.

΄Εκτοτε η παλιά ΛΑΡΚΟ βρίσκεται σ’ έναν ατελείωτο δικαστικό αγώνα με τη νέα, με διαταγές πληρωμών, με κατασχέσεις, με εγγραφές υποθηκών, προσημειώσεων, δικαστικές δαπάνες. Αυτός είναι κι ο λόγος που δεν έχει ολοκληρωθεί μέχρι σήμερα η εκκαθάριση της παλιάς ΛΑΡΚΟ. Σημειώνεται όμως ότι το Δημόσιο, ως ειδικός διάδοχος του Οργανισμού Ανασυγκρότησης και βασικός πιστωτής της παλιάς ΛΑΡΚΟ, εξοφλήθηκε το Μάρτιο του 2012 εισπράττοντας το ποσό των 3,6 δισ. ευρώ. Μόλις  ολοκληρωθεί η ικανοποίηση και των λοιπών ιδιωτών πληρωτών θα φανεί εάν θα ολοκληρωθεί η διαδικασία της εκκαθάρισης. Μέχρι τότε το Δημόσιο δεν είναι μέτοχος της παλιάς ΛΑΡΚΟ –που είναι το ερώτημά σας- κι ως εκ τούτου δεν είναι σε θέση να επηρεάσει ή να προκαλέσει τη λήξη της εκκαθάρισης.

Ως προς τις αμοιβές τώρα, η αμοιβή του εκκαθαριστή έχει διαμορφωθεί από 1/2/2007, με συμφωνία του Ελληνικού Δημοσίου ως πιστωτή της παλιάς ΛΑΡΚΟ και του εκκαθαριστή, στα 2.000 ευρώ μεικτά από 3.000 ευρώ που ήταν μέχρι τότε.

Σε ότι αφορά τώρα τη νέα ΛΑΡΚΟ, σήμερα αυτή παρουσιάζει υψηλές υποχρεώσεις ύψους περίπου 460 εκατομμυρίων ευρώ, τις οποίες και αδυνατεί φυσικά να εξυπηρετήσει. Έχει σημαντική έλλειψη κεφαλαίων, με αρνητική καθαρή θέση –το λένε οι ισολογισμοί- 26,7 εκατομμύρια ευρώ.

Ποιο είναι το αποτέλεσμα; Δύο είναι οι κίνδυνοι: έλλειψη ρευστότητας από τη μια πλευρά, σε περίοδο παρατεταμένης πτώσης των χρηματιστηριακών τιμών του νικελίου -όταν γίνεται- και δεύτερον, περιορισμένη δυνατότητα επενδύσεων. Εξαιτίας αυτών των παραγόντων, σύμφωνα και με το πρόσφατο σημείωμα της διοίκησης της εταιρείας πριν από έναν μήνα, επιβάλλεται η άμεση πώληση του μεριδίου του Δημοσίου σε ιδιώτη επενδυτή.

Μάλιστα το 2009 όταν ξεκίνησε η διαδικασία κατά τη μερική εφαρμογή του πρώτου σχεδίου αποκρατικοποίησης της εταιρείας, το οποίο  είχε εκπονηθεί από την PWC και τώρα είναι σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ για τη εταιρεία, είχαν εκδηλώσει ενδιαφέρον δεκατρείς επιχειρήσεις, εκ των οποίων οι εννέα κρίθηκαν ικανοί για περαιτέρω αξιολόγηση. Σε κάθε περίπτωση οποιοδήποτε σχέδιο αποκρατικοποίησης της εταιρείας επιβάλλεται να προβλέπει πώληση εν ενεργεία.

Για τους εργαζόμενους θα απαντήσω στη δευτερολογία μου.

Δευτερολογία

Κύριε συνάδελφε,

Ξεκινώ από τα οικονομικά. Σύμφωνα με τις οικονομικές καταστάσεις της εταιρείας και την πρόσφατη αξιολόγηση –πριν από έναν μήνα ολοκληρώθηκε- και από την PWC και από την HSBC που είναι οι δύο σύμβουλοι του ΤΑΙΠΕΔ οι συνολικές υποχρεώσεις της ΛΑΡΚΟ ανέρχονται στα 460 εκατομμύρια ευρώ. Υποχρεώσεις που είναι μεγαλύτερες από το σύνολο του ενεργητικού της εταιρείας, που το σύνολο είναι 280.

