Παρέμβαση στην εφημερίδα “Κεφάλαιο” για τις αναπτυξιακές προοπτικές με το νέο Μνημόνιο (18.02.2012)

Η ψήφιση του Νέου Προγράμματος ανοίγει το δρόμο για την απαραίτητη αναδιάρθρωση του χρέους και δίνει χρόνο για την αναγκαία εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου και ρεαλιστικού στρατηγικού σχεδίου ανάκαμψης (βραχυπρόθεσμα) και ανάπτυξης (μεσομακροπρόθεσμα) της Ελληνικής οικονομίας.

Διότι χωρίς ανάπτυξη ούτε οι δημοσιονομικοί στόχοι θα επιτευχθούν, ούτε το χρέος θα καταστεί βιώσιμο.

Μεταξύ άλλων, στοιχεία του σχεδίου πρέπει να είναι:

  • Η ανάληψη των αναγκαίων πρωτοβουλιών τόνωσης της οικονομίας (π.χ. «ξεμπλοκάρισμα» 5 «Δρόμων Ανάπτυξης» κ.α.).
  • Η βελτίωση της απορρόφησης των κονδυλίων του ΕΣΠΑ και του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου.
  • Η πληρωμή των ανεξόφλητων υποχρεώσεων του κράτους προς τον ιδιωτικό τομέα, ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ.
  • Η πραγματοποίηση αποκρατικοποιήσεων και η αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου.
  • Η επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών ώστε να αξιοποιηθούν αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας.
  • Η επένδυση στις ενδογενείς πηγές ανάπτυξης – στη γνώση, στην έρευνα και στην καινοτομία.
  • Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με τη διαμόρφωση απλών και σταθερών κανόνων, τη βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου των αγορών, τη μείωση του μη-μισθολογικού κόστους.
  • Η δημιουργία ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους, με τη βελτίωση της ποιότητας των θεσμών, τον περιορισμό της γραφειοκρατίας, τη μείωση της διαφθοράς.
  • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, με την τόνωση της εξωστρέφειας και την ανάδειξη των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της χώρας.

Άρθρο στην εφημερίδα “Κυριακάτικη Αυριανή” – “Αναγκαία η ανάταξη της Οικονομίας για τη βιωσιμότητα του χρέους”

O Προϋπολογισμός του 2012 που θα κληθεί να υλοποιήσει η παρούσα Κυβέρνηση και, κυρίως, η Κυβέρνηση που θα προκύψει από τις προσεχείς εκλογές, αναδεικνύει τις αποκλίσεις στην επίτευξη των στόχων του εφετινού Προϋπολογισμού, περικλείει αισιόδοξες μακροοικονομικές προβλέψεις για την επόμενη χρονιά και εδράζεται στην υλοποίηση της Συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου.

Συγκεκριμένα, το 2011 ήταν ένα έτος κατά το οποίο δεν προχώρησε η αναγκαία δημοσιονομική προσαρμογή, παρά τις τεράστιες θυσίες των πολιτών.

Ενδεικτικά:

1ον. Η ύφεση εκτιμάται, πλέον, κοντά στο 6%, από προηγούμενη εκτίμηση για 3% στον περυσινό Προϋπολογισμό και 3,5% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο.

2ον. Η ανεργία εκτιμάται στο 15,4%, από προηγούμενη εκτίμηση για 14,6% στον περυσινό Προϋπολογισμό και 14,5% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο. Ήδη αυτή έχει «σκαρφαλώσει» στο 18,4% το μήνα Αύγουστο.

3ον. Τα έσοδα εκτιμάται ότι θα αυξηθούν μόλις κατά 0,9%, από εκτίμηση για αύξηση κατά 8,5% στον περυσινό Προϋπολογισμό και 5,6% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο.

4ον. Το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ) εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 6,9 δισ. ευρώ, από πρόβλεψη για 8,5 δισ. ευρώ στον περυσινό Προϋπολογισμό και για 7,6 δισ. ευρώ στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο.

5ον. Το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να διαμορφωθεί στα 19,7 δισ. ευρώ, από πρόβλεψη για 16,8 δισ. ευρώ στον περυσινό Προϋπολογισμό, 16,4 δισ. ευρώ στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο και 18,7 δισ. ευρώ στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού.

Μάλιστα το έλλειμμα του Τακτικού Προϋπολογισμού, δηλαδή του Κρατικού Προϋπολογισμού εξαιρουμένου του ΠΔΕ, διαμορφώνεται στο 8,9% του ΑΕΠ το 2011, από 7% του ΑΕΠ το 2010. Είναι αυξημένο δηλαδή κατά 2 περίπου ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ σε σχέση με πέρυσι.

Όλες αυτές οι αποκλίσεις οδήγησαν την προηγούμενη Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ στη λήψη νέων μέτρων, ανεβάζοντας το συνολικό ύψος τους περίπου στο 10% του ΑΕΠ για το 2011.

«Ίδιου μεγέθους και έντασης με το 2010», όπως αναφέρει ακόμη και ο Προϋπολογισμός. Και αυτό γιατί, σύμφωνα και πάλι με τον Προϋπολογισμό «η επιδείνωση της ύφεσης εμποδίζει την πλήρη αποτελεσματικότητα των ληφθέντων μέτρων».

Το αποτέλεσμα είναι το έλλειμμα της Γενικής Κυβέρνησης να εκτιμάται ότι θα μειωθεί μόλις κατά 1,5 ποσοστιαία μονάδα του ΑΕΠ το 2011. Αν και ο στόχος, και μάλιστα χωρίς τα πρόσθετα «δημοσιονομικά πακέτα» του Ιουλίου και του Οκτωβρίου, ήταν για μείωση του ελλείμματος κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ.

Και από αυτό προκύπτει, σαφώς, ένα έλλειμμα αποτελεσματικότητας της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής.

Έλλειμμα αποτελεσματικότητας που θέτει σε κίνδυνο και την επίτευξη των προβλέψεων του Προϋπολογισμού για το 2012. Προβλέψεις που βασίζονται και στην εφαρμογή ενός σχήματος συμμετοχής των ιδιωτών στο «κούρεμα» του χρέους, του λεγόμενου PSI, οι «λεπτομέρειες» του οποίου θα καθοριστούν μέχρι τις αρχές του έτους.

Σε κάθε περίπτωση πάντως, και παρά τις αντικειμενικές δυσκολίες και αβεβαιότητες που υπάρχουν, μπορούμε να κάνουμε ορισμένες παρατηρήσεις για βασικά μεγέθη του Προϋπολογισμού για το 2012:

1η. Η ύφεση θα παραμείνει βαθιά και εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,8%. Να θυμίσουμε ότι η προηγούμενη Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, πέρυσι, τέτοια εποχή, προέβλεπε αντίστοιχη ύφεση, 3% για εφέτος, και τελικά αυτή διαμορφώνεται σε διπλάσια επίπεδα. Και να σημειωθεί ότι η χώρα θα βρίσκεται για 5η συνεχόμενη χρονιά σε ύφεση, κάτι που δεν συμβαίνει σε άλλη Ευρωπαϊκή χώρα και δεν έχει συμβεί ποτέ στη χώρα μας.

