Παρουσίαση του Βιβλίου «Σύγχρονη Θεωρία Χαρτοφυλακίου»

Παρουσίαση του Βιβλίου «Σύγχρονη Θεωρία Χαρτοφυλακίου»

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους Συγγραφείς του Βιβλίου για την πολύ τιμητική πρόσκληση που μου απηύθυναν να παρουσιάσω, μαζί με άλλους εκλεκτούς καλεσμένους, το εγχειρίδιο με τίτλο «Σύγχρονη Θεωρία Χαρτοφυλακίου».

 

Για εμένα, η αποδοχή της πρόσκλησης ήταν πρόκληση και ευκαιρία.

 

Πρόκληση, από την πλευρά του πανεπιστημιακού, προκειμένου να ιχνηλατίσω το ερευνητικό βάθος και εύρος των συγγραφέων σε ένα αντικείμενο που δεν υπάρχει πλούσια ελληνική βιβλιογραφία.

 

Πρόκληση, από την πλευρά του πολιτικού, προκειμένου να αντλήσω λύσεις και εφαρμογές σε προβλήματα που βιώνουμε σήμερα στο χώρο της Οικονομίας.

 

Ευκαιρία να δω συγκεντρωμένη και εστιασμένη, σε ένα ελληνικό εγχειρίδιο, τη σύγχρονη θεωρία χαρτοφυλακίου.

Ευκαιρία να εμπλουτίσω τις σημειώσεις μου αλλά και τον όγκο των προτεινόμενων συγγραμμάτων σε σχετικά μαθήματα Μεταπτυχιακού Επιπέδου στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

 

Σήμερα αισθάνομαι δικαιωμένος γι’ αυτή την επιλογή μου.

Η ξενάγηση στις σελίδες του βιβλίου ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και χρήσιμη.

 

Το παρόν σύγγραμμα έρχεται να καλύψει ένα μεγάλο κενό στην ελληνική βιβλιογραφία.

Το κενό σε ότι αφορά την ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου πανεπιστημιακού συγγράμματος, το οποίο θα εστιάζει αποκλειστικά στη σύγχρονη θεωρία χαρτοφυλακίου.

Παρουσιάζοντας όλη τη συναφή τεχνική ορολογία.

Περιέχοντας πλούσιες βιβλιογραφικές αναφορές.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Το Βιβλίο ουσιαστικά δομείται σε 4 βασικές ενότητες:

 

Στην πρώτη ενότητα αναπτύσσεται η διαχείριση μετοχικών χαρτοφυλακίων.

Ερευνητική περιοχή που έχει απασχολήσει πολλούς αναλυτές για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Ουσιαστικά από το 1952.

Σε αυτή την ενότητα ομαδοποιούνται και παρουσιάζονται οι 4 διαδοχικές φάσεις της διαδικασίας διαχείρισης χαρτοφυλακίων, δηλαδή αυτές του σχεδιασμού, της κατασκευής, της αξιολόγησης και του ανασχεδιασμού.

 

Παρουσιάζονται και ταξινομούνται οι παθητικές και οι ενεργητικές στρατηγικές διαχείρισης μετοχικών χαρτοφυλακίων.

 

Παθητικές στρατηγικές που εδράζονται στη λογική ότι η αγορά δεν τιμά λανθασμένα τα περιουσιακά στοιχεία ή ότι τα τιμά λανθασμένα αλλά οι επενδυτές δεν έχουν τη δυνατότητα να αποκτήσουν κάποιο πλεονέκτημα από αυτή την πραγματικότητα.

 

Ενεργητικές στρατηγικές που θεωρούν ότι η αγορά τιμά λανθασμένα τα περιουσιακά στοιχεία και ότι οι διαχειριστές είναι ικανοί να αναγνωρίσουν τις λάθος τιμές.

 

Αναλυτικότερα, οι παθητικές στρατηγικές διακρίνονται σε στρατηγικές αγοράς και διακράτησης και σε στρατηγικές αντιστοίχησης.

 

Οι ενεργητικές στρατηγικές διακρίνονται σε στρατηγικές θεμελιώδους ανάλυσης, τεχνικής ανάλυσης, χαρακτηριστικών των χρεογράφων και ανωμαλιών της αγοράς.

 

Ειδική αναφορά γίνεται, και όρθως, στις στρατηγικές αντίθεσης (contrarian strategies), στις στρατηγικές ορμής (momentum strategies), στις στρατηγικές που σχετίζονται με ημερολογιακά σύνδρομα (όπως είναι το σύνδρομο του Ιανουαρίου, το σύνδρομο ημέρας της εβδομάδος και το σύνδρομο των διακοπών) και στρατηγικές που σχετίζονται με το σύνδρομο των παραμελημένων εταιρειών.

 

Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται σε μία από τις πλέον σημαντικές έννοιες της σύγχρονης χρηματοοικονομικής θεωρίας, αυτή των αποτελεσματικών αγορών, και παρουσιάζονται οι μορφές αποτελεσματικότητας ανάλογα με το είδος της διαθέσιμης πληροφορίας.

 

Στη δεύτερη ενότητα αναπτύσσεται το βασικό μεθοδολογικό πλαίσιο του μέσου και της διακύμανσης, όπως αυτή προτάθηκε από τον Markowitz.

 

Εισάγονται δηλαδή οι έννοιες της απόδοσης και του κινδύνου, τόσο αναφορικά με την περίπτωση μεμονωμένων χρεογράφων, όσο με την περίπτωση χαρτοφυλακίου χρεογράφων.

 

Θεμελιώνεται η αρχή της διαφοροποίησης και μελετάται λεπτομερώς η σχέση απόδοσης – κινδύνου ενός χαρτοφυλακίου δύο (2) χρεογράφων, για διάφορες τιμές συντελεστών συσχέτισης μεταξύ αυτών (συνήθως αυτές αντιστοιχούν στο -1, στο 0 και στο +1).

Παρουσιάζεται η έννοια του αποτελεσματικού χαρτοφυλακίου και του αποτελεσματικού μετώπου, χωρίς και με τη χρήση «ακίνδυνων» χρεογράφων.

Αναπτύσσεται η τεχνική μαθηματικού προγραμματισμού της σύγχρονης θεωρίας χαρτοφυλακίου για τον προσδιορισμό αποτελεσματικών μετώπων.

 

Τέλος, ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην αυθεντική έκφραση του υποδείγματος μέσου – διακύμανσης.

 

Ανακεφαλαιώνοντας, ο Markowitz έδειξε ότι εάν ο επενδυτής μπορεί να προσδιορίσει τις αναμενόμενες αποδόσεις, τις τυπικές αποκλίσεις, και τους συντελεστές συσχέτισης όλων των αξιογράφων τότε το πρόβλημα της επιλογής του χαρτοφυλακίου από τους επενδυτές είναι ουσιαστικά ένα πρόβλημα ελαχιστοποίησης του κινδύνου (δηλαδή της τυπικής απόκλισης) με περιορισμούς:

α) ένα δεδομένο επίπεδο αναμενόμενης απόδοσης και

β) ότι το άθροισμα των σταθμίσεων θα ισούται με τη μονάδα (αν δεν υπάρχει βέβαια η δυνατότητα short-selling).

 

Όρισε δε ως αποδοτικό χαρτοφυλάκιο αυτό που έχει τον μικρότερο κίνδυνο για ένα δεδομένο επίπεδο αναμενόμενης απόδοσης, ή εναλλακτικά, την μεγαλύτερη δυνατή αναμενόμενη απόδοση για ένα δεδομένο επίπεδο κινδύνου.

 

Στην τρίτη ενότητα αναπτύσσονται μαθηματικά υποδείγματα μέσω των οποίων επιτυγχάνεται, τόσο ο περιορισμός του όγκου, όσο και η απλοποίηση του τύπου των δεδομένων που απαιτούνται στη διαδικασία της ανάλυσης χαρτοφυλακίου.

 

Υποδείγματα επιλογής και σύνθεσης χαρτοφυλακίου όπως είναι:

 

1ον. Τα υποδείγματα του ενός δείκτη, με ιδιαίτερη αναφορά στο υπόδειγμα της αγοράς και με διάκριση του κινδύνου σε συστηματικό ή μη-διαφοροποιήσιμο και στο μη-συστηματικό ή διαφοροποιήσιμο.

 

2ον. Τα υποδείγματα πολλαπλών δεικτών, όπως είναι τα υποδείγματα δεικτών βιομηχανίας και θεμελιωδών πολλαπλών δεικτών, με ιδιαίτερη αναφορά στο γνωστό υπόδειγμα των τριών παραγόντων (three-factor model) των Fama και French.

 

3ον. Τα υποδείγματα χρησιμότητας, εισάγοντας την έννοια του πλούτου και της μεγιστοποίησης αυτού και παρουσιάζοντας την ανοχή που έχει κάθε επενδυτής απέναντι στον κίνδυνο (αποστροφή, αδιαφορία, επιδίωξη).

 

Ο λόγος που οι περισσότεροι επενδυτές, με ορθολογική συμπεριφορά, αποφεύγουν τον κίνδυνο είναι ότι στην περίπτωσή τους η χρησιμότητα περιγράφεται ως κοίλη συνάρτηση του πλούτου.

Όσο το επίπεδο του πλούτου αυξάνει, τόσο αυξάνει και το επίπεδο της χρησιμότητας ή ικανοποίησης που αναδύει από την κατοχή του πλούτου.

Ωστόσο, το επίπεδο της χρησιμότητας αυξάνει με μειωμένο ρυθμό καθώς αυξάνει ο πλούτος. Ένα ενδιαφέρον συμπέρασμα από αυτή τη διαπίστωση είναι ότι για οποιοδήποτε επίπεδο πλούτου, μια μείωση του πλούτου οδηγεί σε μία μεγαλύτερη μείωση της χρησιμότητας, απ’ ότι η ίδια αύξηση του πλούτου που οδηγεί σε μία αύξηση της χρησιμότητας.

 

4ον. Τα υποδείγματα συναρτήσεων ανοχής κινδύνου.

 

5ον. Τα υποδείγματα μέσης γεωμετρικής απόδοσης. Αυτή η στρατηγική επενδύσεως εισήχθη στη χρηματοοικονομική βιβλιογραφία από το Henry Latane το 1959. Υποστηρίζεται ότι η μεγιστοποίηση του γεωμετρικού μέσου όρου έχει συγκεκριμένα πλεονεκτήματα:

  • Έχει τη μεγαλύτερη πιθανότητα να ξεπεράσει ένα δεδομένο επίπεδο πλούτου σε ένα καθορισμένο χρονικό διάστημα.
  • Ελαχιστοποιεί τη μακροπρόθεσμη πιθανότητα «καταστροφής».
  • Μεγιστοποιεί το ρυθμό ανάπτυξης του πλούτου.
  • Υποδηλώνει μία απόλυτα μειωμένη τάση αποφυγής του κινδύνου στην επιδίωξη για απόκτηση πλούτου.

 

Η διαδικασία αυτή θεωρείται από αυτούς τους ερευνητές ως βέλτιστη, όταν πρόκειται να κατασκευαστεί χαρτοφυλάκιο στοιχείων, το οποίο να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή γεωμετρική μέση τιμή απόδοσης, αν οι αποδόσεις των χαρτοφυλακίων ακολουθούν την κανονική κατανομή (Elton και Gruber).

 

6ον. Τα υποδείγματα ασφάλειας με τρία διαφορετικά κριτήρια (Roy, Kataoka, Telser).

 

7ον. Τα υποδείγματα αξίας στον κίνδυνο με τα οποία είναι δυνατόν να προσδιορισθεί η μέγιστη αναμενόμενη ζημία που συνδέεται με μια επένδυση, για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και για ένα δεδομένο επίπεδο εμπιστοσύνης.

 

8ον. Τα υποδείγματα στοχαστικής κυριαρχίας.

 

9ον. Τα υποδείγματα τριών ροπών ενσωματώνοντας στη διαδικασία, εκτός από τη μέση τιμή και τη διακύμανση (δηλαδή τις δύο πρώτες στιγμές), και την ασυμμετρία – λόξωση (skewness). Κατ’ αυτό τον τρόπο η λύση αναζητείται στον τρισδιάστατο χώρο ενώ παράλληλα ξεπερνιέται η υπόθεση ότι η απόδοση ακολουθεί κανονική καμπύλη κατανομής.

 

Θα μπορούσε η ανάλυση να επεκταθεί και στη χρήση ανώτερων στιγμών. Έτσι μπορεί να γίνει χρήση και της τέταρτης στιγμής που είναι η κύρτωση. Στόχος είναι η ελαχιστοποίηση αυτής της στιγμής για δεδομένη μέση τιμή, διακύμανση και ασυμμετρία. Και αυτό, διότι διατηρώντας τις άλλες τρεις στιγμές σταθερές, οι επενδυτές θα προτιμήσουν εκείνα τα χαρτοφυλάκια για τα οποία υπάρχει μικρή πιθανότητα πολύ χαμηλών αποτελεσμάτων.

 

Στην τέταρτη ενότητα αναπτύσσονται τα υποδείγματα ισορροπίας, όπως είναι το υπόδειγμα αποτίμησης κεφαλαιακών στοιχείων [CAPM] και η θεωρία της αντισταθμιστικής αποτίμησης [APT].

 

Κυρίες και Κύριοι,

Από τα ανωτέρω κατανοεί, εκτιμώ, κανείς τον όγκο των πληροφοριών που υπάρχουν στο υπό παρουσίαση Βιβλίο.

Βιβλίο όμως που θα μπορούσε επίσης να έχει:

 

1ον. Ποσοτικοποιημένα παραδείγματα και ασκήσεις σε κάθε ενότητα.

 

2ον. Λίγα παραδείγματα τετραγωνικού προγραμματισμού (με χρήση του Solver).

 

3ον. Ανάλυση της διαχείρισης χαρτοφυλακίου με τη δυνατότητα ύπαρξης ανοικτών θέσεων (short-selling).

 

4ον. Αναφορά στις σημαντικές εφαρμογές των υποδειγμάτων ισορροπίας, όπως είναι:

  • Η σύγκριση και αξιολόγηση διαφορετικών χαρτοφυλακίων.
  • Ο καθορισμός του κατάλληλου προεξοφλητικού επιτοκίου για επιχειρήσεις που κάνουν επιλογή μελλοντικών επενδύσεων.

 

5ον. Καταγραφή των προβλημάτων στην εκτίμηση του συστηματικού κινδύνου, όπως είναι:

§        Ο υπολογισμός των αποδόσεων.

  • Το διάστημα του υπολογισμού των αποδόσεων, αφού σε αρκετές μετοχές παρουσιάζεται το λεγόμενο πρόβλημα της αδράνειας στις συναλλαγές (thin trading problem).

§        Η χρησιμοποίηση του κατάλληλου δείκτη της αγοράς.

§        Ο χρονικός ορίζοντας της εκτίμησης.

 

6ον. Ανάλυση των σύνθετων μέτρων απόδοσης των χαρτοφυλακίων.

Μέτρων τα οποία στην αποτίμηση ενός χαρτοφυλακίου λαμβάνουν υπόψη τους, σαν μία έννοια, τόσο την απόδοση όσο και τον κίνδυνο που αυτό ενέχει. Τα πιο δημοφιλή σύνθετα μέτρα είναι αυτά των Treynor, Sharpe και Jensen.

Μέτρων όμως που έχουν και συγκεκριμένα προβλήματα. Δύο κυρίως:

α)  Λανθασμένος καθορισμός του τρόπου αποτίμησης των αξιόγραφων.

β) Λανθασμένος καθορισμός του χαρτοφυλακίου της αγοράς.

 

7ον. Αναφορά σε διεθνή διαφοροποίηση δημιουργώντας ένα διεθνές ή «παγκοσμιοποιημένο» μετοχικό χαρτοφυλάκιο.

Η διεθνής διαφοροποίηση μέσω επενδύσεων σε αξίες του εξωτερικού εμπεριέχει βέβαια επιπλέον κινδύνους, όπως είναι ο κίνδυνος χώρας.

Εμπόδια οικονομικής και τεχνικής φύσεως όπως το αυξημένο συναλλακτικό κόστος και η περιορισμένη ρευστότητα μιας χρημ/κης αγοράς.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να κλείσω την τοποθέτησή μου αντιγράφοντας τα συμπεράσματα από δύο (2) μελέτες των συγγραφέων.

 

Γράφουν χαρακτηριστικά:

«Για την αποτελεσματική αντιμετώπιση της εξεταζόμενης προβληματικής απαιτείται σε κάθε περίπτωση μια συνδυασμένη ολιστική συστημική προσέγγιση, η οποία, όχι μόνο θα αναβαθμίζει τα υπάρχοντα επενδυτικά υποδείγματα, αλλά παράλληλα θα ενοποιεί σε ένα συμπαγές μεθοδολογικό πλαίσιο, συναφείς θεωρητικές καινοτομίες και πρωτότυπα πρακτικά εργαλεία» (Xidonas and Psarras, 2008; Xidonas et al., 2008).

