Χρημστοπιστωτική Αγορά

Ερώτηση για το Δημοσίευμα σχετικά με την Πρόταση της Hayman

Η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., με τις πράξεις και τις παραλείψεις της μετέτρεψε ένα πρόβλημα δημοσιονομικού ελλείμματος και δημοσίου χρέους, κοινό στις περισσότερες Ευρωπαϊκές χώρες, σε μία κρίση δανεισμού. Κρίση δανεισμού, όπως αυτή εκδηλώθηκε, αρχικά, με το υψηλό κόστος δανεισμού, και στη συνέχεια με το «κλείσιμο» των αγορών για τη χώρα μας. Ο επίλογος της κυβερνητικής αποτυχίας γράφτηκε με την αναπόφευκτη προσφυγή στο Μηχανισμό Στήριξης, και εντέλει στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (αν και σύμφωνα με τον Υφυπουργό Οικονομικών κ. Σαχινίδη ήταν η μόνη επιλογή από τον Οκτώβριο του 2009).

 

Παρά ταύτα, μέχρι την προσφυγή στο Μηχανισμό Στήριξης υπήρχαν, και είχαν κατατεθεί, εναλλακτικές προτάσεις για τη χρηματοδότηση της χώρας. Σύμφωνα με δημοσίευμα της Ιστοσελίδας www.axiaplus.gr (31.05.2010) η Ελληνική Κυβέρνηση φέρεται να δέχθηκε πρόταση για χρηματοδότηση από το Διεθνές Επενδυτικό Χαρτοφυλάκιο Hayman Private Equity. Ειδικότερα, σύμφωνα με το εν λόγω δημοσίευμα και τις επιστολές που δημοσιεύονται (οι οποίες σας επισυνάπτονται), «…στις 11 Ιανουαρίου 2010 το Hayman [Private Equity] με εμπιστευτική επιστολή στον κ. Γ. Παπανδρέου δηλώνει πρόθεση χρηματοδότησης κατά 7 δις. ευρώ με επιτόκιο Libor συν 1,25% και για 10 χρόνια. Ενώ επανέρχεται στις 2 Φεβρουαρίου με νέα πρόταση και πάλι προς τον πρωθυπουργό προσφέροντας 20 δις. ευρώ με τους ίδιους όρους. Αξίζει δε να σημειωθεί πως ρόλο διαμεσολαβητή μεταξύ της χώρας και του Private Equity Hayman έπαιξε το Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο με το οποίο το επενδυτικό χαρτοφυλάκιο υπέγραψε [στις 8.02.2010] και Memorandum of Understanding (MOU), προκειμένου να διαπραγματευτούν τους όρους.»

ΕΡΩΤΑΤΑΙ

ο κ. Υπουργός

1. Αληθεύουν οι αναφορές του Δημοσιεύματος και οι επισυναπτόμενες επιστολές;

2. Αξιολογήθηκε η συγκεκριμένη πρόταση χρηματοδότησης από την Κυβέρνηση;

3. Εάν αξιολογήθηκε, για ποιούς λόγους δεν κρίθηκε συμφέρουσα;

4. Υπήρξαν άλλες, αντίστοιχες με αυτή, προτάσεις για δανεισμό της χώρας, καθώς σύμφωνα με το εν λόγω δημοσίευμα «…διεθνή επενδυτικά χαρτοφυλάκια από την Αυστραλία και τις ΗΠΑ είχαν προτείνει στην Κυβέρνηση την χρηματοδότηση του δημόσιου χρέους της χώρας, με κεφάλαια που μάλιστα έφταναν τα 80 δις. ευρώ»;

5. Για ποιούς λόγους το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης, παρά την υπερκάλυψη του ζητούμενου όγκου δανειακών κεφαλαίων στις δημοπρασίες της περιόδου Ιανουαρίου – Απριλίου 2010, δεν προχώρησε στον δανεισμό περαιτέρω κεφαλαίων ώστε να καλύψει τις τρέχουσες δανειακές ανάγκες του Ελληνικού Δημοσίου και να αποφύγει την μεταγενέστερη προσφυγή στο Μηχανισμό Στήριξης;

Δήλωση για την Πορεία των Καταθέσεων

Ο Αναπληρωτής Υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Οικονομίας της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Φθιώτιδας, κ. Χρήστος Σταϊκούρας, έκανε την ακόλουθη δήλωση, για την πορεία των τραπεζικών καταθέσεων:

« Τα στοιχεία που παρουσίασε η Τράπεζα της Ελλάδος για τη μείωση των τραπεζικών καταθέσεων κατά 10,6 δις ευρώ το 1ο τρίμηνο του 20104,4% σε σχέση με το Δεκέμβριο του 2009) είναι το αποτέλεσμα ενός κλίματος πανικού, ανασφάλειας και ανησυχίας που δημιούργησε στην Ελληνική κοινωνία, η ασκούμενη οικονομική πολιτική της Κυβέρνησης.

 

Αυτή η σημαντική εκροή καταθέσεων, σε συνδυασμό με την επιδείνωση της ψυχολογίας της αγοράς (για 6ο συνεχόμενο μήνα ο Δείκτης Οικονομικού Κλίματος κινείται πτωτικά), είναι το αποτέλεσμα πράξεων και παραλείψεων, παλινωδιών και υποχωρήσεων, αντιφατικών δηλώσεων και ανεύθυνων διαρροών της Κυβέρνησης, με δυσμενείς επιπτώσεις άμεσα στις πηγές χρηματοδότησης του τραπεζικού συστήματος και έμμεσα στις δυνατότητες χρηματοδότησης των νοικοκυριών και των επιχειρήσεων ».