2η. Η ανεργία διογκώνεται δραματικά. Αναμένεται να διαμορφωθεί στο 17,1%, από εκτίμηση για 15% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο και 16,4% στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού.

3η. Οι δαπάνες του ΠΔΕ, «φιλική προς την ανάπτυξη» επένδυση, θα παραμείνουν σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, στα 7,7 δισ. ευρώ το 2012. Χαμηλότερα από τις εκτιμήσεις του Μεσοπρόθεσμου και χαμηλότερα από τις προβλέψεις της προηγούμενης Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ για το 2011.

4η. Οι στόχοι του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων αναθεωρούνται επί το δυσμενέστερο. Αναμένονται έσοδα ύψους 9,3 δισ. ευρώ το 2012, χαμηλότερα κατά 1,7 δισ. ευρώ από τον αρχικό στόχο. Και αυτό το ποσό εξαρτάται από το εάν θα έχουμε αγορά, εάν θα έχουμε επενδυτικό ενδιαφέρον. Να υπενθυμίσουμε ότι, για το 2011, ο στόχος ήταν για έσοδα 5 δισ. ευρώ, μεταβλήθηκε στα 4 δισ. ευρώ και τελικά δεν θα προκύψουν ούτε τα μισά.

5η. Οι δημοσιονομικοί στόχοι είναι φιλόδοξοι. Αυτοί θα μπορέσουν να επιτευχθούν μόνο αν ξεπεραστεί η ύφεση και υπάρξει ανάκαμψη.

Για το λόγο αυτό η Νέα Δημοκρατία, αν και δεν αμφισβητεί τον Προϋπολογισμό – στηρίζοντας ουσιαστικά και ειλικρινά τη μεταβατική Κυβέρνηση – υποστηρίζει σταθερά τη θέση ότι απαιτείται τροποποίηση των πολιτικών που έχουν αποδειχθεί λανθασμένες και βεβαίως τη συμπλήρωσή τους με πολιτικές που θα πυροδοτήσουν την επανεκκίνηση της Οικονομίας και την αναπτυξιακή διαδικασία.

Πολιτικές δηλαδή που θα ενισχύσουν τη δυνατότητα της Οικονομίας να μεγεθύνεται, θα βελτιώσουν τις προσδοκίες, θα αποτρέψουν τη διολίσθηση της Οικονομίας σε πιο βαθιά ύφεση και, κυρίως, θα οδηγήσουν στην επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

Και φυσικά, με τη χώρα εντός της ζώνης του ευρώ.

Άρθρο στο ένθετο “Real Money” της εφημερίδας “Real News” – “Το οδοιπορικό της αποτυχίας”

Σήμερα η χώρα βρίσκεται στα πρόθυρα οικονομικής και κοινωνικής κατάρρευσης παρά τα απανωτά «σχέδια σωτηρίας» της.

Η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε εσφαλμένες επιλογές και πρακτικές της ηγεσίας της Κυβέρνησης, στη λανθασμένη «θεραπευτική αγωγή» για την αντιμετώπιση των υπαρκτών «νοσημάτων» της Οικονομίας, και στην εκτέλεση αυτής.

Τα αποτελέσματα είναι ορατά και μετρήσιμα.

Και όπως έχει σημειώσει ο Kelvin: «Όταν κάτι μπορείς να το μετρήσεις και να το εκφράσεις με αριθμούς, τότε κάτι ξέρεις για αυτό. Αν δεν μπορείς να το μετρήσεις και να το εκφράσεις με αριθμούς, τότε η γνώση σου είναι ισχνή και ελάχιστα αποτελεσματική».

Δυστυχώς, όπως προκύπτει από την εξέταση και εξέλιξη των μεγεθών της Οικονομίας, ο έλεγχός της έχει χαθεί:

  • Η ύφεση είναι μεγάλη, πολύ βαθύτερη από τις αρχικές και πρόσφατες εκτιμήσεις.
  • Η ανεργία έχει διαμορφωθεί σε πρωτόγνωρα επίπεδα.
  • Η ψυχολογία νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχει καταρρεύσει.
  • Η αναπτυξιακή διάσταση απουσιάζει.
  • Αποκρατικοποιήσεις δεν πραγματοποιούνται.
  • Η ανταγωνιστικότητα της Οικονομίας επιδεινώνεται.
  • Το κόστος δανεισμού έχει εκτοξευθεί στα ύψη.
  • Το «εσωτερικό χρέος» έχει διογκωθεί.
  • Το δημόσιο χρέος έχει αυξηθεί και διατηρεί τη δυναμική του.
  • Οι δημοσιονομικοί στόχοι δεν επιτυγχάνονται.

Οι Κυβερνητικές προβλέψεις και διαβεβαιώσεις διαρκώς διαψεύδονται και οι αποκλίσεις από τους στόχους διογκώνονται (βλέπετε και συνημμένο Πίνακα).

Αποκλίσεις που οδηγούν σε νέα, δυσβάσταχτα, κοινωνικά άδικα και οικονομικά αναποτελεσματικά, μέτρα. Όπως αυτά που λαμβάνονται ή θα ληφθούν μέσα στο 2011, συνολικού ύψους περίπου 10% του ΑΕΠ για να μειωθεί το έλλειμμα, εάν μειωθεί, μόλις κατά 2% του ΑΕΠ.

Το χειρότερο όμως είναι ότι η Κυβέρνηση εμμένει στην ίδια λανθασμένη «συνταγή» που την έχει ενισχύσει και, μάλιστα, σε μεγαλύτερη δοσολογία.

Μάλιστα, η δημοσιονομική προσαρμογή, ακόμη και μετά την επανεκτίμηση των νέων δεδομένων στον Προϋπολογισμό, συνεχίζει να στηρίζεται περισσότερο στο σκέλος της ενίσχυσης των εσόδων παρά στην πλευρά της αναγκαίας περιστολής των δαπανών (με αναλογία 51%/49%). Όταν, σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία και πρακτική, η δημοσιονομική προσαρμογή καθίσταται βιώσιμη όταν η αναλογία είναι 1/3–2/3.

Απαιτείται συνεπώς αλλαγή της πολιτικής στην κατεύθυνση επίτευξης της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής και πειθαρχίας και της ανάταξης της Οικονομίας, ως χώρα σταθερή στους στόχους αλλά προσανατολισμένη στην άμεση Επανεκκίνηση της Οικονομίας.

Άρθρο στην ιστοσελίδα Briefingnews.gr – “H Κυβέρνηση έχει χάσει κάθε ίχνος αξιοπιστίας”

Η Κυβέρνηση έχει χάσει κάθε ίχνος αξιοπιστίας.

Αυτό επιβεβαιώνεται πλέον και από τα μεγέθη του Προϋπολογισμού.