 

Νομίζω ότι αυτή την προσέγγιση οι συγγραφείς την επιτυγχάνουν στο παρόν εγχειρίδιο.

Να είστε πάντως βέβαιοι ότι αν συνέχιζα να διδάσκω σε Μεταπτυχιακό Επίπεδο στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, το παρόν εγχειρίδιο θα ήταν στη λίστα των προτεινόμενων εγχειριδίων.

Εύχομαι ολόψυχα, το ανά χείρας βιβλίο να βρει την ανταπόκριση που προσδοκούν οι συγγραφείς, και να διαβαστεί, να μελετηθεί καλύτερα, από πολλούς, όσο γίνεται περισσότερους…

Χαιρετισμός στην Ημερίδα του Περιοδικού “Franchise” με θέμα: «Μικρομεσαία Επιχείρηση: Μοχλός Ανάπτυξης για τη Β. Ελλάδα»

Χαιρετισμός στην Ημερίδα του Περιοδικού “Franchise” με θέμα: «Μικρομεσαία Επιχείρηση: Μοχλός Ανάπτυξης για τη Β. Ελλάδα»

Κυρίες και κύριοι,

Χαιρετίζω, ως Εκπρόσωπος του Κόμματος της Ν.Δ. και του Προέδρου της κ. Αντώνη Σαμαρά, τις εργασίες της ενδιαφέρουσας και επίκαιρης ημερίδας του Περιοδικού “Franchise”.

Είμαι βέβαιος ότι κατά τη διάρκεια της ημερίδας θα κατατεθούν ρεαλιστικοί προβληματισμοί.

Γόνιμες σκέψεις.

Ενδιαφέρουσες προτάσεις.

Θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για την κατάσταση και τις προοπτικές της πραγματικής οικονομίας.

Κυρίες και κύριοι,

Η κατάσταση της πραγματικής οικονομίας είναι απογοητευτική.

Η εικόνα της αγοράς είναι αποκαρδιωτική.

Η ηγεσία της Κυβέρνησης είναι πλέον αντιμέτωπη με τα πεπραγμένα της.

Τα αποτελέσματα του ακολουθούμενου μείγματος οικονομικής πολιτικής τα βιώνουν όλο και πιο σκληρά τα νοικοκυριά και οι επιχειρήσεις.

Και, κυρίως, οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις.

Η ύφεση κατά το δεύτερο τρίμηνο του έτους ανήλθε στο 3,7%, που είναι το υψηλότερο επίπεδο ύφεσης των τελευταίων 35 ετών.

Ο πληθωρισμός τον Αύγουστο διαμορφώθηκε στο 5,6%.

Ο κύκλος εργασιών στο λιανικό εμπόριο συρρικνώθηκε τον Ιούλιο κατά 2,7%.

Κοντά στο «κλείσιμο» ως το τέλος του 2011 βρίσκονται 176.700 επιχειρήσεις (ΓΣΕΒΕΕ).

Κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τις έρευνες των παραγωγικών φορεών, θα μεταφραστεί σε απώλεια 305.000 θέσεων εργασίας.

Η ανεργία τον Ιούνιο έφτασε το 11,6% από 8,6% που ήταν τον Ιούνιο του 2009, χτυπώντας περισσότερο τη νεολαία, με ποσοστό ανεργίας που φτάνει το 29,8% (15-24 έτη).

Η κατάσταση, συνεπώς, καταδεικνύει πως η ακολουθούμενη «θεραπευτική αγωγή» είναι αναποτελεσματική.

Επιτάσσει την άμεση αλλαγή της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής.

Αναγκαία αλλαγή που επισημαίνουν και οι παράγοντες της αγοράς και οι παραγωγικοί φορείς.

Ωστόσο, συνεχίζεται μία οικονομική πολιτική στην οποία κυριαρχεί η λογική της λογιστικής μείωσης του ελλείμματος σε βάρος την οικονομικής δραστηριότητας.

Απουσιάζει κάθε αναπτυξιακός προσανατολισμός.

Κάτι που αποτυπώνεται και από την εγκατάλειψη των αναπτυξιακών εργαλείων της οικονομίας.

Το ΕΣΠΑ έχει βαλτώσει με αποτέλεσμα η χώρα από την 5η θέση σε απορροφήσεις κοινοτικών πόρων που ήταν τον περασμένο Σεπτέμβριο να βρίσκεται σήμερα στην 23η θέση.

Το ΤΕΜΠΜΕ αγγίζει τα όρια της αδράνειας, αφού το τρίμηνο Ιούνιος – Αύγουστος δανειοδοτήθηκαν 100 φορές λιγότερες μικρές και μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2009.

Οι πρωτοβουλίες για ΣΔΙΤ και οι συμβάσεις παραχώρησης παραμένουν λεκτικό σχήμα.

Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων και η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας παραμένουν ακόμα στις προθέσεις της Κυβέρνησης.

Αναπτυξιακός Νόμος ακόμα δεν υπάρχει.

Κυρίες και κύριοι,

Εμείς, ως Ν.Δ., έγκαιρα, υπογραμμίσαμε την ανάγκη αλλαγής του ακολουθούμενου μείγματος οικονομικής πολιτικής.

Τονίσαμε με κάθε τρόπο την επιτακτική ανάγκη της στήριξης και ενίσχυσης της επιχειρηματικής δραστηριότητας για να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις ανάταξης της οικονομίας.

Και αυτό διότι, η επιχειρηματικότητα είναι σημαντική πηγή ανάπτυξης, καθώς συμβάλλει

  • στη δημιουργία θέσεων εργασίας,
  • στην ενθάρρυνση της οικονομικής δραστηριότητας,
  • στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.

Παράλληλα, η επιχειρηματική δραστηριότητα αποτελεί καθοριστικό πεδίο καταξίωσης του πιο σημαντικού κεφαλαίου της πατρίδας μας, της νέας γενιάς.

Η νεολαία μπορεί και πρέπει να αξιοποιήσει το «επιχειρηματικό δαιμόνιο» που χαρακτηρίζει τη χώρα μας, σύμφωνα με παλαιότερες μελέτες του ΙΟΒΕ και του Παγκόσμιου Παρατηρητηρίου για την Επιχειρηματικότητα.

Για να το επιτύχει αυτό είναι καθοριστικής σημασίας η αρωγή από την Πολιτεία, ώστε να μπορέσει η νέα γενιά να προωθήσει την επιχειρηματική νοοτροπία μέσα από τη δημιουργία και λειτουργία μικρών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων.

Οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις σε χώρες όπως η Ελλάδα, και δη σε περιοχές όπως η Βόρεια Ελλάδα, απαρτίζουν τη ραχοκοκαλιά της οικονομικής μεγέθυνσης και το συνδετικό ιστό της κοινωνικής συνοχής.

Συμβάλλουν στη μείωση της ανεργίας. Ενδεικτικά να αναφέρω οτι η απασχόληση σ’ αυτές αυξήθηκε την περίοδο 2002-08 κατά 15%.

Αποτελούν εγγύηση για την ισόρροπη ανάπτυξη και την ευμάρεια του τόπου.

Συνιστούν προϋπόθεση για την έξοδο της χώρας από το φαύλο κύκλο της ύφεσης.

Κυρίες και κύριοι,

Για να βγει, όμως, η χώρα από την ύφεση θα πρέπει να ακολουθήσει ένα εναλλακτικό μείγμα οικονομικής πολιτικής.

Εναλλακτικό μείγμα που θα στοχεύει στον ισορροπημένο συγκερασμό της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής και της ανάταξης, αρχικά, και ανάπτυξης, μεταγενέστερα, της οικονομίας.

Εναλλακτικό μείγμα που αποτελεί τον πυρήνα του Σχεδίου Εξόδου από την Κρίση που κατέθεσε ο Πρόεδρος της Ν.Δ. κ. Αντώνης Σαμαράς στις 7 Ιουλίου, και θα επαναλάβει αύριο από αυτό το χώρο.

Σχέδιο συμβατό με την ελληνική πραγματικότητα.

Σχέδιο ελπίδας για τους πολίτες και προοπτικής για την οικονομία και τη χώρα.

Σας ευχαριστώ πολύ και καλή επιτυχία.

Χαιρετισμός για τη «Μορφολογία του Ελληνικού Τραπεζικού Συστήματος & Διεθνής Χρηματοπιστωτική Κρίση: Οικονομικές & Κοινωνικές Επιπτώσεις»

Χαιρετισμός για τη «Μορφολογία του Ελληνικού Τραπεζικού Συστήματος & Διεθνής Χρηματοπιστωτική Κρίση: Οικονομικές & Κοινωνικές Επιπτώσεις»

Κυρίες και Κύριοι,

 

Χαιρετίζω, ως Εκπρόσωπος του Κόμματος της Νέας Δημοκρατίας, τις εργασίες της εξαιρετικά ενδιαφέρουσας και επίκαιρης, λόγω της οικονομικής συγκυρίας που διανύουμε, εκδήλωσης που διοργανώνει σήμερα το Οικονομικό Επιμελητήριο Ελλάδος, με σκοπό την παρουσίαση των συμπερασμάτων της Μελέτης-Έρευνας με θέμα «Μορφολογία του Ελληνικού Τραπεζικού Συστήματος & Διεθνής Χρηματοπιστωτική Κρίση: Οικονομικές και Κοινωνικές Επιπτώσεις».

Θέλω να συγχαρώ το Οικονομικό Επιμελητήριο για τη διαχρονική συμβολή του στην προσφορά επιστημονικής έρευνας στο πλαίσιο των δραστηριοτήτων του, και για τη διάθεσή του να συμβάλλει στη διαμόρφωση προτάσεων για κρίσιμα οικονομικά ζητήματα.

 

Θέλω, δημόσια, να ευχαριστήσω γιατί κάποια στιγμή μου έδωσε κι εμένα τη δυνατότητα να συμμετάσχω σε αντίστοιχη ερευνητική ομάδα στο παρελθόν.

 

Είμαι βέβαιος ότι κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης αυτής, και αυτό ήδη έγινε από τα μέλη της επιστημονικής-συγγραφικής ομάδας, θα κατατεθούν ρεαλιστικοί προβληματισμοί, θα αναπτυχθούν γόνιμες σκέψεις, θα ακουστούν υπεύθυνες θέσεις, θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα.

Κυρίες και Κύριοι,

 

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες σημειώθηκαν ραγδαίες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία, προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού και της διεθνοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, πυρήνας του οποίου είναι το τραπεζικό σύστημα. Τόσο η θεωρία όσο και οι εμπειρικές μελέτες συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, ιδιαίτερα σε τραπεζοκεντρικές χώρες (bank-based countries), όπως είναι η Ελλάδα, αποτελεί προϋπόθεση για την υγιή ανάπτυξη της οικονομίας και την αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων.

 

H πρόσφατη επιδείνωση των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας, εξαιτίας των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης, καθώς και δυσμενών εγχώριων παραγόντων, τόσο συγκυριακών όσο και διαρθρωτικών, βρήκε τα θεμελιώδη μεγέθη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, κατά βάση, υγιή.

 

Αξίζει μάλιστα να τονισθεί ότι, σε αντίθεση με ότι συμβαίνει σε πολλές άλλες χώρες, τα αίτια των προβλημάτων της ελληνικής οικονομίας δεν πηγάζουν από τον τραπεζικό τομέα ή τις διασυνδέσεις του με το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό χώρο (βλέπετε και Τράπεζα της Ελλάδος).

 

Θετικά συνέβαλλε στη διαμορφωθείσα κατάσταση και η αποκλιμάκωση του κόστους άντλησης κεφαλαίων, λόγω των μέτρων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ), οι ευνοϊκές συνθήκες που επικρατούσαν μέχρι πρόσφατα στις αγορές κεφαλαίων και η αξιοποίηση των κυβερνητικών  (επί Ν.Δ.) μέτρων ενίσχυσης της ρευστότητας της οικονομίας (Ν. 3723/2008).

 

Ωστόσο, μια σειρά από παράγοντες δημιουργούν ανησυχίες, προκαλούν συνθήκες πιστωτικής ασφυξίας και εγκυμονούν κινδύνους για το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα, όπως είναι:

  • Οι αβεβαιότητες του διεθνούς περιβάλλοντος.

 

  • Η σημαντική επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης (προβλέψεις διεθνών οργανισμών τον τοποθετούν στο -4%).

 

  • Η συρρίκνωση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης (+2,8% προς τον ιδιωτικό τομέα [επιχειρήσεις και νοικοκυριά] το Μάιο του 2010, από 4,2% το Δεκέμβριο του 2009).

 

  • Η χειροτέρευση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών (ο λόγος των δανείων σε καθυστέρηση προς το σύνολο των δανείων ανήλθε στο 7,7% το Δεκέμβριο του 2009 έναντι 5,0% το Δεκέμβριο του 2008).
  • Η αισθητή μείωση του ποσοστού κάλυψης των δανείων σε καθυστέρηση από τις συσσωρευμένες προβλέψεις (41,5% το Δεκέμβριο του 2009 έναντι 48,9% το Δεκέμβριο του 2008).

 

  • Τα χρηματοδοτικά ανοίγματα των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό.

 

  • Η φυγή καταθέσεων προς το εξωτερικό (ενδεικτικά -18,5 δισ. ευρώ ή -6,6% το διάστημα Δεκ-2009 έως και Απρ-2010) και η μείωση της αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών   (-15,8 δισ. ευρώ ή -6,6% το διάστημα Δεκ-2009 έως και Απρ-2010) εν μέσω σεναρίων περί πτώχευσης της χώρας αλλά και λόγω αυξημένων αναγκών νοικοκυριών και επιχειρήσεων για ρευστότητα εξαιτίας της οικονομικής κρίσης.

 

Τα στοιχεία αυτά επιτάσσουν την ανάγκη συνετής διαχείρισης της κατάστασης από την Ελληνική Πολιτεία και τα πιστωτικά ιδρύματα.

 

Σε ένα τέτοιο οικονομικό περιβάλλον, η Πολιτεία οφείλει να λαμβάνει πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της ροής των πιστώσεων στην αγορά και την αναθέρμανση της οικονομίας. Έτσι, προς αυτή την κατεύθυνση:

 

1ον. Η Κυβέρνηση της Ν.Δ., εντοπίζοντας, τη σημασία της ευρωστίας και σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος, προχώρησε το φθινόπωρο του 2008, άμεσα και έγκαιρα, στην παροχή ενός σημαντικού πακέτου ρευστότητας. Πακέτου ρευστότητας, που ο 1ος πυλώνας του βοήθησε στην ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών.

 

Πρόσφατα, η παρούσα Κυβέρνηση, που επέκρινε τότε το σχέδιο ρευστότητας της Κυβέρνησης της Ν.Δ., αποφάσισε να προτείνει την ενεργοποίηση και επέκτασή του κατά επιπλέον 15 εκατ.  ευρώ. Και, ορθώς μάλιστα έπραξε, καθώς υπό τις συνθήκες υψηλού κόστους δανεισμού και στενότητας άντλησης κεφαλαίων, η επέκταση του Προγράμματος αποτελούσε αναγκαιότητα.

 

2ον. Το Μνημόνιο του Μηχανισμού Στήριξης της Ελληνικής Οικονομίας, περιλαμβάνει τη δημιουργία του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας με 10. δισ. ευρώ για τη διατήρηση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος, ειδικότερα της φερεγγυότητάς του, και όχι τη στήριξη των αναγκών ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Η διατύπωση όμως του Μνημονίου, δημιουργεί ερωτηματικά, περικλείει ασάφειες και απαιτεί περαιτέρω επεξεργασία σε νομοπαρασκευαστικό επίπεδο. Ερωτηματικά και ασάφειες τις οποίες έχουμε εκφράσει, παρά τη στήριξή μας στη δημιουργία του Ταμείου, στον Υπουργό Οικονομικών (όροι & προϋποθέσεις, stress-tests κ.λπ.).

 

3ον. Η Κυβέρνηση της Ν.Δ. προχώρησε και σε μια σειρά μέτρων για την προστασία των συναλλασσόμενων με τα πιστωτικά ιδρύματα, όπως είναι η αύξηση της νομικής εγγύησης των καταθετών, η προστασία των δανειοληπτών, η αναβάθμιση και απλοποίηση της λειτουργίας του Ταμείου Εγγυοδοσίας Μικρών και Πολύ Μικρών Επιχειρήσεων (ΤΕΜΠΜΕ).

 

4ον. Η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. προχώρησε, και αναμένεται να ολοκληρώσει και για τα νοικοκυριά, τη νομοθετική πρωτοβουλία για τη ρύθμιση χρεών φυσικών και νομικών προσώπων προς τα πιστωτικά ιδρύματα και για τη χαλάρωση των κριτηρίων επεξεργασίας δεδομένων οικονομικής συμπεριφοράς.