Σε αυτό περιλαμβάνονται οι δυνητικές υποχρεώσεις της από το μη σχηματισμό προβλέψεων για πρόσθετους φόρους και προσαυξήσεις από καταλογισθέν ποσό φόρου 190 εκατομμύρια ευρώ. Υποχρεώσεις για τις οποίες πράγματι η εταιρεία έχει προσφύγει στα φορολογικά δικαστήρια. Παράλληλα η Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εξετάζει εάν η εταιρεία έχει εισπράξει σημαντικές κρατικές ενισχύσεις τις οποίες οφείλει να επιστρέψει στο ελληνικό δημόσιο, άλλα 200 εκατομμύρια ευρώ.

Επίσης, με βάση τις πρόσφατες δημοσιευμένες οικονομικές καταστάσεις, η ΛΑΡΚΟ πράγματι, όπως σωστά είπατε, έχει κέρδη. Πόσα κέρδη για να έχουμε μία τάξη μεγέθους; Είναι 6,6 εκατομμύρια ευρώ. Παρουσιάζει, όμως, αρνητική καθαρή θέση δημοσιευμένη, 26,7. Σύμφωνα μάλιστα με τον τακτικό ορκωτό ελεγκτή, λογιστή, η αρνητική καθαρή θέση έπρεπε να ήταν όχι 26,7 αλλά 69,2 εκατομμύρια ευρώ. Γράφει και στην έκθεση ελέγχου που έχει καταθέσει ότι υπάρχει σημαντική αμφιβολία για την ικανότητα της εταιρείας να συνεχίσει απρόσκοπτα τις δραστηριότητές της.

Σε ότι αφορά τη διασφάλιση των θέσεων εργασίας και του μέγιστου δυνατού τιμήματος, που είπατε, από την πώληση του προσφερομένου περιουσιακού στοιχείου, σημειώνουμε: Πρώτον, η λύση που τελικά θα προταθεί από το ΤΑΥΠΕΔ θα συνεκτιμήσει την ανάγκη διατήρησης και ενδεχόμενης μακροπρόθεσμης αύξησης του εργατικού δυναμικού, των θέσεων απασχόλησης. Αυτό αποτελεί προτεραιότητα και της Κυβέρνησης. Δεύτερον, ο επενδυτής θα πρέπει να συνεχίσει να προμηθεύεται μετάλλευμα από την εταιρεία με βάση τα σχετικά μεταλλευτικά δικαιώματα που αυτή τη στιγμή διαθέτει. Τρίτον, ο επενδυτής θα πρέπει να δεσμευθεί για την υλοποίηση επενδύσεων περιβαλλοντικής προστασίας. Τέταρτον, ο επενδυτής θα επιλεγεί μέσω διεθνούς ανοικτού πλειοδοτικού διαγωνισμού με τήρηση όλων των κανόνων διαφάνειας σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή και Κοινοτική νομοθεσία.

Περαιτέρω σύμφωνα με το νόμο του 2011 το ΤΑΥΠΕΔ υποχρεούται να προβεί στη διενέργεια ανεξάρτητης αποτίμησης του περιουσιακού στοιχείου πριν την πώλησή του, η οποία είναι ευνόητο ότι θα πρέπει να αποφέρει υψηλότερα έσοδα, ενώ ο όποιος σχεδιασμός τελεί υπό την αποδοχή από τη Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Κύριε συνάδελφε, την ευαισθησία και των δυο μας για την πορεία της εταιρείας, λαμβάνοντας υπόψη και τους πολίτες των νομών μας, τη θεωρώ δεδομένη. Την αναφέρατε και εσείς. Θεωρώ δεδομένη, όμως, και τη σταθερότητα των θέσεών μας.

Είχαμε βρεθεί και υπάρχει σχετικό δελτίο τύπου δικό σας, όταν ήσασταν Υπουργός Τουριστικής Ανάπτυξης τον Μάιο του 2009 στο οποίο τότε λέγατε και προτείνατε την αποκρατικοποίηση της εταιρείας, ακολουθώντας μάλιστα το μοντέλο της Ολυμπιακής που ήταν απόλυτα επιτυχημένο και για την εταιρεία και για τους εργαζόμενους και θεωρώ συνεπώς ότι είμαστε στην ίδια πλευρά αυτή τη στιγμή.