Δήλωση για πιθανές κερδοσκοπικές επεμβάσεις στο Σύστημα Διακανονισμού – Εκκαθάρισης των Συναλλαγών επί Χρεωστικών Τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου στη Δευτερογενή Αγορά Τίτλων

Ο Αναπληρωτής Υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Οικονομίας της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Φθιώτιδας, κ. Χρήστος Σταϊκούρας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Η Ερώτηση που κατέθεσαν 10 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ, με πρωτοβουλία της Προέδρου της Διαρκής Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων κας Β.  Παπανδρέου, επιβεβαιώνει τους προβληματισμούς της Αξιωματικής Αντιπολίτευσης σχετικά με πιθανές κερδοσκοπικές επεμβάσεις στο Σύστημα Διακανονισμού – Εκκαθάρισης των Συναλλαγών επί Χρεωστικών Τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου στη Δευτερογενή Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ).

Προβληματισμοί, όπως αυτοί αναδείχθηκαν μέσα από συνεχή δημοσιεύματα στον Τύπο (π.χ. στον Ελεύθερο Τύπο) και από σχετική Ερώτησή μου προς το Υπουργείο Οικονομικών, από 20 Απριλίου 2010.

Ερώτηση στην οποία ο Υπουργός Οικονομικών απάντησε στις 14 Μαΐου 2010, επισυνάπτοντας μόνο το σχετικό έγγραφο της Τράπεζας της Ελλάδος, με ημερομηνία 3 Μαΐου 2010, το οποίο και επικαλούνται στη σημερινή Ερώτησή τους οι βουλευτές του ΠΑΣΟΚ.

Η σημερινή εξέλιξη επιβεβαιώνει τις ανησυχίες, τους προβληματισμούς και τις ενστάσεις της Νέας Δημοκρατίας, αφήνει έκθετο τον Υπουργό Οικονομικών και επιβάλλει την άμεση και ξεκάθαρη τοποθέτησή του, αφού η στάση του, μέχρι σήμερα, δημιουργεί, εύλογα, πολλά ερωτηματικά.»

“Το πρόβλημα ελλείμματος μετατράπηκε σε κρίση δανεισμού” – Άρθρο στην Εφημερίδα Ημέρα

Εξετάζοντας την πορεία του διαφορικού (σε σχέση με το γερμανικού) επιτοκίου (ή spread) του ελληνικού δεκαετούς κρατικού ομολόγου, σε ένα πλαίσιο σύγκρισης με το αντίστοιχο της Ισπανίας, της Ιταλίας, της Πορτογαλίας και της Ιρλανδίας (οι χώρες που ατυχέστατα οι αγγλοσάξονες αποκαλούν PIIGS ή GIPSI), μπορούμε να ξεχωρίσουμε τέσσερις περιόδους.

 

Η πρώτη περίοδος είναι αυτή της σύγκλισης του διαφορικού επιτοκίου της Ελλάδας με το μέσο ευρωπαϊκό επίπεδο μέχρι την ένταξη της χώρας στην Οικονομική και Νομισματική Ένωση (ΟΝΕ).

 

Η δεύτερη περίοδος χαρακτηρίζεται από μία σημαντική και μακροχρόνια σταθεροποίηση του διαφορικού επιτοκίου της Ελλάδας, όπως και των άλλων «συγγενών» ευρωπαϊκών χωρών, σε επίπεδα κατά πολύ χαμηλότερα των 100 μονάδων βάσης (μ.β.), και κυρίως κάτω από 50, ως τους πρώτους μήνες του 2008. Δημιουργήθηκε, έτσι, στην ελληνική οικονομία ένα περιβάλλον «φθηνής» χρηματοδότησης για το κράτος, τα πιστωτικά ιδρύματα, και συνεπώς για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις.

 

Η τρίτη περίοδος, από τις αρχές του 2008, συνδέεται άμεσα με τα πρώτα σημάδια της χρηματοπιστωτικής κρίσης και την κορύφωσή της με την κατάρρευση της Lehman Brothers το φθινόπωρο του 2008. Έτσι, η στενότητα άντλησης ρευστότητας των διεθνών αγορών είχε ως αποτέλεσμα τη μεγάλη αύξηση των διαφορικών επιτοκίων των εν λόγω χωρών μετά το φθινόπωρο του 2008, με την Ελλάδα και την Ιρλανδία να παρουσιάζουν την υψηλότερη αύξηση του διαφορικού επιτοκίου στις αρχές του 2009. Συγκεκριμένα, το διαφορικό επιτόκιο της Ελλάδας αυξήθηκε από τις 74 μ.β. στις 25/9/2008 στις 299 μ.β. στις 17/2/2009, ενώ την ίδια ημέρα το διαφορικό επιτόκιο της Ιρλανδίας ήταν 246 μ.β., της Ισπανίας 108 μ.β., της Πορτογαλίας 161 μ.β. και της Ιταλίας 141 μ.β. Η εξέλιξη αυτή οφείλεται, κυρίως, στη μεγάλη πτώση του επιτοκίου του γερμανικού δεκαετούς ομολόγου. Ειδικότερα, το επιτόκιο του δεκαετούς ομολόγου της Γερμανίας στις 25/9/2008 ήταν 4,23, στις 15/10/2008 4,11 και στις 17/2/2009 στο 2,9. Σταδιακά, όμως, και αφού η ρευστότητα, μετά τις νομισματικές παρεμβάσεις και τα διεθνή πακέτα στήριξης, άρχισε να ενισχύεται σταδιακά στις διεθνείς αγορές, το διαφορικό επιτόκιο της Ελλάδας αποκλιμακώθηκε, όπως και τα αντίστοιχα των άλλων χωρών, τείνοντας προς τις 100 μ.β. το καλοκαίρι του 2009, αφήνοντας την Ιρλανδία σε υψηλότερα επίπεδα.