Νομοθετική πρωτοβουλία την οποία η Ν.Δ., στήριξε, παρά τις επισημάνσεις που έκανε η Αξιωματική Αντιπολίτευση και τη γνώμη που διατύπωσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.

Και αυτό γιατί η επέκταση της ρύθμισης χρεών, εκτός από τις ληξιπρόθεσμες, και στις ενήμερες οφειλές, θα ενισχύσει τον ηθικό κίνδυνο και δύναται να επιδράσει αρνητικά στη ρευστότητα και στην κεφαλαιακή επάρκεια των τραπεζών, στο κόστος του κεφαλαίου και στην πιστωτική επέκταση.  

 

Όμως, και οι τράπεζες επιβάλλεται να αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις ή να ενδυναμώσουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Μεταξύ άλλων, απαιτείται, υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, από τις ίδιες:

1ον. Η συστηματική εξέταση, η διαρκής παρακολούθηση και η αποτελεσματική διαχείριση της φύσεως και του ύψους των κινδύνων που αναλαμβάνουν.

2ον. Η ενίσχυση των προβλέψεων για τον πιστωτικό κίνδυνο.

3ον. Η βελτίωση των κανόνων εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου και διαφάνειας.

4ον. Η ενίσχυση, ποσοτική και ποιοτική, της κεφαλαιακής τους επάρκειας.

5ον. Η διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης και άντλησης ρευστότητας.

6ον. Η αναθεώρηση των κανόνων εταιρικής διακυβέρνησης. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, απαιτείται η υιοθέτηση ενός υγιούς πλαισίου για τα στελέχη του χρηματοπιστωτικού τομέα (remuneration policies), το οποίο θα ευθυγραμμίζει τα κίνητρα που τους προσφέρονται προς τις ανάγκες της οικονομίας γενικότερα.

Με αυτές τις σκέψεις, χαιρετίζω τη σημερινή σας εκδήλωση.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία στο 8ο Τακτικό Συνέδριο της Ν.Δ.

Ομιλία στο 8ο Τακτικό Συνέδριο της Ν.Δ.

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Η συγκυρία για την Ελλάδα, την Ευρώπη και τον κόσμο, είναι εξαιρετικά κρίσιμη .

Η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., αφού επί μήνες διαχειρίστηκε , με επικοινωνιακή λογική , το πρόβλημα ελλείμματος και χρέους της Ελληνικής Οικονομίας, πρόβλημα κοινό σε πολλές άλλες Ευρωπαϊκές χώρες, οδήγησε τη χώρα σε οξύτατη κρίση δανεισμού.

Η ευθύνη της Κυβέρνησης είναι αντικειμενική και ξεκάθαρη .

-> «Φούσκωσε» το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για το 2009, ματαιώνοντας «ώριμες» δημόσιες εισπράξεις, μεταθέτοντας εισπράξεις στο 2010, μεταφέροντας πληρωμές του 2010 στο 2009.

-> Παρουσίασε έλλειψη προετοιμασίας και σοβαρού επιχειρησιακού σχεδίου για την αντιμετώπιση της κρίσης.

-> Αναφερόταν – και συνεχίζει να το πράττει- απαξιωτικά για τη χώρα, το κύρος και την αξιοπιστία της, υπονομεύοντας τη δανειοληπτική της ικανότητα.

-> Καθυστέρησε στη στελέχωση του κρατικού μηχανισμού και παρέλυσε τον εισπρακτικό μηχανισμό του Δημοσίου. Η υστέρηση των εσόδων, το τελευταίο τρίμηνο του 2009, κάλυψε τα 2/3 της συνολικής υστέρησης του έτους.

-> Κατέθεσε προγραμματικές δηλώσεις που, αντί για περικοπές περιείχαν παροχές.

-> Προχώρησε στην υποβολή και ψήφιση Προϋπολογισμού που ήταν κατώτερος των περιστάσεων.

-> Κατέθεσε Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το όποιο ενσωμάτωνε , όπως αποδεικνύεται, εκ των υστέρων, με τα απανωτά «πακέτα» μέτρων, μη υλοποιήσιμους στόχους .

-> Υπέπεσε σε αντιφάσεις και παλινωδίες, δείγμα έλλειψης πολιτικής αξιοπιστίας.

-> Έστελνε , επί μακρόν, λανθασμένα μηνύματα στις Αγορές, τις οποίες και δεν «έμαθε» να «διαβάζει» .

-> Άργησε να αναγνωρίσει το μέγεθος του προβλήματος και να λάβει τα απαραίτητα μέτρα .

Η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ήταν ξεκάθαρη στις προειδοποιήσεις της ότι η Ελληνική Κυβέρνηση θα έπρεπε να δράσει πιο γρήγορα και αποφασιστικά .

-> Επέδειξε διεθνή πολυπραγμοσύνη και ανάλωσε πολύτιμο κεφάλαιο, χωρίς συγκεκριμένη στόχευση και ουσιαστικό αποτέλεσμα .

-> Προσήλθε στις συνομιλίες με τους διεθνείς πιστωτές με ηττοπαθή λογική , αφού απέσυρε από το τραπέζι τα περιβόητα «πιστόλια» .

Ο επίλογος αυτής της αποτυχίας, των πράξεων και παραλείψεων της Κυβέρνησης, γράφτηκε με την προσφυγή στο Μηχανισμό Στήριξης της Ελληνικής Οικονομίας.

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Το μίγμα, όμως, των δημοσιονομικών μέτρων, που συνοδεύουν την προσφυγή στο Μηχανισμό είναι ελλιπές , αμφιβόλου οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικά άδικο .

Ο συνδυασμός της αύξησης της φορολογίας με την περιοριστική εισοδηματική πολιτική «ροκανίζει» τα εισοδήματα, «στεγνώνει» την Αγορά, παραλύει την ψυχολογία της κοινωνίας, ενισχύει την ανασφάλεια των πολιτών.

Η δημοσιονομική προσαρμογή , πρωτόγνωρη σε έκταση και ένταση στα παγκόσμια χρονικά, είναι της τάξεως του 20% του Α.Ε.Π., προκειμένου να μειωθεί το έλλειμμα κατά 11% του Α.Ε.Π. μέχρι το 2014.

Έτσι, μέχρι σήμερα:

-> Η ανεργία διογκώνεται και ανήλθε στο 11,7% το 1ο τρίμηνο του έτους, από 9,3% το αντίστοιχο περυσινό.

-> Η ύφεση βαθαίνει και εκτιμάται, περίπου, στο 4% για το 2010, από 0,3% που ήταν η αρχική εκτίμηση τον Ιανουάριο.

-> Ο πληθωρισμός αυξάνεται , και εκτοξεύθηκε στο 5,3% τον εφετινό Μάϊο, ο υψηλότερος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή στην Ευρώπη, 10 φορές υψηλότερος από πέρυσι.

-> Τα αντισταθμιστικά μέτρα τόνωσης της Αγοράς απουσιάζουν .

-> Οι δαπάνες του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων μειώνονται δραστικά.

Συνεπώς, οι κίνδυνοι που συνοδεύουν την υλοποίηση του Προγράμματος είναι υπαρκτοί και σημαντικοί .

Καταγράφονται ως δυνητικοί ακόμη και στο Μνημόνιο , καθώς και στις Εκθέσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής .

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Τη δυναμική της Ελληνικής Οικονομίας τη γνωρίζαμε όλοι.

Ας αφήσουν, λοιπόν, οι Κυβερνώντες τα πολιτικά φληναφήματα ότι τάχα δεν γνώριζαν και ότι την αποκλειστική ευθύνη την έχουν οι Κυβερνήσεις της Νέας Δημοκρατίας.

Και γνώριζαν και ευθύνη είχαν και έχουν .

Ευθύνη για τα «υποκείμενα νοσήματα» της Οικονομίας.

Ευθύνη για τη δυναμική και για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί .

Σήμερα, αυτό που απαιτείται και προτείνεται από τη Νέα Δημοκρατία, είναι η υιοθέτηση ενός κατάλληλου και ισορροπημένου μίγματος πολιτικών επιλογών, που θα περιλαμβάνει και αντισταθμιστικά μέτρα χαμηλού ή μηδενικού δημοσιονομικού κόστους.

Θα στοχεύει στην αντιμετώπιση του ελλείμματος , είτε αυτό οφείλεται σε διαρθρωτικές αδυναμίες είτε στην ύφεση, καθώς και στη διαρκή προώθηση της αειφόρου , «έξυπνης» και εξωστρεφούς ανάπτυξης , της ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας , της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής .

-> Με την ενίσχυση των φορολογικών εσόδων, μέσω της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης .

-> Με τη μείωση , σε βάθος χρόνου, των φορολογικών συντελεστών, ώστε να ανταποκριθούμε στο διεθνή φορολογικό ανταγωνισμό.

-> Με την καταγραφή , αποτίμηση και αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου, ώστε να μετατρέψουμε αδρανείς πόρους σε τμήμα του Εθνικού ενεργητικού, μειώνοντας το χρέος σημαντικά και νωρίτερα , ξεκινώντας από χαμηλότερα .

-> Με την περιστολή των δαπανών , όπου αυτές είναι σπατάλες και με τη βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων δαπανών .

Επενδύοντας σε συντελεστές με υψηλό πολλαπλασιαστή και απόδοση , συντελεστές που προάγουν την οικονομική ανάπτυξη και δημιουργούν υψηλή κοινωνική ανταποδοτικότητα , όπως είναι η επένδυση στη γνώση , στην έρευνα και την καινοτομία , στην προστασία του περιβάλλοντος .

-> Με την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας .

Περιορίζοντας το εξωγενές κόστος των επιχειρήσεων, προωθώντας φορολογικά κίνητρα, μειώνοντας τη γραφειοκρατία, καταργώντας εμπόδια και στρεβλώσεις στη λειτουργία του ανταγωνισμού στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών.

-> Με την προώθηση διαρθρωτικών αλλαγών , που περιλαμβάνονται και στο Μνημόνιο και οι οποίες ημιτελώς προωθούνται από την Κυβέρνηση ( άρση καμποτάζ , απελευθέρωση αγορών , προώθηση αποκρατικοποιήσεων ).

-> Με την ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου .

Με ένα αποτελεσματικό , σύγχρονο και δίκαιο κράτος, που θα παρεμβαίνει και θα μεριμνά για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς και την εξασφάλιση της μέγιστης οικονομικής αποτελεσματικότητας, την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου και τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Κυρίες και Κύριοι Σύνεδροι,

Σε αυτό το ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο , το πλαίσιο του Κ οινωνικού Φιλελευθερισμού , άρχισαν να παράγονται ιδέες και προτάσεις πολιτικής .

Σε κάθε περίπτωση, όμως, η ανάταξη της Ελληνικής οικονομίας απαιτεί , εκτός από το στρατηγικό σχέδιο και τις επιμέρους συγκεκριμένες πολιτικές, ισχυρή και αυτόνομη πολιτική βούληση και αποτελεσματική πολιτική καθοδήγηση .

Η παρούσα Κυβέρνηση φαίνεται ελλειμματική σε σχέση με αυτές τις προϋποθέσεις.

Στη Νέα Δημοκρατία εναπόκειται να δημιουργήσει τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις και να δώσει έμπρακτα και έγκαιρα «σήματα» μιας νέας ελπιδοφόρας προοπτικής .

Ομιλία στο Συμπόσιο του ΕΚΕΜΕ – “Δημοσιονομική Σταθερότητα και Αναπτυξιακή Δυναμική”

Ομιλία στο Συμπόσιο του ΕΚΕΜΕ – “Δημοσιονομική Σταθερότητα και Αναπτυξιακή Δυναμική”

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να συγχαρώ το ΕΚΕΜΕ για τη σημαντική, επί τριακονταετία, συμβολή του στην έρευνα που σχετίζεται με την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και τη θέση της χώρας μας στο Ευρωπαϊκό Οικοδόμημα.

Nα υπογραμμίσω την ιδιαίτερη σημασία που αποκτά ο δημόσιος διάλογος, ιδιαίτερα αυτός που διεξάγεται μέσω αξιόλογων εκδηλώσεων όπως η σημερινή, για το μέλλον της Ευρώπης και την έξοδο των κρατών-μελών της από την κρίση.

Θα ήθελα, επίσης, να ευχαριστήσω το ΕΚΕΜΕ και τον Πρόεδρό του για την πρόσκληση να παραστώ και να καταθέσω ορισμένες σκέψεις σχετικά με τη δημοσιονομική σταθερότητα και την αναπτυξιακή δυναμική της χώρας σ’ αυτή την κρίσιμη οικονομική συγκυρία.

Συγκυρία που καταδεικνύει τη χρεοκοπία του πολιτικού μας συστήματος, το οποίο, επί τρεις δεκαετίες, αναδιένειμε δανεικά χωρίς να δημιουργεί πραγματικό κοινωνικό πλεόνασμα.

Ενός συστήματος που χαρακτηρίστηκε από ακατάσχετο λαϊκισμό, ανεπανάληπτο κρατισμό και ατέλειωτη γραφειοκρατία.

Αυτή η χρεοκοπία μπορεί και πρέπει να αποτελέσει το εφαλτήριο για τη δημιουργία ενός νέου υποδείγματος οικονομικής και αναπτυξιακής δραστηριότητας.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Η κρίση διέλυσε χρόνιες ψευδαισθήσεις και υποκριτικές συμπεριφορές για την πραγματική κατάσταση της χώρας και της Οικονομίας της. Ανέδειξε, με τον πλέον εμφατικό τρόπο, χρόνιες αδυναμίες της.

 

1η Αδυναμία.

Το υψηλό δημόσιο χρέος, το οποίο αποτελεί πηγή μακροοικονομικής ανισορροπίας και δυσκαμψίας και είναι αποτέλεσμα ανεύθυνης, επεκτατικής, δημοσιονομικής πολιτικής κυβερνήσεων του παρελθόντος.

Κυβερνήσεων που διόγκωσαν το χρέος, παρά τις εξαιρετικά ευνοϊκές, για τη μείωσή του, οικονομικές συνθήκες.

Δημόσιο χρέος που αναμένεται, σύμφωνα με το αναθεωρημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, να προσεγγίσει το 150% του ΑΕΠ το 2013, ενώ σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο του ΔΝΤ μπορεί να ανέλθει ακόμη και στο 176% του ΑΕΠ.

 

2η Αδυναμία.

Το διευρυμένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών, λόγω της υψηλής ζήτησης της οικονομίας, κυρίως στον εμπορικό τομέα (υψηλή ελαστικότητα της εισαγωγικής δαπάνης ως προς τα εισοδήματα και χαμηλή ελαστικότητα ως προς τις τιμές), και του χαμηλού επιπέδου διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας.

 

3η Αδυναμία.

Ο υψηλός πληθωρισμός και τα φαινόμενα αθέμιτου ανταγωνισμού στην αγορά (κρούσματα κερδοσκοπίας, αθέμιτες πρακτικές από μεσάζοντες, νοοτροπίες ατιμωρησίας κ.α.) που διαβρώνουν την αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων και αντανακλούν μακροοικονομικές ανισορροπίες και ακαμψία σε ορισμένες αγορές προϊόντων και εργασίας.

Χαρακτηριστικά αναφέρω ότι ο Εν.ΔΤΚ του μηνός Απριλίου 2010, σε σύγκριση με τον αντίστοιχο δείκτη του Απριλίου 2009, παρουσίασε αύξηση 4,7%, έναντι αύξησης 1,1%, που σημειώθηκε κατά την ίδια σύγκριση του έτους 2009 προς το 2008.

 

4η Αδυναμία.

Το επίπεδο φτώχειας, ένα διαχρονικό και διατοπικό πρόβλημα, το οποίο, παρά τη βελτίωση του επιπέδου διαβίωσης του πληθυσμού, παραμένει υψηλό, κυρίως λόγω της μειωμένης αποτελεσματικότητας των κοινωνικών δαπανών στην Ελλάδα. 

 

5η Αδυναμία.

Το υψηλό ποσοστό ανεργίας, κυρίως των νέων και των γυναικών, που καταγράφεται στη χώρα μας τα τελευταία χρόνια και την κατατάσσουν στις πρώτες θέσεις της ΕΕ. Ενδεικτικά αναφέρω ότι, σύμφωνα με την τελευταία έρευνα εργατικού δυναμικού της ΕΛ.ΣΤΑΤ., το ποσοστό ανεργίας το Φεβρουάριο 2010 ανήλθε σε 12,1% έναντι 9,1% το Φεβρουάριο 2009 και 11,3% τον Ιανουάριο του 2010.   

 

6η Αδυναμία.

Το υψηλό έλλειμμα των δημόσιων επιχειρήσεων (0,6% του ΑΕΠ για το 2009) και των οργανισμών κοινωνικής ασφάλισης και πρόνοιας (3,6% του ΑΕΠ για το 2009).

