Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ημερίδα του ΚΕΠΕ «Προκλήσεις και Προοπτικές της Ελληνικής Οικονομίας»

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ημερίδα του ΚΕΠΕ «Προκλήσεις και Προοπτικές της Ελληνικής Οικονομίας»

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω το Κέντρο Προγραμματισμού και Οικονομικών Ερευνών και τον Πρόεδρο κ. Φίλιππα για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να συμμετάσχω στη σημερινή ημερίδα.

Να καταθέσω τις σκέψεις μου για τις προκλήσεις και τις προοπτικές της Ελληνικής Οικονομίας σε μία κρίσιμη στιγμή της συλλογικής προσπάθειας εξόδου από την κρίση.

Κρίση που ταλανίζει τη χώρα τα τελευταία χρόνια.

Ωστόσο, κάθε αναφορά στις προκλήσεις της οικονομίας, προϋποθέτει τον εντοπισμό και την αναγνώριση των προβλημάτων και των παθογενειών του εγχώριου υποδείγματος.

Παθογένειες μακροχρόνιες, εμφανείς αλλά και υποβόσκουσες, στο αξιακό, θεσμικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πεδίο.

Παθογένειες που καλούμαστε, και πρέπει, να ξεπεράσουμε, το ταχύτερο δυνατόν με όσο γίνεται μικρότερο κοινωνικό και οικονομικό κόστος.

Κυρίες και Κύριοι,

Οι χρόνιες, δομικές και, κυρίως, ενδογενείς αδυναμίες στο πεδίο της οικονομίας ήταν και είναι σε όλους μας γνωστές.

Ειδικά στον ακαδημαϊκό και πανεπιστημιακό χώρο, όπου πολλοί συνάδελφοι έχουν ασχοληθεί εκτενώς με το θέμα.

Επιγραμματικά, αυτές ήταν, και, εν μέρει, εξακολουθούν να είναι:

  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας του ιδιωτικού και του δημοσίου τομέα.
  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Η εξάρτηση της ανάπτυξης σχεδόν αποκλειστικά από την κατανάλωση [(από το 72,2% του ΑΕΠ την περίοδο 1975-1976 έφτασε στο 95% του ΑΕΠ την περίοδο 2009-2010 (Χαλικιάς, ΚΕΠΕ, Οικονομικές Εξελίξεις, Οκτώβριος 2013)].

Η Ελλάδα, συνεπώς, λειτούργησε επί πολλές δεκαετίες, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Οι συνθήκες αυτές επιδεινώθηκαν μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης το 2008 και τη διάχυσή της στην Ευρώπη.

Οι εξελίξεις αυτές «πυροδότησαν», τα επί μακρόν υπαρκτά και υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη της Ελληνικής οικονομίας.

Τα αποτελέσματα, ωστόσο, θα ήταν διαφορετικά εάν η Ευρώπη είχε εγκαίρως μηχανισμούς αντίδρασης και αντιμετώπισης μιας τέτοιας κρίσης.

Δυστυχώς, όμως, δεν είχε.

Δυστυχώς, η κρίση βρήκε το εγχείρημα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) ημιτελές, και τις ηγεσίες της Ευρωζώνης αδυνατούσες να διαχειριστούν τα προβλήματα που προέκυπταν.

Η παγκόσμια οικονομική κρίση αντιμετωπίστηκε από την Ευρώπη με αργά αντανακλαστικά, με αποτέλεσμα στις κρίσιμες στιγμές η απουσία συλλογικής και συντονισμένης αντίδρασης να αναγκάσει τις εθνικές οικονομίες σε σπασμωδικές και μεμονωμένες κινήσεις περιορισμένης αποτελεσματικότητας.

Δεν έγινε, δηλαδή, εγκαίρως αντιληπτό ή αποδεκτό ότι η κρίση ήταν και είναι «συστημική».

Ότι απειλεί την ίδια τη βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος και του ενιαίου οικοδομήματος.

Αυτή, βέβαια, η χρονική υστέρηση εντοπίστηκε και στο εσωτερικό της χώρας.

Όπως έχω αναφέρει και κατά το παρελθόν, μερικοί, παραγνώρισαν τις επικείμενες συνέπειες της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης και μιλούσαν αποκλειστικά για «ελληνική κρίση», αδιαφορούσαν για τη συγκρότηση μετώπου για την αντιμετώπιση των δυσκολιών που είχαν χτυπήσει την πόρτα μας και ευαγγελίζονταν πολιτικές δημοσιονομικού επεκτατισμού.

Η πορεία των γεγονότων είναι σε όλους μας γνωστή.

Η κρίση δανεισμού, η προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης και η εφαρμογή ενός «ασφυκτικού» Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής από το 2010.

Κυρίες και Κύριοι,

Η Ελληνική οικονομία, κατά την τριετία που ακολούθησε την ένταξη στο Μηχανισμό Στήριξης, έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Πρόκειται για μία περίοδο όπου οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες τόσο σε όρους δημοσιονομικού εγχειρήματος, όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Ωστόσο, το εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής της συγκεκριμένης περιόδου μπορεί να διαχωριστεί σε δύο φάσεις.

Σε δύο φάσεις προσαρμογής, όπου η κάθε μία ανταποκρίνεται και σε διαφορετική προσέγγιση.

Συγκεκριμένα, το πρώτο «Μνημόνιο», όπως έχουμε συνηθίσει να αποκαλούμε το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, δομούσε τη δημοσιονομική προσαρμογή, κυρίως, στο σκέλος των φορολογικών εσόδων και όχι στο σκέλος των δαπανών, παραγκωνίζοντας τη σημασία των δομικών διαρθρωτικών αλλαγών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ απουσίαζαν ή δεν εφαρμόζονταν πρωτοβουλίες για την τόνωσης της αγοράς και της πραγματικής οικονομίας.

Τα αποτελέσματα αυτής της προσέγγισης προσαρμογής είναι γνωστά.

Μεγαλύτερη από την αναμενόμενη ύφεση, απόκλιση από τους στόχους, σημαντικές αστοχίες στην αποτελεσματικότητα των μέτρων και πλήγμα στην αξιοπιστία του εγχειρήματος.

Αξίζει να συγκρίνουμε τις αρχικές μακροοικονομικές προβλέψεις του Προγράμματος, το Μάιο του 2010, με την πραγματικότητα.

Ενδεικτικά, ενώ η αρχική πρόβλεψη για την οικονομική δραστηριότητα εκτιμούσε ανάπτυξη 1,1% το 2012, το αποτέλεσμα τελικά ήταν ύφεση 6,4%.

Ενώ η αρχική πρόβλεψη για την ανεργία ήταν για 14,8% το 2012, το αποτέλεσμα ήταν αυτή να ξεπεράσει το 24%.

Αντίστοιχες είναι και οι αποκλίσεις από τους δημοσιονομικούς στόχους.

Αυτή, η πρώτη προσέγγιση, τροποποιήθηκε κατά το δεύτερο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, το δεύτερο «Μνημόνιο», και, ειδικότερα, στη διάρθρωση του δημοσιονομικού εγχειρήματος, όπως αυτό διαμορφώθηκε το Νοέμβριο του 2012.

Έτσι, το δημοσιονομικό εγχείρημα βασίζεται κατά τα 2/3 στο σκέλος των δαπανών, συμβάλλοντας, όπως προκύπτει και από τη διεθνή βιβλιογραφία, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και διατηρησιμότητάς του.

Παράλληλα, το δημοσιονομικό εγχείρημα εμπλουτίζεται από τις διαρθρωτικές αλλαγές στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα, από τις πρώτες αποκρατικοποιήσεις, από τις στοχευμένες κινήσεις για την τόνωση της δραστηριότητας της πραγματικής οικονομίας (όπως είναι, μεταξύ άλλων, η πληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών, η επιτάχυνση της απορρόφησης κοινοτικών πόρων, κ.ά.).

Προς την κατεύθυνση αυτή θα μπορούσαν να καταγραφούν και οι πρώτες κινήσεις αποκλιμάκωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.

Είναι γεγονός ότι φέτος, για πρώτη φορά την τελευταία περίοδο, επήλθαν στοχευμένες ελαφρύνσεις σε φόρους.

Τέτοιες ελαφρύνσεις είναι η μείωση κατά 15% στο Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων και η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση.

Είναι ξεκάθαρο, συνεπώς, ότι μεταξύ πρώτου και δεύτερου «Μνημονίου» η συνταγή διαφοροποιήθηκε, στο μέτρο πάντα του εφικτού και μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής πολιτικής είναι οι στόχοι που έχουν τεθεί, να επιτυγχάνονται.

Και μάλιστα χωρίς τη λήψη πρόσθετων οριζόντιων μέτρων, όπως συνέβαινε στο παρελθόν.

Συγκεκριμένα, ενδεικτικά, εκτιμάται ότι εφέτος θα υπάρξει ένα μικρό αλλά βιώσιμο πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους, τουλάχιστον, 400 εκατ. ευρώ.

Και επιμένω ότι πρόκειται για συντηρητική εκτίμηση.

Η συγκεκριμένη, μάλιστα, επίδοση σε όρους κυκλικά διορθωμένου πρωτογενούς πλεονάσματος είναι η υψηλότερη μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωζώνης.

Επίσης, η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται.

Ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των ανέργων έχει μειωθεί σημαντικά από τα μέσα του 2012.

Συγκεκριμένα, από 42,8% που ήταν τον Ιούλιο του 2012 περιορίστηκε στο 10,1% τον Ιούλιο του 2013, υποδηλώνοντας ότι δύναται να σταθεροποιηθεί και υπό προϋποθέσεις να μειωθεί.

Η ύφεση επιβραδύνεται και διαψεύδει τις αρχικές εκτιμήσεις.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αρχική πρόβλεψη ήταν για ύφεση 4,5% εφέτος.

Σήμερα αυτές οι εκτιμήσεις έχουν αναθεωρηθεί επί τα βελτίω, καθώς υπολογίζουμε η ύφεση να κλείσει στο 4%.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται και στην τελευταία έκθεση του ΚΕΠΕ, «[…] η ιδιαίτερα αρνητική δυναμική που χαρακτήριζε τις εγχώριες οικονομικές εξελίξεις μέχρι και το τέλος του 2012 φαίνεται να εξασθενεί […]», κάτι που «[…] σηματοδοτεί για πρώτη φορά μια πιθανή έναρξη πορείας εξόδου της Ελληνικής οικονομίας από το καθεστώς ύφεσης […]» και «[…] από την κρίση σε βραχυπρόθεσμο ορίζοντα […]».

Παράλληλα, για να επικαλεστώ και πάλι το Editorial της τελευταίας μελέτης του ΚΕΠΕ, και όχι εκτιμήσεις του Υπουργείου Οικονομικών, «[…] δείκτες επερχόμενης ανάκαμψης της οικονομίας γίνονται ολοένα και πιο φανεροί. Η πρώτη φάση ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών που κρίνεται επιτυχής, η συγκράτηση των καταθέσεων, η πτωτική πορεία των επιτοκίων που δημιουργεί τις προϋποθέσεις για επανεκκίνηση της οικονομικής ανάπτυξης, το πολύπλευρο ενδιαφέρον ξένων επενδυτών, η σημαντικά αυξημένη τουριστική κίνηση που καταγράφεται φέτος, η αύξηση των εξαγωγών και ένα βελτιωμένο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, η σταθεροποίηση στο Χρηματιστήριο Αθηνών, μαζί με τα θεσμικά εργαλεία της ανάπτυξης -την καλή απορρόφηση των κονδυλίων του ΕΣΠΑ και το νέο αναπτυξιακό/επενδυτικό Νόμο- αναμένεται εντός του 2013 να δημιουργήσουν μια σταθερή βάση για ένα 2014 με ανάπτυξη και εν δυνάμει αύξηση της απασχόλησης […]».

Κυρίες και Κύριοι,

Βέβαια, οι ενδείξεις αυτές είναι μικρού μεγέθους μπροστά στο τεράστιο μέγεθος θυσιών της κοινωνίας.

Πρόκειται, όμως, για θετικές ενδείξεις που ήταν αποτέλεσμα της απόφασης της Κυβέρνησης Συνεργασίας το καλοκαίρι του 2012 να επιταχύνει ώστε να βγει η χώρα το ταχύτερο δυνατόν από το ανηφορικό τούνελ, στο οποίο είχε βρεθεί.

Αυτές οι ενδείξεις αποτελούν εφαλτήριο για την επίτευξη βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων στόχων και την αντιμετώπιση νέων προκλήσεων.

Προς την κατεύθυνση αυτή οι προτεραιότητες είναι:

1η Προτεραιότητα: Η επίτευξη υψηλών και διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων.

α) Για το 2014, αυτό θα επιτευχθεί μέσω του εμπλουτισμού της ακολουθούμενης πολιτικής με διαρθρωτικές και στοχευμένες κινήσεις που θα διασφαλίσουν την επίτευξη των στόχων που έχουν τεθεί για την επόμενη χρονιά.

Μεταξύ αυτών των ενεργειών είναι:

  • Οι παρεμβάσεις και τα οφέλη που θα προκύψουν από την τεκμηριωμένη, με βάση και σχετικές μελέτες του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, βελτίωση της φορολογικής συμμόρφωσης και διοίκησης.
  • Οι στοχευμένες παρεμβάσεις στις μισθολογικές δαπάνες νομικών προσώπων που δεν έχουν εναρμονιστεί με το ισχύον νομικό καθεστώς ώστε να εφαρμοστεί πλήρως και ορθώς το ενιαίο μισθολόγιο.
  • Οι διαρθρωτικές κινήσεις στο σκέλος των δαπανών όλων των εποπτευόμενων φορέων των Υπουργείων που παρουσιάζουν αποκλίσεις από τις αρχές και τους κανόνες της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.
  • Οι παρεμβάσεις για τον περιορισμό της αδήλωτης εργασίας και την αυστηροποίηση του πλαισίου ελέγχου των δηλωθεισών και καταβληθεισών εισφορών.