 

Η τέταρτη περίοδος ξεκινά το φθινόπωρο του 2009. Μετά τις εκλογές της 4ης Οκτωβρίου και, κυρίως, λόγω των πράξεων και παραλήψεων της Κυβέρνησης, το διαφορικό επιτόκιο ξεκίνησε μία ξέφρενη ανοδική πορεία, αφήνοντας εξωφρενικά πίσω τις υπόλοιπες χώρες και ξεπερνώντας πριν λίγες ημέρες τις 1000 μ.β. Συγκεκριμένα, το spread στις 5/10/2009 ήταν στις 130 μ.β., ενώ ενάμισι μήνα μετά, και αφού είχε γνωστοποιήσει στη Eurostat το «φούσκωμα» του δημοσιονομικού ελλείμματος στο 12,7%, το spread ανήλθε στις 153 μ.β. (17/11/2009). Η δημοσιοποίηση, όμως, του Προϋπολογισμού, αλλά και η αβουλία, η αναποφασιστικότητα και η αβελτηρία της Κυβέρνησης είχε ως αποτέλεσμα το spread να ανέβει στις 273 μ.β. στις 21/12/2009, ενώ η επικοινωνιακή λογική της Κυβέρνησης στη διαχείριση της κατάστασης της Ελληνικής Οικονομίας οδήγησε, εν συνεχεία, σε καθοριστική συρρίκνωση της αξιοπιστίας της στις αγορές, εκτοξεύοντας το spread στις 424 μ.β. στις 16/4/2010 και στις 1021 μ.β. στις 28/4/2010.

 

Έτσι, η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., αφού επί 7 μήνες διαχειρίστηκε, με επικοινωνιακή λογική, το πρόβλημα ελλείμματος της Ελληνικής Οικονομίας, πρόβλημα το οποίο αντιμετώπισαν όλες οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες είδαν τα ελλείμματά τους, κατά μέσο όρο, να εκτοξεύονται από το 0,8% του Α.Ε.Π. το 2007 στο 6,8% του Α.Ε.Π. το 2009, οδήγησε τη χώρα σε οξύτατη κρίση δανεισμού. Αυτούς τους μήνες, η Κυβέρνηση, μεταξύ άλλων:

  • παρουσίασε έλλειψη σοβαρού σχεδίου για την αντιμετώπιση της κρίσης,
  • καθυστέρησε να πάρει μέτρα, και όταν πήρε κάποια το μίγμα τους απεδείχθη κατάλληλη θεραπεία για το προηγούμενο στάδιο της ασθένειας,
  • προχώρησε στην κατάθεση Προγράμματος Σταθερότητας και Ανάπτυξης που ήταν κατώτερο των περιστάσεων,
  • αναφέρονταν απαξιωτικά για τη χώρα, το κύρος και την αξιοπιστία της, υπονομεύοντας τη δανειοληπτική της ικανότητα,
  • έστελνε λανθασμένα μηνύματα στις αγορές με τις παλινωδίες, τις αντιφατικές δηλώσεις, τις ανεύθυνες διαρροές,
  • δεν «έμαθε» να τις «διαβάζει». Μιλούσε για «Τιτανικό», για απώλεια εθνικής κυριαρχίας και για προσφυγή στο ΔΝΤ, και μετά έβγαινε στις αγορές για να δανειστεί με πολύ υψηλά επιτόκια. Το «γεμάτο όπλο στο τραπέζι» απεδείχθη αρχικά άσφαιρο και όταν γέμισε στράφηκε, δυστυχώς, προς τη χώρα μας.

Το αποτέλεσμα, συνεπώς, αυτών των πολιτικών επιλογών ήταν να κλείσουν οι αγορές για τη χώρα μας. Οπότε, η προσφυγή στο μηχανισμό στήριξης, και εντέλει στο ΔΝΤ, ήταν αναπόφευκτη και η χρηματοδότηση από αυτόν απαραίτητη.

Άρθρο The Economist / Καθημερινή – “Νέες μορφές κινδύνων και αντιμετώπισή τους”

Μία από τις βασικές αιτίες εκδήλωσης της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης ήταν η αδυναμία ορθής αποτίμησης και τιμολόγησης του κινδύνου σε νέα σύνθετα προϊόντα (όπως είναι οι εγγυημένες δανειακές υποχρεώσεις [collateralised debt obligations – CDO]) και η υποτυπώδης ύπαρξη θεσμικών ρυθμίσεων για τη στοχευμένη εποπτεία των νέων καινοτόμων μορφών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, όπως είναι, μεταξύ άλλων, τα «αμοιβαία κεφάλαια αντιστάθμισης κινδύνου» [hedge funds] και τα «επενδυτικά οχήματα δομημένης χρηματοδότησης» [structured investment vehicles], τα οποία, κατά κανόνα, δραστηριοποιούνται στις διεθνείς αγορές και επενδύουν συστηματικά στα προαναφερθέντα παράγωγα χρηματοπιστωτικά προϊόντα.