 

Κυρίες και Κύριοι,

Παρά ταύτα, μέχρι πρόσφατα η Ελλάδα, παρά τα χρόνια προβλήματα που συσσωρεύονται στα υψηλά «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη, μπορούσε να δανείζεται άνετα και με σχετικά χαμηλό επιτόκιο, γεγονός που συνέβαινε και συμβαίνει, και σε Ευρωπαϊκές χώρες με υψηλότερο έλλειμμα (Ιρλανδία) και δημόσιο χρέος (Ιταλία).

Το τελευταίο διάστημα το πρόβλημα χρέους και ελλείμματος μετατράπηκε σε κρίση δανεισμού. Οπότε, η προσφυγή στο μηχανισμό στήριξης, και εντέλει στο ΔΝΤ, ήταν αναπόφευκτη και η χρηματοδότηση απ’ αυτόν απαραίτητη.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Το ζητούμενο σήμερα είναι τι μπορεί να γίνει ώστε να μετριασθούν, κατά το δυνατόν, οι επιπτώσεις της κρίσης στην κοινωνία (ανεργία, κοινωνική συνοχή), να εξέλθουμε από το μηχανισμό στήριξης και τους όρους του όσο γίνεται ταχύτερα, και να σπάσουμε το «φαύλο κύκλο» της ύφεσης όσο γίνεται πιο γρήγορα.

Με την εκπόνηση και εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου και ρεαλιστικού σχεδίου για την Οικονομία που θα έχει δύο βασικούς προσανατολισμούς: τη Δημοσιονομική Σταθερότητα και την Αναπτυξιακή Δυναμική.

Με συγκεκριμένες και ποσοτικοποιημένες δράσεις.

 

Δημοσιονομική Σταθερότητα

Η σύνθεση της δημοσιονομικής προσαρμογής είναι αποφασιστικής σημασίας τόσο για την επιτυχή έκβασή της όσο και για την επίδρασή της στην οικονομική ανάπτυξη.

Προς αυτή την κατεύθυνση αυτή εκτιμούμε ότι προέχει:

 

1ον.

Η ενίσχυση των φορολογικών εσόδων μέσω της διεύρυνσης της φορολογικής βάσης, με τον περιορισμό της φορο-διαφυγής και της παραοικονομίας και όχι με φορο-επιδρομή σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Είναι ξεκάθαρο ότι η φορο-διαφυγή έχει τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Υπονομεύει κάθε προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης, υποδαυλίζει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, δημιουργεί συνθήκες μη υγιούς ανταγωνισμού στην οικονομία, θίγει βασικά θεμελιώδη κοινωνικά δικαιώματα, θίγει ζητήματα ισονομίας και ισοπολιτείας, υποσκάπτει το ρόλο του κοινωνικού κράτους, ροκανίζει την κοινωνική συνοχή. Οφείλουμε, επομένως, να συνειδητοποιήσουμε πως πρέπει άμεσα να αντιμετωπιστεί το διαχρονικό και διατοπικό πρόβλημα της φορο-διαφυγής στη χώρα μας.

 

2ον.

Η σε βάθος χρόνου μείωση των φορολογικών συντελεστών ώστε να τονώσουμε την ανάπτυξη και να μπορέσουμε να ανταγωνιστούμε άλλες χώρες της ΕΕ, και μάλιστα γειτονικές, οι οποίες έχουν φορολογικούς συντελεστές το 1/3 των δικών μας.

 

3ον.

Η ενίσχυση των μη φορολογικών εσόδων (π.χ. με την καταγραφή και αποτελεσματική διαχείριση της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου, με τιτλοποιήσεις εσόδων από διάφορες πηγές κ.ά.).

Η αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας αποτελεί ένα σημαντικό πεδίο άντλησης μη φορολογικών εσόδων, καθώς μόνο η Κτηματική Εταιρία του Δημοσίου (ΚΕΔ) διαχειρίζεται ακίνητα αντικειμενικής αξίας 272–300 δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η αξιοποίηση, και όχι η εκποίηση, της ακίνητης περιουσίας του Δημοσίου θα μπορούσε να επιτευχθεί μέσα από ΣΔΙΤ ή μακροχρόνια μίσθωση.

Στόχος πρέπει να είναι να μετατρέψουμε αδρανείς πόρους (οι πρόσοδοι από αυτή δεν ξεπερνούν τα 50 εκατ. ευρώ) σε τμήμα του εθνικού ενεργητικού, μειώνοντας το χρέος σημαντικά και νωρίτερα, ξεκινώντας από χαμηλότερα.

 

4ον.

Η περιστολή των δαπανών και η βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών με την αύξηση της αποτελεσματικότητας των πόρων.

Στην κατεύθυνση αυτή, επιβάλλεται να μειωθούν οι δαπάνες που αποτελούν σπατάλες, και να ενισχυθούν οι δαπάνες που έχουν υψηλό πολλαπλασιαστή και απόδοση, προάγουν την οικονομική ανάπτυξη και δημιουργούν υψηλή κοινωνική ανταποδοτικότητα.

Αυτός ο προσανατολισμός των δημοσίων δαπανών συνάδει και με τη θεωρία της ενδογενούς ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία παράγοντες όπως η εκπαίδευση, η έρευνα και ανάπτυξη (R&D), η επιχειρηματικότητα, η λειτουργία του Κράτους και η προστασία του περιβάλλοντος δημιουργούν τις προϋποθέσεις για μια ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική.

 

5ον.

Η βελτίωση της κατάρτισης και εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού μέσω:

α) της ενίσχυσης της διαδικασίας εκπόνησης του Κρατικού Προϋπολογισμού και της χάραξης ενός πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου,

β) της κατάρτισης και εκτέλεσης Προϋπολογισμού βάσει προγραμμάτων και της υιοθέτησης αυστηρών δημοσιονομικών κανονισμών,

γ) της καθιέρωσης και χρήσης ενός συστήματος αξιολόγησης των δημοσίων δαπανών στο στάδιο κατάρτισης του Προϋπολογισμού,

δ) της καθιέρωσης και αυστηρής τήρησης «προϋπολογισμών μηδενικής βάσης» και ισοσκελισμένων, και μετά από τρία χρόνια πλεονασματικών, προϋπολογισμών, και

ε) της εισαγωγής ποσοτικοποιημένων δημοσιονομικών κανόνων σε όλη την έκταση του ευρύτερου δημόσιου τομέα (εκτός από την Κεντρική Κυβέρνηση και στα Νοσοκομεία, στους ΟΤΑ, στους ΟΚΑ).

 

Αναπτυξιακή Δυναμική

Εκτός όμως της μακροοικονομικής σταθεροποίησης, που είναι αναγκαία συνθήκη για την ευημερία, ιδιαίτερη σημασία πρέπει να αποδίδεται και στις αναπτυξιακές πολιτικές. Μεταξύ άλλων επιβάλλεται:

 

1ον.

Η λήψη πρωτοβουλιών που θα τονώσουν την αγορά στις τρέχουσες συνθήκες ύφεσης. Άμεσα μέτρα μηδενικού ή ελάχιστου δημοσιονομικού κόστους.

Μέτρα όπως είναι η εμπροσθοβαρής αυξημένη κοινοτική, έναντι της εθνικής, συμμετοχή στο ΕΣΠΑ, η προώθηση προγραμμάτων που είναι έτοιμα προς υλοποίηση (π.χ. μικρομεσαίες επιχειρήσεις, πρωτοβουλία JEREMIE) ή μπορεί να γίνει γρήγορα η εκταμίευση κεφαλαίων (π.χ. «εξοικονόμηση κατ’ οίκον», «οπτική ίνα για το σπίτι»), η αξιοποίηση έργων ΣΔΙΤ, η προώθηση συμβάσεων παραχώρησης κ.ά.

Μέτρα που θα εμπλουτίζουν το υιοθετούμενο μίγμα οικονομικής πολιτικής, θα περιορίζουν την ύφεση, θα συγκρατούν την εξάπλωση της ανεργίας και θα καθιστούν τα μέτρα περιστολής πιο αποτελεσματικά.

 

2ον.

Η προώθηση διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων προκειμένου να βελτιωθεί η ανταγωνιστικότητα, να επιταχυνθούν οι ρυθμοί ανάπτυξης, να μειωθούν οι περιφερειακές ανισότητες, να αντιμετωπισθεί η ανεργία και να προωθηθεί η κοινωνική συνοχή. Μεταρρυθμίσεις που θα περιλαμβάνουν:

α) Την Επένδυση στη Γνώση.

Ο όρος οικονομία της γνώσης υποδηλώνει μια οικονομία στην οποία η παραγωγή, η συσσώρευση, η διάχυση και η αξιοποίηση της γνώσης διαδραματίζουν βασικό ρόλο στην παραγωγή και τη διανομή του πλούτου.

Βασικός μηχανισμός παραγωγής, συσσώρευσης και διάχυσης του γνωσιακού κεφαλαίου είναι το σύστημα εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Μια χώρα για να έχει προοπτική στο νέο παγκόσμιο περιβάλλον, οφείλει να θέτει ως προτεραιότητα και πρώτη επιλογή την επένδυση στη γνώση με την ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου και ποιοτικού συστήματος εκπαίδευσης – κατάρτισης και δια βίου εκπαίδευσης.

Οι όποιες μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να επιδιώκουν την αναβάθμιση της παρεχόμενης εκπαίδευσης, τη διεύρυνση των δυνατοτήτων για την επαγγελματική αποκατάσταση των νέων και την υιοθέτηση κινήτρων για τη βελτίωση των εκπαιδευτικών υπηρεσιών.

β) Την Επένδυση στην Έρευνα και στην Καινοτομία.

Στην Ελλάδα της νέας περιόδου θα πρέπει να ενισχύσουμε το καινοτόμο και επιχειρηματικό πνεύμα που επιτρέπει στις επιχειρήσεις να αντιμετωπίζουν τις προκλήσεις του νέου περιβάλλοντος που διαμορφώνεται σε παγκόσμιο επίπεδο.

γ) Την Επένδυση στην Επιχειρηματικότητα.

Η επιχειρηματικότητα (δηλαδή η ανθρώπινη ικανότητα συνδυασμού των άλλων συντελεστών παραγωγής για την παραγωγή αγαθών και υπηρεσιών) είναι σημαντική πηγή ανάπτυξης διότι συμβάλλει στη δημιουργία θέσεων εργασίας, στην ενθάρρυνση της οικονομικής δραστηριότητας, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στην ανάπτυξη και στην ενίσχυση της οικονομικής και κοινωνικής συνοχής.

Η επιχειρηματικότητα συνδέεται στενά με τη δημιουργία και τη λειτουργία των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων.

Οι άξονες προς την κατεύθυνση ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας, είναι ο περιορισμός του εξωγενούς κόστους των επιχειρήσεων, η απλοποίηση των διαδικασιών που απαιτούνται για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων με ταυτόχρονη ελαχιστοποίηση του κόστους και των καθυστερήσεων, η βελτίωση του νομοθετικού πλαισίου και των κανονιστικών ρυθμίσεων, η ανάπτυξη νέων χρηματοδοτικών εργαλείων, η προώθηση φορολογικών κινήτρων, και η μείωση του κόστους έναρξης και άσκησης της επιχειρηματικότητας.

Καθοριστικής σημασίας είναι επίσης και η δραστική μείωση της γραφειοκρατίας, δηλαδή του κόστους και του χρόνου συμμόρφωσης στις διοικητικές πράξεις, και ο περιορισμός των νόμων και των κανονισμών που ενδεχομένως περιορίζουν αδικαιολόγητα τον ανταγωνισμό.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην κατάργηση των εμποδίων-στρεβλώσεων στη λειτουργία του ανταγωνισμού στις αγορές αγαθών και υπηρεσιών. Σύμφωνα με παλαιότερες μελέτες, που επικαλείται το ΕΒΕΑ, το κόστος που επωμίζονται οι καταναλωτές και η οικονομία στο σύνολό της από τη διατήρηση των περίπου 70 κλειστών επαγγελμάτων ανέρχεται ετησίως σε 4 δισ. Ευρώ, ενώ μόνο το «κλειστό» καθεστώς στις μεταφορές, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, κοστίζει 700 εκατ. ευρώ με 1,5 δισ. ευρώ.

δ) Τη Μεταρρύθμιση του Κράτους.

Ένα αποτελεσματικό, σύγχρονο και δίκαιο κράτος στα πλαίσια της οικονομίας της αγοράς μπορεί να αποτελέσει προωθητικό παράγοντα της οικονομικής ανάπτυξης και μιας ουσιαστικής και βιώσιμης κοινωνικής πολιτικής.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην καταπολέμηση της διαφθοράς, καθώς σύμφωνα με μελέτη του Ιδρύματος Brookings η απώλεια δημοσίων εσόδων λόγω της διαφθοράς ανέρχεται τουλάχιστον στο 8% του ΑΕΠ, ενώ μια μέσου επιπέδου βελτίωση όσον αφορά την αντιμετώπισή της θα μείωνε το δημοσιονομικό έλλειμμα κατά 4% του ΑΕΠ.

Το κράτος θα πρέπει να παρεμβαίνει και να μεριμνά για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς και την εξασφάλιση της μέγιστης οικονομικής αποτελεσματικότητας, την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου και τη σταθεροποίηση της οικονομίας.

Βέβαια, το μείγμα αγοράς και κράτους μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τις περιστάσεις, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις της κοινωνίας, αλλά ορίζεται στον ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στις απόψεις περί ελάχιστου και μέγιστου κράτους.

Η λειτουργία και δομή του κράτους θα πρέπει να αντανακλά τα αιτήματα της σύγχρονης ελεύθερης κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη, ο συνδυασμός των οποίων καταλήγει σε μία μικτή οικονομία που καλύπτεται από τη φιλοσοφία του κοινωνικού φιλελευθερισμού.

Κυρίες και Κύριοι,

Σ’ αυτή την κρίσιμη συγκυρία για την οικονομία και την χώρα, η προσήλωση στη δημοσιονομική σταθερότητα, στις αναπτυξιακές πρωτοβουλίες και στις διαρθρωτικές αλλαγές είναι μονόδρομος για να βγει η χώρα μας ταχύτερα από το μηχανισμό στήριξης.

Για να εισέλθει σε μία πορεία ανάκαμψης με βασικούς στόχους τη διαρκή προώθηση της αειφόρου, έξυπνης και εξωστρεφούς ανάπτυξης, της ευημερίας των πολιτών, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.

Μιας ανάπτυξης, που θα είναι σύμφωνη και με την ευρωπαϊκή «Ατζέντα 2020».

Και είμαι σίγουρος και αισιόδοξος ότι υπάρχει ελπίδα και προοπτική.

Αρκεί να υπάρξει άμεσα στρατηγικό σχέδιο, με επιμέρους στοχευμένες πολιτικές, ισχυρή πολιτική βούληση και αποτελεσματική πολιτική καθοδήγηση.

Σας ευχαριστώ.

Χαιρετισμός στα “Διάκεια 2010”

Χαιρετισμός στα “Διάκεια 2010”

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τους διοργανωτές των εορταστικών εκδηλώσεων «Διάκεια 2010» για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να παραστώ και να χαιρετίσω τη σημερινή εκδήλωση.

Εκδήλωση στο πλαίσιο του τετραήμερου εορτασμού προς τιμήν του ήρωα και πρωτομάρτυρα του γένους, Αθανασίου Διάκου.

Τιμώ και εγώ με τη σειρά μου μία από τις λαμπρότερες προσωπικότητες της Ελληνικής Επαναστάσεως.

Μία από τις ηρωικότερες προσωπικότητες της Ελληνικής Ιστορίας που με το έργο του και το μαρτυρικό του τέλος αποτελεί ιερό μύθο και θρύλο για τις επόμενες γενεές.

Συμπατριώτισσες και Συμπατριώτες,

Η μακραίωνη ιστορική πορεία του λαού μας, είναι βαθιά χαραγμένη στη συλλογική μνήμη του λαού μας.

Ανατρέχοντας στο παρελθόν μας, αισθανόμαστε υπερήφανοι για όλους εκείνους που με αυτοθυσία, αυταπάρνηση και πίστη στα ιδανικά και ιδεώδη της πατρίδας, μας παρέδωσαν ένα έθνος ελεύθερο.

Η ηρωική μορφή του Αθανασίου Διάκου, κατέχει ξεχωριστή θέση στο πάνθεον των Ελλήνων ηρώων της Ελληνικής Επανάστασης, παραμένοντας διαχρονικό σύμβολο ανιδιοτελούς αγώνα και θυσίας.

Ο ένδοξος βίος αλλά και το μαρτυρικό τέλος του Ήρωα, που παραμένει βαθιά χαραγμένο στο συλλογικό υποσυνείδητο του λαού μας, συνιστούν εμπνευσμένο υπόδειγμα για το νεώτερο Ελληνισμό.