Μεγέθη, στα οποία αποτυπώνεται η αποτυχία επίτευξης, παρά τις αιματηρές θυσίες των πολιτών, όλων των στόχων, κυρίως όμως της μείωσης του ελλείμματος.

Αποδεικνύοντας ότι, όταν η αριθμητική της Οικονομίας συγκρούεται με τις ψεύτικες πολιτικές προσδοκίες, πάντα κερδίζει η αριθμητική.

Έτσι, μεταξύ άλλων:

1ον. Το έλλειμμα εκτιμάται στα 18,7 δισ. ευρώ8,5% του ΑΕΠ) για το 2011 (από 16,8 δισ. ευρώ7,4% του ΑΕΠ] στον Προϋπολογισμό και 16,4 δισ. ευρώ7,3% του ΑΕΠ] στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο).

2ον. Η ύφεση εκτιμάται πλέον στο 5,5% για το 2011 (από 3% στον περυσινό Προϋπολογισμό και 3,5% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο) και στο 2,5% το 2012 (από ανάπτυξη 1,1% στον περυσινό Προϋπολογισμό και 0,8% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο).

3ον. Η ανεργία εκτιμάται στο 15,2% για το 2011 (από 14,6% στον περυσινό Προϋπολογισμό και 14,5% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο) και στο 16,4% το 2012 (από 14,8% στον Προϋπολογισμό και 15% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο).

4ον. Τα έσοδα εκτιμάται ότι θα αυξηθούν μόλις κατά 1,4% το 2011 (από +8,5% στον περυσινό Προϋπολογισμό και +5,6% στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο).

5ον. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης αναμένεται να διαμορφωθεί στα 357 δισ. ευρώ το 2011 (ή 161,8% του ΑΕΠ), από 329 δισ. ευρώ το 2010 (ή 142,8% του ΑΕΠ). Μάλιστα το 2012 αναμένεται να αυξηθεί περαιτέρω και να διαμορφωθεί στα 372 δισ. ευρώ172,7% του ΑΕΠ). Δηλαδή, επί διακυβέρνησης ΠΑΣΟΚ το χρέος θα έχει αυξηθεί περαιτέρω κατά 46 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ!!!

Συνολικά, μετά από 2 χρόνια διακυβέρνησης της χώρας από το ΠΑΣΟΚ, η κατάσταση της Ελληνικής Οικονομίας έχει επιδεινωθεί.

  • Η χώρα πορεύεται σε «μακρά έρημο» με συνολική μείωση του ΑΕΠ κατά περίπου 15% την περίοδο 2009-2012.
  • Η ψυχολογία νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχει καταρρεύσει. Η αβεβαιότητα, ο φόβος και η απελπισία έχουν εξελιχθεί σε κυρίαρχο συναίσθημα των Ελληνικών νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
  • Το ΕΣΠΑ συνεχίζει να κινείται με εξαιρετικά αργούς ρυθμούς απορροφητικότητας, η ανταγωνιστικότητα της Οικονομίας διαρκώς επιδεινώνεται, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων συρρικνώνεται.
  • Αποκρατικοποιήσεις δεν πραγματοποιούνται (πλην του ΟΤΕ, και αυτή με βάση σχετική απόφαση της προηγούμενης Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας και με πολύ χαμηλό τίμημα).
  • Το «εσωτερικό χρέος» διογκώνεται, αφού οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Κράτους προς τους ιδιώτες υπερβαίνουν τα 6,5 δισ. ευρώ.

Συμπερασματικά, οι Κυβερνητικές προβλέψεις και διαβεβαιώσεις διαρκώς διαψεύδονται και οι αποκλίσεις από τους στόχους διογκώνονται.

Και όλα αυτά γιατί έχει αποτύχει η ακολουθούμενη οικονομική πολιτική.

Τόσο στην έμπνευση όσο και στην εκτέλεσή της.

Τόσο στη επίτευξη της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής όσο και στην υλοποίηση των διαρθρωτικών αλλαγών.

Δυστυχώς για τη χώρα, ο έλεγχος της Οικονομίας έχει χαθεί.

http://www.briefingnews.gr/%CE%A3%CE%9A%CE%95%CE%A8%CE%95%CE%99%CE%A3/item/7014-the-government-has-lost-all-credibility

Άρθρο στην εφημερίδα “Χρηματιστήριο” – “Απαιτείται πειστική λύση για την Ευρώπη και τη χώρα μας”

Η συζήτηση σήμερα για τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας στην Ευρώπη, επιβεβαιώνει την έλλειψη συνοχής και ολοκληρωμένου σχεδίου στους κόλπους της και αναδεικνύει τις αποκλίνουσες επιδιώξεις κρατών, διεθνών οργανισμών και ιδιωτικών οντοτήτων.

Βέβαια η Ευρώπη, αν και καθυστερημένα, φαίνεται να αντιλαμβάνεται ότι βρίσκεται αντιμέτωπη με μία «συστημική» κρίση χρέους και δανεισμού.

Μία κρίση στην οποία η Ελλάδα, λόγω των χρόνιων «νοσημάτων» της Οικονομίας της αλλά και της ακολουθούμενης σήμερα «θεραπευτικής αγωγής», καθίσταται ο αδύναμος κρίκος.

Το ήδη υψηλό χρέος, παρά τις αιματηρές θυσίες των πολιτών, διαρκώς διογκώνεται.

Το κόστος δανεισμού διατηρείται σε απαγορευτικά επίπεδα.

Και η έξοδος στις αγορές μετατίθεται για το απώτερο μέλλον.

Σε ένα τέτοιο πλαίσιο, είναι σαφές ότι απαιτείται μια πειστική λύση για την Ευρώπη και τη χώρα μας.

Σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, είναι αναγκαία η διατύπωση μιας ξεκάθαρης, συνολικής και συνεκτικής λύσης στο πρόβλημα της διαχείρισης του χρέους ώστε αυτό να καταστεί βιώσιμο.

Λύση που πρέπει να περιλαμβάνει εργαλεία, κάποια από τα οποία καταγράφονται και στην τελευταία απόφαση του Eurogroup, όπως είναι η δυνατότητα επαναγοράς κρατικών ομολόγων είτε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είτε από τη δευτερογενή αγορά με χρηματοδότηση από έναν πιο ευέλικτο Προσωρινό Μηχανισμό Στήριξης, η επιμήκυνση του συνολικού χρέους και η μείωση του επιτοκίου δανεισμού.

Λύση που πρέπει να περιλαμβάνει και την έκδοση ευρωομολόγου ώστε να αυξηθεί το βάθος της ευρωπαϊκής αγοράς ομολόγων και να μειωθεί το κόστος δανεισμού σε κράτη με δημοσιονομικά προβλήματα.

Λύση που πρέπει όμως να αποτρέπει κάθε μορφή χρεοκοπίας, σε όποια παραλλαγή της.