Επίσης, μία από τις αιτίες εκδήλωσης της κρίσης δημοσίου χρέους σε διάφορες χώρες (πέραν βέβαια από τις ενδογενείς αδυναμίες των εθνικών τους οικονομιών) ήταν και η αδυναμία παρακολούθησης και ελέγχου των εξω-χρηματιστηριακών παραγώγων, κυρίως στα ασφάλιστρα επί επισφαλών ομολόγων [credit default swaps – CDS], ειδικά όταν αυτά μετατρέπονται από προϊόντα ασφάλισης σε εργαλεία κερδοσκοπίας (ιδιαίτερα όταν οι πωλήσεις αυτών είναι ακάλυπτες – naked). Η συγκεκριμένη αγορά είναι αδιαφανής και ˝ρηχή˝ με αποτέλεσμα να μην υπάρχει επαρκής εποπτεία και η τιμολόγηση να μην αντικατοπτρίζει απαραίτητα την προσφορά και ζήτηση για ασφάλιση έναντι κινδύνου πτώχευσης.

Κοινή συνεπώς συνισταμένη των ανωτέρω κρίσεων είναι η ανεπαρκής αξιολόγηση των νέων μορφών κινδύνων, λόγω της φύσεως και του ύψους τους, κυρίως στις μη εποπτευόμενες περιοχές των αγορών χρήματος και κεφαλαίου, από μέρους ρυθμιστικών και εποπτικών αρχών, αλλά και των ίδιων των πιστωτικών ιδρυμάτων, που υφίστανται τις δυσμενείς επιπτώσεις στα οικονομικά μεγέθη και τους δείκτες κεφαλαιακής επάρκειας.

Κίνδυνοι οι οποίοι μετασχηματίζονται και εμπλουτίζονται, καθώς οι χρηματοπιστωτικές λειτουργίες αναπτύσσονται και εξελίσσονται.

Λειτουργίες οι οποίες έχουν θετικές επιπτώσεις εφόσον καλύπτουν υφιστάμενες ανάγκες της αγοράς και συμβάλλουν στην αποδοτικότερη διαχείριση χαρτοφυλακίου (π.χ. στην αντιστάθμιση κινδύνου – hedging), εγκυμονούν όμως και σημαντικούς κινδύνους για την ίδια τη σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος (βλέπετε για αναλυτική παρουσίαση αυτών την τελευταία Έκθεση Νομισματικής Πολιτικής της Τράπεζας της Ελλάδος, Μάρτιος 2010).

Λειτουργίες τις οποίες παρακολουθούν πλέον οι ρυθμιστικές και εποπτικές αρχές και τις οποίες προσπαθούν να διαχειριστούν μέσα από τους υπάρχοντες ή υπό διαμόρφωση μηχανισμούς παρέμβασης.

Προς αυτή την κατεύθυνση απαιτείται, και σε κάποιο βαθμό ήδη υλοποιείται:

  • Η αναγνώριση, ανάληψη, παρακολούθηση, διασπορά, ορθή τιμολόγηση και αποτελεσματική διαχείριση των χρηματοοικονομικών κινδύνων, ενδεχομένως με την ενδυνάμωση των κριτηρίων κεφαλαιακής επάρκειας, τη βελτίωση των μεθόδων και διαδικασιών διαχείρισης κινδύνων, και τον περιορισμό του φαινομένου της αντικυκλικότητας των απαιτήσεων κεφαλαιακής επάρκειας των πιστωτικών ιδρυμάτων. Αναφορικά με το τελευταίο, ενδεχομένως απαιτούνται ρυθμιστικές πρωτοβουλίες για τον περιορισμό των δυσμενών συνεπειών των οικονομικών κύκλων των οικονομιών μέσω της μέριμνας για μεγαλύτερα αποθεματικά και επαρκείς προβλέψεις σε ανοδικές φάσεις του κύκλου ώστε να καλύπτονται οι χρηματοπιστωτικές ανάγκες της οικονομίας σε καθοδικές φάσεις.
  • Η βελτίωση και ενδυνάμωση των κανόνων ελέγχου και διαφάνειας και των μηχανισμών εποπτείας του λεγόμενου «σκιώδους» χρηματοπιστωτικού συστήματος. Κανόνες αυστηροί και επαρκώς εφαρμόσιμοι για να αποφευχθούν μελλοντικές κρίσεις.
  • Η ενίσχυση της συνεργασίας και του συντονισμού σε Ευρωπαϊκό, αλλά και σε διεθνές, επίπεδο ανάμεσα στις κυβερνήσεις, στις κεντρικές τράπεζες και στις ρυθμιστικές αρχές για την αντιμετώπιση των προκλήσεων στη διεθνή οικονομία. Σε αυτή την κατεύθυνση θα μπορούσε να αναβαθμιστεί ο ρόλος του Συμβουλίου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Financial Stability Board), αλλά και πιθανόν να δημιουργηθεί ένα Ευρωπαϊκό σύστημα εποπτείας (1 από τις 31 προτάσεις της Έκθεσης De Larosiere). Ενδεικτικά σε αυτή την κατεύθυνση, ο Διοικητής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας κ. Τρισέ αναφέρεται στην αναγκαιότητα δημιουργίας ενός Ευρωπαϊκού κεντρικού εκκαθαριστή αντισυμβαλλομένων (central counterparty clearing) για προϊόντα όπως είναι τα CDSs ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια, να διαμοιρασθεί ο κίνδυνος και να μειωθούν τα κίνητρα ανάληψής του (Ομιλία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, 25 Μαρτίου 2010).