Αποτελούν λαμπρό υπόδειγμα ανιδιοτέλειας, ομοψυχίας, αδούλωτου πνεύματος και αυτοθυσίας για την ελευθερία που έμελλε να εμπνέει, να γαλουχεί, να εμψυχώνει και να καθοδηγεί τις επόμενες γενεές των Ελλήνων.

Αποτελούν φωτεινό μνημείο πατριωτισμού και σημείο αναφορά για τον καθένα μας απέναντι στις κρίσιμες και δύσκολες στιγμές του έθνους και της πατρίδας.

Κυρίες και Κύριοι,

Η τρέχουσα συγκυρία για την πατρίδα μας είναι εξαιρετικά κρίσιμη.

Η δύσκολη κατάσταση της Οικονομίας, λόγω των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης και των εγχώριων μακροχρόνιων διαρθρωτικών και διαχειριστικών αδυναμιών, έχει επιδεινωθεί ραγδαία το τελευταίο διάστημα.

Η κρισιμότητα της κατάστασης επιβάλλει σε όλους μας να αντλήσουμε τα σωστά μηνύματα από το συλλογικό υποσυνείδητο του λαού μας.

Επιβάλλει να μεταφράσουμε τη φιλοπατρία, τον ηρωισμό, την ανιδιοτέλεια και την αυταπάρνηση του Αθανασίου Διάκου στην ανάγκη εδραίωσης πνεύματος σύνεσης και συναίνεσης, υπευθυνότητας και αποφασιστικότητας, νηφαλιότητας και διορατικότητας, ώστε να εξευρεθεί η διέξοδος από την κρίση που διέρχεται η χώρα.

Ώστε να βγούμε από την κρίση με τις δικές μας δυνάμεις μια ώρα αρχύτερα.

Ώστε να δημιουργήσουμε την Ελπίδα και το Όραμα για μία νέα Ελλάδα.

Μια Ελλάδα που δεν λυγίζει, που δεν τρομάζει, που στέκεται όρθια και προχωράει.

Μια Ελλάδα που αναγνωρίζει στα παιδιά της το δικαίωμα στο όνειρο.

Μια Ελλάδα που θα είναι αντάξια του ηρωισμού και της θυσίας του Αθανασίου Διάκου.

Παρουσίαση βιβλίου κ. Λυκογιάννη «The Greek Post-War Economy 1945-2005: A Bibliography»

Παρουσίαση βιβλίου κ. Λυκογιάννη «The Greek Post-War Economy 1945-2005: A Bibliography»

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τον κ. Λυκογιάννη για την πολύ τιμητική πρόσκληση που μου απηύθυνε να παρουσιάσω, μαζί με άλλους εκλεκτούς καλεσμένους, Συναδέλφους μου από το χώρο της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης και της Πολιτικής, το βιβλίο – βιβλιογραφία με τίτλο «The Greek Post–War Economy 1945-2005: A Bibliography».

Βιβλιογραφία που συνιστά ώριμη και αναμφίβολα κοπιαστική συγγραφική εργασία.

Εργασία που αποτελεί εφαλτήριο για γόνιμη σκέψη.

Θρυαλλίδα για προβληματισμό.

Χρήσιμο εργαλείο αναφοράς για σπουδαστές / ερευνητές / μελετητές της ελληνικής μεταπολεμικής οικονομικής ιστοριογραφίας.

Πόνημα που έρχεται να συμπληρώσει και να καλύψει το κενό που υπήρχε στον τομέα αυτό.

Ο ογκώδης τόμος, 1.000 περίπου σελίδων, περιλαμβάνει πλούσιο, δυσεύρετο και χρήσιμο υλικό 3.650 περίπου εργασιών, που εμπίπτουν σε τρεις κύριες κατηγορίες:

(α) Άρθρα σε επιστημονικά περιοδικά διεθνούς κύρους,

(β) βιβλία (κυρίως μονογραφίες), και

(γ) διδακτορικές διατριβές που υποβλήθηκαν και έγιναν αποδεκτές σε ξένα πανεπιστήμια.

Καλύπτει όλο σχεδόν το φάσμα της οικονομικής θεματολογίας, αναδεικνύοντας με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τα πολλαπλά ερευνητικά ενδιαφέροντα Ελλήνων και ξένων ερευνητών στην υπό έρευνα περίοδο.

Ερευνητικά ενδιαφέροντα που αντικατοπτρίζουν και τη σημερινή Οικονομική πραγματικότητα.

Θα μου επιτρέψετε να μοιραστώ μαζί σας μερικές σκέψεις που απορρέουν από σχετικές μελέτες που περικλύονται στην παρούσα βιβλιογραφία.

 

1η Σκέψη: Επιβάλλεται η ενίσχυση του ανοίγματος της αγοράς

Adamopoulos and Dritsakis. Financial Development and Economic Growth in Greece. 2004.

Σ’ αυτή τη μελέτη εξετάζεται η συσχέτιση μεταξύ του βαθμού ανοίγματος των αγορών (openness) και της οικονομικής ανάπτυξης για την Ελλάδα κατά την περίοδο 1960-2000, χρησιμοποιώντας ένα πολυπαραγοντικό οικονομετρικό (vector autoregressive) μοντέλο.

Προκύπτει μία θετική, και στατιστικά σημαντική, συσχέτιση των δύο μεγεθών.

Στοιχείο που υποδηλώνει ότι θα πρέπει να υιοθετηθούν πολιτικές επιλογές που ενισχύουν την απελευθέρωση των αγορών, όπως είναι το άνοιγμα των κλειστών επαγγελμάτων και η άρση του cabotage (επιλογές που περιλαμβάνονται στα 23 μέτρα – «ανάσες» της Ν.Δ.).

Στοιχείο που επιβεβαιώνει η Έκθεση για την «Οικονομική Απελευθέρωση» του Ινστιτούτου Heritage, σύμφωνα με την οποία, τα τελευταία χρόνια, οι περισσότερες χώρες εντείνουν τις προσπάθειές τους προς την κατεύθυνση του ανοίγματος των αγορών.

Η Ελλάδα, σύμφωνα με τον Δείκτη Παγκόσμιας Οικονομικής Ελευθερίας, είναι τελευταία μεταξύ των Ευρωπαίων εταίρων της.

 

2η Σκέψη: Επιβάλλεται η περιστολή της φοροδιαφυγής με τη διεύρυνση της φορολογικής βάσης

Agapitos and Mavraganis. Tax Evasion: The case of Greece. 1995.

Μελέτες και αναλύσεις, όπως η παρούσα, συγκλίνουν στους λόγους για τους οποίους έχουμε τόσο υψηλή φοροδιαφυγή στην Ελλάδα. Κωδικοποιημένα, αυτοί είναι:

  • Οι ιστορικά πολύ υψηλοί φορολογικοί συντελεστές.
  • Το πολύπλοκο και δαιδαλώδες, κυρίως λόγω της πολυνομίας, φορολογικό σύστημα.
  • Η χαμηλή παραγωγικότητα, και διαφθορά σε ορισμένες περιπτώσεις, των ελεγκτικών μηχανισμών.
  • Η μη αυστηρή και παραδειγματική τιμωρία των φοροφυγάδων και των διεφθαρμένων από τους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
  • Ο μεγάλος αριθμός των αυτοαπασχολουμένων.
  • Η απουσία αισθήματος κοινωνικής δικαιοσύνης. Ο πολίτης φοροδιαφεύγει όταν αισθάνεται ότι δεν του παρέχονται οι υπηρεσίες για τις οποίες πληρώνει, αλλά και όταν πολλοί άλλοι φοροδιαφεύγουν.

Είναι γεγονός ότι η φοροδιαφυγή είναι ένα φαινόμενο που καμιά χώρα, σε διεθνές επίπεδο, δεν έχει κατορθώσει να αντιμετωπίσει με απόλυτη αποτελεσματικότητα.

Στην Ελλάδα όμως το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα οξύ.

Τα συνολικά έσοδα της γενικής κυβέρνησης διαμορφώθηκαν στο 40,6% του ΑΕΠ το 2008, δηλαδή πολύ χαμηλότερα από το 44,6% του ΑΕΠ που αποτελεί το μέσο όρο στη ζώνη του ευρώ, γεγονός που σχετίζεται και με την εκτεταμένη φοροδιαφυγή και φοροαποφυγή.

Όλες οι κυβερνήσεις θέτουν τον περιορισμό της φοροδιαφυγής ως ένα κεντρικό στόχο της πολιτικής τους.

Τα αποτελέσματα όμως αυτών των προσπαθειών στη χώρα μας δεν είναι ακόμη ιδιαίτερα ικανοποιητικά.

Ας ευχηθούμε, αν και τα δείγματα δεν είναι ενθαρρυντικά, ότι οι στόχοι της Κυβέρνησης μέσα από το πρόσφατα ψηφισθέν Φορολογικό Νομοσχέδιο θα υλοποιηθούν.

 

3η Σκέψη: Η δημοσιονομική προσαρμογή πρέπει να εδράζεται στο σκέλος των δαπανών

Konstantinou. Balancing the Budget through Revenue or Spending Adjustments? The Case of Greece. 2004.

Μελέτες έχουν δείξει ότι η σύνθεση της δημοσιονομικής προσαρμογής έχει αποφασιστική σημασία τόσο για την επιτυχή έκβασή της όσο και για την επίδρασή της στην οικονομική ανάπτυξη.

Η συγκεκριμένη μελέτη εξετάζει και αναζητά το κατάλληλο μίγμα πολιτικής, μεταξύ αύξησης εσόδων και μείωσης δαπανών, για τη δημοσιονομική προσαρμογή.

Υποστηρίζει ότι αυτή θα πρέπει να γίνεται από την πλευρά των πρωτογενών δαπανών του τακτικού προϋπολογισμού και όχι των εσόδων, αντίθετα απ’ ότι επιδιώκει η Κυβέρνηση σήμερα.

Τα μέτρα λοιπόν θα πρέπει, ενδεικτικά, να προβλέπουν τον περιορισμό των πρωτογενών δαπανών και την αύξηση της αποδοτικότητας και αποτελεσματικότητας των δαπανών (για υγεία, παιδεία, τεχνολογία κ.λπ.) [βελτίωση της «ποιότητας» των δημοσίων οικονομικών].

Αυτό συνάδει με τη θεωρία της ενδογενούς ανάπτυξης, σύμφωνα με την οποία παράγοντες όπως η έρευνα και ανάπτυξη, η καινοτομία και οι θεσμοί συμβάλλουν στο μακροχρόνιο ρυθμό μεγέθυνσης της οικονομίας.

4η Σκέψη: Τα «υποκείμενα νοσήματα» της Οικονομίας δημιουργήθηκαν τη Δεκαετία του ‘80

Arghyrou and Mourmouras. Greece and the EMU: A Bottle Half-Empty or Half-Full? 1998.

Howland and Sakellariou. An Expenditure Determined Macroeconometric Model for Greece. 1993.

Liberaki. Greece-EU Comparative Economic Performance at the National and Regional Levels : Why Divergence ? 1996.

Αυτή τη δεκαετία αναπτύχθηκαν έντονες δημοσιονομικές ανισορροπίες και ακολουθήθηκε μια επεκτατική πολιτική με αποτέλεσμα την εκρηκτική διόγκωση του δημοσίου χρέους.

Οι δημοσιονομικές επιλογές εκείνης της περιόδου επιβάρυναν και επιβαρύνουν, ακόμη και σήμερα, την Ελληνική οικονομία.

Η άνοδος του χρέους της Γενικής Κυβέρνησης, κατά τη διάρκεια αυτής της δεκαετίας, οφειλόταν, κυρίως, στα υψηλά πρωτογενή δημοσιονομικά ελλείμματα.

Είναι χαρακτηριστικό το γεγονός ότι, σε αυτή τη δεκαετία, το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης ήταν, κατά μέσο όρο, 12,9% του Α.Ε.Π., κάτι που ποτέ προηγουμένως δεν είχε συμβεί στην Ελλάδα, για τόσο μεγάλο διάστημα και που, φυσικά, δεν έχει επαναληφθεί έκτοτε.

Αυτά τα τεράστια δημοσιονομικά ελλείμματα οδήγησαν στην έκρηξη του δημοσίου χρέους, από το 22% το 1980 στο 71% το 1990.

Έτσι, ενώ στις αρχές της δεκαετίας, η Ελλάδα ήταν η λιγότερο χρεωμένη χώρα της σημερινής Ευρωζώνης, στο τέλος της, μετά από δύο υποτιμήσεις της δραχμής, μετά από μια διετία ασφυκτικής λιτότητας, και αφού η χώρα απορρόφησε τα Κοινοτικά Μεσογειακά Προγράμματα, βρέθηκε με τριπλάσιο χρέος.

Αυτό, είχε ως αποτέλεσμα οι δαπάνες για τόκους του δημοσίου χρέους να αποκτήσουν τη δική τους δυναμική και να αυξηθούν, από το 2% του Α.Ε.Π. το 1980, στο 10% του ΑΕΠ το 1990 (δεδομένου, μάλιστα, ότι το 1990 ένα μεγάλο μέρος του δημοσίου χρέους ήταν αφανές και μη εξυπηρετούμενο, τα επίσημα στοιχεία υποεκτιμούν το κόστος εξυπηρέτησής του).

Από το 1990, ξεκίνησε μια συστηματική προσπάθεια αντιμετώπισης των ανισορροπιών και στρεβλώσεων της Ελληνικής οικονομίας.

Η Ελλάδα υιοθέτησε ένα πρόγραμμα αντιμετώπισης των δημοσιονομικών ελλειμμάτων με στόχο την ονομαστική σύγκλιση και έκανε συγκεκριμένα βήματα απελευθέρωσης της οικονομίας.

Όμως, κατά τη δεκαετία του 1980 είχε σημειωθεί και μια εκρηκτική αύξηση στα χρέη των δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών και των αγροτικών συνεταιρισμών. Τα χρέη αυτά εντάχθηκαν στο επίσημο δημόσιο χρέος μεταγενέστερα, στις αρχές της δεκαετίας του 1990.

Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι οι εγγυήσεις του Δημοσίου για δάνεια από ιδιωτικές και δημόσιες επιχειρήσεις και οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης ανήλθαν το 1989 στο 32% του Α.Ε.Π. Τα επόμενα 3 χρόνια, περίπου, οι μισές – από αδυναμία εξυπηρέτησής τους – κατέπεσαν εκτοξεύοντας το χρέος στο 110% του Α.Ε.Π.

Μετά την περίοδο 1990-1993, το ποσοστό του δημοσίου χρέους ως προς το Α.Ε.Π. σταθεροποιήθηκε.

Αφενός, ο κύριος όγκος των «αφανών» χρεών της δεκαετίας του 1980 ενσωματώθηκε στο επίσημο χρέος μέχρι το 1993 και αφετέρου είχαν δημιουργηθεί τα πρώτα πρωτογενή πλεονάσματα (από πρωτογενές έλλειμμα της τάξεως του 5,6% του Α.Ε.Π. το 1989).

 

5η Σκέψη: Η σημερινή κρίση επιβάλλει την υλοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών

Vamvoukas. The Twin Deficits Phenomenon: Evidence from Greece. 1999.

Tsakalotos. Structural Change and Macroeconomic Policy: The Case of Greece 1981-85. 1991.

Η κρίση διέλυσε χρόνιες ψευδαισθήσεις και υποκριτικές συμπεριφορές για την πραγματική κατάσταση της χώρας και της Οικονομίας της.

Η Ελληνική Οικονομία έχει συσσωρευμένες, από χρόνια, δομικές αδυναμίες.

Έχει υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Αυτό αντανακλά, κυρίως, το χαμηλό επίπεδο της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας.

Έχει υψηλό και με αυξητική δυναμική δημόσιο χρέος.

Έχει πρόβλημα σύγχρονου και βιώσιμου αναπτυξιακού προτύπου.

Για την αποκόλληση από το τέλμα τα πολιτικά κόμματα, οι «παράγοντες» της οικονομικής, πνευματικής και κοινωνικής ζωής, αλλά και κάθε πολίτης, οφείλει να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης του.

Ως Ν.Δ. οφείλουμε να επεξεργαστούμε, και έχουμε ξεκινήσει να το πράττουμε, συγκεκριμένες, συνεκτικές και ποσοτικοποιημένες πολιτικές.