Σε ό,τι αφορά τη στάση της Κυβέρνησης για τα άλλα θέματα που είπατε, όπως αυτή την εκφράζω σήμερα με τη δική μου παρουσία, αυτή έχει προσφάτως αναδειχθεί και καταδειχθεί. Στο θέμα της διοίκησης, όταν δεν εφαρμόζονται οι νόμοι, πρέπει η πολιτεία να παρεμβαίνει. Και αυτό έκανε η Κυβέρνηση Σαμαρά. Παρεμβήκαμε, όταν είδαμε ότι δεν εφαρμόζονται οι νόμοι.

Στο πρόβλημα δε που αναφέρατε, που ανέκυψε τον Ιούνιο, με τη χρήση των εδαφικών εκτάσεων της εταιρείας και εκεί έδειξε την βούλησή της η ηγεσία της νυν Κυβέρνησης ως Αξιωματική Αντιπολίτευση. Βασική προϋπόθεση, όπως πολύ σωστά ξέρετε, για την παραγωγική λειτουργία της εταιρείας είναι η εδαφική ακεραιότητά της, δηλαδή, η χρήση του οικοπέδου στη Λάρυμνα. Με τη λήξη της σύμβασης οι εκτάσεις αυτές θα περιέρχονταν, σύμφωνα -όπως πολύ σωστά είπατε- με το ΤΑΙΠΕΔ, στην κυριότητα του δημοσίου, άνευ αποζημίωσης του δημοσίου και της εταιρείας, δηλαδή. Τότε υπήρξε παρέμβαση του νυν Πρωθυπουργού, μέσω του ομιλούντος, στην Υπηρεσιακή Κυβέρνηση, η οποία επέδειξε αποφασιστικότητα και διορατικότητα και προχώρησε στην παράταση των συμβάσεων. Η λύση που δόθηκε διευθέτησε προσωρινά το πρόβλημα, αλλά δεν το έλυσε.

Τι χρειάζεται τώρα για να διασφαλίσουμε το μέλλον; Ένα μέλλον για τη ΛΑΡΚΟ απαιτεί ρεαλιστικές προσεγγίσεις, δραστικές προσαρμογές, διορατικές αλλαγές, με έγκυρο προγραμματισμό, αποτελεσματικό σχεδιασμό, σωστή ενημέρωση και συνεργασία όλων των εμπλεκομένων φορέων και των εργαζομένων -που σωστά είπατε ότι πονούν την εργασία και την επιχείρηση- για να έχουμε ένα βιώσιμο και λειτουργικό και δεσμευτικό επιχειρησιακό σχέδιο, ώστε να διασφαλιστεί η βιωσιμότητα της επιχείρησης, οι θέσεις της απασχόλησης, η περιφερειακή ανάπτυξη που μας αφορά και η πρόοδος της εθνικής οικονομίας.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Πρωτολογία

Αξιότιμε κ. Συνάδελφε,

Με την επίκαιρη και ενδιαφέρουσα ερώτηση που καταθέσατε και συζητάμε σήμερα θίγεται ένα ζήτημα που απασχολεί πολλούς συμπολίτες μας και για το οποίο έχουν εκδηλώσει το ενδιαφέρον τους αρκετοί συνάδελφοι βουλευτές.

Είναι ευκαιρία σήμερα να συζητήσουμε το θέμα και να θέσουμε τα γεγονότα σε μία σειρά, ώστε να έχουμε μια καλύτερη αντίληψη των πρωτοβουλιών. Να αναπτύξουμε τις πρωτοβουλίες της πολιτείας και να τις αξιολογήσουμε. Εξηγούμαι.

Το 2007 και μετά τις καταστροφικές πυρκαγιές που έπληξαν τους Νομούς Μεσσηνίας, Ηλείας, Αρκαδίας, Λακωνίας, Ευβοίας και Αχαΐας αποφασίστηκε η ενίσχυση των επαγγελματιών και επιχειρήσεων των προαναφερθέντων πληγέντων  περιοχών, με δύο τρόπους:

1^ος. Η επιδότηση επιτοκίου σε δάνεια ρύθμισης υφιστάμενων οφειλών και χορήγησης νέων κεφαλαίων κίνησης [αριθ. 36579/Β.1666/27.08.2007 ΦΕΚ Β’ 1740 υπουργικής απόφασης / από ΓΔΟΠ].

Ως επιτόκιο των εν λόγω δανείων ορίστηκε το εκάστοτε επιτόκιο των εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου 12μηνης διάρκειας της τελευταίας έκδοσης πριν την έναρξη της περιόδου εκτοκισμού, προσαυξημένο κατά 70% πλέον εισφοράς του Ν.128/1975.