 

Εν κατακλείδι, η επόμενη ημέρα της κρίσης αποτελεί την ευκαιρία για τον αυστηρό αλλά ρεαλιστικό επανασχεδιασμό της ρυθμιστικής και εποπτικής αρχιτεκτονικής των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών, μεριμνώντας αφενός για την προώθηση επαρκών (όσον αφορά τον περιορισμό των δυνητικών κινδύνων) και αποτελεσματικών (όσον αφορά τη μη συρρίκνωση της αναπτυξιακής δυναμικής του συστήματος) κανόνων. Κανόνων, σε μίκρο – επίπεδο, σε κάθε διάσταση και πτυχή του κανονιστικού συστήματος και των ιδρυμάτων που δραστηριοποιούνται σ’ αυτό και, σε μάκρο – επίπεδο, στην ενδυνάμωση της προληπτικής εποπτείας η οποία θα διασφαλίζει την σταθερότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος και, κατ’ επέκταση, της πραγματικής οικονομίας.

Ερώτηση για την ακίνητη περιουσία του δημοσίου

Η αξιοποίηση της περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου αποτελεί, όπως έχουμε υπογραμμίσει ως Αξιωματική Αντιπολίτευση, έναν από τους βασικούς παράγοντες που θα συμβάλλουν στην έξοδο της χώρα μας από τη δύσκολη τρέχουσα κατάσταση. Ωστόσο, σύμφωνα με πρόσφατο άρθρο της Εφημερίδας «Το Βήμα» (το οποία σας επισυνάπτουμε), στις 27 Μαρτίου 2010, αναφέρεται χαρακτηριστικά πως «Η Κτηματική Εταιρεία του Δημοσίου χρησιμοποιώντας «πολύπλοκα υπολογιστικά μοντέλα» υπολογίζει την αξία των ακινήτων της στα 300 δισ. ευρώ. Από τον σχετικό πίνακα προκύπτει ότι τα 80 δισ. ευρώ βρίσκονται στον Νομό Φθιώτιδας, γεγονός που από μόνο του ακυρώνει την αποτίμηση αυτή, διότι το σύνολο της αξίας του νομού, Λαμίας συμπεριλαμβανομένης, απέχει παρασάγγας από αυτά τα ποσά.».

Αναλογιζόμενοι, συνεπώς, την ιδιαίτερη σημασία της αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας κατά την παρούσα κρίσιμη στιγμή για τα δημόσια οικονομικά

 

ΕΡΩΤΑΤΑΙ

Ο κ. Υπουργός

  1. Ποια είναι η περιουσία του δημοσίου στο Νομό Φθιώτιδας και ποια η αξία αυτής;
  2. Ποιος είναι ο σχετικός πίνακας που επικαλείται το εν λόγω άρθρο (Το Βήμα, 27.03.2010), ο οποίος παραθέτει αναλυτικά την περιουσία του δημοσίου στην Επικράτεια και την αξία αυτής;

Ερώτηση για δημοσιεύματα που αφορούν σύστημα διακανονισμού-εκκαθάρισης των συναλλαγών επί χρεωστικών τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου στην ΗΔΑΤ

Την τελευταία περίοδο έχει ανακύψει στον ελληνικό τύπο ένα σημαντικό ζήτημα, αναλογιζόμενοι τόσο τα επιμέρους στοιχεία που αποκαλύπτονται όσο και τα ερωτήματα που προκύπτουν από αυτά, αναφορικά με το σύστημα διακανονισμού-εκκαθάρισης των συναλλαγών επί χρεωστικών τίτλων του Ελληνικού Δημοσίου στην Ηλεκτρονική Δευτερογενή Αγορά Τίτλων (ΗΔΑΤ).

 

Πιο συγκεκριμένα, σε άρθρο της εφημερίδας Ελεύθερος Τύπος (11.04.2010) με τίτλο “Έτσι οδηγούν την Ελλάδα σε χρεοκοπία” αναφέρεται πως «…χαριστική ρύθμιση του Υπουργείου Οικονομικών και της Τραπέζης της Ελλάδος επέτρεψε στους “σορτάκηδες” να εκτοξεύσουν τα spreads από τις 100 στις 450 μονάδες χωρίς κανένα ρίσκο, οδηγώντας την Ελλάδα στο χείλος του γκρεμού, την ώρα που ο πρωθυπουργός κήρυσσε διεθνή σταυροφορία κατά των κερδοσκόπων», ενώ και σε αντίστοιχο άρθρο (18.04.2010) της ιδίας εφημερίδας, με τίτλο “Να γιατί φθάσαμε εύκολα στο ΔΝΤ”, γίνεται νέα αναφορά στο ζήτημα, κάνοντας νήξη για κερδοσκοπία που «επιβάρυνε με δισεκατομμύρια ευρώ τοκοχρεολύσια τους Έλληνες φορολογούμενους και μας καταδίκασε σε προσφυγή στο ΔΝΤ και λήψη νέων επώδυνων μέτρων».