Πολιτικές όπως:

  • Η βελτίωση και ενίσχυση της διαδικασίας εκπόνησης του Κρατικού Προϋπολογισμού και η χάραξη ενός πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
  • Η κατάρτιση και εκτέλεση Προϋπολογισμού βάσει προγραμμάτων και η υιοθέτηση αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων.
  • Η καθιέρωση συστήματος αξιολόγησης των δημοσίων δαπανών στο στάδιο κατάρτισης του Προϋπολογισμού.
  • Η καθιέρωση και αυστηρή τήρηση «Προϋπολογισμών μηδενικής βάσης».
  • Η βελτίωση της διάρθρωσης και της αποδοτικότητας του φορολογικού συστήματος.
  • Η καταγραφή, αποτίμηση και αξιοποίηση της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.
  • Η περιστολή των δαπανών, όταν αυτές είναι σπατάλες.
  • Η βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών με την αποτελεσματική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.
  • Η σταδιακή κατάργηση των στρεβλώσεων και των διοικητικών περιορισμών σε αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.
  • Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με τον περιορισμό, κυρίως, του εξωγενούς κόστους των επιχειρήσεων.

Σύμφωνα και με την Τράπεζα της Ελλάδος, η αποτελεσματική αξιοποίηση των συντελεστών της παραγωγής (διεύρυνση του ποσοστού απασχόλησης, εκμετάλλευση των ανεκμετάλλευτων πηγών ενέργειας), η αύξηση του λόγου κεφαλαίου/εργασίας (διείσδυση νέων τεχνολογιών, βελτίωση υποδομών) και η αποτελεσματικότερη οργάνωση της παραγωγικής διαδικασίας συνιστούν τις προϋποθέσεις για την ανάπτυξη της επιχειρηματικής δραστηριότητας.

  • Η μείωση της γραφειοκρατίας και ο περιορισμός των νόμων και των κανονισμών που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.
  • Η εξυγίανση των Δ.Ε.Κ.Ο. με στόχο τη βιωσιμότητά τους και τη μεγιστοποίηση της αξίας για την κοινωνία.
  • Η δημιουργία ενός αποτελεσματικού, σύγχρονου και δίκαιου κράτους, με την ποιοτική αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, των θεσμών και των λειτουργιών του, με την ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου.

 

Στρατηγικοί στόχοι πρέπει να είναι η διαρκής προώθηση της αειφόρου, έξυπνης και εξωστρεφούς ανάπτυξης, της ευημερίας των πολιτών, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.

 

6η Σκέψη: Απαιτείται η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων

Christodoulakis and Kalyvitis. The effects of the Second Communtity Support Framework 1994-99 on the Greek Economy. 2000.

Από την ένταξη της Ελλάδος στην ΕΕ το 1981 μέχρι και το 2009 εισέρρευσαν στη χώρα σημαντικοί κοινοτικοί πόροι που συνέβαλαν στο ρυθμό αύξησης του ΑΕΠ και ενίσχυσαν την απασχόληση.

Οι συνολικές καθαρές μεταβιβάσεις από την Ε.Ε. τη δεκαετία του ’90 προσέγγιζαν κατά μέσο όρο τα 3,7 δισεκ. ευρώ ετησίως και αντιστοιχούσαν στο 4,2% του ΑΕΠ, ενώ την περίοδο 2000-2009 αυξήθηκαν σε 4,3 δισεκ. ευρώ κατά μέσο όρο ετησίως και αντιστοιχούν στο 2,3% του ΑΕΠ.

Το Α’ ΚΠΣ (1989-1993) ενίσχυσε κυρίως την οικονομική δραστηριότητα στην περιφέρεια, ενώ στο Β’ ΚΠΣ (1994-1999) δόθηκε έμφαση κυρίως στην κατασκευή μεγάλων έργων υποδομής.

Όσον αφορά το Γ’ ΚΠΣ, στη διάρκεια της εφαρμογής του (2000-2009) οι επιδράσεις στο ΑΕΠ και την απασχόληση οφείλονται κυρίως σε βραχυπρόθεσμες επιδράσεις από την πλευρά της ζήτησης.

Κατά τη δημοσιονομική περίοδο 2007-2013, η Ελλάδα έχει εξασφαλίσει κοινοτική χρηματοδότηση 24,3 δισεκ. ευρώ για την εφαρμογή του Εθνικού Στρατηγικού Πλαισίου Αναφοράς, συμπεριλαμβανομένων των πόρων για την αγροτική ανάπτυξη.

Αυτοί οι πόροι αποκτούν βαρύνουσα σημασία στην παρούσα περίοδο καθότι, λόγω των σοβαρών δημοσιονομικών δυσχερειών, έχουν περιοριστεί οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι για την αναπτυξιακή πολιτική της χώρας.

Απαιτείται, επομένως, η καλύτερη δυνατή αξιοποίηση των πόρων αυτών, και η εφαρμογή του Επενδυτικού Νόμου, τον οποίο πρόκειται να αναθεωρηθεί και να εγκριθεί το 2010, και δυστυχώς δεν υφίσταται από την αρχή της χρονιάς.

 

7η Σκέψη: Η επένδυση στη γνώση βασικός συντελεστής ανάπτυξης

Asteriou. Essays on Economic Growth: Convergenece, Financial Development, Education and Uncertainty.

Psacharopoulos. Estimating Shadow rates of Return to Investment in Education. 1970.

Psacharopoulos. Earnings and Education in Greece 1960-77. 1982.

Οι μελέτες αυτές επιβεβαιώνουν σχετικές θεωρητικές προσεγγίσεις και εμπειρικές μελέτες οι οποίες κατατείνουν στη διαπίστωση ότι η εκπαίδευση αποτελεί το βασικό μηχανισμό παραγωγής, συσσώρευσης και διάχυσης ανθρώπινου κεφαλαίου (human capital) / γνωσιακού κεφαλαίου (knowledge capital) και συνακόλουθα παράγοντα / μεταβλητή «κλειδί» της οικονομικής ανάπτυξης.

Η συμβολή της εκπαίδευσης στην οικονομική μεγέθυνση είχε υποστηριχθεί αρχικά από τους κλασικούς, αργότερα, συστηματικά, από τους νεοκλασικούς, και πρόσφατα από τους οικονομολόγους των νέων θεωριών της ενδογενούς ανάπτυξης [Romer (1986, 1990, 1993), Lucas (1988, 1990)].

Η τελευταία ενσωματώνει την έρευνα και ανάπτυξη, την τεχνολογική εξέλιξη, και την γνώση ως ενδογενείς συντελεστές στο μοντέλο προσδιορισμού της οικονομικής ανάπτυξης.

Οι νέες θεωρίες υποστηρίζουν ότι η εκπαίδευση δημιουργεί θετικές εξωτερικές οικονομίες και συμβάλλει με δύο τρόπους στην οικονομική μεγέθυνση.

Καταρχήν ως ένας κοινός, επιπρόσθετος, συντελεστής παραγωγής, και κατά δεύτερον ως πολλαπλασιαστικός παράγων με την έννοια ότι επηρεάζει όλους τους άλλους συντελεστές παραγωγής, τους οποίους και καθιστά πιο παραγωγικούς.

Επιπρόσθετα, η δια βίου εκπαίδευση και κατάρτιση αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την αναβάθμιση της προσφερόμενης εργασίας και για τη δυνατότητα ευελιξίας και προσαρμογής στις μεταβαλλόμενες συνθήκες της οικονομίας.

Ως εκ τούτων, η Πολιτεία οφείλει να αποδείδει ιδιαίτερη σημασία στην ποσότητα και την ποιότητα του ανθρώπινου κεφαλαίου.

Υψηλή προτεραιότητα στην ανασυγκρότηση και τον εκσυγχρονισμό του συστήματος της τυπικής εκπαίδευσης και στη δημιουργία ενός αξιόπιστου συστήματος κατάρτισης και δια βίου μάθησης.

 

8η Σκέψη: Αναγκαία η ανασυγκρότηση της Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Magoula and Psacharopoulos. Schooling and Monetary Rewards in Greece: An Overeducation False Alarm? 1999.

Είναι γεγονός ότι η κατάσταση στην ανώτατη εκπαίδευση είναι προβληματική.

Η Ελλάδα υστερεί στους περισσότερους δείκτες που αποτιμούν και αξιολογούν τις επιδόσεις της χώρας στον συγκεκριμένο τομέα.

Η ανώτατη εκπαίδευση σε θεσμικό, δομικό και λειτουργικό επίπεδο παρουσιάζει ελλείμματα, δυσλειτουργίες και αναχρονιστικές αγκυλώσεις, με συνέπεια να μην μπορεί να συμβάλλει, όσο δυνητικά μπορεί, στην επιτυχή προσαρμογή της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας στο ανταγωνιστικό και συνεχώς μεταβαλλόμενο περιβάλλον.

Η ανώτατη εκπαίδευση στη χώρα μας χαρακτηρίζεται από κρατικό συγκεντρωτισμό, γραφειοκρατική και συντεχνιακή λογική, εσωστρέφεια, έλλειψη διαφάνειας, χαμηλό βαθμό κοινωνικής λογοδοσίας.

Στην ανώτατη εκπαίδευση παρατηρείται μετάλλαξη των θεσμών, παραγωγή κοινωνικών διακρίσεων και ανισοτήτων.

Εγκολπώνονται αρκετές διεθνείς πρωτοτυπίες οι οποίες συμβάλλουν στην υποβάθμιση των ελληνικών πανεπιστημίων.

Παρά ταύτα, είναι εσφαλμένη και άδικη μια ισοπεδωτική αρνητική κριτική για το ελληνικό πανεπιστήμιο.

Στους κόλπους του έχουν αναπτυχθεί κάποιες σημαντικές νησίδες ποιότητας [τις οποίες καλλιεργούν με ιδιαίτερη επιμέλεια και ζήλο οι 2 Ομιλητές μας], που δεν θα πρέπει να τις αγνοούμε ή να τις υποτιμούμε.

Σε κάποιες περιπτώσεις παράγεται και προσφέρεται σημαντικό έργο από διδάσκοντες και φοιτητές, που διακρίνεται σε διεθνές επίπεδο.

Αυτά όμως είναι οι εξαιρέσεις, και όχι ο κανόνας.

Και αυτό διότι το ελληνικό πανεπιστήμιο δεν εμφανίστηκε έτοιμο, αλλά και πρόθυμο, να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της νέας εποχής.

Τα προβλήματα στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης τα αναγνωρίζουν πολιτικές δυνάμεις και διεθνείς οργανισμοί.

Εγχώριες και διεθνείς εκθέσεις, όπως η εφετινή έκθεση του Ο.Ο.Σ.Α., συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η μεταρρύθμιση στο χώρο της ανώτατης εκπαίδευσης είναι επιτακτικά αναγκαία, κοινωνικά επιβεβλημένη.

Η συνολική ανασυγκρότηση και ο εκσυγχρονισμός της ανώτατης εκπαίδευσης, με πρώτιστο μέλημα την αναβάθμιση του δημόσιου πανεπιστημίου, σε ένα θεσμικό περιβάλλον όπου κρατική και μη κρατική, αλλά σαφώς μη κερδοσκοπική, ανώτατη εκπαίδευση μπορούν να συνυπάρξουν κάτω από απαιτητικές ποιοτικές προδιαγραφές, αποτελεί την πλέον ρεαλιστική και αποτελεσματική πρόταση.

 

9η Σκέψη: Σημαντικός ο ρόλος του τραπεζικού συστήματος στη χώρα μας

Alexakis, Thomadakis, Xanthakis. Bank Liberalization and Profitability: Evidence from Greece. 1995.

Apergis and Rezitis. Operational Efficiency in the Greek Banking Industry: Evidence from the Stochastic Frontier Approach and Error Decomposition. 2003.

Christopoulos. Banking Economic Efficiency in the Deregulation period: Results from Heteroscedastic Stochastic Frontier Models. 2001

Christopoulos, Lolos and Tsionas: Efficiency of the Greek Banking System in view of the EMU. 2002.

Doumpos, Kosmidou and Spathis: Assessing Profitability Factors in the Greek Banking System: A multicriteria methodology. 2002.

Drakos. The Dealership Model for Interest Margins: The Case of the Greek Banking Industry. 2002.

Frangouli and Vasiliou. The Banks’ Profitability-Concentration Relationship in an Era of Financial Integration. 2000.

Gibson and Tsakalotos. European Integration and the Banking Sector in Southern Europe: Competition, Efficiency and Structure. 1993.

Hondroyiannis and Papapetrou. International Banking Activity in Greece: The recent experience. 1996

Hondroyiannis and Papapetrou. Assessing Competitive Conditions in the Greek Banking System. 1999.

Karafolas and Mantakas. A Note on Cost Structure and Economies of Scale in Greek Banking. 1996.

Noulas. Productivity Growth in the Hellenic Banking Industry: State vs Private Banks.

Noulas. Deregulation and Operating Efficiency: The Case of the Greek Banks, 2001.

Τόσο η θεωρία όσο και οι εμπειρικές μελέτες συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού τομέα, ιδιαίτερα σε τραπεζοκεντρικές χώρες (bank-based countries) όπως είναι η Ελλάδα, αποτελεί προϋπόθεση για την υγιή ανάπτυξη της οικονομίας και την αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 καταβλήθηκαν συστηματικές προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος, το οποίο χαρακτηριζόταν μέχρι τότε από έντονες στρεβλώσεις και εγγενείς αδυναμίες.

Κωδικοποιημένα, οι βασικοί παράγοντες που συνέβαλαν, την τελευταία δεκαπενταετία, στο μετασχηματισμό του ελληνικού τραπεζικού συστήματος και την προσαρμογή του στις συνθήκες που διαμορφώνονται στην ενοποιημένη ευρωπαϊκή χρηματοπιστωτική αγορά είναι:

  1. Η θεσμική απελευθέρωση του τραπεζικού συστήματος, με την κατάργηση των διοικητικών περιορισμών στις τιμές, τις ποσότητες και τη διάρθρωση του πιστωτικού τομέα.
  2. Η μεταβολή του πλαισίου κανόνων και εποπτείας των τραπεζών, με την απορύθμιση βασικών πτυχών λειτουργίας του τραπεζικού συστήματος.
  3. Η ενίσχυση των ρυθμών ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας και η επίτευξη μακροοικονομικής σταθερότητας, με την εμφάνιση και διατήρηση χαμηλών επιτοκίων, τόσο σε ονομαστικούς όσο και σε πραγματικούς όρους. 
  4. Η ταχεία τεχνολογική πρόοδος στον τομέα των επικοινωνιών και της πληροφορικής, η αυξανόμενη ενοποίηση των διεθνών αγορών χρήματος και κεφαλαίου, καθώς και οι μεταβολές των αναγκών των επιχειρήσεων και των νοικοκυριών για τραπεζικά προϊόντα και υπηρεσίες. 

Αυτές οι θεμελιώδεις δυνάμεις μεταμόρφωσαν τον χρηματοοικονομικό τομέα,  διαμόρφωσαν το περιβάλλον λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων στην Ελλάδα, και επέδρασαν καθοριστικά στη μεσοπρόθεσμη στρατηγική των πιστωτικών οργανισμών.

Τα βασικά στοιχεία που χαρακτηρίζουν το ελληνικό τραπεζικό σύστημα τα τελευταία χρόνια είναι:

  • Η ταχεία πιστωτική επέκταση, κυρίως στους τομείς της λιανικής τραπεζικής.
  • Η μεταβολή στη δομή και μορφολογία των λειτουργικών εσόδων των τραπεζών.
  • Η προσπάθεια συγκράτησης του κόστους λειτουργίας.
  • Η μεταβολή στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των τραπεζών.
  • Η επέκταση των Ελληνικών τραπεζών στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης.
  • Η διεύρυνση της γκάμας των προσφερόμενων προϊόντων και υπηρεσιών.

Αυτές οι εξελίξεις τόνωσαν το επίπεδο του ανταγωνισμού [μελέτες, με χρήση των οικονομετρικών υποδειγμάτων Panzar-Rosse και Bresnahan-Lau καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι ελληνικές τράπεζες λειτουργούν υπό συνθήκες μονοπωλιακού ανταγωνισμού, με το επίπεδο ανταγωνιστικότητας διαχρονικά να ενισχύεται] στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, διεύρυναν τις πηγές κερδοφορίας των πιστωτικών ιδρυμάτων, βελτίωσαν την αποτελεσματικότητα [cost and profit efficiency (X-efficiency and technical efficiency) measures based on parametric [stochastic frontier approach (SFA)] and non-parametric methods [data envelopment analysis (DEA)]) και ενίσχυσαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα η οποία συμβάλλει στην οικονομική και κοινωνική ευημερία.

Όμως, μια σειρά από παράγοντες δημιουργούν ανησυχίες, δημιουργούν συνθήκες πιστωτικής ασφυξίας και εγκυμονούν κινδύνους για το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα, όπως είναι:

  • Οι αβεβαιότητες του διεθνούς περιβάλλοντος.
  • Η επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης.
  • Το υψηλότερο κόστος Δανεισμού του Ελληνικού Δημοσίου λόγω της σημαντικής αύξησης των spreads.
  • Η συρρίκνωση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης.
  • Η χειροτέρευση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών.
  • Η αισθητή μείωση του ποσοστού κάλυψης των δανείων σε καθυστέρηση από τις συσσωρευμένες προβλέψεις (42% το Σεπτέμβριο του 2009).
  • Τα χρηματοδοτικά ανοίγματα των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό.
  • Η φυγή καταθέσεων προς το εξωτερικό και η μείωση της αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών.