β) Από εφέτος, και για τα επόμενα χρόνια, με τη θεσμική ενδυνάμωση κανόνων και πρακτικών χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και πειθαρχίας.

Έτσι, παράλληλα με τις θεσμικές πρωτοβουλίες που λάβαμε μετά το καλοκαίρι του 2012, ήδη προχωρούμε:

  • Στην επικαιροποίηση και αναμόρφωση του πλαισίου δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας, προκειμένου να εναρμονιστεί το υφιστάμενο εθνικό νομικό πλαίσιο με τα ισχύοντα στην Ευρωζώνη, και όπου είναι δυνατόν να τα υπερβαίνει.
  • Στο σχεδιασμό ενός ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου, το οποίο θα αποτελείται από έγκριτους και υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακούς που θα αξιολογεί, μεταξύ άλλων, το μακροοικονομικό σενάριο επί του οποίου θα δομείται η δημοσιονομική πολιτική, τα συστατικά της δημοσιονομικής πολιτικής, την επίτευξη των στόχων του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου και τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.

Επίσης, επεξεργαζόμαστε ο νέος αυτός θεσμός, να αξιολογεί και να ποσοτικοποιεί σε όρους δημοσιονομικών και μακροοικονομικών επιπτώσεων τα οικονομικά προγράμματα των πολιτικών κομμάτων κατά την προεκλογική περίοδο.

Θεωρούμε ότι μία τέτοια σημαντική θεσμική πρωτοβουλία θα συμβάλλει καθοριστικά στην εξάλειψη φαινομένων «λαϊκισμού» και «πλειοδοσίας παροχών» που χαρακτήρισαν τις εκλογικές αναμετρήσεις του παρελθόντος.

Φαινόμενα που, δυστυχώς, ταλάνισαν την Ελληνική οικονομία και κοινωνία.

2η Προτεραιότητα: Η σταθεροποίηση της οικονομίας εφέτος, η ανάταξη το 2014 και η επίτευξη διατηρήσιμης ανάπτυξης για τα επόμενα χρόνια.

Είναι γνωστό, ότι η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία, αν και αναγκαία, δεν αποτελεί από μόνη της ικανή συνθήκη για την έξοδο από την κρίση.

Προς την κατεύθυνση αυτή απαιτείται ο περαιτέρω εμπλουτισμός του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές και διαρθρωτικές πρωτοβουλίες που θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης.

Που θα καταφέρουν να επιτύχουν την αντιμετώπιση, παράλληλα με την διαρθρωτική, και της κυκλικής διάστασης του δημοσιονομικού προβλήματος.

Στόχος είναι η βιώσιμη ανάπτυξη που θα εδράζεται στην αύξηση των επενδύσεων και την ενίσχυση των εξαγωγών.

Και με τη διατήρηση της κατανάλωσης σε υψηλά επίπεδα, έχοντας, όμως, σημαντικά μικρότερο συντελεστή βαρύτητας στη διαμόρφωση του ΑΕΠ.

Για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται προσήλωση σε πεδία, όπως:

  • Η απορρόφηση των ευρωπαϊκών προγραμμάτων και η αποτελεσματική αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων.
  • Η αξιοποίηση όλων των διαθέσιμων χρηματοδοτικών εργαλείων, όπως τα προγράμματα της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και τις εισαγωγικές / εξαγωγικές επιχειρήσεις, τα «ομόλογα-έργου», τα προγράμματα του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων για μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις, το Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο κ.ά.
  • Η αποκατάσταση ομαλών συνθηκών ρευστότητας μετά την ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης και αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος.
  • Η προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και αναδιάρθρωσης πολλών επιχειρήσεων του Δημοσίου.
  • Η ενδυνάμωση, μέσα από θεσμικές παρεμβάσεις, των συνθηκών υγιούς ανταγωνισμού στις αγορές υπηρεσιών και προϊόντων.
  • Η περαιτέρω βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος, ώστε να ενισχυθεί η ελκυστικότητα της εγχώριας παραγωγικής διαδικασίας.
  • Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας, εστιάζοντας σε εξαγώγιμα και εξωστρεφή παραγωγικά πεδία και διαμορφώνοντας τις συνθήκες ανάδειξης ανταγωνιστικών νεοφυών επιχειρηματικών δραστηριοτήτων.
  • Η επένδυση στις νέες, ενδογενείς, πηγές ανάπτυξης, όπως είναι η έρευνα, η εκπαίδευση, η τεχνολογία, η καινοτομία, κ.ά.

Όπως, γνωρίζετε, στα πεδία που προανέφερα, έχουν γίνει, και συνεχίζουν να γίνονται, σημαντικά βήματα.

Ωστόσο, μένουν ακόμα πολλά να γίνουν για να αντιμετωπιστούν, σε όλο τους το εύρος, τα χρόνια διαρθρωτικά και δημοσιονομικά προβλήματα που καθήλωναν τη μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και δυναμική της Ελληνικής οικονομίας.

3η Προτεραιότητα: Η ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους.

Πρόκειται για ένα υπαρκτό και μείζον ζήτημα που πρέπει να προσεγγίσουμε με νηφαλιότητα και ρεαλισμό, να αποφύγουμε θολές εκτιμήσεις, δραματοποιήσεις, κορώνες, να μείνουμε στην πραγματικότητα.

Και η πραγματικότητα είναι ότι το δημόσιο χρέος εδώ και δεκαετίες έχει πολύ ισχυρή αυξητική δυναμική.

Ξεκίνησε από 22,5% του ΑΕΠ το 1980 και ανήλθε μετά την επεκτατική δημοσιονομική πολιτική που εφαρμόστηκε εκείνη τη δεκαετία, τη δεκαετία του 1980, κοντά στο 100% στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Πέριξ αυτού του επιπέδου, με κατά καιρούς αυξομειώσεις, κινήθηκε μέχρι το τσουνάμι της μεγάλης παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης που χτύπησε την Ευρώπη και την Ελλάδα.

Σήμερα, το ζήτημα της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους παραμένει ανοικτό.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση τόσο σε απόλυτο μέγεθος όσο και ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτό θα πραγματοποιηθεί με την επίτευξη διατηρήσιμων, βιώσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και με τον εμπλουτισμό του μίγματος της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής με την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων.

Παράλληλα, και εφόσον εμείς είμαστε συνεπείς προς τις δεσμεύσεις μας, θα αξιώσουμε, σύμφωνα με τις αποφάσεις του Eurogroup του Νοεμβρίου του 2012, την έμπρακτη συμβολή των εταίρων μας στην ελάφρυνση του δημοσίου χρέους.

Επιθυμούμε και επιδιώκουμε να διευθετηθεί το ζήτημα το συντομότερο δυνατό, με άμεσο και καθαρό τρόπο.

Βέβαια, είναι θέμα δυναμικό και πολυσύνθετο.

Υπάρχει μία σειρά από παράγοντες που τα επηρεάζουν.

Ρεαλιστικές λύσεις και τεχνικές υπάρχουν.

Ίσως απαιτηθούν και ισχυρότερα εργαλεία.

4η Προτεραιότητα: Η διαμόρφωση των συνθηκών για την έξοδο της χώρας στις αγορές το 2014.

Αυτή, φυσικά, η προτεραιότητα σχετίζεται και προϋποθέτει σε μεγάλο βαθμό και την επιτυχή και θετική εξέλιξη στα προαναφερθέντα πεδία, ώστε να συμβάλλουν στη δημιουργία του κατάλληλου κλίματος.

Σε συνδυασμό, λοιπόν, με τις ήδη σημαντικές δημοσιονομικές επιδόσεις και τις αισιόδοξες μακροοικονομικές ενδείξεις, προχωράμε στο σχεδιασμό χρηματοοικονομικών τεχνικών που θα καταστήσουν εφικτή την επιστροφή της Ελλάδας, εφόσον είναι έτοιμη, στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου.

Ενδεικτικά και μεταξύ άλλων, στο πλαίσιο διαχείρισης των υφιστάμενων νέων εκδόσεων, θα επιδιωχθεί, μέσω ανταλλαγών, με στόχο τη διαμόρφωση εκδόσεων αναφοράς (benchmark issues), η παροχή ρευστότητας σε επιλεγμένα σημεία της καμπύλης αποδόσεων (Liability Management Exercise-LME).

Με τον τρόπο αυτό αναμένεται η καμπύλη αποδόσεων (yield curve) των Ελληνικών κρατικών χρεογράφων να αντικατοπτρίζει καλύτερα τον κίνδυνο ρευστότητας με πτώση των αποδόσεων, τόσο στο μακρινό, αλλά ιδιαιτέρως στο μεσοπρόθεσμο τμήμα της.

Έτσι, με προσεκτικές, μεθοδικές και διορατικές κινήσεις, θεωρώ ότι το 2014 δύναται να είναι ένα κομβικό έτος για τη διευθέτηση ζητημάτων που ταλανίζουν και επιβαρύνουν την Ελληνική οικονομία.

Κυρίες και Κύριοι,

Έχω υποστηρίξει αρκετές φορές κατά το παρελθόν, ότι δεν υπάρχει «βασιλική οδός» για την εθνική αξιοπρέπεια και την ευημερία μας στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο και ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Υπάρχει μόνο μια οδός.

Η οδός που προσδιορίζεται από:

  • Την επαναδιατύπωση και την εμπέδωση ενός σύγχρονου αξιακού κώδικα.
  • Την καλλιέργεια κουλτούρας κοινωνικής και πολιτικής συνεννόησης.
  • Τη διαχρονική και αταλάντευτη εφαρμογή ενός εθνικού στρατηγικού σχεδίου, στην κατάρτιση του οποίου συμμετέχει ενεργά και το ΚΕΠΕ.
  • Την υλοποίηση σύγχρονων πολιτικών, που είναι συμβατές με το εθνικό, αλλά και το Ευρωπαϊκό, σχέδιο.
  • Την εμπέδωση και προώθηση της κοινωνικής συνοχής.
  • Την έντιμη, σκληρή, αποτελεσματική και ποιοτική εργασία από όλους μας.

Αυτή είναι η ορθή οδός.

Αυτή πρέπει να βαδίσουμε.

Και οφείλουμε να τη βαδίσουμε ανεξάρτητα από τι μας λένε και τι πράττουν οι άλλοι. 

Δείτε βίντεο από την εκδήλωση εδώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 2ο Συνέδριο Medical Devices & Diagnostics – «Navigating Through a Challenging Regulatory Climate»

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 2ο Συνέδριο Medical Devices & Diagnostics – «Navigating Through a Challenging Regulatory Climate»

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω τους διοργανωτές για την πρόσκλησή τους να παραστώ στο σημερινό Συνέδριο, καθώς μου δίδεται η ευκαιρία να εκφράσω ορισμένες σκέψεις, από την θέση του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, αναφορικά με την πορεία της παροχής υπηρεσιών υγείας στη χώρα μας.

Υπηρεσίες που αντανακλούν στο πλέον θεμελιώδες και υπέρτατο αγαθό.

Κυρίες και Κύριοι,

Αναγνωρίζουμε τα προβλήματα που παρουσιάζει το σύστημα Υγείας.

Προβλήματα διαχρονικά και σημαντικά.

Tα οποία όμως σταδιακά αντιμετωπίζουμε.

Η προσπάθεια, όμως, που καταβάλλεται, πρέπει να συνεχιστεί και να εντατικοποιηθεί.

Ιδίως σε ότι αφορά τη λειτουργία του ΕΟΠΥΥ.

Αν και η σύστασή του, μέσω της ενοποίησης των κλάδων υγείας των ασφαλιστικών ταμείων, αποτέλεσε ένα σημαντικό θετικό βήμα στον τομέα της υγείας, σχεδόν 2 χρόνια μετά την έναρξη λειτουργίας του, σημαντικά, κυρίως δομικά, προβλήματα συνεχίζουν να υφίστανται.

Ενδεικτικά, εφέτος, να σας αναφέρω ότι τα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού καταγράφουν σημαντική αύξηση των δαπανών του, κυρίως, για διαγνωστικές εξετάσεις, νοσήλια ιδιωτικών κλινικών και φυσικοθεραπείες.

Σε κάθε περίπτωση, ο εξορθολογισμός λειτουργίας του ΕΟΠΥΥ με στόχο την οικονομική του εξυγίανση και την κάλυψη των αναγκών υγείας των ασφαλισμένων ευθύνης του, αποτελεί προτεραιότητα για την Κυβέρνηση.

Κυρίες και Κύριοι,

Προς αυτή την κατεύθυνση, και με βασικό στόχο τη δημοσιονομική προσαρμογή και πειθαρχία, λειτουργεί το Υπουργείο Οικονομικών, και ειδικότερα το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους.

Πιο συγκεκριμένα, σε όλα τα πεδία της Γενικής Κυβέρνησης, άρα και στις δομές του χώρου της υγείας, προωθήθηκαν, μεταξύ άλλων, τον τελευταίο περίπου ενάμισι χρόνο:

1ον. Η επικαιροποίηση και βελτίωση του συστήματος δημοσιονομικών ελέγχων με την προσαρμογή του τόσο στις τρέχουσες συνθήκες, όσο και στις διεθνείς πρακτικές και τα ελεγκτικά πρότυπα.