 

Συνάμα, η ίδια εφημερίδα (Ελεύθερος Τύπος) επανέρχεται στο θέμα, την Τρίτη 20 Απριλίου 2010, και παραθέτει νέα στοιχεία για το «σήμα που έδωσε το σύνθημα για τη μεγάλη λεηλασία», υπογραμμίζοντας πως «οι κερδοσκόποι μπορούσαν με την ανοχή της Τράπεζας της Ελλάδος να “στοιχηματίζουν” στους ελληνικούς τίτλους και αν έχαναν ακύρωναν…το ποντάρισμα…». Σημειώνει δε πως το Υπουργείο Οικονομικών ήταν «…απλός θεατής στο πάρτυ των “σορτάκηδων”».

 

Λαμβάνοντας υπόψη το γεγονός πως μέχρι το χρόνο σύνταξης της παρούσας Ερώτησης δεν υπάρχει κάποια επίσημη απάντηση, εξήγηση και άλλη αντίδραση από τις αρμόδιες αρχές,

ΕΡΩΤΑΤΑΙ

Ο κ. Υπουργός

Ποιά είναι η θέση του Υπουργείου Οικονομικών για όσα ανησυχητικά και ύποπτα αναφέρονται στα προαναφερθέντα δημοσιεύματα;

Ιδίως, ποιά είναι η θέση του Υπουργείου Οικονομικών ως προς την φερόμενη από τα δημοσιεύματα (άτυπη) επαύξηση του χρόνου εκκαθάρισης και διακανονισμού των συναλλαγών στην ΗΔΑΤ όπως αυτή προβλεπόταν από τα οικεία άρθρα του Κανονισμού της ΗΔΑΤ, αλλά και τη συνακόλουθη αλλαγή στον τρόπο κάλυψης χρεωστικών θέσεων σε τίτλους όπως αυτή οριζόταν στον Κανονισμό Λειτουργίας του Συστήματος Παρακολούθησης Συναλλαγών Επί Τίτλων Με Λογιστική Μορφή (Άϋλοι Τίτλοι) και στον ως άνω Κανονισμό της ΗΔΑΤ;

Δήλωση για την επέκταση του πακέτου παροχής ρευστότητας της οικονομίας

Ο Αναπληρωτής Υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Οικονομίας της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Φθιώτιδας, κ. Χρήστος Σταϊκούρας, έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Η πρόσφατη απόφαση της Κυβέρνησης για τη χρονική επέκταση του πακέτου παροχής ρευστότητας της οικονομίας, με την ενεργοποίηση του σκέλους των εγγυήσεων, έρχεται να επιβεβαιώσει, με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο, την ορθή πολιτική επιλογή της προηγούμενης Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

Στοχευμένη επιλογή, η οποία εγκρίθηκε άμεσα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η οποία αντιστοιχούσε στο 11% του ΑΕΠ (όταν ο μέσος ευρωπαϊκός όρος έφτανε στο 20%).

Επιλογή που αντιμετώπισε τη σφοδρότατη κριτική της Αντιπολίτευσης, η οποία έφτασε σε ακραίες προσεγγίσεις περί «χαρίσματος των 28 δις. ευρώ στους τραπεζίτες» και οι οποίες διαψεύσθηκαν από τον όγκο των αδιάθετων πόρων του πακέτου ρευστότητας (περίπου 17 δισ. ευρώ).

Σήμερα, η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., που επέκρινε τότε το σχέδιο ρευστότητας της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, έρχεται να προτείνει την ενεργοποίησή του. Και, ορθώς μάλιστα πράττει, καθώς υπό τις παρούσες συνθήκες υψηλού κόστους δανεισμού και στενότητας άντλησης κεφαλαίων, εξαιτίας και των Κυβερνητικών αστοχιών, η επέκταση του Προγράμματος αποτελεί αναγκαιότητα».

Ερώτηση για την αποκατάσταση των ασφαλισμένων των εταιρειών ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΕΓΑ και ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ ΑΕΑΖ μετά την ανάκληση της λειτουργίας τους

Στις 21 Σεπτεμβρίου του 2009, η Επιτροπή Εποπτείας Ιδιωτικής Ασφάλισης (ΕΠ.Ε.Ι.Α.), ως αρμόδια εποπτική αρχή, ανακάλεσε οριστικά την άδεια λειτουργίας των εταιρειών της ΑΣΠΙΣ ΠΡΟΝΟΙΑ. Σημειώνεται μάλιστα ότι η παύση λειτουργίας της εταιρείας δημιούργησε πάνω από 800.000 θιγόμενους ασφαλισμένους και περίπου 3.000 ασφαλιστικούς υπαλλήλους και διαμεσολαβητές της εταιρείας.