Ειδικά όταν ακόμη και στην ηπιότερη εκδοχή της, αυτή της λεγόμενης επιλεκτικής χρεοκοπίας, και η οποία δεν έχει γίνει ποτέ σε χώρα-μέλος της ευρωζώνης, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα έχει προειδοποιήσει για τις αρνητικές συνέπειες που αυτή μπορεί να έχει στην παροχή ρευστότητας προς το τραπεζικό σύστημα της χώρας.

Αλλά και σε εθνικό επίπεδο, χρειάζονται πειστικές πολιτικές για την αντιμετώπιση του χρέους, του ελλείμματος και της ύφεσης.

Και το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής, στο οποίο γίνεται αναφορά στις αποφάσεις του Eurogroup, με τις πολιτικές που προβλέπει, δεν θα μπορέσει να επιτύχει τους στόχους της δημοσιονομικής εξυγίανσης και της βιώσιμης ανάπτυξης.

Και αυτό γιατί η προτεινόμενη «συνταγή», η οποία ήδη ακολουθείται, και μάλιστα σε μεγαλύτερη δοσολογία, είναι λανθασμένη, ειδικά σε συνθήκες ύφεσης.

Και η πορεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού το επιβεβαιώνει.

Τα έσοδα καταρρέουν, οι πρωτογενείς δαπάνες διογκώνονται, το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων βουλιάζει, το έλλειμμα εκτοξεύεται.

Έλλειμμα το οποίο είναι αυξημένο κατά 28% το πρώτο εξάμηνο του 2011, έναντι ετήσιας πρόβλεψης για μείωση κατά 4%.

Το ζητούμενο συνεπώς σήμερα για τη χώρα μας είναι, μακριά από μυωπικές προσεγγίσεις και ανεδαφικές δεσμεύσεις, με διορατικότητα, επιμονή και αποφασιστικότητα, σε συνεργασία με τους εταίρους μας, να αναζητήσουμε το βέλτιστο οδικό χάρτη εξόδου από την κρίση.

Εμείς, εγχώριες πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις, προσανατολισμένοι στην άμεση επανεκκίνηση της Οικονομίας, να εντείνουμε τις προσπάθειες για δημοσιονομική εξυγίανση, υιοθέτηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, και ορθολογική διαχείριση και διαφανή αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου.

Και οι εταίροι μας να εφαρμόσουν πρακτικές κοινοτικής αλληλεγγύης, χωρίς δισταγμούς και καθυστερήσεις.

Μόνον έτσι το παίγνιο θα καταστεί θετικού αθροίσματος.

Άρθρο στην εφημερίδα “Σέντρα” Λαμίας – “Διαχείριση Απορριμάτων: ένα αδιέξοδο και μια προοπτική…”

Ζώντας κανείς σε αυτή την υπέροχη χώρα που λέγεται Ελλάδα, καταλαβαίνει ότι ο καθένας μας έχει «ειδική» άποψη για τα πάντα.

Είναι, φαίνεται, ένα από τα γνωρίσματα της φυλής μας.

Και προς αποφυγήν παρεξηγήσεων, είναι ένα χρήσιμο γνώρισμα και, σε αρκετές περιπτώσεις, εργαλείο εξέλιξης.

Άλλωστε, πώς θα μπορούσε να λειτουργήσει μία δημοκρατία, εάν ο καθένας δεν εξέφραζε την άποψη του πάνω στα ζητήματα που τον αφορούν και κυρίως τον επηρεάζουν;

Ωστόσο, τα προβλήματα ξεκινούν όταν η άποψη μας βασίζεται σε λάθος δεδομένα, σε έλλειψη ενδελεχούς έρευνας και μελέτης και σε άρνηση ανάληψης του οποιουδήποτε κόστους, πολιτικού και μη.

Ένα από τα ζητήματα αυτά αφορά τη διαχείριση των απορριμμάτων και την εγκατάσταση των περίφημων ΧΥΤΑ.

Με αφορμή λοιπόν τη διαμάχη των κατοίκων της Μακρακώμης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και την άρνηση αυτοδιοίκησης και πολιτών της περιοχής της Λοκρίδας για δημιουργία αντίστοιχου χώρου στην περιοχή, θα ήθελα να καταθέσω κάποιες σκέψεις προς αξιολόγηση και πιθανόν αξιοποίηση από τις τοπικές κοινωνίες.

Καταρχήν, είναι σίγουρο ότι πρέπει να διαχειριστούμε εμείς τα απορρίμματα της περιοχής μας. Η ποσότητα των σκουπιδιών μεγαλώνει, ο ΧΑΔΑ της Λαμίας δεν επαρκεί και ο ΧΥΤΑ του Δομοκού δεν μπορεί να εξυπηρετήσει την κυρίως Φθιώτιδα. Ενώ, όπως είναι φυσικό, οι κάτοικοι του Τριλόφου και περιοχών της Λοκρίδας δεν θέλουν ένα νέο «σκουπιδότοπο» κοντά τους.

Γιατί όμως να θεωρούμε ως μόνη επιλογή το άνοιγμα ενός νέου ΧΥΤΑ και να μην εξερευνήσουμε και τις επιλογές που μας δίνει η τεχνολογία; Είναι τόσο απαραίτητη η δέσμευση μιας μεγάλης έκτασης γης για διάθεση σκουπιδιών; Γνώμη μου είναι πως όχι, γιατί υπάρχουν τρόποι να το αποφύγουμε δεσμεύοντας λιγότερη γη.

Χωρίς τη «δαμόκλειο σπάθη» των προστίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Αρκεί να υπάρξει, έγκαιρα, προγραμματισμός και συντονισμός.

Άλλωστε, βασική επιλογή για την Ευρωπαϊκή Επιτροπή είναι πλέον η δημιουργία ΧΥΤΥ, δηλαδή χώρων ταφής υπολειμμάτων, τα οποία είναι αδύνατον να ανακυκλωθούν με κάποια υπάρχουσα τεχνολογία.

Ωστόσο, στην Ελλάδα, είμαστε γενικώς επιρρεπείς σε «αποκλεισμούς» ή «προτιμήσεις».

Για παράδειγμα, γιατί να αποκλείουμε την επιστημονική καύση των απορριμμάτων; Με την εφαρμογή της συγκεκριμένης μεθόδου, μέσα σε ένα ορθολογικό σύστημα διαχείρισης των αστικών στερεών απορριμμάτων, μπορούμε να επιτύχουμε μείωση του όγκου των απορριμμάτων έως και 90%, δεσμεύοντας μία έκταση πολύ μικρότερη από εκείνη ενός ΧΥΤΑ και αποκτώντας μια νέα πηγή ενέργειας, η οποία κάλλιστα θα μπορούσε να αντικαταστήσει άλλες πιο ρυπογόνες, όπως είναι ο λιγνίτης.