2ον.  Η ενίσχυση του πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών με την παράλληλη ενεργοποίηση μηχανισμών παρακολούθησης των ΔΕΚΟ, των ΝΠΙΔ, των ΟΤΑ και των ΝΠΔΔ.

3ον. Η υπογραφή μνημονίων μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών και κάθε Υπουργείου, καθώς και μεταξύ Υπουργείων και εποπτευόμενών τους φορέων.

4ον. Η λειτουργία του Μητρώου Δεσμεύσεων, η οποία εντάσσεται στις μεταρρυθμίσεις που στοχεύουν στη διόρθωση των διαρθρωτικών προβλημάτων, που αποτελούν τη γενεσιουργό αιτία ελλειμμάτων και απλήρωτων υποχρεώσεων του Δημοσίου.

Ειδικότερα, σε ότι αφορά τα Νοσοκομεία, το σύνολό τους, όπως και ο ΕΟΠΥΥ από το Σεπτέμβριο του 2012, διατηρεί Μητρώο Δεσμεύσεων.

5ον. Η εκπόνηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Πρόκειται για παρέμβαση που στόχευε στην εδραίωση μιας μεθοδικής διαδικασίας αποπληρωμής, στη διασφάλιση της αντικειμενικότητας των επιλογών διοχέτευσης των δημοσίων πόρων και στην εδραίωση των πολιτικών που δεν θα επιτρέψουν τη δημιουργία μιας νέας «γενιάς» ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Κάτι, όμως, που δυστυχώς δεν ισχύει στο τομέα της Υγείας.

Αν και η κατάσταση βελτιώνεται.

Πιο συγκεκριμένα, και ειδικότερα όσον αφορά τον τομέα της Υγείας, το σύνολο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων στο τέλος του 2011, και οι οποίες προβλέπονται να πληρωθούν εφέτος από πόρους της Δανειακής Σύμβασης, πόρους συνολικού ύψους 8 δισ. ευρώ,  ανέρχονταν στα 3,5 δισ. ευρώ.

Εκ των οποίων:

  • 2 δισ. ευρώ αφορούν τον ΕΟΠΥΥ (1,7 δισ. ευρώ από τα αρχικά ενταχθέντα στον ΕΟΠΥΥ ταμεία και 273 εκατ. ευρώ από τα μεταγενέστερα ενταχθέντα Ταμεία).
  • 1,5 δισ. ευρώ αφορούν τα Δημόσια Νοσοκομεία (συμπεριλαμβανομένου των Πανεπιστημιακών και των Στρατιωτικών Νοσοκομείων, καθώς και του ΝΙΜΤΣ).

Μέχρι σήμερα, οι χρηματοδοτήσεις έχουν ανέλθει στο 2,7 δισ. ευρώ.

Εκ των οποίων:

  • 1,2 δισ. ευρώ στον ΕΟΠΥΥ.
  • 1,2 δισ. ευρώ στα Νοσοκομεία του ΕΣΥ.
  • 205 εκατ. ευρώ στα Στρατιωτικά Νοσοκομεία.
  • 117 εκατ. ευρώ στο ΝΙΜΙΤΣ.
  • 15 εκατ. ευρώ στα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία.

Από αυτές τις χρηματοδοτήσεις, επαναλαμβάνω συνολικού ύψους 2,7 δισ. ευρώ, έγιναν πληρωμές στα 2,2 δισ. ευρώ.

Εκ των οποίων:

  • 835 εκατ. ευρώ από τον ΕΟΠΥΥ.
  • 1,1 δισ. ευρώ από τα Νοσοκομεία του ΕΣΥ.
  • 172,4 εκατ. ευρώ από τα Στρατιωτικά Νοσοκομεία.
  • 111,3 εκατ. ευρώ από το ΝΙΜΙΤΣ.
  • 11,6 εκ. ευρώ από τα Πανεπιστημιακά Νοσοκομεία.

Είναι προφανές, συνεπώς, ότι, εξακολουθούν να υφίστανται προβλήματα.

1ον. Έχει χρηματοδοτηθεί το 61% του συνόλου των ληξιπρόθεσμων οφειλών του οργανισμού.

2ον. Έχει εξοφληθεί μόλις το 42%.

Μετά από 10 μήνες λειτουργίας του μηχανισμού αποπληρωμής ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Και παρά το γεγονός ότι στο μεταξύ, και μεταξύ άλλων, θεσπίστηκε νομοθετικά η εξόφληση των παρόχων υγείας και λοιπών προμηθευτών, με την διαδικασία των προκαταβολών, με στόχο την επιτάχυνση της διαδικασίας.

Για το λόγο αυτό, επιδιώκεται να δοθεί δυνατότητα χρηματοδότησης των φορέων προκειμένου να αποπληρωθούν και ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν μετά το τέλος του 2011 και οι οποίες δεν καλύπτονταν από το υφιστάμενο πλαίσιο.

Αρκεί οι δυνητικές υπόλοιπες οφειλές μέχρι το τέλος του 2011 να αποδειχθούν ανεπίδεκτες εξόφλησης ή οι φορείς να αναλάβουν την υποχρέωση ότι θα τις εξοφλήσουν από τον προϋπολογισμό τους και όχι από την ειδική πίστωση.

Κυρίες και Κύριοι,

Σ’ αυτή τη λογική, χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης και, παράλληλης βελτίωσης των συνθηκών παροχής υγείας, κινείται και ο Προϋπολογισμός του 2014.

Συγκεκριμένα, όσον αφορά τον ΕΟΠΥΥ, όπως εκτενέστερα θα τα έχουν αναπτύξει οι αρμοδιότεροι εμού, το Υπουργείο Υγείας έχει προχωρήσει στο σχεδιασμό δράσεων όπως:

  • Ο εξορθολογισμός των δαπανών νοσηλείας και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης.
  • Η επιτάχυνση των διαδικασιών αποπληρωμής υφιστάμενων οφειλών και εξόφλησης υποχρεώσεων τρέχοντος αλλά και προηγούμενων ετών.
  • Ο συστηματικός έλεγχος των δικαιούχων συμβεβλημένων ιδιωτών παρόχων υπηρεσιών υγείας.
  • Η συγκράτηση της δαπάνης προμηθειών ιατροτεχνολογικών υλικών και φαρμάκων.

Συγκεκριμένες παρεμβάσεις για την επίτευξη των παραπάνω αποτελούν:

  • Η εφαρμογή κλιμακούμενου ποσοστού επιστροφής (rebate) και η εφαρμογή μηχανισμού αυτόματης επιστροφής (claw-back) για νοσήλια, διαγνωστικές εξετάσεις και φυσικοθεραπείες.
  • Η ανάθεση σε ιδιωτικές ελεγκτικές εταιρίες του ελέγχου των παραστατικών και των αναγκαίων δικαιολογητικών, καθώς και η εκκαθάριση των λογαριασμών μεταξύ του ΕΟΠΥΥ και των συμβεβλημένων με αυτόν παρόχων υπηρεσιών υγείας.
  • Η σύσταση Επιτροπής Διαπραγμάτευσης και η αναθεώρηση του υφιστάμενου συστήματος Κλειστών Ενοποιημένων Νοσηλίων (ΚΕΝ).

Κυρίες και Κύριοι,

Και ο χώρος της υγείας, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι έχει συνεισφέρει στο δημοσιονομικό εγχείρημα της χώρας για την έξοδο από το ανηφορικό τούνελ στο οποίο βρέθηκε από την άνοιξη του 2010.

Εγχείρημα που δομείται στις τεράστιες θυσίες που κατέβαλαν οι πολίτες τόσο σε όρους δημοσιονομικής προσαρμογής, όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Όμως, από εφέτος αυτές οι θυσίες άρχισαν να πιάνουν τόπο, και σε συνδυασμό με τον εμπλουτισμό του δημοσιονομικού εγχειρήματος με πολιτικές για την ανάπτυξη διαμορφώνονται οι πρώτες ενδείξεις για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση.

Με τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2014 αυτά τα πρώτα σημαντικά επιτεύγματα κεφαλαιοποιούνται, παγιώνοντας τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και ενδυναμώνοντας τις συνθήκες για τη σταδιακή επιστροφή σε τροχιά ανάπτυξης.

Κυρίες και Κύριοι,

Στη νέα πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μας, έχει ιδιαίτερη σημασία ο επανακαθορισμός του ρόλου και της ευθύνης όλων μας.

Πολιτών, κοινωνίας, κράτους, πολιτικής και αγοράς.

Υπάρχουν σημαντικά βήματα ακόμα να γίνουν για τη βελτίωση των θεσμών, το σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικής, πολιτικών και δράσεων, με αυτοδέσμευση των πολιτικών δυνάμεων για την επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων.

Και σ’ αυτή την προσπάθεια θεωρώ ότι πρέπει να συμμετέχουμε όλοι.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στη συνεδρίαση της Πολιτικής Επιτροπής της Νέας Δημοκρατίας

Αγαπητές Φίλες, Αγαπητοί Φίλοι,

Αυτές τις ημέρες συζητούμε στη Βουλή το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2014.

Προϋπολογισμού που διαμορφώνεται σε ένα περιοριστικό περιβάλλον, αλλά με εμφανή πλέον σημάδια σταδιακής μακροοικονομικής και δημοσιονομικής σταθεροποίησης.

Το περιοριστικό είναι συνέπεια των χειρισμών της άνοιξης του 2010.

Ενώ η τάση σταθεροποίησης είναι αποτέλεσμα των πρωτοβουλιών που ανελήφθησαν από την Ελληνική Κυβέρνηση, από το καλοκαίρι του 2012, όταν υπήρχαν συνθήκες συσσωρευμένης αβεβαιότητας και ασφυξίας.

Το Προσχέδιο λαμβάνει υπόψη τις πρώτες θετικές ενδείξεις που καταγράφησαν εφέτος, σε συνέχεια και ως αποτέλεσμα των μεγάλων θυσιών της Ελληνικής κοινωνίας.

Ενσωματώνει την τροποποίηση της διάρθρωσης του δημοσιονομικού εγχειρήματος, όπως αυτό διαμορφώθηκε το Νοέμβριο του 2012.

Στο μέτρο πάντα του εφικτού και μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο που είχε, τότε, διαμορφωθεί.

Εγχείρημα που βασίζεται κυρίως στο σκέλος των δαπανών, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και διατηρησιμότητάς του.

Παράλληλα όμως, η δημοσιονομική προσαρμογή εμπλουτίζεται με τις διαρθρωτικές αλλαγές στη σφαίρα του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα, με τις πρώτες αποκρατικοποιήσεις, με τις στοχευμένες κινήσεις για την τόνωση της πραγματικής οικονομίας.

Προς αυτή την κατεύθυνση καταγράφονται και οι πρώτες κινήσεις αποκλιμάκωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.

Είναι γεγονός ότι εφέτος, για πρώτη φορά την τελευταία περίοδο, επήλθαν στοχευμένες ελαφρύνσεις σε φόρους, όπως είναι η μείωση κατά 15% στο Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων και η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση.

Και προσπαθούμε και για άλλες.

Φίλες και φίλοι,

Τον τελευταίο χρόνο η κατάσταση σταθεροποιείται.

Η χώρα, σήμερα, βρίσκεται σε καλύτερο σημείο και μπορεί να ελπίζει για το μέλλον της.

Η Κυβέρνηση επέδειξε συνδυασμό λογικής, διορατικότητας, τόλμης και αποτελεσματικότητας.

Έδωσε δείγματα ότι η χώρα περνά, με αποφασιστικότητα, στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Ως αποτέλεσμα αυτών, το 2013:

1ον. Η ύφεση επιβραδύνεται και αναθεωρούνται, επί τα βελτίω, οι αρχικές εκτιμήσεις.

2ον. Ο ρυθμός αύξησης της ανεργίας περιορίζεται.

Βέβαια η ανεργία παραμένει πολύ υψηλή και αυτό αποτελεί μείζον πρόβλημα.

3ον. Επιτυγχάνονται οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής.

Για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Χωρίς τη λήψη πρόσθετων οριζόντιων μέτρων.

Εκτιμάται ότι εφέτος θα υπάρξει ένα μικρό, βιώσιμο πρωτογενές πλεόνασμα.

Σύμφωνα δε με όλες τις Εκθέσεις, και την τελευταία του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, η Ελλάδα θα είναι, εφέτος, η καλύτερη Ευρωπαϊκή χώρα σε όρους κυκλικά διορθωμένου πρωτογενούς αποτελέσματος, εξαιρώντας, δηλαδή την επίδραση της ύφεσης και άλλων συγκυριακών παραγόντων.

Όρους με τους οποίους, σύμφωνα με την ίδια Έκθεση, θα πρέπει να αξιολογείται η δημοσιονομική προσαρμογή ώστε να μην υπονομεύεται η ανάκαμψη της οικονομίας.

4ον. Οι δαπάνες για τόκους του δημόσιου χρέους μειώνονται στο μισό.

5ον. Διαρθρωτικές αλλαγές πραγματοποιούνται.

Αναπτυξιακά προγράμματα και εργαλεία ρευστότητας «ξεπαγώνουν».

Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων άρχισε να υλοποιείται.

Η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τους ιδιώτες συνεχίζεται.

Η ανακεφαλαιοποίηση και αναδιάρθρωση των τραπεζών ολοκληρώνεται.

Τα ανωτέρω αποτελούν θετικές ενδείξεις, φυσικά μικρού μεγέθους μπροστά στο μέγεθος των θυσιών της κοινωνίας.