Ως εκ τούτου, κρίνεται καθοριστική η άμεση λήψη συγκεκριμένων νομοθετικών πρωτοβουλιών προκειμένου να αποκατασταθούν οι ασφαλισμένοι, οι οποίοι επί σειρά ετών, ανταποκρινόμενοι στο ακέραιο στις συμβατικές τους υποχρεώσεις έναντι της εταιρείας και εμπιστευόμενοι τις νόμιμες άδειας της Ασπίδας, εναπόθεσαν σε αυτή τις αποταμιεύσεις και τους κόπους μιας ζωής. Δυστυχώς, το σχέδιο νόμου με τίτλο «Εποπτεία Ιδιωτικής Ασφάλισης, σύσταση εγγυητικού κεφαλαίου ιδιωτικής ασφάλισης ζωής κλπ.» που προωθεί η κυβέρνηση, σε καμία περίπτωση δεν επιλύει το σημαντικό πρόβλημα που έχει προκύψει. Μάλιστα, η προοπτική περικοπής του ποσού της αποζημίωσης κατά 50%, σε καμία περίπτωση δεν αμβλύνει το πρόβλημα.

Απεναντίας, εφαρμόσιμη και ρεαλιστική πρόταση είναι η εκκαθάριση της εταιρείας εν λειτουργία χωρίς να χαθεί κανένα δικαίωμα των ασφαλισμένων. Η εφαρμογή της συγκεκριμένης πρότασης στην πράξη συνεπάγεται την ανακοίνωση εκ μέρους της κυβέρνησης ότι οι παροχές των συμβολαίων θα ικανοποιηθούν άμεσα και θα ισχύσουν χωρίς να απολεστεί οποιοδήποτε ουσιαστικό δικαίωμα των συμβαλλομένων. Κατόπιν, τα ασφαλιστήρια συμβόλαια αρχίζουν να εισπράττονται κανονικά, ενώ η εταιρεία Ασπίς Πρόνοια αρχίζει να λειτουργεί υπό επιτροπή διαχείρισης, δίδοντας κίνητρα για να επιστρέψουν τα συμβόλαια που έχουν μετακινηθεί σε άλλες εταιρίες. Επιπροσθέτως, οφείλει να εξεταστεί η εξασφάλιση των συμφερόντων των ασφαλιστών για να στηρίξουν τη διαδικασία, το πάγωμα των εξαγορών συμβολαίων για εύλογο χρονικό διάστημα και η πληρωμή των τρεχουσών αποζημιώσεων από τα αποθεματικά της εταιρείας, ενώ η ρευστοποίηση μπορεί να επιτευχθεί είτε με τιτλοποίηση της ακίνητης περιουσίας, είτε με δάνειο επί εγγυήσεως του αποθεματικού. 

Σε κάθε περίπτωση, υπογραμμίζεται ότι η αναβλητικότητα της κυβέρνησης να διαχειριστεί την κατάσταση, διογκώνει το πρόβλημα, καθώς η υπό εκκαθάριση επιχείρηση έχει μόνο διογκούμενα έξοδα, χωρίς έσοδα μιας και κάθε μέρα που η εταιρεία δεν λειτουργεί, όπως θα έπρεπε, συσσωρεύονται νέες απαιτήσεις. Επίσης, σημειώνεται ότι δεν είναι σαφές το αποθεματικό κεφάλαιο της Ασπίς Πρόνοια, καθώς η εταιρεία έκλεισε με ένα κεφάλαιο της τάξης των 205 εκ.€., ενώ πρόσφατα ο επόπτης μιλούσε για ένα άνοιγμα της τάξης των 320 εκ. €  ίσως και παραπάνω. Εξίσου κρίσιμο να σημειωθεί είναι ότι τα περιουσιακά στοιχεία και τα εσωτερικά μεταβλητά κεφάλαια της εταιρείας δεν τελούν υπό καμία οικονομική διαχείριση και αξιοποίηση, με αποτέλεσμα καθημερινά να φθίνει η αξία τους.

 

Κατόπιν των ανωτέρω

 

ΕΡΩΤΑΤΑΙ Ο ΑΡΜΟΔΙΟΣ ΥΠΟΥΡΓΟΣ

 

  1. Υπάρχει η πολιτική βούληση εκ μέρους της κυβέρνησης, για την εκκαθάριση της εταιρείας Ασπίς Πρόνοια εν λειτουργία, χωρίς να χαθεί κανένα δικαίωμα των ασφαλισμένων;
  2. Εξετάζεται η εφαρμογή των παραπάνω προτάσεων που διατυπώνονται, οι οποίες διαφυλάττουν την προστασία των συμβαλλομένων, αλλά και τη βιωσιμότητα της εταιρείας; Προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση τις σχετικές νομοθετικές ρυθμίσεις;
  3. Έχει προβεί η κυβέρνηση σε συγκεκριμένες ενέργειες για την αναδιοργάνωση των χαρτοφυλακίων και σε συγκεκριμένα μέτρα για την κρατική στήριξη προς τους θιγόμενους κατά τις ρυθμίσεις του νόμου 3790 από 6/9/2009;
  4. Με ποιες ακριβώς διαδικασίες ελέγχονται τα έξοδα που καλύπτονται από το αποθεματικό των υπό εκκαθάριση εταιρειών;
  5. Ποίες είναι οι επιπτώσεις της ανάκλησης των αδειών λειτουργίας των εν λόγω ασφαλιστικών οργανισμών στην τραπεζική αγορά, μιας και ασφαλιστικά συμβόλαια έχουν χρησιμοποιηθεί σε εγγυητικά σχήματα και έχουν διασυνδεθεί για την εξυπηρέτηση κυρίως στεγαστικών δανείων; Ποια συγκεκριμένα μέτρα προτίθεται να λάβει η κυβέρνηση για να αντισταθμίσει το πρόβλημα που δημιουργείται από την ακύρωση των εξασφαλίσεων των τραπεζών και την προστασία των πολιτών;
  6. Ποιος είναι ο ακριβής σχεδιασμός για την αξιοποίηση των στοιχείων ενεργητικού των χαρτοφυλακίων των υπό εκκαθάριση ασφαλιστικών επιχειρήσεων;
  7. Δικαιούται η κυβέρνηση να παρέμβει σε μια ιδιωτική σύμβαση μεταξύ του ασφαλισμένου και της ασφαλιστικής εταιρείας περικόπτοντας κατά το ήμισυ την αποζημίωση που δικαιούται;