Είναι αλήθεια πως η συγκεκριμένη πρακτική για χρόνια στιγματιζόταν ως βλαβερή για την ατμόσφαιρα, λόγω των καυσαερίων, όμως με το συνεχή πειραματισμό και την έρευνα, αντίστοιχες μονάδες σε χώρες της Ευρώπης έχουν περιορίσει την εκπομπή βλαβερών αερίων στο 1/5 των επιτρεπόμενων ρύπων για την Ευρωπαϊκή Ένωση. Επιπλέον, ένα σύγχρονο εργοστάσιο καύσης ενός εκατομμυρίου τόνων απορριμμάτων παράγει συνολικά0, 5 γραμμάρια διοξίνες ανά έτος, τη στιγμή που (σύμφωνα με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης) η πυρκαγιά στην χωματερή των Ταγαράδων στη Θεσσαλονίκη το 2006 απελευθέρωνε 3 γραμμάρια διοξινών ημερησίως!

Σήμερα στην Ευρώπη λειτουργούν πάνω από 400 εργοστάσια επιστημονικής καύσης. Χάρη στα πλεονεκτήματα της μεθόδου, χώρες όπως η Δανία, η Γερμανία, η Σουηδία, η Ολλανδία, η Γαλλία κ.α. αποτεφρώνουν τουλάχιστον το 30% έως και το 50% του συνόλου των σκουπιδιών και τροφοδοτούν με ενέργεια και θερμότητα τις πόλεις τους. Πολλές από τις μονάδες αυτές βρίσκονται στην καρδιά των πόλεών τους (για παράδειγμα το εργοστάσιο του Isseanne, 3 χιλιόμετρα από τον Πύργο του Άιφελ, μέσα στο Παρίσι). Άλλες αποτελούν και τουριστικά αξιοθέατα, όπως η μονάδα Spitellau στη Βιέννη, 3 χιλιόμετρα από το κέντρο της πόλης.

Αυτό ακριβώς το γεγονός φανερώνει την προσέγγιση των Ευρωπαίων στο θέμα «σκουπίδια».

Μία άλλη, επίσης δημοφιλής στο εξωτερικό μέθοδος, που οφείλει να προηγείται της καύσης, είναι η «λιπασματοποίηση» (composting) των προεπιλεγμένων στην πηγή οργανικών απορριμμάτων, κυρίως κηπευτικών, αγροτικών υπολειμμάτων κ.α. Μέσω αυτής της διαδικασίας το οργανικό κλάσμα μετατρέπεται σε οργανικό λίπασμα, το οποίο αργότερα καταλήγει στις καλλιέργειες. Σε χώρες όπως η Αυστρία, η Ολλανδία, η Ιταλία και η Γερμανία υπάρχει μεγάλος αριθμός τέτοιων εγκαταστάσεων που διαχειρίζονται από το 20% έως και το 40% του όγκου των απορριμμάτων, βοηθώντας σημαντικά στην μείωση των «χωματερών» της χώρας, ενώ σημαντικό ρόλο παίζει και η πρωτοβουλία των ιδιωτών οι οποίοι χρησιμοποιούν προσωπικούς «κομποστοποιητές» προκειμένου να συμβάλουν στην ανακούφιση του περιβάλλοντος από τα απορρίμματα.

Χάρη σε αυτές τις δύο μεθόδους, χωρίς καμία βέβαια από μόνη της να αποτελεί πανάκεια και χωρίς να αποκλείονται άλλοι τρόποι, και την προσωπική προσπάθεια των πολιτών τους, οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης διαχειρίζονται έως και το 80% των απορριμμάτων τους, αφήνοντας -πολλές από αυτές – για υγειονομική ταφή μόνο το 5% – 20% του συνόλου!

Αναλογίζεται κανείς πόσο πιο εύκολη θα μπορούσε να ήταν η ζωή μας εάν εισάγαμε στη χώρα δοκιμασμένες συνταγές και δεσμεύαμε μόνο ένα μικρό ποσοστό της έκτασης των σημερινών χωματερών;

Θα ήταν θεωρώ χρήσιμο να σκεφτούμε, πολίτες και φορείς της Φθιώτιδας, τα οφέλη από την εφαρμογή τέτοιων καινοτομιών, τη στιγμή που σήμερα κανείς δεν θέλει, και ούτε πρόκειται να θελήσει, έναν Χώρο Διάθεσης Απορριμμάτων μερικά χιλιόμετρα από το σπίτι του.

Αντί λοιπόν να λογομαχούμε σχετικά με το «πού» θα συγκεντρώσουμε τα σκουπίδια, ας σκεφτούμε κυρίως (ή και, λόγω της πίεσης χρόνου για την αποφυγή επιβολής προστίμων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή) το «πώς» θα τα διαχειριστούμε.

Πιστεύω πως, προκειμένου να ξεπεραστούν οι χρόνιες διαφωνίες μεταξύ Πολιτείας, Αυτοδιοίκησης, φορέων και τοπικών κοινωνιών, πρέπει, και στο Νομό Φθιώτιδας να λειτουργήσουμε δημιουργικά, συνθετικά, συνεκτικά και διορατικά.

Ώστε το παίγνιο να είναι θετικού αθροίσματος: για τη χώρα και τις τοπικές κοινωνίες.

Άρθρο στην εφημερίδα “Δημοκρατία” – “Η αναγκαιότητα ενός αποτελεσματικού και δίκαιου φορολογικού συστήματος”

Οι φόροι αποτελούν σημαντικό εργαλείο άσκησης της Οικονομικής πολιτικής.

Εκτός από την αναγκαιότητά τους για τη λειτουργία του κράτους, χρησιμοποιούνται, πολλές φορές, διαχρονικά και διατοπικά, και ως εργαλείο για την επίτευξη δημοσιονομικής προσαρμογής.

Έχει όμως αποδειχθεί ότι η προσαρμογή που στηρίζεται περισσότερο στη μείωση των δημοσίων δαπανών (με εξαίρεση της δημόσιες επενδύσεις), και όχι στην αύξηση των φόρων, έχει μεγαλύτερη πιθανότητα να οδηγήσει σε διατηρήσιμη μείωση του ελλείμματος και του δημοσίου χρέους.

Η άποψη αυτή φαίνεται να επιβεβαιώνονται και από τα στοιχεία του Πίνακα που ακολουθεί, όπου παρουσιάζεται η δημοσιονομική προσαρμογή για μία σειρά από χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ράπανος και Καπλάνογλου, 2011).

Χώρα

Περίοδος προσαρμογής

% της συνολικής προσαρμογής από αύξηση των εσόδων

% της συνολικής προσαρμογής από περικοπή δαπανών

Πορτογαλία

’86-‘90

110,6

-10,6

Ιταλία

’89-‘97

85,3

14,7

Ελλάδα

’89-‘94

84,0

16

Γαλλία

’93-‘97

70,7

29,3

Δανία

’82-‘86

28,2

71,8

Ην. Βασίλειο

’93-‘99

20,0

80,0

Αυστρία

’95-2001

12,2

87,8

Βέλγιο

’81-‘90

1,8

98,2

Σουηδία

’93-‘98

-25,7

125,7

Ιρλανδία

’85-‘89

-46,9

146,9

Φινλανδία

’92-2000

-63,4

163,4

Ολλανδία

’90-2000

-89,1

189,1

Πηγή: Alcidi and Gros (2010).