2^ος. Η παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου σε ποσοστό 80% για το κεφάλαιο και τους τόκους των παραπάνω δανείων σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν.2322/1995 [αριθ.2/54310/0025/13.09.2007 ΦΕΚ Β’ 1858 ΥΑ / από 25^η Δ/νση του ΓΛΚ].

Ειδικότερα, η χορήγηση της εγγύησης του δημοσίου αφορούσε:

α) τη ρύθμιση των με ημερομηνία 25.08.2007 ληξιπρόθεσμων και μη οφειλών προς τα πιστωτικά ιδρύματα σε ένα νέο δάνειο 10ετούς διάρκειας, με 1^η δόση καταβλητέα στις 30/06/2010 και μέχρι ποσού των 20 εκ. ευρώ ανά επιχείρηση,

β) τη χορήγηση νέων κεφαλαίων κίνησης 5ετούς διάρκειας κατ’ ανώτατο ύψος μέχρι 35% του κύκλου εργασιών της επιχείρησης κατά το 2006, και μέχρι ποσού των 90 εκ. ευρώ ανά επιχείρηση, με 1^η δόση καταβλητέα στις 30/06/2010.

Η κατάπτωση της εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου μπορεί να ζητηθεί σε περίπτωση μη καταβολής τριών συνεχόμενων δόσεων με τους αναλογούντες τόκους, οπότε ολόκληρο το ποσό του δανείου καθίσταται ληξιπρόθεσμο και απαιτητό.

Τα προαναφερθέντα αφορούν 8.868 επαγγελματίες και επιχειρήσεις, και το συνολικό ύψος της εγγυητικής ευθύνης του Ελληνικού Δημοσίου ανέρχεται κοντά στα 727 εκατ. ευρώ.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Οι πολίτες των εν λόγω περιοχών είχαν την επιλογή να αποφασίσουν είτε να λάβουν μόνο την επιχορήγηση του επιτοκίου, είτε να λάβουν και την επιχορήγηση του επιτοκίου και την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.

Δημιουργήθηκαν, δηλαδή, δύο κατηγορίες.

Από το 2010 θεσπίστηκαν μια σειρά από νέες ρυθμίσεις με στόχο την αρωγή των δανειοληπτών και των δύο κατηγοριών.

Ειδικότερα, με τον Ν.3816/2010 [(ΦΕΚ Α’ 6)/Άρ.2,§7], ορίστηκε ότι τα δάνεια που είχαν συναφθεί με επιδότηση επιτοκίου και παροχή εγγύησης του Ελληνικού Δημοσίου [αριθ. 2/54310 απόφασης] δικαιούνταν να ζητήσουν αναστολή επί 2ετία και αναδρομικά από 1.1.2010 της χρεολυτικής αποπληρωμής του άληκτου κεφαλαίου με αντίστοιχη παράταση της συμβατικής διάρκειας του δανείου, και καταβολή των τόκων στη διάρκεια της αναστολής  σύμφωνα με την περιοδικότητα εκτοκισμού που προβλέπεται στην σύμβαση.

Στη συνέχεια, η ρύθμιση αυτή εφαρμόστηκε και στις περιπτώσεις των δανειοληπτών που είχαν λάβει δάνεια μόνο με την επιδότηση του επιτοκίου [αριθ. 36579 απόφασης].

Στη συνέχεια με εγκύκλιο του Υφυπουργού Οικονομικών στις 17 Μαρτίου του 2010 [αριθ.2/16553/0025/17.3.2010] διευκρινίστηκε ότι, μετά τη γενόμενη αναστολή, η αποπληρωμή των δανείων με την εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου, τόσο της ρύθμισης οφειλών όσο και των νέων κεφαλαίων κίνησης,  θα γίνει με 1^η  δόση στις 30/06/2012, και τελευταία στις 31/12/2019 και 31/12/2014 αντίστοιχα.

Παράλληλα, το Υπουργείο Οικονομικών, αναγνωρίζοντας τις επιπτώσεις που θα είχαν στη δημοσιονομική προσπάθεια της χώρας ενδεχόμενες καταπτώσεις των εγγυημένων δανείων, προχώρησε στις 25 Ιουλίου του 2012 στην τροποποίηση των όρων αποπληρωμής των εγγυημένων από το Ελληνικό Δημόσιο δανείων (2/54310) με την [αριθ. 2/22475/0025/25.04.2012 (ΦΕΚ Β’ 1346) απόφαση.