Δήλωση για τις πρακτικές διαχείρισης και απόκρυψης του δημοσίου χρέους από τις προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ

Ο Αναπληρωτής Υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Οικονομίας της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτής Φθιώτιδας, κ. Χρήστος Σταϊκούρας έκανε την ακόλουθη δήλωση:

«Τα πρόσφατα δημοσιεύματα του ξένου Τύπου επιβεβαίωσαν τις ανησυχίες μας. Επανέφεραν στο προσκήνιο εκτεταμένες πρακτικές διαχείρισης και απόκρυψης του δημοσίου χρέους από τις προηγούμενες κυβερνήσεις του ΠΑΣΟΚ. Πρακτικές οι οποίες καταγράφονται εκτενέστερα στην τελευταία έκθεση της Eurostat , όπως αυτή δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2010 και είναι και στη διάθεσή σας. Έντεκα πρακτικές που καταγράφονται στη συγκεκριμένη μελέτη.

Αναφέρω ενδεικτικά την υπερεκτίμηση των φορολογικών εσόδων, την υπόθεση των αντιτίμων της περιόδου 1998-2001, τον υπολογισμό της επονομαζόμενης “άσπρης τρύπας”, τις κεφαλαιακές μεταβιβάσεις, οι οποίες δεν ενεγράφοντο στο έλλειμμα, τις τιτλοποιήσεις μελλοντικών εσόδων, τις εγγυήσεις του Δημοσίου, τις δαπάνες των νοσοκομείων. Η συγκεκριμένη μελέτη είναι στη διάθεσή σας, βρίσκεται και ηλεκτρονικά στο site της Eurostat .

Δεύτερον: Πράγματι, αυτό το θέμα το έχουμε αναδείξει πάρα πολλές φορές. Πρόσφατα, κατά τη διάρκεια της συζήτησης του προϋπολογισμού, ο κ. Κεφαλογιάννης είχε κάνει ειδική αναφορά στο συγκεκριμένο θέμα. “Κωδικοποιώ και θα σας καταθέσω”, είχε πει, “στοιχεία για ένα χρέος του 2001 ύψους 3 δισ. ευρώ, το οποίο η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ το έστειλε να πληρωθεί το 2004 έως το 2019, υπογράφοντας 18 τέτοια προιόντα, 18 swaps με την εταιρεία Goldman Sachs ”. Οι σχετικές αναφορές είναι στη διάθεσή σας.

Προκαλεί ιδιαίτερη εντύπωση και απορία το γεγονός ότι, παρά τις συγκεκριμένες οχλήσεις, παρά τις συγκεκριμένες αναφορές για το συγκεκριμένο θέμα, και στην Ολομέλεια της Βουλής και στην Επιτροπή των Οικονομικών Υποθέσεων, ο κ. Γ. Παπακωνσταντίνου, που έχει διατελέσει μέλος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, δεν τοποθετήθηκε επί του θέματος.

Τρίτη παρατήρηση: Έχουμε την έκθεση της Επιτροπής, που συνέστησε το υπουργείο Οικονομικών σχετικά με την αξιολόγηση της ποιότητας των δημοσιονομικών στοιχείων. Εκεί δεν υπάρχει καμία αναφορά στις συγκεκριμένες συμβάσεις. Στη σελίδα 24 της έκθεσης η μόνη αναφορά που γίνεται, ενδεικτική των πρακτικών του παρελθόντος, είναι η ακόλουθη: “Η χρήση συμφωνιών ανταλλαγής επιτοκίων, δηλαδή τα swaps , η οποία βοηθά στη διαχείριση των τρεχουσών ελλειμμάτων, επηρεάζει τις δανειακές ανάγκες της χώρας και, επομένως, και το ύψος του μελλοντικού χρέους”.

Υπάρχει μόνο μια υποσημείωση στη σελίδα 23, που λέει ότι, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, έγιναν αναθεωρήσεις των στοιχείων που οφείλοντο, σε σημαντικό βαθμό, στο γεγονός ότι είχαν χρησιμοποιηθεί, τότε, ορισμένα χρηματοοικονομικά προϊόντα, η στατιστική καταγραφή των οποίων δεν ήταν τότε σαφής.

Αποδεικνύεται, δηλαδή, ότι το συγκεκριμένο πόρισμα δεν έχει κάνει καμία αναφορά στα περίφημα swaps που είχαν συναφθεί τότε, παρά το γεγονός ότι επανειλημμένως έχουμε τοποθετηθεί επί του συγκεκριμένου θέματος, ως Νέα Δημοκρατία».

TwitterInstagramYoutube