Τα στοιχεία αυτά επιτάσσουν την ανάγκη συνετής διαχείρισης της κατάστασης από την Ελληνική πολιτεία και τα πιστωτικά ιδρύματα.

Όμως, και οι τράπεζες επιβάλλεται να αναλάβουν συγκεκριμένες δράσεις ή να ενδυναμώσουν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες. Μεταξύ άλλων, απαιτείται, υπό την εποπτεία της Τράπεζας της Ελλάδος, από τις ίδιες:

1ον. Η συστηματική εξέταση, η διαρκής παρακολούθηση και η αποτελεσματική διαχείριση της φύσεως και του ύψους των κινδύνων που αναλαμβάνουν.

2ον. Η ενίσχυση των προβλέψεων για τον πιστωτικό κίνδυνο.

3ον. Η βελτίωση των κανόνων εσωτερικού και εξωτερικού ελέγχου και διαφάνειας.

4ον. Η ενίσχυση, ποσοτική και ποιοτική, της κεφαλαιακής τους επάρκειας.

5ον. Η διαφοροποίηση των πηγών χρηματοδότησης και άντλησης ρευστότητας.

 

10η Σκέψη: Αναγκαία η εξυγίανση των Οικονομικών της υγείας

Theodorakioglou and Tsiotras. The Need for the Introduction of Quality Management into Greek Health Care. 2000.

Κανένα σχόλιο….

 

Κυρίες και κύριοι,

Η ξενάγηση στις σελίδες του βιβλίου δεν εξαντλείται σε αυτά τα στοιχεία.

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και χρήσιμη.

Θανάση, εύχομαι ολόψυχα, το ανά χείρας βιβλίο να βρει την ανταπόκριση που προσδοκάς, και να διαβαστεί από πολλούς, όσο γίνεται περισσότερους…

Ομιλία στο 2ο Προσυνέδριο της ΝΔ στο Ναύπλιο

Ομιλία στο 2ο Προσυνέδριο της ΝΔ στο Ναύπλιο

Κύριε Πρόεδρε,

Κυρίες και Κύριοι,

Αγωνιστές και Αγωνίστριες της Νέας Δημοκρατίας,

Η συγκυρία για τη χώρα μας είναι εξαιρετικά κρίσιμη.

Η δύσκολη κατάσταση της Οικονομίας, λόγω των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης και των εγχώριων μακροχρόνιων διαρθρωτικών και διαχειριστικών αδυναμιών, έχει επιδεινωθεί ραγδαία το τελευταίο διάστημα.

Η ευθύνη της Κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ. για την παρόξυνση της κρίσης είναι αντικειμενική και ξεκάθαρη.

Η Κυβέρνηση, τους τελευταίους 6 μήνες, με τις πράξεις και παραλείψεις της ουσιαστικά πριονίζει το κλαδί πάνω στο οποίο κάθεται η Οικονομία, αλλά και η ίδια.

Συγκεκριμένα:

1ον. «Φούσκωσε», με χρήση «δημιουργικής λογιστικής», το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για το 2009 ακυρώνοντας αποφάσεις της Κυβέρνησης της Ν.Δ. και προχωρώντας σε λογιστικές ακροβασίες.

2ον. Καθυστέρησε στη επάνδρωση του κρατικού μηχανισμού με δυσμενείς συνέπειες για την Οικονομία. Η υστέρηση των εσόδων το τελευταίο τρίμηνο του 2009 κάλυψε τα 2/3 της συνολικής υστέρησης του έτους.

3ον. Προχώρησε στην υποβολή και ψήφιση Προϋπολογισμού που ήταν κατώτερος των περιστάσεων.

4ον. Κατέθεσε ΠΣΑ, το όποιο ενσωμάτωνε, όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων με τα «πακέτα» μέτρων, μη υλοποιήσιμους στόχους.

5ον. Στέλνει λανθασμένα και αντιφατικά μηνύματα στις αγορές. Αυτές άρχισαν να μας «τιμωρούν» όταν διαπίστωσαν ότι η Κυβέρνηση αναλώνεται σε διακηρύξεις και επιδίδεται σε φλυαρία χωρίς να προωθεί μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. Συνεχίζουν όμως να μας «τιμωρούν» αφού διαπιστώνουν, μεταξύ των άλλων, αδυναμία ενδοκυβερνητικής συνεννόησης, πολυφωνία στην ασκούμενη πολιτική, ανεύθυνες δηλώσεις και διαρροές, καμιά φορά και ανώνυμες…

Το αποτέλεσμα είναι σήμερα, το κόστος δανεισμού του Δημοσίου να έχει υπερβεί το 6%, από μέσο κόστος 4,4% το 2009, μετατρέποντας την κρίση ελλείμματος σε κρίση δανεισμού της χώρας.

6ον. Υπέπεσε σε σωρεία παλινωδιών, δείγμα ελλείμματος πολιτικής αξιοπιστίας.

7ον. Άργησε να πάρει μέτρα. Αν τα μέτρα είχαν ληφθεί νωρίτερα, θα ήταν πολύ ηπιότερα και ισοδυνάμου οικονομικού αποτελέσματος.

8ον. Καθυστέρησε, και κατέθεσε χωρίς ουσιαστική διαβούλευση, κρίσιμα νομοσχέδια, όπως είναι το φορολογικό.

9ον. Τα μέτρα που έλαβε είναι σκληρά και άδικα. Ενδεικτικά, με τις δύο διαδοχικές αυξήσεις του Ε.Φ.Κ. στην αμόλυβδη βενζίνη, και χωρίς να συνυπολογίζονται τα φαινόμενα κερδοσκοπίας, η Ελλάδα κατέστη η 3η ακριβότερη χώρα στην Ευρώπη από 20η τον προηγούμενο Οκτώβριο.

10ον. Το μίγμα των μέτρων είναι οικονομικά αναποτελεσματικό. Ο συνδυασμός της αύξησης της φορολογίας με την περιοριστική εισοδηματική πολιτική «ροκανίζει» τα εισοδήματα, οδηγεί σε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση, «στεγνώνει» την αγορά, παραλύει την ψυχολογία της κοινωνίας και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.

11ον. Το μίγμα των μέτρων είναι και ελλειπές. Απουσιάζουν οι «αναπτυξιακές ανάσες», τα μέτρα τόνωσης της αγοράς.

12ον. Θριαμβολογεί, αδικαιολόγητα, όταν οι Ευρωπαϊκές αποφάσεις θα πρέπει να αποτιμώνται με νηφαλιότητα, περισυλλογή και περίσκεψη.

Κυρίες και Κύριοι,

Τη δυναμική της ελληνικής Οικονομίας τη γνωρίζαμε όλοι.

Οπωσδήποτε όφειλαν να τη γνωρίζουν, και τη γνώριζαν πλήρως, οι ηγετικοί παράγοντες της Κυβέρνησης του ΠΑ.ΣΟ.Κ., που τα 30 τελευταία χρόνια κατείχαν κορυφαίες θέσεις στο πολιτικό και οικονομικό σύστημα της χώρας.

Ας αφήσουν λοιπόν οι Κυβερνώντες τα πολιτικά φληναφήματα ότι τάχα δεν γνώριζαν.

Και γνώριζαν και ευθύνη είχαν.

Ευθύνη για τα «υποκείμενα νοσήματα» της Οικονομίας.

Ευθύνη για τη δυναμική και για την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί.

Οι αλόγιστες επεκτατικές δημοσιονομικές πολιτικές και άλλες οικονομικές επιλογές σε συνδυασμό με το θρυματισμό της δημόσιας διοίκησης κατά τη δεκαετία του ’80 αποτελούν, εν πολλοίς, τη ρίζα των προβλημάτων που μέχρι σήμερα, και για χρόνια ακόμη, θα μας βαρύνουν.

Κατά την περίοδο αυτή τα πρωτογενή ελλείμματα και το δημόσιο χρέος διογκώθηκαν εκρηκτικά.

Το έλλειμμα ήταν κατά μέσο όρο 13% του Α.Ε.Π., κάτι που ποτέ προηγουμένως δεν είχε συμβεί για τόσο μεγάλο διάστημα και που, έκτοτε, δεν έχει επαναληφθεί.

Το δημόσιο χρέος από το 22% το 1980 εκτινάχθηκε στο 71% το 1990.

Επίσης, την ίδια δεκαετία σημειώθηκε εκρηκτική αύξηση στα χρέη των δημοσίων επιχειρήσεων, των κρατικών οργανισμών και των αγροτικών συνεταιρισμών.

Στις αρχές της δεκαετίας του ‘90 τα χρέη αυτά καταγράφηκαν στο επίσημο δημόσιο χρέος, εκτοξεύοντάς το πάνω από το 100% του Α.Ε.Π.

Από τότε ξεκίνησε μία προσπάθεια αντιμετώπισης των ανισορροπιών και στρεβλώσεων της Ελληνικής Οικονομίας και δημιουργήθηκαν τα πρώτα πρωτογενή πλεονάσματα.

Όμως, αυτή η προσπάθεια, δυστυχώς, δεν κράτησε πολύ.

Το 2003 η Ελλάδα είχε και πάλι πρωτογενές έλλειμμα, με αποτέλεσμα τη διεύρυνση των δανειακών αναγκών της.

Και ας περάσουμε στο πρόσφατο παρελθόν.

Οι Κυβερνήσεις της Ν.Δ. του κ. Κώστα Καραμανλή, μέχρι το ξέσπασμα της κρίσης, που ουδείς είχε προβλέψει, περιόρισαν το έλλειμμα και το χρέος ως ποσοστό του Α.Ε.Π.

Φυσικά, μετά το ξέσπασμα της κρίσης άρχισαν οι δημοσιονομικές εκτροπές, όπως άλλωστε συνέβη σε όλες τις Ευρωπαϊκές χώρες, και όχι μόνο.

Ενδεικτικά αναφέρω, ότι το μέσο έλλειμμα των χωρών της Ευρωζώνης δεκαπλασιάσθηκε και εκτοξεύθηκε από το 0,6% του Α.Ε.Π. το 2007 στο 6,4% του Α.Ε.Π. το 2009.

Κυρίες και Κύριοι,

Ως Ν.Δ. έχουμε το πολιτικό θάρρος να αναγνωρίσουμε ότι δεν εφαρμόσαμε μέτρα «δραστικότερης θεραπείας» των μακροχρόνιων «νοσημάτων» της Οικονομίας.

Και αναλαμβάνουμε το μερίδιο της ευθύνης που αντικειμενικά μας αναλογεί.

Φυσικά όχι αυτό που η ηγεσία, και ευρύτερα το σύστημα, του ΠΑ.ΣΟ.Κ. θέλει να μας επιρρίψει.

Το ΠΑ.ΣΟ.Κ. δεν μπορεί να προσποιείται ότι δεν ήξερε ούτε τι παραλάμβανε κάθε φορά, ούτε τι μας παρέδιδε.

Δεν μπορεί να αποποιείται τις διαχρονικά μεγάλες ευθύνες του.

Ας βρει το πολιτικό κουράγιο, έστω και τώρα, που έχει οδηγήσει τη χώρα προ των πυλών του Δ.Ν.Τ., να το πράξει.

Η μετακύλιση των ευθυνών του, υπό μορφή επικοινωνιακής καταιγίδας, δεν θα περάσει.

Την ιστορία της Ελληνικής Οικονομίας θα την γράψουμε όλοι μαζί.

Κυρίες και Κύριοι,

Στις συνθήκες της κρίσης δεν επιτρέπεται να κρυβόμαστε.

Έχουμε υποχρέωση απέναντι στην Πατρίδα και στην Ιστορία να πούμε μόνο αλήθειες.

Η κρίση άλλωστε διέλυσε χρόνιες ψευδαισθήσεις και υποκριτικές συμπεριφορές για την πραγματική κατάσταση της χώρας και της Οικονομίας της.

Η Ελληνική Οικονομία έχει συσσωρευμένες, από χρόνια, δομικές αδυναμίες.

Έχει υψηλό έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Αυτό αντανακλά, κυρίως, το χαμηλό επίπεδο της διαρθρωτικής ανταγωνιστικότητας.

Έχει υψηλό και με αυξητική δυναμική δημόσιο χρέος.

Έχει πρόβλημα σύγχρονου και βιώσιμου αναπτυξιακού προτύπου.

Για την αποκόλληση από το τέλμα τα πολιτικά κόμματα, οι «παράγοντες» της οικονομικής, πνευματικής και κοινωνικής ζωής, αλλά και κάθε πολίτης, οφείλει να αναλάβει το μερίδιο της ευθύνης του.

Ως Ν.Δ. το πράττουμε.

Τους τελευταίους μήνες, στη φάση της όξυνσης της κρίσης, ο Πρόεδρος κ. Σαμαράς πίεσε για την άμεση εφαρμογή σταθεροποιητικών μέτρων.

Κατέθεσε δέσμη προτάσεων για τον εμπλουτισμό του μίγματος οικονομικής πολιτικής.

Στήριξε, με τις διεθνείς παρεμβάσεις του, την προσπάθεια της χώρας.

Ταυτόχρονα, στο πλαίσιο του Συνεδρίου, η Ν.Δ., με ευθύνη απέναντι στην Πατρίδα, στην Ιστορία και στην προοπτική της, προχωρεί στην εκπόνηση ρεαλιστικού στρατηγικού σχεδίου για την οικονομία.

Στο πλαίσιο αυτού του σχεδίου οφείλει να επεξεργαστεί συγκεκριμένες, συνεκτικές και ποσοτικοποιημένες πολιτικές.

Στρατηγικοί στόχοι είναι η διαρκής προώθηση της αειφόρου, έξυπνης και εξωστρεφούς ανάπτυξης, της ευημερίας των πολιτών, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.

Χθες, εδώ, στο Ναύπλιο, έγινε οργανωμένη συζήτηση με ειδικούς από τα πεδία της επιστημονικής θεωρίας και της πραγματικής οικονομίας.

Η προσπάθεια αυτή είναι αυτονόητο ότι θα συνεχιστεί.

Στο ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο του κοινωνικού φιλελευθερισμού άρχισαν να παράγονται ιδέες και προτάσεις πολιτικής.

Θα μου επιτρέψετε να διατυπώσω, κωδικοποιημένα, ορισμένες, 15, από αυτές που διατυπώθηκαν χθες.

  • Η βελτίωση και ενίσχυση της διαδικασίας εκπόνησης του Κρατικού Προϋπολογισμού και η χάραξη ενός πολυετούς δημοσιονομικού πλαισίου.
  • Η κατάρτιση και εκτέλεση Προϋπολογισμού βάσει προγραμμάτων και η υιοθέτηση αυστηρών δημοσιονομικών κανόνων.
  • Η καθιέρωση συστήματος αξιολόγησης των δημοσίων δαπανών στο στάδιο κατάρτισης του Προϋπολογισμού.
  • Η καθιέρωση και αυστηρή τήρηση «Προϋπολογισμών μηδενικής βάσης».
  • Η βελτίωση της διάρθρωσης και της αποδοτικότητας του φορολογικού συστήματος.
  • Η καταγραφή, αποτίμηση και αξιοποίηση της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.
  • Η περιστολή των δαπανών, όταν αυτές είναι σπατάλες.
  • Η βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών με την αποτελεσματική αξιοποίηση των δημόσιων πόρων.

Οι δαπάνες σε τομείς όπως η εκπαίδευση, η έρευνα και ανάπτυξη, οι δημόσιες υποδομές και η περιβαλλοντική προστασία ενισχύουν την οικονομική ανάπτυξη.

  • Η σταδιακή κατάργηση των στρεβλώσεων και των διοικητικών περιορισμών σε αγορές προϊόντων και υπηρεσιών.
  • Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με τον περιορισμό, κυρίως, του εξωγενούς κόστους των επιχειρήσεων.
  • Η μείωση της γραφειοκρατίας και ο περιορισμός των νόμων και των κανονισμών που περιορίζουν τον ανταγωνισμό.
  • Η εξυγίανση των Δ.Ε.Κ.Ο. με στόχο τη βιωσιμότητά τους και τη μεγιστοποίηση της αξίας για την κοινωνία.
  • Η δημιουργία ενός αποτελεσματικού, σύγχρονου και δίκαιου κράτους, με την ποιοτική αναβάθμιση των δημόσιων υπηρεσιών, των θεσμών και των λειτουργιών του, με την ενίσχυση του κοινωνικού κεφαλαίου.

 

Κυρίες και Κύριοι,

Κλείνοντας, υπογραμμίζω ότι, σε κάθε περίπτωση, η ανάταξη της Ελληνικής οικονομίας απαιτεί, εκτός από το στρατηγικό σχέδιο και τις επιμέρους συγκεκριμένες πολιτικές, εντιμότητα, ισχυρή πολιτική βούληση και αποτελεσματικό πολιτικό management.