Συγκεκριμένα, παρασχέθηκε στους κατόχους των εν λόγω δανείων η ευχέρεια αναστολής της καταβολής των δόσεων του 2012, προσαυξάνοντας ισόποσα τις 2 εναπομείνασες δόσεις.

Επιπρόσθετα, η αρμόδια υπηρεσία του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, έχει ξεκινήσει τη διαδικασία έκδοσης  Υπουργικής Απόφασης για τη χορήγηση τρίμηνης επιπλέον προθεσμίας, για την υποβολή αιτημάτων εκ μέρους των ενδιαφερομένων προς τα πιστωτικά ιδρύματα (μέχρι τις 30/09/2012), στο πλαίσιο της 2/22475/0025/25.4.2012.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Ήδη έχω μακρηγορήσει, καθώς τα στοιχεία είναι πολλά και το θέμα πολύπλοκο.

Θα ολοκληρώσω την απάντησή μου κατά τη δευτερολογία.

Δευτερολογία

Αξιότιμε κ. Συνάδελφε,

Με έγγραφό του το Υπουργείο Οικονομικών προς την Ένωση Ελληνικών Τραπεζών και την Ένωση Συνεταιρικών Τραπεζών Ελλάδας, παρασχέθηκαν διευκρινήσεις σχετικά με την εφαρμογή της προαναφερόμενης τροποποιητικής υπουργικής απόφασης, σε απάντηση ερωτημάτων τα οποία είχαν υποβληθεί στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους (25^η Δ/νση Κίνησης Κεφαλαίων, Εγγυήσεων, Δανείων και Αξιών) εκ μέρους των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Επισημαίνουμε ότι, στο πλαίσιο εφαρμογής της Υπουργικής Απόφασης του Ιουλίου του 2012, όλα τα αιτήματα των ενδιαφερομένων που θα υποβληθούν  εμπροθέσμως στα πιστωτικά ιδρύματα, θα εξεταστούν αρμοδίως από την 25^η Δ/νση του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους προκειμένου να παρασχεθεί η τελική έγκριση για την υπαγωγή των εν λόγω δανειοληπτών στην αναστολή της καταβολής των οφειλόμενων δόσεων του έτους 2012.

Εν συνεχεία τα πιστωτικά ιδρύματα θα κληθούν να υλοποιήσουν την ανωτέρω έγκριση, υπογράφοντας τις σχετικές δανειακές πράξεις με τους δανειολήπτες, με τις οποίες δύνανται να ρυθμίζονται και τα ζητήματα επιστροφής ποσών τα οποία ενδεχομένως έχουν παρακρατηθεί από τους λογαριασμούς των δανειοληπτών εκ μέρους των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Συνεπώς, όπου κριθεί θα επιστραφούν τα χρήματα από τα πιστωτικά ιδρύματα στους δικαιούχους δανειολήπτες.

Τέλος, αναφορικά με τα μη εγγυημένα χορηγηθέντα δάνεια, το Υπουργείο Οικονομικών διερευνά την πιθανότητα άμεσης τροποποίησης της σχετικής Υπουργικής Απόφασης κατά τρόπο παρεμφερή με αυτά των εγγυημένων.

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι,

Στα λίγα λεπτά που είχα στη διάθεσή μου σας ανέπτυξα μια σειρά από ρυθμίσεις που ανέλαβε το Υπουργείο Οικονομικών για την αρωγή στους συμπολίτες μας των περιοχών που επλήγησαν από τις πυρκαγιές του 2007.

Από τις πρωτοβουλίες αυτές καθίσταται ξεκάθαρη η σταθερή πρόθεση βοηθείας και συμπαράστασης.

Και προς την κατεύθυνση αυτή συνεχίζουμε να αναζητούμε λύσεις.

O Αναπληρωτής Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας κατά την εισήγησή του στη συζήτηση του Νομοσχεδίου με τίτλο «Περιστολή δημοσίων δαπανών, ρύθμιση θεμάτων δημοσιονομικών ελέγχων και άλλες διατάξεις» στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Στόχος της παρούσας νομοθετικής πρωτοβουλίας, η οποία και αποτελεί κρίκο μιας αλυσίδας επερχόμενων νομοθετικών  πρωτοβουλιών, είναι η συμβολή στην Εθνική προσπάθεια για δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία.