Αυτές οι ενδείξεις όμως αποτελούν εφαλτήριο για συνέχιση της προσπάθειας και όχι αφορμή για εφησυχασμό.

Προς την κατεύθυνση αυτή απαιτείται ο περαιτέρω εμπλουτισμός του δημοσιονομικού εγχειρήματος με αναπτυξιακές πρωτοβουλίες που θα συμβάλλουν καθοριστικά στην επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης.

Και αυτό γιατί η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία, αν και αναγκαία, δεν αποτελεί από μόνη της ικανή συνθήκη για την έξοδο από την κρίση.

Φίλες και φίλοι,

Σ’ αυτό το πλαίσιο, το οποίο ενσωματώνει τις προβλέψεις και τα στοιχεία της ευρύτερης εθνικής προσπάθειας για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών και την ανάταξη της πραγματικής οικονομίας, διαμορφώνεται ο Κρατικός Προϋπολογισμός για το 2014.

Συγκεκριμένα και ενδεικτικά:

1ον. Η Ελληνική οικονομία προβλέπεται να εξέλθει από την παρατεταμένη ύφεση.

Κυρίως λόγω της ανάκαμψης των επενδύσεων και της ενίσχυσης των εξαγωγών.

2ον. Το ποσοστό ανεργίας, αντιδρώντας με κάποιο βαθμό υστέρησης στην πορεία της οικονομικής δραστηριότητας, προβλέπεται να αρχίσει, σταδιακά, να μειώνεται.

3ον. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί περίπου στο 1,5% του ΑΕΠ.

Ένα αποτέλεσμα που προκύπτει από τις ήδη συμφωνημένες, αλλά και ψηφισθείσες, φορολογικές δράσεις και από διαρθρωτικές και στοχευμένες παρεμβάσεις, και όχι από νέες, οριζόντιες, περικοπές σε μισθούς και συντάξεις.

4ον. Το δημόσιο χρέος προβλέπεται ότι θα διατηρηθεί σε υψηλά επίπεδα.

Για πρώτη φορά όμως, ως απόλυτο μέγεθος, θα μειωθεί λόγω της επίτευξης πρωτογενούς πλεονάσματος, της συγκράτησης των δαπανών για τόκους και της υλοποίησης του προγράμματος των αποκρατικοποιήσεων.

Σημειώνεται βέβαια ότι το ζήτημα της μακροχρόνιας βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους παραμένει ανοικτό.

Η χώρα οφείλει να «φρενάρει» ριζικά την αυξητική δυναμική και να αντιστρέψει την τάση.

Αυτό θα πραγματοποιηθεί με την επίτευξη διατηρήσιμων πρωτογενών πλεονασμάτων και με την ισχυροποίηση των αναπτυξιακών εργαλείων.

Παράλληλα όμως και εφόσον εμείς επιτύχουμε το στόχο του πρωτογενούς πελονάσματος, θα αξιώσουμε, σύμφωνα με τις Ευρωπαϊκές αποφάσεις, την έμπρακτη συμβολή των εταίρων μας στην ελάφρυνση του δημόσιου χρέους.

Επιλογές και τεχνικές υπάρχουν.

Θα αναζητήσουμε, μέσα από διαπραγμάτευση, τους βέλτιστους τρόπους.

Φίλες και φίλοι,

Συμπερασματικά, είναι γνωστό ότι την τελευταία τριετία η Ελληνική οικονομία έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες, τόσο σε όρους δημοσιονομικής προσαρμογής, όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Ωστόσο από εφέτος αυτές οι θυσίες άρχισαν να πιάνουν τόπο, διαμορφώνοντας τις πρώτες ενδείξεις για την έξοδο της Ελλάδας από την κρίση.

Στη νέα πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μας, έχει ιδιαίτερη σημασία ο επανακαθορισμός του ρόλου και της ευθύνης όλων μας.

Πολιτών, κοινωνίας, κράτους, πολιτικής και αγοράς.

Υπάρχουν σημαντικά βήματα ακόμα να γίνουν για τη βελτίωση των θεσμών, το σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικής, πολιτικών και δράσεων, με αυτοδέσμευση των πολιτικών δυνάμεων για την επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων.

Και σ’ αυτή την προσπάθεια θεωρώ ότι πρέπει να συμμετέχουμε όλοι.

Και πρώτοι από όλους εμείς οι Νεοδημοκράτες.

Τα μέλη της ιστορικής παράταξης.

Της παράταξης που έκανε τις στρατηγικές επιλογές για τη Χώρα.

Της παράταξης που έχει πει τα μεγάλα ΝΑΙ και τα μεγάλα ΟΧΙ.

Και τώρα ΕΜΕΙΣ οφείλουμε να πρωτοστατήσουμε.

Και το κάνουμε, για να βγάλουμε οριστικά τη χώρα από την κρίση και να σχεδιάσουμε τη νέα πορεία της.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εκδήλωση της ΓΓΔΠ και της ΓΓΠΣ για την παρουσίαση του Έργου «Ψηφιακές Υπηρεσίες για Δημόσια Περιουσία και Εθνικά Κληροδοτήματα»

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εκδήλωση της ΓΓΔΠ και της ΓΓΠΣ για την παρουσίαση του Έργου «Ψηφιακές Υπηρεσίες για Δημόσια Περιουσία και Εθνικά Κληροδοτήματα»

Κυρίες και Κύριοι,

Αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τη Γενική Γραμματεία Δημόσιας Περιουσίας και τη Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων για την πρόσκληση που μου απεύθυναν να χαιρετίσω τις εργασίες της σημερινής εκδήλωσης για την παρουσίαση του Έργου «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων (ΨΥ-ΔΗΠΕΕΚ)».

Το εν λόγω Έργο έχει ως αντικείμενο την υποστήριξη όλων των διαδικασιών που αφορούν σε θέματα της Δημόσιας Περιουσίας και των Εθνικών Κληροδοτημάτων, οι συνέπειες των οποίων είναι εξόχως σημαντικές.

Θέματα που, για πολλά χρόνια, αρκετές δεκαετίες, δεν είχαν αντιμετωπισθεί με τη δέουσα προσοχή από την Ελληνικό Κράτος.

Παρά τις μεμονωμένες προσπάθειες που κατεβλήθησαν.

Και τούτο γιατί αυτές δεν είχαν συνοχή και συνέχεια.

Η παρούσα Κυβέρνηση ανέλαβε τη νομοθετική πρωτοβουλία.

Πρωτοβουλία που ενσωματώνει εκθέσεις της Ειδικής Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής, προτάσεις Ειδικών Νομοπαρασκευαστικών Επιτροπών και πορίσματα εκθέσεων Ομάδων Εργασίας που συστήθηκαν για την αναζήτηση αδρανών πόρων του Δημοσίου.

Πρωτοβουλία εκτός του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Πρωτοβουλία με στόχο να αντιμετωπίσει χρόνιες παθογένειες, στρεβλώσεις, ανεπάρκειες, αδυναμίες και υστερήσεις του Ελληνικού Κράτους.

Αδυναμίες και υστερήσεις που αφορούν το πλαίσιο που διέπει μέχρι σήμερα, τα τελευταία 75 χρόνια, την οργάνωση, λειτουργία και εποπτεία των κοινωφελών περιουσιών και των σχολαζουσών κληρονομιών.

Αδυναμίες που εντοπίζονται:

1ον. Στην ξεπερασμένη νομοθεσία.

Νομοθεσία που εδράζεται, κατά βάση, σε Νόμο του 1939, στον Αναγκαστικό Νόμο 2039.

2ον. Στην πανσπερμία διατάξεων.

Πανσπερμία που δημιουργεί ασάφεια και αδιαφάνεια, καθιστά εξαιρετικά δυσχερή τον ουσιαστικό έλεγχο εφαρμογής του νομικού πλαισίου και αποτελεί κίνητρο για την κατασπατάληση των πόρων των κοινωφελών περιουσιών.

3ον. Στη διάσπαση της εποπτείας, προληπτικής και κατασταλτικής, των κοινωφελών περιουσιών.

Γεγονός που την καθιστά ανεπαρκή και αναποτελεσματική.

4ον. Στην έλλειψη προσωπικού, στην απουσία της κατάλληλης εκπαίδευσης, στις υποτυπώδεις υποδομές οργάνωσης και λειτουργίας των κοινωφελών περιουσιών, στην αδυναμία τακτικού ελέγχου των υποβαλλόμενων στοιχείων που αφορούν τη διαχείριση των περιουσιών.

Κυρίες και Κύριοι,

Αυτές οι αδυναμίες κατέστησαν ως επιτακτική ανάγκη την επικαιροποίηση, την τροποποίηση και τον εκσυγχρονισμό του νομοθετικού πλαισίου που διέπει την οργάνωση, διοίκηση, διαχείριση και εποπτεία των κοινωφελών περιουσιών και των σχολαζουσών κληρονομιών.

Υπό το πρίσμα αυτό, ολοκληρώθηκε μία ώριμη νομοθετική πρωτοβουλία η οποία κατάφερε να προσεγγίσει τις προαναφερθείσες αδυναμίες με συνολικό και ολοκληρωμένο τρόπο.

Mε την θεσμοθέτηση μιας συνεκτικής δέσμης παρεμβάσεων.

Παρεμβάσεις στα ζητήματα διοίκησης και διαχείρισης, σύμφωνα με καθιερωμένες βασικές αρχές, μεθόδους και πρακτικές, εξορθολογιστικής διοίκησης και διαφανούς διαχείρισης.

Παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν την εκτροπή της διαχείρισης από τη βούληση του διαθέτη καλύπτοντας με αυτό τον τρόπο σχετική συνταγματική επιταγή.

Ενδεικτικά και μόνο:

1ον. Ενσωματώνονται διατάξεις για την τροποποίηση του πλαισίου εντοπισμού και αξιοποίησης των σχολαζουσών κληρονομιών.

2ον. Καθιερώνεται για πρώτη φορά Μητρώο Κοινωφελών Περιουσιών και Σχολαζουσών Κληρονομιών, με τα οποία επιχειρείται η πλήρης καταγραφή και αποτίμηση όλων των κληροδοτημάτων και της περιουσίας τους.

3ον. Καθιερώνονται τακτικοί και περιοδικοί έλεγχοι όλων των κοινωφελών περιουσιών και των σχολαζουσών κληρονομιών ώστε να αναβαθμιστεί ο κατασταλτικός έλεγχός τους με την συνδρομή ιδιωτών και της Oικονομικής Eπιθεώρησης αντιμετωπίζοντας τον μέχρι σήμερα υφιστάμενο επιδερμικό έλεγχο.

4ον. Εισάγονται ταχείες και αποτελεσματικές διαδικασίες προληπτικού ελέγχου των πράξεων των οργάνων εκκαθάρισης και διοίκησης των περιουσιών ελέγχου.

5ον. Οργανώνεται μητρώο προσώπων, φυσικών και νομικών, με τεκμηριωμένη υποδομή και  πιστοποιημένη τεχνογνωσία προκειμένου να ασκούν καθήκοντα εκκαθαριστών, εκτελεστών, διοικητών και διαχειριστών των κοινωφελών περιουσιών, καθώς και κηδεμόνων σχολαζουσών κληρονομιών.

6ον. Εισάγονται ευέλικτες διαδικασίες αποτελεσματικής διαχείρισης και αξιοποίησης της περιουσίας που συνοδεύονται από ασφαλιστικές δικλείδες για την προάσπιση των συμφερόντων των τιμώμενων και του δημοσίου συμφέροντος.

7ον. Εισάγονται σύγχρονα εργαλεία χρηματοοικονομικής διαχείρισης των κοινωφελών περιουσιών με στόχο την μεγιστοποίηση, κατά το δυνατόν, της περιουσίας του.

8ον. Αποκεντρώνονται οι αρμοδιότητες της εποπτείας με σκοπό την αποτελεσματικότερη άσκησή της.

9ον. Αξιοποιούνται οι δυνατότητες που προσφέρουν οι σύγχρονες ψηφιακές τεχνολογίες και τα μέσα ηλεκτρονικής διακυβέρνησης.

Ειδικότερα, προβλέπεται η δημιουργία ηλεκτρονικού κεντρικού μητρώου, προσβάσιμου στο κοινό, στο οποίο θα είναι διαθέσιμοι, μεταξύ άλλων, οι ετήσιοι απολογισμοί και προϋπολογισμοί των κοινωφελών περιουσιών καθώς και οι αποφάσεις που λαμβάνονται από τα όργανα διοίκησής τους.

Στην κατεύθυνση αυτή επιχειρείται, με την συγχρηματοδοτούμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση πράξη «Ψηφιακές Υπηρεσίες Δημόσιας Περιουσίας και Εθνικών Κληροδοτημάτων» ο εκσυγχρονισμός του υφιστάμενου πληροφορικού συστήματος της Διεύθυνσης Εθνικών Κληροδοτημάτων», με στόχο την ηλεκτρονική καταγραφή και παραμετροποίηση των κληροδοτημάτων και των σχολαζουσών κληρονομιών.

Η καταγραφή αυτή και η ομαδοποίηση στοιχείων με κοινά χαρακτηριστικά θα συνδράμει τόσο στον αποτελεσματικό έλεγχο της διαχείρισης των περιουσιών, όσο και στην εξαγωγή στατιστικών στοιχείων.