Η παρούσα Κυβέρνηση φαίνεται ελλειματική σε σχέση με αυτές τις προϋποθέσεις.

Σε εμάς εναπόκειται να δημιουργήσουμε τις συγκεκριμένες προϋποθέσεις και να δώσουμε έμπρακτα και έγκαιρα «σήματα» νέας προοπτικής.

Χαιρετισμός στη Συνάντηση Στελεχών Αυτοδιοίκησης Ν.Δ. στη Λαμία

Χαιρετισμός στη Συνάντηση Στελεχών Αυτοδιοίκησης Ν.Δ. στη Λαμία

Φίλες και φίλοι,

Η σημερινή ανοικτή συζήτηση για την πορεία και το μέλλον της Αυτοδιοίκησης συμπίπτει τόσο με τη σχεδιαζόμενη διοικητική μεταρρύθμιση όσο και με τη δυσμενή οικονομική συγκυρία.

Συγκυρία όπως αυτή διαμορφώθηκε και από την αναποφασιστικότητα, την ολιγωρία, την ατολμία της Κυβέρνησης.

Συγκυρία όπως αυτή αποτυπώνεται στα σκληρά και άδικα οικονομικά μέτρα της Κυβέρνησης.

Μέτρα στα οποία κυριαρχεί το έλλειμμα πολιτικής αξιοπιστίας, κυβερνητικών αντανακλαστικών και οικονομικής αποτελεσματικότητας.

Έλλειμμα πολιτικής αξιοπιστίας αφού η Κυβέρνηση εγκατέλειψε προεκλογικές υποσχέσεις, μετεκλογικές εξαγγελίες, προγραμματικές θέσεις και πρόσφατες ανακοινώσεις.

Έλλειμμα κυβερνητικών αντανακλαστικών αφού αν τα μέτρα είχαν ληφθεί νωρίτερα, θα ήταν πολύ ηπιότερα και δεν θα τα επέβαλλαν κοινοτικοί «επόπτες».

Η Κυβέρνηση όμως, όλο αυτό το διάστημα, είχε υποκαταστήσει την άσκηση πολιτικής με ρητορική.

Τα μέτρα, επί 5 μήνες, κυοφορούνταν και συσκευάζονταν.

Μεταβάλλονταν συνεχώς προς το δυσμενέστερο για την κοινωνία.

Όπως ανέφερε και Υπουργός της σημερινής Κυβέρνησης, αυτούς τους μήνες, «μετρολογούσαμε άνευ μέτρων…».

Αν είχαν ληφθεί έγκαιρα τα μέτρα, από τη μείωση και μόνο του κόστους δανεισμού του εφετινού δανειακού προγράμματος θα είχαμε αποφύγει την περικοπή των επιδομάτων.

Ή να το πω διαφορετικά, τα μισά από αυτά τα μέτρα να είχαν ληφθεί τον περασμένο Οκτώβριο θα ήταν ισοδυνάμου οικονομικού αποτελέσματος.

Σήμερα το αποτέλεσμα είναι ότι το ένα τρίτο των περικοπών να μην αποδίδει στο έλλειμμα.

Απλά αδειάζει το πορτοφόλι του πολίτη λόγω της ύφεσης και του αυξημένου κόστους δανεισμού.

Υπάρχει όμως και έλλειμμα οικονομικής αποτελεσματικότητας.

Τα μέτρα πράγματι ήταν αναγκαία, όχι όμως αυτά τα μέτρα «στραγγαλισμού» της οικονομίας.

Ο συνδυασμός της αύξησης της έμμεσης φορολογίας με την περιοριστική εισοδηματική πολιτική «ροκανίζει» τα εισοδήματα, οδηγεί σε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση, «στεγνώνει» την αγορά, παραλύει την ψυχολογία της κοινωνίας και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.

Ενδεικτικά να αναφέρω ότι με τις δύο διαδοχικές αυξήσεις κατά 50% του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στην αμόλυβδη βενζίνη μόνο τον τελευταίο μήνα, η Ελλάδα κατέστη η 3η ακριβότερη χώρα στην Ευρώπη (μετά τη Δανία και Ολλανδία), ενώ μέχρι τον Φεβρουάριο ήμασταν στην 20η θέση.

Κινδυνεύουμε συνεπώς, αν δεν ληφθούν και μέτρα τόνωσης της οικονομίας, μηδενικού ή χαμηλού δημοσιονομικού κόστους, να εγκλωβιστούμε σ’ ένα ανατροφοδοτούμενο καθοδικό υφεσιακό σπιράλ που θα ακυρώνει συνεχώς την αποτελεσματικότητα των μέτρων, παρά τις μεγάλες θυσίες στις οποίες υποβάλλεται η κοινωνία, και θα κάνει ορατό τον κίνδυνο της λήψης νέων μέτρων.

Και σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία, η Κυβέρνηση καταθέτει και τις προτάσεις της για τη διοικητική μεταρρύθμιση.

Προτάσεις που στερούνται των αναγκαίων και αυτονόητων προϋποθέσεων που απαιτούνται για μια ουσιαστική διοικητική μεταρρύθμιση.

Προτάσεις πρόχειρες και αποσπασματικές.

Προτάσεις χωρίς ενδελεχή μελέτη, προσεκτικό και ολοκληρωμένο σχεδιασμό, ουσιαστική διαβούλευση με τους θεσμικούς εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και με τις τοπικές Κοινωνίες.

Προτάσεις που υποκρύπτουν κομματικές σκοπιμότητες και προαποφασισμένες επιλογές.

Προτάσεις που υπονομεύουν την ίδια τη σημαντικότητα του εγχειρήματος, αφού:

  • Δεν ξεκαθαρίζονται τα γεωγραφικά όρια των συνενώσεων.
  • Δεν διευκρινίζεται η γεωγραφική κατανομή.
  • Δεν παρουσιάζονται οι πηγές των πόρων.
  • Δεν ξεκαθαρίζονται οι αρμοδιότητες, καθώς και η σύμπτωση πόρων και αρμοδιοτήτων.

Η Ν.Δ. πιστεύει στη διοικητική μεταρρύθμιση, άλλωστε ως Κυβέρνηση, συστηματικά, εργάσθηκε για την επίτευξή της.

Επιδιώκει συνεπώς την επιτυχία του εγχειρήματος.

Επιτυχία όμως που μπορεί να επιτευχθεί με την τήρηση συγκεκριμένων, αναγκαίων και αυτονόητων προϋποθέσεων.

Με σεβασμό και σοβαρότητα προς τους αιρετούς εκπροσώπους της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και προς τις τοπικές Κοινωνίες.

Άλλωστε, μαζί με την κοινωνία, χτίζεται, και χτίζουμε, τη Νέα Αυτοδιοίκηση.

Παρουσίαση του Βιβλίου του Β. Ταγκαλάκη «Δωριείς – Ηρακλειδείς»

Παρουσίαση του Βιβλίου του Β. Ταγκαλάκη «Δωριείς – Ηρακλειδείς»

Κυρίες και κύριοι,

Συμπατριώτισσες και συμπατριώτες,

Φίλες και φίλοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τις Εκδόσεις «ΕΝΤΟΣ» για την πολύ τιμητική πρόσκληση που μου απηύθυναν να παρουσιάσω, μαζί με άλλους εκλεκτούς καλεσμένους, το βιβλίο του κου. Βασίλειου Ταγκαλάκη με τίτλο «Δωριείς – Ηρακλειδείς: Η Παλαιά Διαθήκη των Ελλήνων».

Μια ιστορική έρευνα που αποτελεί τον απότοκο της επιθυμίας του συγγραφέα να αναζητήσει και να περιγράψει τη διαδρομή, την περιπέτεια, την προέλευση και την κατάληξη των Δωριέων, και να τοποθετηθεί δημόσια και να καταγράψει με σαφήνεια σελίδες της Ιστορίας μας.

Μια εκδοτική πρωτοβουλία που διακονεί ένα κομμάτι της ιστορίας του τόπου μας.

Κυρίες και κύριοι,

Δεν είχα την ευκαιρία να γνωρίσω τον συγγραφέα στο παρελθόν για να μιλήσω για τον ίδιο.

Για εμένα συνεπώς η αποδοχή της πρόσκλησης παρουσίασης του βιβλίου ήταν πρόκληση και ευκαιρία.

Πρόκληση για να ιχνηλατίσω τις αγωνίες, τους προβληματισμούς, τις σκέψεις του συμπατριώτη συγγραφέα.

Ευκαιρία να δω συγκεντρωμένη, σε ένα εγχειρίδιο, την αντικειμενική, και σε ορισμένα σημεία υποκειμενική, άποψη του συγγραφέα για γεγονότα σε συγκεκριμένη ιστορική περίοδο, για θέματα που διαδραματίστηκαν και πηγάζουν από το Νομό μας, το Νομό Φθιώτιδας.

Συγγραφέας που συναρμολογεί τις μαρτυρίες, απ’ όπου και αν προέρχονται, και αναδεικνύει τη δική του άποψη, με κάθε επιφύλαξη.

Σήμερα αισθάνομαι δικαιωμένος γι’ αυτή την επιλογή μου.

Η ξενάγηση στις σελίδες του βιβλίου ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρουσα και χρήσιμη.

Πρόκειται για ένα σπουδαίο έργο.

Για ένα σπινθηροβόλο και ανεπιτήδευτο βιβλίο, γεμάτο πνευματικά ερεθίσματα και ιστορικά αποσπάσματα γραμμένα με γλαφυρή σαφήνεια.

Για ένα βιβλίο που ζωντανεύει τη μυθολογία, προσκαλώντας τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι στο χρόνο και ερεθίζοντας τη φαντασία των νεοτέρων.

Το βιβλίο περιλαμβάνει πολύτιμο ιστορικό υλικό.

Εξαιρετικές γενεαλογικές αναλύσεις.

Συνδυάζει τη μυθολογική άποψη με την καθαρή και σαφή ιστορική τεκμηρίωση.

Εν τέλει, είναι ένα βιβλίο μέσα από τις σελίδες του οποίου ξεδιπλώνεται η ρωμαλέα γραφή και η πολυδιάστατη προσωπικότητα του συγγραφέα.

Κυρίες και κύριοι,

Πρόθεση και προσπάθεια του συγγραφέα είναι να συναρμολογήσει, όπως ο ίδιος αναφέρει, ορισμένες άϋλες πτυχές και σημεία δύσκολης ανίχνευσης της αλήθειας ανάμεσα στη νεφελώδη μυθολογία και στη θεογενή παράδοση των ελληνικών πραγμάτων.

Στις σελίδες του βιβλίου ξετυλίγεται η ιστορία των Δωριέων.

Αναζητώνται τα ίχνη τους, διερευνάται η προέλευσή τους, εξετάζεται το γενεαλογικό τους δένδρο, μελετάται ο πολιτισμός τους, παρουσιάζεται, σε αδρές γραμμές, η διαδρομή τους.

Ιστορία και γενεαλογικό δένδρο που ξεκινάει από τον Ιαπετό και την Κλυμένη.

Από τον Προμηθέα και την Πανδώρα.

Από τον Δευκαλίωνα και την Πύρρα.

Δευκαλίωνας και Πύρρα που γλύτωσαν από καταστροφικό κατακλυσμό λόγω της προνοητικότητας του Προμηθέα.

Από τα 5 παιδιά του Δευκαλίωνα και της Πύρρας (Έλλην, Αμφικτύων, Πρωτογένεια, Άεθλος και Θυία) όμως έχουμε όλη την εξέλιξη των ελληνικών φυλών.

Ο συγγραφέας, και σωστά, κάνει ιδιαίτερα αναφορά σε δύο από τα παιδιά, τον Αμφικτύων και τον Έλλην.

Ο Αμφικτύων επηρέασε τον πολιτισμό των Ελλήνων με θρησκευτικές, πολιτικές και διαφυλετικές τελετές και διοργανώσεις, τις περίφημες αμφικτιονίες.

Αμφικτιονίες οι οποίες ιδρύθηκαν και τελούνταν κατ’ αρχάς στις Θερμοπύλες (από το Λοκρό τον γιο του Οπούντα).

Μετά την ανάδειξη των Δελφών σε σημαντικότερο ιερό της Ελλάδος, οι αμφικτιονίες από τις Θερμοπύλες μεταφέρθηκαν στους Δελφούς, όπου λειτουργούσαν ως τους ρωμαϊκούς χρόνους.

Το Συνέδριο των Αμφικτιόνων συνερχόταν δύο φορές το χρόνο, την άνοιξη στους Δελφούς, όπου το ιερό του Απόλλωνος, και το καλοκαίρι στην Ανθήλη των Θερμοπυλών, όπου το ιερό της Δήμητρος.

Το άλλο παιδί, ο Έλλην, είχε 4 παιδιά. Τα τρία από αυτά (ο Δώρος, ο Αίολος και ο Ξούθος) γεννούν τα σημαντικά ελληνικά φύλα.

Έτσι ξεκίνησε και η ιστορική περίοδος των Δωριέων.

Από τη Λοκρίδα, τη Φωκίδα και την Αιτωλία ως τη Μακεδονία.

Με μητρόπολή τους τη Δωρίδα και την Τετράπολις.

Μαζί με τους Ηρακλειδείς, που τιμούσαν τους ίδιους θεούς και είχαν τα ίδια ιδανικά.

Που αποδέχονταν τους νόμους των Αμφικτιόνων.

Αμφικτυονίες που άμβλυναν τις όποιες διαφορές με τους όμορους λαούς και άρχισαν να διαμορφώνουν τις κατάλληλες συνθήκες για τη μεγάλη εκστρατεία προς την Πελοπόννησο.

Για την «Κάθοδο των Δωριέων».

Κάθοδος που πραγματοποιήθηκε 80 χρόνια μετά τον Τρωϊκό Πόλεμο.

Κάθοδος που οδήγησε τους ιστορικούς να αποκαλούν τους Δωριείς ως προγόνους των Λακεδαιμονίων.

Αυτή η δωρική μετανάστευση οδήγησε πολλούς ιστορικούς να τη συσχετίσουν με την καταστροφή του μυκηναϊκού πολιτισμού και την οπισθοχώρηση του κοινωνικού βίου.

Ανεξάρτητα από την αλήθεια ή την αληθοφάνεια αυτών των προσεγγίσεων, τρία πράγματα δεν μπορούν να αμφισβητηθούν:

1ον. Η ιστορία τους συνοδεύεται από πλούσια πολιτισμικά επιτεύγματα, κυρίως με τη δημιουργία του απλού και σοβαρού δωρικού ρυθμού στην αρχιτεκτονική.

Ρυθμός, ο αρχαιότερος από τους τρεις της ελληνικής αρχιτεκτονικής (ιωνικός και κορινθιακός οι άλλοι δύο), που χρησιμοποιήθηκε για την ανέγερση ναών, μνημείων και κτιρίων στην Ελλάδα, στη Νότια Ιταλία («Μεγάλη Ελλάδα») και στη Ν.Δ. Ασία (την εν Ασία Δωρίδα) όπου είχαν επεκταθεί.

2ον. Η ιστορία τους σχετίζεται με τη δημιουργία των πρώτων αμφικτιόνων.

3ον. Η ιστορία τους συνοδεύεται με τη χύτευση μεταλλευμάτων και την παραγωγή σιδήρου, κατασκευάζοντας εργαλεία, σκεύη και όπλα, με τη συμβολή των Πελασγών.

Δεν μπορεί συνεπώς κανείς να αμφισβητήσει το μεγάλο, θετικό ή αρνητικό, ρόλο των Δωριέων.

Με αυτές τις σκέψεις, είμαι βέβαιος ότι με το παρόν εγχειρίδιο ο συγγραφέας πετυχαίνει το στόχο του να βοηθήσει να μην χαθούν, να μην θαφτούν, να μην αγνοηθούν στο μέλλον ιστορικές αναφορές και αλήθειες και να συμβάλλει στο μέτρο του ελαχίστου για περισσότερο φως στη συσκότιση που προσπαθούν οι φανεροί και αφανείς εχθροί της Ελλάδος.

Δεν πρέπει άλλωστε να λησμονούμε ότι η νεώτερη εποχή στον ελληνικό κόσμο ξεκίνησε με καθυστέρηση τριών και πλέον αιώνων, λόγω κυρίως της τουρκικής κυριαρχίας.

Τα μόνα στοιχεία που διασώθηκαν ήταν η ελληνική πολιτιστική κληρονομιά, η χριστιανική πίστη και η ελληνική γλώσσα.

Εύχομαι ολόψυχα, το ανά χείρας βιβλίο να βρει την ανταπόκριση που προσδοκά ο συγγραφέας, και να διαβαστεί από πολλούς, όσο γίνεται περισσότερους…

TwitterInstagramYoutube