Πρόκειται για την αφετηρία της μεγάλης προσπάθειας που έχει άξονα τη σύζευξη της δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της οικονομίας ώστε να ξεφύγουμε από τον φαύλο κύκλο των ελλειμμάτων και της ύφεσης.

Και αυτό διότι η δημοσιονομική προσαρμογή, αν και αναγκαία, δεν είναι από μόνη της ικανή συνθήκη για τη διέξοδο από τα αδιέξοδα.

Συνεπώς για την έξοδο από την κρίση κινούμαστε προς δύο κατευθύνσεις.

Από τη μία πλευρά επιδιώκουμε, με μέτρα και πολιτικές που στοχεύουν στην ενίσχυση της ρευστότητας, να περιορίσουμε τις επιπτώσεις της ύφεσης στο δημοσιονομικό έλλειμμα.

Δηλαδή να αντιμετωπίσουμε την κυκλική διάσταση του ελλείμματος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο οι προτεραιότητες της Κυβέρνησης είναι ο εμπλουτισμός της οικονομικής πολιτικής με μέτρα ανάσχεσης της ύφεσης και τόνωσης της αναπτυξιακής διαδικασίας, καθώς και η υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών και αποκρατικοποιήσεων που για μεγάλη περίοδο ήταν εκτός ημερήσιας διάταξης.

Από την άλλη πλευρά στοχεύουμε, με τον προσανατολισμό της δημοσιονομικής πολιτικής στο «ξερίζωμα» των πρακτικών της σπατάλης και στον εξορθολογισμό της δημόσιας δαπάνης, να επιδράσουμε συρρικνωτικά και στη δεύτερη διάσταση του ελλείμματος, στο διαρθρωτικό έλλειμμα.

Έτσι επιτυγχάνουμε αμφίπλευρα και βιώσιμα τη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο η δημοσιονομική πολιτική του Υπουργείου Οικονομικών και, ειδικότερα, του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους είναι η προώθηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας ώστε να επιτευχθεί η διατηρήσιμη εναρμόνιση του δημοσίου τομέα στις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.

Συνιστά βασική πολιτική επιλογή, με ξεκάθαρο ιδεολογικό υπόβαθρο, ώστε να μπορέσει η χώρα να σταθεί στα πόδια της.

Να νοικοκυρευτεί, να ορθοποδήσει και να μπορεί να πορεύεται χωρίς δανειακές ανάγκες οι οποίες θα αποτελούν βαρίδια στην πορεία της.

Οφείλουμε, συνεπώς, να πετύχουμε τόσο τον περιορισμό του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα, όσο και τη βελτίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του ώστε να αυξηθεί η αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών.

Σ’ αυτή τη φιλοσοφία για τη δημοσιονομική πολιτική εντάσσεται το περιεχόμενο του υπό συζήτηση Νομοσχεδίου που αφορά τη ρύθμιση θεμάτων που σχετίζονται με την ταχεία και αποτελεσματική εφαρμογή των δημοσιονομικών ελέγχων και την προώθηση διατάξεων για την περιστολή των δημοσίων δαπανών. Σε τρεις κατευθύνσεις:

1η. Η πρώτη αφορά τη βελτίωση των δημοσιονομικών ελέγχων νέου τύπου.

Ειδικότερα, προωθούνται βελτιωτικές τροποποιήσεις στο ν. 3492/2006 που διαμόρφωσε το σύστημα δημοσιονομικών ελέγχων, το οποίο, προσαρμοσμένο στις διεθνείς πρακτικές και τα ελεγκτικά πρότυπα, φιλοδοξεί να συμβάλει αποτελεσματικά στην εξυγίανση των δομών και τη διαφάνεια της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης.

2η. Η δεύτερη αφορά τη μείωση, μετά από οδηγία του Πρωθυπουργού κ. Αντώνη Σαμαρά, της δημόσιας δαπάνης για τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος. Καταργούνται από τις αρχές Σεπτεμβρίου τα έξοδα παράστασης του Προέδρου της Κυβέρνησης, του Αρχηγού της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης, του Προέδρου της Βουλής και όλων των μελών του Υπουργικού Συμβουλίου, και εξισώνονται οι απολαβές τους με αυτές του Βουλευτή.

3η.  Η τρίτη αφορά τη μείωση των μισθωμάτων που καταβάλλουν το Δημόσιο και οι φορείς του δημοσίου τομέα για τη μίσθωση ακινήτων που στεγάζουν τις υπηρεσίες τους».