Η ολοκλήρωση του συστήματος στην πληροφοριακή πλατφόρμα παροχής των ΨΥ-ΔΗΠΕΕΚ θα καταστήσει δυνατή τη διασύνδεση της Διεύθυνσης Εθνικών Κληροδοτημάτων με άλλα ολοκληρωμένα πληροφοριακά προγράμματα, όπως το TAXIS και το ELENXIS, τη συστηματική επικοινωνία με τις Περιφέρειες και την παροχή ψηφιακών Υπηρεσιών προς τον Πολίτη για θέματα που αφορούν στα Εθνικά Κληροδοτήματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομιές.

Επιπλέον έχει γίνει πρόβλεψη, ώστε τυχόν διαφοροποιήσεις που προκύψουν με την εφαρμογή του νέου Νόμου, από τις προδιαγραφές του Μητρώου Κληροδοτημάτων και των επιχειρησιακών διαδικασιών που προβλέπονται στη διακήρυξη, να ενσωματωθούν στη μελέτη εφαρμογής που θα αναπτύξει ο ανάδοχος του Έργου.

Κυρίες και Κύριοι,

Από τα προαναφερθέντα καθίσταται σαφές ότι η νομοθετική πρωτοβουλία αποτελεί μία ολοκληρωμένη προσπάθεια, η οποία θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα, τη διαφάνεια, την ευελιξία και την ταχύτητα στην οργάνωση, διοίκηση, διαχείριση και εποπτεία των κοινωφελών περιουσιών και των σχολαζουσών κληρονομιών.

Απαιτείται όμως η υιοθέτηση αυτών των πολιτικών δράσεων, η αυτοδέσμευση στην επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων και η αποτελεσματική υλοποίηση των εφαρμοστικών νόμων.

Με αυτές τις σκέψεις, λοιπόν, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση και να ευχηθώ κάθε επιτυχία στις εργασίες της ημερίδας.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο συνέδριο του ΕΚΕΜΕ–TEPSA – «Η Πολιτική Απέναντι στη Νέα Πραγματικότητα»

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο συνέδριο του ΕΚΕΜΕ–TEPSA – «Η Πολιτική Απέναντι στη Νέα Πραγματικότητα»

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω το Ελληνικό Κέντρο Ευρωπαϊκών Μελετών και Ερευνών (ΕΚΕΜΕ) και τους διοργανωτές του Συνεδρίου, όπως και τον Ομότιμο Καθηγητή κ. Καζάκο, για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να συμμετάσχω στη σημερινή συζήτηση.

Κυρίες και Κύριοι,

Στη νέα πραγματικότητα που βιώνουμε όλοι μας έχει ιδιαίτερη σημασία ο επανακαθορισμός του ρόλου και της ευθύνης όλων μας.

Πολιτών, κοινωνίας, κράτους, πολιτικής και αγοράς, ώστε να καταφέρουμε να ξεπεράσουμε με ελαχιστοποίηση του κόστους τις παθογένειες του εγχώριου υποδείγματος.

Εμφανείς και υποβόσκουσες μακροχρόνιες παθογένειες στο αξιακό, θεσμικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πεδίο.

Και όσον αφορά, ειδικότερα, το πεδίο της οικονομίας οι χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς, αδυναμίες ήταν και είναι σε όλους μας γνωστές.

Πρόκειται για υστερήσεις, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Έτσι, η Ελλάδα, είναι γεγονός με υστερήσεις, στην αφετηρία, έναντι των σημερινών εταίρων, λειτούργησε επί πολλές δεκαετίες, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Συνθήκες που επιδεινώθηκαν μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη.

Οι εξελίξεις αυτές «πυροδότησαν», τα επί μακρόν υπαρκτά και υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Μία κρίση, φυσικά, που βρήκε το εγχείρημα της Οικονομικής και Νομισματικής Ένωσης (ΟΝΕ) ημιτελές, και τις ηγεσίες της Ευρωζώνης αδυνατούσες να διαχειριστούν τα προβλήματα που προέκυπταν.

Είναι γεγονός, συνεπώς, ότι η Ευρώπη αντιμετώπισε την παγκόσμια οικονομική κρίση στους κόλπους της με αργά αντανακλαστικά.

Άργησε να συνειδητοποιήσει πως η κρίση ήταν και είναι «συστημική».

Ότι απειλεί την ίδια τη βιωσιμότητα του κοινού νομίσματος και του ενιαίου οικοδομήματος.

Αυτή, βέβαια, η χρονική υστέρηση εντοπίστηκε και στο εσωτερικό της χώρας.

Μερικοί, παραγνώρισαν τις επικείμενες συνέπειες της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης και μιλούσαν αποκλειστικά για «ελληνική κρίση», αδιαφορούσαν για τη συγκρότηση μετώπου για τις δυσκολίες που είχαν χτυπήσει την πόρτα μας και ευαγγελίζονταν πολιτικές δημοσιονομικού επεκτατισμού.

Η εξέλιξη των γεγονότων είναι γνωστή.

Η κρίση δανεισμού, η προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης και η εφαρμογή ενός «ασφυκτικού» Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής από το 2010.

Κυρίες και Κύριοι,

Την ένταξη στο Μηχανισμό Στήριξης ακολούθησε μια τριετία κατά την οποία η Ελληνική οικονομία έχει βρεθεί σε μία επώδυνη δοκιμασία βαθιάς και παρατεταμένης ύφεσης και πρωτοφανούς ανεργίας.

Μια περίοδος κατά την οποία οι πολίτες κατέβαλαν τεράστιες θυσίες τόσο σε όρους δημοσιονομικού εγχειρήματος, όσο και σε όρους βιοτικού επιπέδου.

Μία περίοδος που χαρακτηρίστηκε από δύο φάσεις προσαρμογής.

Και σ’ αυτές εντοπίζεται ο καθοριστικός παράγοντας της πολιτικής.

Ειδικότερα, λοιπόν, το πρώτο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, το πρώτο «Μνημόνιο» όπως έχουμε συνηθίσει να το αποκαλούμε, δομούσε τη δημοσιονομική προσαρμογή, κυρίως, στο σκέλος των φορολογικών εσόδων και όχι στο σκέλος των δαπανών, παραγκωνίζοντας τη σημασία των δομικών διαρθρωτικών αλλαγών στον ευρύτερο δημόσιο τομέα, ενώ απουσίαζαν ή δεν εφαρμόζονταν πρωτοβουλίες για την τόνωσης της αγοράς και της πραγματικής οικονομίας.

Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής επιλογής;

Μεγαλύτερη ύφεση, απόκλιση από τους στόχους, σημαντικές αστοχίες στην αποτελεσματικότητα των μέτρων και πλήγμα στην αξιοπιστία του εγχειρήματος.

Η συνταγή αυτή τροποποιήθηκε κατά το δεύτερο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, το δεύτερο «Μνημόνιο», και, ειδικότερα, στη διάρθρωση του δημοσιονομικού εγχειρήματος, όπως αυτό διαμορφώθηκε το Νοέμβριο του 2012.

Έτσι, το δημοσιονομικό εγχείρημα βασίζεται κατά τα 2/3 στο σκέλος των δαπανών, συμβάλλοντας, όπως προκύπτει και από τη διεθνή βιβλιογραφία, στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και διατηρησιμότητάς του.

Παράλληλα, το δημοσιονομικό εγχείρημα εμπλουτίζεται από τις διαρθρωτικές αλλαγές στη σφαίρα του δημοσίου τομέα, αλλά και του ιδιωτικού τομέα, από τις πρώτες αποκρατικοποιήσεις, από τις στοχευμένες κινήσεις για την τόνωση της δραστηριότητας της πραγματικής οικονομίας.

Προς την κατεύθυνση αυτή θα μπορούσαν να καταγραφούν και οι πρώτες κινήσεις αποκλιμάκωσης της φορολογικής επιβάρυνσης.

Είναι γεγονός ότι φέτος, για πρώτη φορά την τελευταία περίοδο, επήλθαν στοχευμένες ελαφρύνσεις σε φόρους, όπως είναι η μείωση κατά 15% στο Έκτακτο Ειδικό Τέλος Ακινήτων και η μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες του συντελεστή ΦΠΑ στην εστίαση.

Και προσπαθούμε και για άλλες.

Είναι ξεκάθαρο, συνεπώς, ότι μεταξύ πρώτου και δεύτερου «Μνημονίου» η συνταγή διαφοροποιήθηκε, στο μέτρο πάντα του εφικτού και μέσα στο ασφυκτικό πλαίσιο.

Το αποτέλεσμα αυτής της διαφορετικής πολιτικής ποιο είναι;

Οι δημοσιονομικοί στόχοι που έχουν τεθεί, επιτυγχάνονται.

Σε καμία περίπτωση, φυσικά, δεν παραγνωρίζεται το αποτέλεσμα των προηγούμενων ετών.

Ωστόσο, εκείνο το δημοσιονομικό αποτέλεσμα παρουσίαζε μεγάλη απόκλιση από το εγχείρημα για την επίτευξή του.

Κυρίες και Κύριοι,

Σήμερα, το 2013, οι δημοσιονομικοί στόχοι προσεγγίζονται επιτυχώς, χωρίς τη λήψη πρόσθετων οριζόντιων μέτρων.

Επιτυγχάνονται οι στόχοι της δημοσιονομικής πολιτικής που είχαν τεθεί στο πλαίσιο του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά.

Εκτιμάται, σύμφωνα και με τα στοιχεία του Προσχεδίου του Προϋπολογισμού του 2014, ότι εφέτος θα υπάρξει ένα μικρό αλλά βιώσιμο πρωτογενές πλεόνασμα, ύψους, τουλάχιστον, 340 εκατ. ευρώ.

Και πρόκειται για συντηρητική εκτίμηση.

Το εν λόγω πλεόνασμα, εάν εξαιρεθεί η επίδραση της ύφεσης και των άλλων συγκυριακών παραγόντων, εκτιμάται ότι θα είναι το υψηλότερο μεταξύ όλων των κρατών-μελών της Ευρωζώνης, καθώς, σύμφωνα τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα της χώρας εκτιμάται ότι θα ανέλθει στο 6,3% του ΑΕΠ έναντι 1,7% του ΑΕΠ στην Ευρωζώνη.

Καθιστώντας μάλιστα τη χώρα, σύμφωνα και με την τελευταία Έκθεση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, την καλύτερη Ευρωπαϊκή χώρα σε όρους κυκλικά διορθωμένου πρωτογενούς αποτελέσματος.

Όρους με τους οποίους θα πρέπει να αξιολογείται η δημοσιονομική προσαρμογή, σύμφωνα με την ίδια Έκθεση, ώστε να μην υπονομεύεται η ανάκαμψη της οικονομίας.

Παράλληλα, βέβαια, με τα δημοσιονομικά δεδομένα, θετικές ενδείξεις προκύπτουν, μεταξύ άλλων, και από τις μακροοικονομικές εξελίξεις, καθώς η ύφεση επιβραδύνεται και διαψεύδει επί τα βελτίω τις αρχικές εκτιμήσεις, ενώ η αυξητική δυναμική της ανεργίας ανακόπτεται.

Κυρίες και Κύριοι,

Πρόκειται, φυσικά, για ενδείξεις μικρού μεγέθους μπροστά στο τεράστιο μέγεθος των θυσιών της κοινωνίας.

Θετικές ενδείξεις, ως αποτέλεσμα της απόφασης της Κυβέρνησης Συνεργασίας το καλοκαίρι του 2012 να επιταχύνει ώστε να βγει η χώρα το ταχύτερο δυνατόν από το ανηφορικό τούνελ, στο οποίο είχε βρεθεί.

Συνιστούν μια ενθαρρυντική βάση για τη συνέχιση μιας πολιτικής, εμπλουτισμένης ακόμα περισσότερο με αναπτυξιακές δράσεις και πρωτοβουλίες που θα συμβάλλουν καθοριστικά στη διατηρήσιμη επαναφορά της πραγματικής οικονομικής δραστηριότητας σε θετικό πρόσημο.

Και αυτό διότι τα χρόνια διαρθρωτικά και δημοσιονομικά προβλήματα της Ελληνικής οικονομίας, που καθήλωναν την μακροχρόνια ανταγωνιστικότητα και δυναμική της, δεν έχουν αντιμετωπιστεί σε όλο τους το εύρος.

Και για να επιτευχθεί αυτό απαιτείται η συνέχιση της υλοποίησης διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και θεσμικών αλλαγών, η περαιτέρω προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, και η επιτάχυνση των δομικών αλλαγών για τη βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού περιβάλλοντος.

Στο πεδίο της δημοσιονομικής πολιτικής, ειδικότερα, η πολιτική επιλογή σ’ αυτή τη νέα πραγματικότητα είναι η διαμόρφωση ή συμπλήρωση του θεσμικού πλαισίου που διασφαλίζει τόσο τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, όσο και το αποτέλεσμα που έχει επιτευχθεί σε όρους δημοσιονομικής προσαρμογής και εξυγίανσης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, έχουμε προωθήσει και υλοποιήσει συγκροτημένες θεσμικές παρεμβάσεις που θα διαμορφώσουν το σταθερό πλαίσιο χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης.

Συγκεκριμένα, ήδη, από το δεύτερο μισό του 2012, μεταξύ άλλων, έχουμε προχωρήσει:

  • Στην επικαιροποίηση και βελτίωση του συστήματος δημοσιονομικών ελέγχων.
  • Στην ποσοτική και ποιοτική ενίσχυση των ελεγκτικών μηχανισμών για τη διαχείριση των δημόσιων πόρων.
  • Στην ενίσχυση του πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών με την παράλληλη ενεργοποίηση μηχανισμών παρακολούθησης των ΔΕΚΟ, των ΝΠΙΔ και των ΟΤΑ.
  • Στη θέσπιση τριμηνιαίων ενημερωτικών δελτίων επίτευξης των στόχων των προϋπολογισμών των δομών και των φορέων του ευρύτερου δημοσίου τομέα στο πλαίσιο της παρακολούθησής τους.
  • Στην εφαρμογή μιας αυστηρής διαδικασίας αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου και αποτροπής δημιουργίας νέας γενιάς υποχρεώσεων, εστιάζοντας στην τήρηση του μητρώου δεσμεύσεων.
  • Στην αναβάθμιση του ρόλου του Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, αρχικά με την επαναλειτουργία του και στη συνέχεια με τη διασφάλιση -με σεβασμό- της θεσμικής του υπόστασης, σε αντίθεση με ότι συνέβαινε στο παρελθόν.