Σε κάθε περίπτωση, το φορολογικό σύστημα στο οποίο εδράζεται η επιβολή των φόρων πρέπει να διέπεται από συγκεκριμένες θεμελιώδεις αρχές, όπως:

1ον. Η διαφάνεια: Το φορολογικό σύστημα δεν πρέπει να προκαλεί αμφιβολίες ως προς τους κανόνες του και τη θέσπισή τους, ούτε και υποψίες για τον τρόπο εφαρμογής του από τη Διοίκηση.

2ον. Η ουδετερότητα: Δεν πρέπει να καθοδηγεί την οικονομική συμπεριφορά προκαλώντας οικονομικές στρεβλώσεις, με εξαίρεση περιπτώσεις κοινωνικής ευαισθησίας ή περιφερειακής ανάπτυξης.

3ον. Η ευρύτητα της φορολογικής βάσης: Οι φόροι πρέπει να επιβάλλονται σε όσο το δυνατόν πιο πλατιά φορολογική βάση με ελάχιστες και κοινωνικά επιβαλλόμενες περιπτώσεις συναλλαγών ώστε τα δημόσια έσοδα να είναι υψηλά και οι συντελεστές όσο το δυνατόν πιο χαμηλοί.

4ον. Η απλότητα: Να περιλαμβάνει απλούς κανόνες και διαδικασίες ώστε να ελαχιστοποιείται το οικονομικό κόστος συμμόρφωσης και να είναι κατανοητό από τους φορολογούμενους, τους εφοριακούς και τους δικαστικούς.

5ον. Η σταθερότητα: Οι κανόνες του φορολογικού συστήματος πρέπει να μην αλλάζουν συχνά, παρά μόνον εφόσον το επιτάσσει η ανάγκη για προσαρμογή στις εξελισσόμενες αλλαγές.

6ον. Η λειτουργικότητα: Το σύστημα δεν πρέπει να είναι γραφειοκρατικό.

7ον. Η στόχευση στην ανάπτυξη: Οι φόροι πρέπει να αποσπούν όσο το δυνατόν μικρότερο ποσοστό του διαθέσιμου εισοδήματος του πολίτη για να μπορεί το υπόλοιπο να διοχετεύεται στην πραγματική Οικονομία και να τροφοδοτείται η ανάπτυξη.

8ον. Η ισορροπία των φόρων: Πρέπει να επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ των διαφόρων ειδών φόρων για λόγους δικαιοσύνης αλλά και αντιμετώπισης απρόβλεπτων οικονομικών συνθηκών.

9ον. Η ισότητα: Το σύστημα θα πρέπει να στηρίζεται στην αρχή της οριζόντιας και κάθετης φορολογικής ισότητας και να επιτυγχάνει τη δίκαιη κατανομή του φορολογικού βάρους.

10ον. Η νομιμότητα: Το φορολογικό σύστημα δεν πρέπει να αντιτίθενται στις αρχές του Καταστατικού Χάρτη της Πολιτείας και τις Διεθνείς Συνθήκες.

Το ερώτημα που τίθεται είναι εάν αυτές οι αρχές διέπουν το σημερινό φορολογικό σύστημα της χώρας μας. Πολύ φοβάμαι πως όχι. Και εξηγώ:

1ον. Το σύστημα είναι έντονα γραφειοκρατικό. Όλες οι φορολογικές διατάξεις αριθμούν, τους τελευταίους 14 μήνες, 1.718 σελίδες.

2ον. Το σύστημα είναι πολύπλοκο. Την τελευταία χρονιά έχουν ψηφιστεί 10 Νόμοι με αποκλειστικά φορολογικές ή κατά κύριο λόγο διατάξεις.

3ον. Το σύστημα είναι αντιφατικό. Από τη μία υποτίθεται ότι καταδιώκει, με κάθε μέσο, τη φοροδιαφυγή και από την άλλη αμνηστεύει, μέσω της περαίωσης, όσους έχουν φοροδιαφύγει προκειμένου να καλύψει «μαύρες τρύπες» στην εκτέλεση του Προϋπολογισμού.

4ον. Το σύστημα είναι άδικο. Το Κράτος θεωρεί τον φορολογούμενο εξαρχής εν δυνάμει φοροφυγά και όχι ειλικρινή, μέχρι απόδειξης του εναντίου.

5ον. Το σύστημα δεν χαρακτηρίζεται από σταθερότητα. Εντός μικρού χρονικού διαστήματος νέες διατάξεις καταργούν ή μεταβάλλουν διατάξεις άλλων φορολογικών νόμων.

6ον. Το σύστημα δεν στοχεύει στην ανάπτυξη. Η Πολιτεία έχει «μονιμοποιήσει» τις έκτακτες εισφορές των επιχειρήσεων και πλέον, μέσω του Μακροπρόθεσμου Προγράμματος, επιβάλλει, ακόμη και αναδρομικά, έκτακτες εισφορές και στα νοικοκυριά.

7ον. Το Κράτος δεν είναι συνεπές στις υποχρεώσεις του. Μάλιστα, με δεδομένο ότι οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του Δημοσίου προς τρίτους ανέρχονται στα 6 δισ. ευρώ, αποδεικνύεται ότι η Κυβέρνηση έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο «εσωτερικό χρέος».

8ον. Το σύστημα είναι αναποτελεσματικό. Η υπερφορολόγηση νοικοκυριών και επιχειρήσεων δεν έχει οδηγήσει στην επιθυμητή αύξηση των εσόδων. Αντιθέτως μάλιστα, παρατηρείται μείωση των εσόδων (τα καθαρά έσοδα έχουν μειωθεί κατά 9,1% το πρώτο τετράμηνο του έτους, έναντι ετήσιου στόχου για αύξηση κατά 8,5%).

Και η φορολογική αφαίμαξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων συνεχίζεται με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα της Κυβέρνησης.

Όμως, σύμφωνα και με την Τράπεζα της Ελλάδος, «περαιτέρω αύξηση της φορολογικής επιβάρυνσης των ήδη φορολογουμένων θα κατέληγε όχι μόνο να επιτείνει την ύφεση, αλλά και να επιτύχει το αντίθετο από το αναμενόμενο αποτέλεσμα, δηλαδή μείωση αντί αύξησης των εσόδων» [Νομισματική Πολιτική, Ενδιάμεση Έκθεση 2010].

Και εκτός των άλλων, διογκώνεται και η φοροδιαφυγή.

Φοροδιαφυγή η οποία έχει τεράστιες οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες.

Η οποία υπονομεύει κάθε προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης, υποδαυλίζει τη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών, δημιουργεί συνθήκες μη υγιούς ανταγωνισμού στην οικονομία, θίγει ζητήματα ισονομίας και ισοπολιτείας, υποσκάπτει το ρόλο του κοινωνικού κράτους, «ροκανίζει» την κοινωνική συνοχή.