Επίσης, κατά το δεύτερο μισό του 2013 προχωρούμε:

  • Στην επικαιροποίηση και αναμόρφωση του πλαισίου δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας, προκειμένου να εναρμονιστεί το υφιστάμενο εθνικό νομικό πλαίσιο με τα ισχύοντα στην Ευρωζώνη, και όπου είναι δυνατόν να τα υπερβαίνει.
  • Στο σχεδιασμός ενός ανεξάρτητου δημοσιονομικού συμβουλίου, το οποίο θα αποτελείται από έγκριτους και υψηλού επιπέδου πανεπιστημιακούς που θα αξιολογεί, μεταξύ άλλων, το μακροοικονομικό σενάριο επί του οποίου θα δομείται η δημοσιονομική πολιτική, τα συστατικά της δημοσιονομικής πολιτικής, την επίτευξη των στόχων του Μεσοπρόθεσμου Πλαισίου και τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους.

Επίσης, επεξεργαζόμαστε ο νέος αυτός θεσμός, να αξιολογεί και να ποσοτικοποιεί σε όρους δημοσιονομικών και μακροοικονομικών επιπτώσεων τα οικονομικά προγράμματα των πολιτικών κομμάτων κατά την προεκλογική περίοδο, συμβάλλοντας καθοριστικά στην εξάλειψη φαινομένων «λαϊκισμού» και «πλειοδοσίας παροχών» που χαρακτήρισαν τις εκλογικές αναμετρήσεις του παρελθόντος και ταλάνισαν την ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Κυρίες και Κύριοι,

Θεωρώ ότι τέτοιες κινήσεις και πρωτοβουλίες της πολιτικής ανταποκρίνονται στην ανάγκη για το χτίσιμο μιας νέας καλύτερης πραγματικότητας για όλους.

Εντός και εκτός χώρας.

Για την Ελλάδα, για την Ευρώπη.

Πρέπει να αγωνιζόμαστε για μία Ευρώπη που θα ανταποκρίνεται στο όραμα των μεγάλων Ευρωπαϊστών, αλλά και στα όσα σημαντικά έχουμε πετύχει μέχρι σήμερα.

Άλλωστε, όπως προκύπτει μέσα από τη μελέτη της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, τα μεγαλύτερα βήματα εμβάθυνσης της Ένωσης ήταν αποτέλεσμα εξίσου μεγάλων κρίσεων και αμφισβητήσεων της ευρωπαϊκής ιδέας.

Σε μία τέτοια κρίσιμη φάση βρισκόμαστε σήμερα, όπου πρέπει να προσπαθήσουμε οι κοινοτικές αποφάσεις να εμπεριέχουν το στοιχείο της εταιρικής αλληλεγγύης και να ενσωματώνουν τις προσδοκίες των Ευρωπαίων πολιτών για την προώθηση της μεγάλης ιδέας της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης.

Προσδοκίες της κοινωνίας των πολιτών για μία Ευρώπη που θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα όλων, με γνώμονα την ευημερία όλων.

Βεβαίως υπάρχουν ακόμα πολλά που πρέπει να κάνουμε.

Υπάρχουν σημαντικά βήματα ακόμα να γίνουν για τη βελτίωση των θεσμών, το σχεδιασμό και την εφαρμογή στρατηγικής, πολιτικών και δράσεων, με αυτοδέσμευση των πολιτικών δυνάμεων για την επίτευξη συλλογικά αποδεκτών στόχων.

Και σ’ αυτή την προσπάθεια θεωρώ ότι πρέπει να συμμετέχουμε όλοι.

Σας ευχαριστώ.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εκδήλωση του Συνδέσμου Επιχειρήσεων για Ποιότητα και Ανάπτυξη των Κατασκευών (ΣΕΠΑΚ)

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εκδήλωση του Συνδέσμου Επιχειρήσεων για Ποιότητα και Ανάπτυξη των Κατασκευών (ΣΕΠΑΚ)

Κυρίες και Κύριοι,

Αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω ιδιαιτέρως, τόσο τον «Σύνδεσμο Επιχειρήσεων για την ποιότητα και την ανάπτυξη των κατασκευών» όσο και το Περιοδικό Κτίριο, περιοδικό με πολυετή συμβολή στον τεχνικό κλάδο, για την πρόσκληση που μου απευθύνατε να χαιρετίσω τις εργασίες της ημερίδας σας.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι γεγονός ότι ο κλάδος των κατασκευών έχει πληγεί σφοδρά από την κρίση.

Οι επιπτώσεις της είναι οξύτατες.

Ενδεικτικά:

  • Η οικοδομική δραστηριότητα μειώθηκε κατά 37,7% το 2011, κατά 30,6% το 2012, ενώ εφέτος συνεχίζεται η συρρίκνωση κατά 37,8%.
  • Η πιστωτική επέκταση από τις τράπεζες προς τον κλάδο των κατασκευών μειώθηκε κατά 7,4% το 2011, κατά 1,9% το 2012 και συνεχίζει να συρρικνώνεται και το 2013 κατά 0,3%.
  • Η μείωση αυτή και η βαθιά και παρατεταμένη ύφεση μεταφράστηκε και στη μείωση των τιμών των ακινήτων.

Ενδεικτικά, οι τιμές των διαμερισμάτων μειώθηκαν κατά 5,5% το 2011, κατά 11,7% το 2012 και συνεχίζουν την καθοδική τους πορεία κατά 11,5% και το 2013.

Συμπέρασμα;

Δραματική μείωση των μεταβιβάσεων και των επενδύσεων σε ιδιωτικά ακίνητα.

Μεγάλη μείωση έκδοσης των οικοδομικών αδειών.

Σημαντική μείωση του κύκλου εργασιών των κατασκευαστικών εταιρειών, οι οποίες δραστηριοποιούνται είτε στον ιδιωτικό είτε στο δημόσιο τομέα.

Αυτή η κατάσταση οφείλει να μας προβληματίσει.

Και αυτό διότι η αξία του ευρύτερου κατασκευαστικού κλάδου, ενός καθοριστικού κλάδου της εγχώριας οικονομίας, είναι σημαντική, καθώς:

  • Συμβάλλει στην παραγωγή πολλών θέσεων απασχόλησης, εισοδημάτων, τζίρων και φορολογικών εσόδων.
  • Διασυνδέεται με δομικούς βιομηχανικούς τομείς και σχετίζεται με περισσότερα από 150 επαγγέλματα.
  • Συνεισφέρει καθοριστικά στον εκσυγχρονισμό των υποδομών της χώρας μας και στην ενδυνάμωση της επενδυτικής ελκυστικότητας.
  • Συνδράμει σε μεγάλο βαθμό στην αναβάθμιση, σε όρους αειφόρου ανάπτυξης, της εγχώριας παραγωγικής και οικονομικής διαδικασίας.

Είναι σημαντικό, συνεπώς, ο κλάδος να εξέλθει από τη δύσκολη θέση στην οποία έχει βρεθεί την τελευταία περίοδο, αποτελώντας συστατικό της πορείας εξόδου της χώρας από την κρίση.

Προς αυτή την κατεύθυνση, πρέπει τα όποια μέτρα πολιτικής έχουν επιβληθεί τα τελευταία χρόνια και επηρεάζουν το χώρο της κατασκευής να αξιολογηθούν με όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης.

Ευρύτερα, αξίζει να επισημανθούν ορισμένες αρχικές θετικές ενδείξεις που δημιουργούν προσδοκίες αρχικά σταθεροποίησης της κατάστασης και μεταγενέστερα ανάταξής της.

Πιο συγκεκριμένα:

  • Η υφεσιακή δυναμική αποκλιμακώνεται.
  • Η χώρα προσεγγίζει την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος.
  • Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.
  • Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώνεται.
  • Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται.
  • Η απορρόφηση κοινοτικών κονδυλίων ενισχύεται.

Τα ανωτέρω αντανακλούν σε μια τάση αναστροφής του κλίματος και στον τομέα των κατασκευών.

Σύμφωνα με τη δεύτερη τριμηνιαία έκθεση του ΙΟΒΕ για το 2013 δημιουργούνται θετικές οικονομικές προσδοκίες.

Ανά κλάδο, οι προσδοκίες μεταβάλλονται θετικά, αλλά ήπια στις Ιδιωτικές Κατασκευές (40,4 από 35,2 μονάδες), και περισσότερο στις Κατασκευές Δημοσίων Έργων, όπου ο σχετικός δείκτης το δεύτερο τρίμηνο του έτους διαμορφώνεται στις 77,6 μονάδες (από 51,4), στην υψηλότερη επίδοση των τελευταίων τεσσάρων ετών.

Τέλος αξίζει να αναφερθεί ότι ο δείκτης των επιχειρηματικών προσδοκιών στον κλάδο των κατασκευών τον Ιούνιο του 2013 ανήλθε στις 69,5 μονάδες σε σχέση τον Ιούνιο του 2012 που ήταν στις 40 μονάδες, παρουσιάζοντας μία άνοδο της τάξεως του 75%.

Βέβαια, απομένουν πολλά που πρέπει ακόμα να γίνουν.

Με μεθοδικότητα, υπευθυνότητα και διορατικότητα.

Κυρίες και Κύριοι,

Πρέπει, βέβαια, να σημειώσουμε ότι βασικό στοιχείο της ανάπτυξης και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας στον κλάδο των κατασκευών αποτελεί και ο βαθμός ποιότητας/τιμής της κατασκευής.

Ο στόχος της διασφάλισης της ποιότητας από την πλευρά του κατασκευαστή είναι η δημιουργία και η παροχή στον πελάτη ενός προϊόντος που θα συναντά τα εξής ελάχιστα χαρακτηριστικά:

  • Ικανοποίηση του σκοπού για του οποίου κατασκευάζεται.
  • Αποτέλεσμα της κατασκευής σύμφωνα με τις προδιαγραφές και τη μελέτη του έργου.
  • Τήρηση των διαδικασιών και του χρονοδιαγράμματος κατασκευής.
  • Σχέση τιμής προς αξία παραγόμενου προϊόντος.

Οι ανωτέρω προϋποθέσεις διασφαλίζονται τόσο από τη θέσπιση και τήρηση προτύπων ποιότητας από την πλευρά των εταιρειών ή την έκδοση ενός πιστοποιητικού συμμόρφωσης που θα παρέχει τα αποτελέσματα ελέγχων που έχει πραγματοποιήσει ο κατασκευαστής,  όσο και από την εφαρμογή προτύπων από την πλευρά φορέων που πιστοποιούν, παρέχουν συμβουλευτικό χαρακτήρα, ή εποπτεύουν την διαδικασία της κατασκευής.

Έτσι πρέπει να αναφερθεί ο σημαντικός ρόλος του Ελληνικού Οργανισμού Τυποποίησης (ΕΛΟΤ) ο οποίος διασφαλίζει την ποιότητα των κατασκευών με την έκδοση προτύπων τευχών εναρμονίζοντας την τυποποίηση με τις προδιαγραφές και τα ευρωπαϊκά standards και χορηγώντας πιστοποιητικά ποιότητας από τους Ευρωπαϊκούς Οργανισμούς.

Επίσης, η εξίσου σημαντική συνεισφορά του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος στην ποιότητα των κατασκευών με την παροχή τεχνογνωσίας και την έκδοση τεχνικών οδηγιών εξασκώντας πλήρως τον χαρακτήρα του, ως τεχνικού συμβούλου της πολιτείας.

Επιπλέον, θα ήθελα να επισημανθεί και η παρουσία του Ειδικού Συμβούλου Ποιοτικού Ελέγχου (ΕΣΠΕΛ) που διενεργεί προκαθορισμένους ελέγχους σε δημόσια έργα που συγχρηματοδοτούνται από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Επομένως, στην προσπάθεια αναστροφής της κρίσης, είναι ευκαιρία να θεσπισθούν κανόνες και πιστοποιημένες διαδικασίες που να βελτιώνουν την κατασκευή ποιοτικά, κάτι που θα οδηγήσει σε αυξημένη προστιθέμενη αξία των νέων κατασκευών, αφού θα εξετάζεται η διαδικασία παραγωγής ενός έργου με αυστηρά κριτήρια διαδικασιών διασφάλισης ποιότητας.

Με αυτές τις σκέψεις, λοιπόν, θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την πρόσκληση και να ευχηθώ κάθε επιτυχία στις εργασίες της ημερίδας σας.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 20ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νέων Αγροτών

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 20ο Πανελλήνιο Συνέδριο Νέων Αγροτών

Κυρίες και Κύριοι,

Αγαπητοί φίλοι,

Με ιδιαίτερη χαρά συμμετέχω στην έναρξη των εργασιών του 20ου Πανελλήνιου Συνεδρίου Νέων Αγροτών στη Λαμία.

Άλλωστε όπως, ίσως, θυμούνται οι διοργανωτές κατά τη διάρκεια του 15ου Πανελληνίου Συνεδρίου (στην Πάτρα), είχα προτείνει ένα από τα επόμενα Συνέδρια να πραγματοποιηθεί στη Λαμία.

Στη Φθιώτιδα, που αποτελεί μια από τις περιοχές της χώρας μας με πολυδιάστατη δραστηριότητα στον πρωτογενή τομέα.

Είναι αλήθεια και έχει πλήρως τεκμηριωθεί θεωρητικά και εμπειρικά, ότι η δυνητική συμβολή του αγροτικού τομέα στην αναπτυξιακή διαδικασία είναι σημαντική.

Είναι αλήθεια ότι στη χώρα μας, ο αγροτικός τομέας αποτέλεσε κατά το παρελθόν, τη ραχοκοκαλιά της εθνικής, αλλά και της περιφερειακής οικονομίας.

Αποτέλεσε μια από τις «λοκομοτίβες» ανάπτυξης της χώρας και της περιοχής.

Είναι επίσης αλήθεια ότι εν πορεία με ευθύνη, ενδογενών και εξωγενών παραγόντων, δεν έγιναν στον αγροτικό τομέα και σε όλα τα επίπεδά του οι αναγκαίες παρεμβάσεις ώστε να επιτελέσει στο βέλτιστο επίπεδο το δυνητικό του ρόλο.

Έτσι, σε ένα ανταγωνιστικό ευρωπαϊκό και παγκόσμιο περιβάλλον ο αγροτικός τομέας της χώρας και της περιοχής προσήλθε με πολλές αγκυλώσεις και παθογένειες.

Αγκυλώσεις σε όλα τα πεδία: το αξιακό, το παραγωγικό, το διαχειριστικό.

Οφείλουμε όλοι μας να συνειδητοποιήσουμε, έστω με καθυστέρηση, ότι η περίοδος αυτή, με τις θετικές αλλά και τις αρνητικές πλευρές της, εξήντλησε προ πολλού τα όριά της.

Τώρα είναι επιτακτική ανάγκη να επιταχύνουμε τις εξελίξεις.

Στο εθνικό σχέδιο παραγωγικής ανασυγκρότησης της χώρας και της περιοχής ο αγροτικός και ευρύτερα ο πρωτογενής τομέας πρέπει να αποτελέσει κεφάλαιο υψηλής προτεραιότητας.

Η Κυβέρνηση επιχειρεί, μεταξύ άλλων, τη σταδιακή επαναφορά του πρωτογενούς τομέα στον ανταγωνιστικό παραγωγικό χάρτη της Ελληνικής οικονομίας.

Και έχει γίνει πρόοδος την τελευταία περίοδο προς την κατεύθυνση αυτή.

Το σχέδιο αυτό απαραιτήτως πρέπει να εστιάζει:

  • στην παραγωγή ποιοτικών και υψηλής διατροφικής αξίας προϊόντων,
  • στην εμπλοκή του παραγωγού στην τυποποίηση και την εμπορική προώθηση των προϊόντων,
  • στον εξωστρεφή προσανατολισμό της παραγωγής,
  • στην αξιοποίηση νέων τεχνολογιών και καινοτόμων πρακτικών παραγωγής,
  • στη θεσμοθέτηση «ενεργητικών» χρηματοδοτικών εργαλείων,
  • στον απεγκλωβισμό της αγροτικής παραγωγής από κοστοβόρες χρηματοδοτικές πρακτικές του παρελθόντος,
  • στη θεσμοθέτηση «οχημάτων» περαιτέρω προώθησης της εγχώριας παραγωγής σε αγορές του εξωτερικού,
  • στην περαιτέρω και συνεχή αναβάθμιση του επιπέδου κατάρτισης του δυναμικού του αγροτικού τομέα,
  • στον εκσυγχρονισμό και προσαρμογή στις τρέχουσες ανάγκες του θεσμικού πλαισίου εργασίας στον πρωτογενή τομέα,
  • στην προώθηση έργων υποδομής που θα διευκολύνουν τόσο την παραγωγική όσο και την εμπορική δραστηριότητα του αγροτικού τομέα,
  • στην περαιτέρω ανάπτυξη συνεργειών του αγροτικού τομέα με άλλους δυναμικούς παραγωγικούς τομείς της οικονομίας, όπως ο τουρισμός, ο πολιτισμός, η εκπαίδευση και δια βίου μάθηση.

Είμαι βέβαιος ότι αν κινηθούμε με σχέδιο, σύστημα και αποφασιστικότητα προς αυτή την κατεύθυνση ο αγροτικός τομέας μας θα «αρπάξει» τις ευκαιρίες που δημιουργούνται με την αυξημένη παγκόσμια ζήτηση για προϊόντα υψηλής ασφάλειας, διατροφικής αξίας και ποιότητας, και θα διαδραματίσει το δυνητικό του ρόλο στο βέλτιστο σημείο στη νέα εποχή.

Η χώρα και η περιοχή είναι προικισμένες με πολλές από τις αναγκαίες και ικανές προϋποθέσεις για την επιτυχή ανασυγκρότηση του αγροτικού και ευρύτερα του πρωτογενούς τομέα σε σύγχρονες βάσεις και με σύγχρονες αντιλήψεις.

Πρώτη εξ αυτών είναι το ανθρώπινο δυναμικό.

Οι Νέοι Έλληνες Αγρότες που συνδυάζοντας το μεράκι και την αγάπη για τη γη, την έντονη διάθεση δημιουργίας, τις νέες τεχνολογίες και με την αρωγή της Πολιτείας δύναται να αποτελέσουν τους βασικούς παράγοντες μετάβασης στη σύγχρονη εποχή.

Καλώ τους νέους Αγρότες της περιοχής να αναλάβουν το σημαντικό ρόλο που τους ανήκει στην σύγχρονη ανασυγκρότησή της.

Το στοίχημα είναι ανοικτό.

Με αυτές τις λίγες σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου και αναμένω με ενδιαφέρον τα πρακτικά του.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εκδήλωση του Ελληνο-Γερμανικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου με θέμα “Οι συνέπειες της κρίσης και οι δυνατότητες οικονομικής ανάπτυξης στη Ν. Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ελλάδα”

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εκδήλωση του Ελληνο-Γερμανικού Εμπορικού & Βιομηχανικού Επιμελητηρίου με θέμα “Οι συνέπειες της κρίσης και οι δυνατότητες οικονομικής ανάπτυξης στη Ν. Ευρώπη και συγκεκριμένα στην Ελλάδα”

Κυρίες και Κύριοι,

Ευχαριστώ τον Πρόεδρο και το Διοικητικό Συμβούλιο του Ελληνο-Γερμανικού Εμπορικού και Βιομηχανικού Επιμελητηρίου, για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να χαιρετίσω τη σημερινή εκδήλωση και να καταθέσω σκέψεις μου για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Κυρίες και Κύριοι,

Το Ελληνο-Γερμανικό Εμπορικό και Βιομηχανικό Επιμελητήριο, από την ίδρυσή του το 1924, στοχεύει στην προώθηση και την ανάπτυξη των εμπορικών και επιχειρηματικών σχέσεων των δύο χωρών, καθώς είναι ο επίσημος αντιπρόσωπος των μεγαλύτερων εκθεσιακών οργανισμών στη Γερμανία και παρέχει νομικές, εμπορικές και οικονομικές συμβουλές.

Συμβάλλοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, στην ενίσχυση της εξωστρέφειας και στην προώθηση των εμπορικών δραστηριοτήτων της χώρας.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι γνωστό ότι η Ελλάδα και οι πολίτες της βιώνουν, εν μέσω ενός μη ευσταθούς διεθνούς περιβάλλοντος, μια βαθιά και παρατεταμένη κρίση.

Οι υπαρκτές, διαχρονικά υποβόσκουσες παθογένειες, με αφορμή την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση ανεδείχθησαν.

Σε συνδυασμό με ενδογενείς και εξωγενείς χειρισμούς έφεραν τη χώρα σε κρίσιμη θέση.

Από τις αρχές του περασμένου καλοκαιριού η Κυβέρνηση είχε μία επιλογή για να μην διακινδυνεύσει άλλες, χειρότερες, περιπέτειες.

Η μόνη επιλογή ήταν να επιταχύνει τις προσπάθειες για την προώθηση της εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας των δημόσιων οικονομικών και την διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Προς την κατεύθυνση αυτή η Κυβέρνηση έδρασε με αποφασιστικότητα και αξιοπιστία. Σε μία on-going αξιολόγηση μπορούμε να πούμε ότι προωθήσαμε την αναβάθμιση της αξιοπιστίας και της θέσης της ιστορικής μας χώρας στο ευρωπαϊκό και το παγκόσμιο περιβάλλον.

Προωθήσαμε τη σταθεροποίηση των δημοσίων οικονομικών της.

Προωθήσαμε τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας.

Σε αυτή την δύσκολη και επώδυνη για τους πολίτες προσπάθεια αξιώνουμε την αλληλεγγύη των εταίρων μας.

Θέλουμε να είναι εταίροι μας και όχι μόνο δανειστές μας.

Κυρίες και Κύριοι,

Πιο συγκεκριμένα, στο πλαίσιο της εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους:

1ον Το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής εφαρμόζεται εντός του σχεδίου.

2ον. Συμφωνήθηκε διετής παράταση στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

3ον. Οι δόσεις της δανειακής σύμβασης εκταμιεύονται πλέον κανονικά.

4ον. Η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους έχει ενισχυθεί.

5ον. Μεγάλο εύρος διαρθρωτικών αλλαγών υλοποιήθηκε.

6ον. Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων άρχισε να υλοποιείται, παρά τις δυσκολίες που παρουσιάζονται.

7ον. Η απορρόφηση των κοινοτικών πόρων αυξήθηκε.

8ον. Η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Κράτους προς τον ιδιωτικό τομέα επιταχύνεται.

9ον. Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ολοκληρώνεται σύντομα.

Στον ένα χρόνο θητείας της Κυβέρνησης μπορούμε να διακρίνουμε κάποιες ενθαρρυντικές ενδείξεις, που κατατείνουν στο ότι οι τεράστιες θυσίες της ελληνικής κοινωνίας παράγουν, σταδιακά, απτά αποτελέσματα.

Αυτές οι ενδείξεις καταδεικνύουν ότι προχωρούμε.

Συγκεκριμένα:

1ον. Η δημοσιονομική προσαρμογή προωθήθηκε.

2ον. Το χάσμα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας καλύπτεται (περισσότερο από το 80% έχει ήδη καλυφθεί).

4ον. Το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους μειώθηκε σημαντικά.

5ον. Οι αγορές κεφαλαίου σταδιακά ανακάμπτουν.

6ον. Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται.

7ον. Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται.

8ον. Οι καταθέσεις επιστρέφουν στο τραπεζικό σύστημα.

Κυρίες και Κύριοι,

Ωστόσο, πολλά ακόμα πρέπει να γίνουν ώστε να ανακάμψουμε, να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη και να μειωθεί η εξαιρετικά υψηλή ανεργία, που μαστίζει την ελληνική κοινωνία.

Η προσπάθεια της Κυβέρνησης επικεντρώνεται πλέον:

1ον. Στη συνέχιση της δημοσιονομικής προσπάθειας, χωρίς τη λήψη πρόσθετων περιοριστικών μέτρων.

2ον. Στην ολοκλήρωση της φορολογικής μεταρρύθμισης.

3ον. Στην αναδιοργάνωση του δημοσίου τομέα, στη συγκρότηση ενός άλλου κράτους, με στόχο τη βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών προς τους πολίτες.

4ον. Στη δημιουργία, μέσω μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, ενός σταθερού, βιώσιμου και επαρκώς κεφαλαιοποιημένου τραπεζικού συστήματος, που θα στηρίξει την προσπάθεια ανάκαμψης.

5ον. Στην περαιτέρω ενίσχυση των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.

6ον. Στην υλοποίηση, με επιταχυνόμενους ρυθμούς, του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, στην προσέλκυση ξένων κεφαλαίων και επενδύσεων, αφού η χώρα δεν είναι σε θέση να παράγει αρκετά ενδογενή πλεονάσματα, και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας της ελληνικής οικονομίας.

7ον. Στην υιοθέτηση πολιτικών προώθησης της απασχόλησης.

Κυρίες και Κύριοι,

Έχουμε κάνει τη δύσκολη επιλογή, αυτή της ευθύνης, προκειμένου να υπερασπιστούμε τα συμφέρονται των πολιτών και της κοινωνίας.

Φυσικά, δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού και πανηγυρισμών ούτε, όμως, μίζερων προσεγγίσεων.

Ο δρόμος που έχει διανυθεί, είναι μακρύς.

Η αναγκαία προσπάθεια όμως, που απαιτείται, είναι μεγάλη.

Οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται υπομονή και επιμονή.

Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.

Κατά την πεποίθησή μας, η ορθή εθνική επιλογή είναι να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, επιταχύνοντας, ώστε να βγούμε από αυτή την κατάσταση μια ώρα αρχύτερα.

Δεν ωφελεί ούτε να αναλώνουμε εθνική ενέργεια ομφαλοσκοπώντας, ούτε να φλερτάρουμε με πισωγυρίσματα.

Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και στις θυσίες των Ελλήνων πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε πέρα από επιμέρους διαφωνίες, με συλλογικότητα, ενότητα, έλλογη συμπεριφορά, σχέδιο, αισιοδοξία, διορατικότητα και σκληρή δουλειά.

Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στην εκδήλωση του Επιμελητηρίου.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 9ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 9ο Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας

Φίλες και Φίλοι,

Συναγωνιστές στις τάξεις της Νέας Δημοκρατίας, της μεγάλης κεντροδεξιάς παράταξης.