Φαινόμενο βέβαια που καμία χώρα δεν έχει κατορθώσει να αντιμετωπίσει με απόλυτη αποτελεσματικότητα.

Άλλωστε, η ίδια η φύση του φόρου, που αποτελεί για το φορολογούμενο υποχρεωτική μονομερή μεταβίβαση πόρων προς το κράτος, χωρίς άμεσο αντάλλαγμα ή αντίκρισμα, συντελεί σ’ αυτό.

Όλες οι Κυβερνήσεις θέτουν τον περιορισμό της φοροδιαφυγής ως έναν κεντρικό στόχο της πολιτικής τους.

Τα αποτελέσματα, όμως, αυτών των προσπαθειών στη χώρα μας δεν είναι ακόμη ικανοποιητικά.

Έτσι, τα συνολικά φορολογικά έσοδα ως ποσοστό του ΑΕΠ στη χώρα μας είναι συστηματικά και σημαντικά χαμηλότερα από το μέσο όρο της ευρωζώνης (όπως φαίνεται και στον ακόλουθο Πίνακα).

Έσοδα Γενικής Κυβέρνησης 2000-2010 (% ΑΕΠ)
2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010
Ελλάδα 43,0 40,9 40,3 39,0 38,1 38,6 39,2 40,0 39,9 37,3 39,1
Ευρωζώνη-17 46,2 45,4 44,9 44,9 44,5 44,8 45,3 45,3 44,9 44,5 44,5
Πηγή: Eurostat

Η εκτεταμένη μάλιστα φοροδιαφυγή που παρατηρείται στις ομάδες των μη μισθωτών/συνταξιούχων (όπως συνάγεται από τον ακόλουθο Πίνακα) συνεπάγεται και τον περιορισμό της αναδιανεμητικής επίδρασης της άμεσης φορολογίας.

Οικονομικό έτος 2009 – Διάρθρωση φορολογίας εισοδήματος

φυσικών και νομικών προσώπων (σε ευρώ)

Κατηγορίες Φορολογούμενο εισόδημα Φορολογητέα κέρδη Διάρθρωση (%)
Φυσικά πρόσωπα Μισθωτοί/Συνταξιούχοι 78.541.624.914 68,23
Λοιποί φορολογούμενοι 19.856.333.074 17,25
Νομικά πρόσωπα 16.709.680.078 14,52
Σύνολο 115.107.638.066 100,00
Πηγή: Γενική Γραμματεία Πληροφοριακών Συστημάτων

Η αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής απαιτεί:

1η. Τη μείωση των φορολογικών συντελεστών ώστε να μειωθούν τα κίνητρα για φοροδιαφυγή.

2η. Την απλοποίηση, τον εξορθολογισμό και την κωδικοποίηση της φορολογικής νομοθεσίας ώστε να μειωθούν τα περιθώρια φοροδιαφυγής («κλείσιμο παραθύρων»).

3η. Την αυστηροποίηση των ποινών για τους φοροφυγάδες ώστε να αυξηθεί το κόστος της φοροδιαφυγής.

4η. Τον περιορισμό της επαφής φορολογούμενου – φορολογικής αρχής ώστε να μειωθούν οι δυνατότητες φοροδιαφυγής.

Ένας τέτοιος συνδυασμός φορολογικού συστήματος μπορεί να επιτύχει το τον διπλό στόχο της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης.

Άρθρο στην εφημερίδα “Ο Κόσμος του Σαββατοκύριακου” – “Η αναγκαιότητα αλλαγής των όρων του Μνημονίου”

Έχει συμπληρωθεί ένας χρόνος από την υπογραφή του Μνημονίου και τα δυσμενή αποτελέσματα της υλοποίησης του περιεχομένου του είναι ήδη ορατά στην Ελληνική οικονομία και κοινωνία.

Η ύφεση είναι βαθιά και παρατεταμένη, το έλλειμμα δεν μειώνεται με βιώσιμο τρόπο, το χρέος αυξάνει και ενισχύει τη δυναμική του, ο πληθωρισμός διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, η «διαρθρωτική» παραγωγικότητα συρρικνώνεται, η παραγωγική βάση απομυζάται, τα «λουκέτα» πολλαπλασιάζονται, η ανεργία καλπάζει, ο κοινωνικός ιστός αποδιοργανώνεται.

Είναι σαφές, και ομολογείται πλέον από πολλούς, εντός και εκτός χώρας, και από εταίρους μας, ότι το «θεραπευτικό σχήμα» που έχει τεθεί σε εφαρμογή στη χώρα μας δεν είναι κατάλληλο.

Παράλληλα, εξαιτίας της ασκούμενης Κυβερνητικής πολιτικής, η φοροδιαφυγή δεν αντιμετωπίζεται, οι σπατάλες στο Δημόσιο συνεχίζονται, το Κράτος έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο «εσωτερικό χρέος», οι διαρθρωτικές αλλαγές καθυστερούν ή νομοθετούνται με «εκπτώσεις», τα διαθέσιμα εργαλεία ανάταξης της Οικονομίας έχουν αδρανοποιηθεί, τα αναπτυξιακά μέτρα απουσιάζουν.

Καθίσταται συνεπώς αναγκαία η αλλαγή των όρων του Μνημονίου.

Είναι όμως και εφικτή. Για 3 επιπλέον λόγους:

1ος. Η γεωπολιτική θέση της χώρας.

Οι αναταραχές γύρω μας απειλούν να αποσταθεροποιήσουν όχι μόνο την Ελλάδα, αλλά κι άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

2ος. Το προηγούμενο των άλλων χωρών που προσέφυγαν στο Μηχανισμό Στήριξης.

Η Ιρλανδία επέτυχε, στην 1η αξιολόγηση του δικού της Μνημονίου, τη βελτίωση όρων του στην κατεύθυνση ενίσχυσης της απασχόλησης (βελτίωση ημερομισθίου και μείωση εργοδοτικών εισφορών).

Και η Πορτογαλία επέτυχε καλύτερους όρους στο δικό της Μνημόνιο (δεν καταργήθηκε ο 13ος και 14ος μισθός, πάγωσαν οι συντάξεις, εκτός από εκείνες των χαμηλοσυνταξιούχων κ.α.).

3ος. Ο κίνδυνος μετά

δοσης του Ελληνικού αδιεξόδου, απόρροια του περιεχομένου του Μνημονίου αλλά και της ασκούμενης Κυβερνητικής πολιτικής και λειτουργίας, στην υπόλοιπη Ευρώπη.

Με αυτή τη στερεή επιχειρηματολογία που εδράζεται στους παραπάνω άξονες μπορούμε να επιδιώξουμε και να επιτύχουμε αλλαγή των όρων του Μνημονίου ώστε να υπάρξει επανεκκίνηση της Οικονομίας.

Και ο Πρόεδρος της Νέας Δημοκρατίας κ. Σαμαράς, μέσα από την προχθεσινή κατάθεση ενός ρεαλιστικού σχεδίου, προσδιόρισε τα 7 βήματα αυτής της επανεκκίνησης.