Της παράταξης που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής.

Της παράταξης που χάραξε τους άξονες της στρατηγικής της χώρας.

Της παράταξης η οποία, από το 1974, υπηρετεί, αδιαλείπτως, το πατριωτικό της καθήκον.

Της παράταξης που διασφάλισε την ισότιμη και εταιρική συμμετοχή της χώρας στη διαδικασία εφαρμογής της μεγάλης ιδέας για την ευρωπαϊκή ενοποίηση.

Της παράταξης που έχει αποδείξει, διαχρονικά, ότι μπορεί, σε κρίσιμες στιγμές για την πατρίδα, να εστιάζει στο σημαντικό και να υπηρετεί το πρωτεύον.

Της παράταξης που ανταποκρίθηκε θετικά στο ρόλο που κάθε φορά της ανατέθηκε από τους πολίτες.

Της παράταξης που έχει αποδείξει, διαχρονικά, ότι δεν «παίζει» με την πορεία και την προοπτική της πατρίδας.

Με αυτές τις παρακαταθήκες η παράταξη δεν μπορούσε παρά να κάνει το χρέος της και σε αυτή για την κρίσιμη για τη χώρα περίοδο.

Παρά την κριτική που είχε διατυπώσει για χειρισμού της κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, από τον Οκτώβριο του 2009, και τις ενστάσεις για το μίγμα της οικονομικής πολιτικής που ετέθη από τότε σε εφαρμογή, όταν κλήθηκε να αναλάβει τις ευθύνες έπραξε το καθήκον της.

Φίλες και Φίλοι,

Την τελευταία πενταετία, σε παγκόσμιο και ιδιαίτερα σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, διαπιστώνεται οικονομική δυσπραγία, κοινωνική περιδίνηση, πολιτική ρευστότητα.

Σε αυτό το περιβάλλον, η Ελλάδα, χώρα με μακροχρόνιες, υποβόσκουσες παθογένειες στο αξιακό, θεσμικό, πολιτικό, κοινωνικό και οικονομικό πεδίο, κλυδωνίστηκε.

Είναι αλήθεια ότι η χώρα διανύει περίοδο πρωτοφανούς ύφεσης.

Αντιμετωπίζει μία πρωτόγνωρη σε ύψος ανεργία.

Κυρίως των νέων ανθρώπων.

Οι πολίτες έχουν υποβληθεί σε τεράστιες θυσίες.

Όμως, είναι επίσης αλήθεια ότι, τον τελευταίο χρόνο, η κατάσταση σταθεροποιείται.

Η χώρα, σήμερα, βρίσκεται σε καλύτερο σημείο και μπορεί να ελπίζει για το μέλλον της.

Η Κυβέρνηση, κατά τον τελευταίο χρόνο, επέδειξε συνδυασμό λογικής, διορατικότητας, τόλμης και αποτελεσματικότητας.

Έδωσε δείγματα ότι η χώρα περνά, με αποφασιστικότητα, στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Την περίοδο που διανύουμε:

  • Οι δημοσιονομικοί στόχοι επιτυγχάνονται.
  • Διαρθρωτικές αλλαγές πραγματοποιούνται.
  • Αναπτυξιακά προγράμματα και εργαλεία ρευστότητας «ξεπαγώνουν».
  • Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων υλοποιείται.
  • Η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του κράτους προς τους ιδιώτες επιταχύνεται.
  • Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ολοκληρώνεται.

Βέβαια, δεν έχουν δημιουργηθεί συνθήκες εφησυχασμού και «πανηγυρισμών».

Όμως δεν δικαιολογούνται και μίζερες προσεγγίσεις.

Και αυτό διότι, όπως έχω υποστηρίξει και άλλες φορές, ιδιαίτερα στο σύγχρονο ανταγωνιστικό κόσμο, δεν υπάρχει εύκολη οδός για την κατάκτηση της εθνικής αξιοπρέπειας και της ευημερίας όλων των πολιτών.

Υπάρχει μόνο η οδός που προσδιορίζεται:

1ον. Από την επαναδιατύπωση και εμπέδωση ενός σύγχρονου αξιακού συστήματος.

2ον. Από την καλλιέργεια κουλτούρας κοινωνικής και πολιτικής συνεννόησης και σύνθεσης για τη δημιουργία και δίκαιη κατανομή του πλούτου και των ευκαιριών.

3ον. Από την εκπόνηση και υλοποίηση ενός συγκροτημένου εθνικού σχεδίου, το οποίο θα ενσωματώνει τις συμφωνίες με τους εταίρους αλλά θα κινείται και πέρα από το Μνημόνιο.

Δημιουργώντας και διευρύνοντας βαθμούς ελευθερίας ώστε να ικανοποιήσουμε πιεστικές κοινωνικές προτεραιότητες.

4ον. Από την επεξεργασία και εφαρμογή σύγχρονων πολιτικών, συμβατών με το εθνικό και ευρωπαϊκό σχέδιο.

Που θα στοχεύουν στην εισροή επενδύσεων, στην ενίσχυση της εσωτερικής αποταμίευσης, στην αύξηση της παραγωγικότητας, στην εξωστρέφεια.

Και τούτο προκειμένου να επιτευχθεί σταθεροποίηση της κατάστασης εφέτος, όπως ήδη γίνεται, ανάκαμψη την επόμενη χρονιά και επαναφορά σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Η Κυβέρνηση οφείλει να συνεχίσει και να εντατικοποιήσει την προσπάθεια για τη σταθεροποίηση των δημόσιων οικονομικών, τη διαρκή προώθηση της αειφόρου, «έξυπνης» και εξωστρεφούς ανάπτυξης, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.

5ον. Από τη δημιουργία και λειτουργία ενός αποτελεσματικού, σύγχρονου και δίκαιου κράτους, που θα παρεμβαίνει και θα μεριμνά για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς, την εξασφάλιση της μέγιστης οικονομικής αποτελεσματικότητας, την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου και τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

6ον. Από την έντιμη, σκληρή, αποτελεσματική και ποιοτική εργασία από όλους μας, σε κλίμα εθνικής, πατριωτικής ανάτασης.

Χρόνος και χώρος για δημαγωγία, λαϊκισμό, καλλιέργεια ψευδαισθήσεων δεν υπάρχει.

Φίλες και Φίλοι,

Σε αυτό το πλαίσιο ο ρόλος της Νέας Δημοκρατίας είναι, και πάλι, καθοριστικός.

Και αυτό γιατί αποτελεί πολιτική δύναμη ευθύνης, σταθερότητας και προοπτικής.

Και αυτό γιατί έχει το ιδεολογικό υπόβαθρο, τον προγραμματικό προσανατολισμό, την πολιτική βούληση και την αποτελεσματική πολιτική καθοδήγηση να κινηθεί με γοργό βηματισμό, να δημιουργήσει μια καλύτερη πραγματικότητα, να προσφέρει αυτοπεποίθηση και εμπιστοσύνη, να εμπεδώσει μια νέα ελπιδοφόρα προοπτική.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα κατά την παρουσίαση της 78ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης 2013 προς το Διπλωματικό Σώμα

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα κατά την παρουσίαση της 78ης Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης 2013 προς το Διπλωματικό Σώμα

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον Υπουργό Μακεδονίας και Θράκης και τη Διοίκηση της ΔΕΘ-HELEXPO ΑΕ, για την πρόσκληση που απεύθυναν να παραστώ στη σημερινή εκδήλωση και να μοιραστώ μαζί σας τις σκέψεις μου για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Η ΔΕΘ-HELEXPO ΑΕ, ως εθνικός εκθεσιακός φορέας πλέον, μετά τη συγχώνευση των δύο εταιρειών, φιλοξενεί κάθε χρόνο διεθνείς συμμετοχές και συνεισφέρει καθοριστικά στην ανάπτυξη επενδυτικών και επιχειρηματικών συνεργασιών μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν.

Συμβάλλοντας, κατ’ αυτόν τον τρόπο, στην ενίσχυση της εξωστρέφειας και στην προώθηση των εμπορικών δραστηριοτήτων της χώρας.

Χώρα, η κατάσταση της οικονομίας της οποίας, σήμερα, έχει βελτιωθεί.

Κυρίες και Κύριοι,

Η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης, έχοντας ισχυρή πολιτική βούληση και επιδεικνύοντας ξεκάθαρη αποφασιστικότητα, έχει σταθεροποιήσει την κατάσταση και έχει αποκαταστήσει την αξιοπιστία της χώρας.

Πιο συγκεκριμένα, κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους:

1ον. Η Κυβέρνηση επανέφερε το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής εντός τροχιάς.

2ον. Δόθηκε διετής παράταση στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

3ον. Οι δόσεις της δανειακής σύμβασης εκταμιεύονται πλέον κανονικά.

4ον. Η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους έχει ενισχυθεί.

5ον. Μεγάλο εύρος διαρθρωτικών αλλαγών υλοποιήθηκε.

6ον. Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων άρχισε να υλοποιείται, παρά τις δυσκολίες που παρουσιάζονται.

7ον. Η απορρόφηση των κοινοτικών πόρων αυξήθηκε.

8ον. Η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του Κράτους προς τον ιδιωτικό τομέα επιταχύνεται.

9ον. Η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών ολοκληρώνεται σύντομα.

Στον ένα χρόνο θητείας της Κυβέρνησης μπορούμε να διακρίνουμε κάποιες ενθαρρυντικές ενδείξεις που κατατείνουν στο ότι οι τεράστιες θυσίες της Ελληνικής κοινωνίας παράγουν απτά αποτελέσματα.

Αυτές οι ενδείξεις καταδεικνύουν ότι είμαστε στη σωστή πορεία.

Ειδικότερα:

1ον. Η πρόοδος της δημοσιονομικής προσαρμογής είναι εξαιρετική από κάθε άποψη.

2ον. Είμαστε εντός τροχιάς για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων για το 2013.

3ον. Αποκαθίσταται η ισορροπία στην οικονομία και καλύπτεται το χάσμα ανταγωνιστικότητας (περισσότερο από το 80% έχει ήδη καλυφθεί).

4ον. Το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους μειώθηκε σημαντικά.

5ον. Οι αγορές κεφαλαίου ανακάμπτουν.

6ον. Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται.

7ον. Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται.

8ον. Οι καταθέσεις επιστρέφουν στο τραπεζικό σύστημα.

Κυρίες και Κύριοι,

Ωστόσο, πολλά ακόμα πρέπει να γίνουν ώστε να επιστρέψουμε στην ανάπτυξη και να μειωθεί η εξαιρετικά υψηλή ανεργία.

Η προσπάθεια της Κυβέρνησης επικεντρώνεται πλέον:

1ον. Στη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής.

2ον. Στην προώθηση της φορολογικής μεταρρύθμισης.

3ον. Στην αναδιοργάνωση του δημοσίου τομέα και τη βελτίωση των προσφερόμενων υπηρεσιών.

4ον. Στη δημιουργία, μέσω μιας ολοκληρωμένης στρατηγικής, ενός σταθερού, βιώσιμου και επαρκώς κεφαλαιοποιημένου τραπεζικού συστήματος.

5ον. Στην ενίσχυση των μεταρρυθμίσεων στις αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.

6ον. Στην υλοποίηση, με επιταχυνόμενους ρυθμούς, του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και στην ενίσχυση της εξωστρέφειας.

7ον. Στην υιοθέτηση πολιτικών προώθησης της απασχόλησης.

Κυρίες και Κύριοι,

Η μόνη επιλογή που είχε η Κυβέρνηση το περασμένο καλοκαίρι, ήταν να επιταχύνει τις προσπάθειές της για την αποκατάσταση της βιωσιμότητας των δημόσιων οικονομικών και την υιοθέτηση μιας αναπτυξιακής προσέγγισης κατά τη διαδικασία προσαρμογής.

Εφεξής, προέχει η σταθεροποίηση της κατάστασης, η ανάκαμψη την επόμενη χρονιά και η επαναφορά σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης τα επόμενα χρόνια.

Ήδη, η αρχική επιδίωξη φαίνεται να επιτυγχάνεται, καθώς η υλοποίηση του Προγράμματος ανταποκρίνεται πλήρως στα συμφωνηθέντα χρονοδιαγράμματα και οι δημοσιονομικοί στόχοι που έχουν τεθεί, υπερκαλύπτονται.

Το ζήτημα, τώρα, είναι να συμπληρώνεται όλο και περισσότερο το δημοσιονομικό εγχείρημα με πολιτικές ανάταξης της οικονομίας ώστε να μην διογκωθεί περαιτέρω η ανεργία και να αρχίσει να ενισχύεται η απασχόληση.

Και προς την κατεύθυνση αυτή κινούμαστε με αποφασιστικότητα και χωρίς τυμπανοκρουσίες.

Η χώρα είναι στο σωστό δρόμο.

Φυσικά, δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού και πανηγυρισμών ούτε, όμως, μίζερων προσεγγίσεων.

Σήμερα, είναι η κατάλληλη στιγμή για επενδύσεις και επιχειρηματικές συνεργασίες στην Ελλάδα.

Και η Διεθνής Έκθεση Θεσσαλονίκης αποτελεί διαχρονικά επενδυτικό και επιχειρηματικό κόμβο που μπορεί να συμβάλλει, η 78η Διοργάνωσή της, ουσιαστικά στην προσπάθεια για την ανάκαμψη της ελληνικής οικονομίας.

Αναζητούμε, θέλουμε, ζητάμε τη συμμετοχή σας.

Εύχομαι καλή επιτυχία στη διοργάνωσή της.

TwitterInstagramYoutube