Ώστε να επιτύχουμε τους δημοσιονομικούς στόχους και να πιάσουν τόπο οι πολλές και διευρυνόμενες θυσίες των Ελλήνων πολιτών.

Άραγε μπορεί αυτή η Κυβέρνηση να διαπραγματευτεί και να επιτύχει την αναγκαία αλλαγή των όρων του Μνημονίου;

Το παρελθόν έχει δείξει ότι δεν μπορεί. Ή δεν θέλει…

Άρθρο στην ειδική έκδοση της εφημερίδας “Η Καθημερινή – The Economist” – “Η αναγκαιότητα αξιοποίησης της περιουσίας του Δημοσίου”

Σήμερα γίνεται αντιληπτό, τόσο από την Κυβέρνηση όσο και από τους δανειστές μας, με μεγάλη βέβαια χρονική καθυστέρηση, ότι το υπάρχον Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημα του δημοσίου χρέους, της δυναμικής και της βιωσιμότητάς του.

Η αντιμετώπισή του απαιτεί τη δημιουργία τουλάχιστον ισοσκελισμένων προϋπολογισμών, την υιοθέτηση αναπτυξιακών πρωτοβουλιών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, και την διαφανή αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου, το οποίο αποτελεί το μεγαλύτερο ιδιοκτήτη ακίνητης περιουσίας στην Ελλάδα.

Είναι βέβαια γεγονός ότι η αξιοποίηση αυτής της περιουσίας εμφανίζει πολλά και διαχρονικά προβλήματα, όπως το ότι το Ελληνικό Δημόσιο δεν γνωρίζει το ακριβές μέγεθος της ακίνητης περιουσίας του, κυρίως λόγω της ανυπαρξίας πλήρους και ακριβούς Κτηματολογίου.

Ή το ότι μεγάλο μέρος των δημόσιων ακινήτων έχουν πολλαπλούς περιορισμούς ως προς την αξιοποίησή τους.

Η Κυβέρνηση, όμως, πέρα από τα υπαρκτά προβλήματα, δεν φαίνεται μέχρι σήμερα να διαθέτει ολοκληρωμένο σχέδιο αξιοποίησης της περιουσίας.

Ενδεικτικά, προσδοκούσε τον Ιούνιο του 2010 να εισπράξει τρία δισ. ευρώ την τριετία 2011-2013. Τον Δεκέμβριο, το ποσό αυτό ανήλθε στα επτά δισ. ευρώ, και σήμερα διαμορφώνεται, υπό την πίεση των δανειστών μας, στα 15 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο.

Προσδοκούσε να αντλήσει 2,5 δισ. ευρώ από αποκρατικοποιήσεις μέσα στο 2010, και τελικά δεν πραγματοποίησε καμία.

Σε κάθε περίπτωση, επιβάλλεται, έστω και καθυστερημένα, η αξιοποίησή της δημόσιας ακίνητης περιουσίας, προσδίδοντας κατ’ αρχήν αξία σε περιουσιακά στοιχεία που έως τώρα παραμένουν ανενεργά ή απαξιώνονται – μετατρέποντας, δηλαδή, αδρανείς πόρους σε τμήμα του εθνικού ενεργητικού.

Βέβαια, για να βελτιωθούν οι αξίες και οι υπεραξίες στα ακίνητα, πρέπει να αρθούν, με νομοθετικές παρεμβάσεις, οι πολλαπλές τεχνικές, νομικές, πολεοδομικές και θεσμικές δεσμεύσεις και οι περιορισμοί σε τίτλους, χρήσεις γης και όρους δόμησης (π.χ. προστασία του περιβάλλοντος ή της τοπικής αρχιτεκτονικής ταυτότητας, αρχαιολογικοί περιορισμοί, χαρακτηρισμοί δασαρχείων, καταπατήσεις, προβλήματα από πλευράς των δωρητών κτλ.).

Με τον τρόπο αυτό, «μεγαλώνει η κεφαλαιουχική αξία της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και αυξάνεται η εγγυοδοτική ικανότητα, με αποτέλεσμα να διευκολύνεται η χρηματοδότηση πραγματικών αναπτυξιακών έργων» (Αλ. Περετζής, Ημερησία, 19.02.2011).

Στη συνέχεια, υπάρχουν πολλοί τρόποι για να αξιοποιηθούν αυτοί οι πόροι, εμπορικά και επενδυτικά, χωρίς το δημόσιο να χάσει την κυριότητά τους, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια, την τήρηση των κανόνων και την αποδοτικότητα: με ενοικίαση, με leasing, με μακροχρόνιες μισθώσεις, με ΣΔΙΤ, με συμβάσεις παραχώρησης, με χρήση σύγχρονων και πιο σύνθετων εργαλείων διαχείρισης χαρτοφυλακίου ακινήτων (τιτλοποιήσεις ιδιοχρησιμοποιούμενων ακινήτων, δημιουργία εταιρειών συμμετοχών κ.ά.).

Επίσης, με κατάτμηση ακινήτων τα οποία δεν είναι διαχειρίσιμα, είτε λόγω της τεράστιας έκτασής τους είτε λόγω της ύπαρξης καταπάτησης σε κάποιο σημείο τους.

Μία άλλη μέθοδος αξιοποίησης είναι η υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, μέσω πώλησης, συμβάσεων παραχώρησης, εισόδου στρατηγικού επενδυτή, μετοχοποίησης και δημιουργίας εταιρειών συμμετοχών (βέβαια θα πρέπει να τονισθεί ότι το σύνολο των αποκρατικοποιήσεων έχει αποφέρει, μέχρι σήμερα, στα ταμεία του Δημοσίου συνολικά έσοδα περί τα 18 δισ. ευρώ – πηγή: Τράπεζα της Ελλάδος).

Ακόμα, θα μπορούσε να επιλεγεί η σύναψη συμβάσεων παραχώρησης για τα λιμάνια και τους περιφερειακούς λιμένες (μαρίνες). Οι πρωτοβουλίες μπορούν να δώσουν πνοή στο νησιωτικό τουρισμό και ώθηση στην περιφερειακή ανάπτυξη, ενώ μπορούν να συμπληρωθούν με τη δημιουργία νέων μαρίνων, ώστε μέσα από τις αναμενόμενες συνέργειες (προσβασιμότητας, κόστους και απόστασης), να αναπτυχθούν πολλαπλοί ελκυστικοί προορισμοί και να καλλιεργηθεί ο «αρχιπελαγικός τουρισμός».

Και όλα αυτά, αξιοποιώντας και τη μέθοδο της προχρηματοδότησης η οποία επιτρέπει να διαχωριστεί ο χρόνος είσπραξης κεφαλαίων, με προείσπραξη εσόδων και υπεραξιών, από το μεταγενέστερο χρόνο αξιοποίησης της περιουσίας.

Για παράδειγμα, στην πιο απλή μορφή, το κράτος «προεισπράττει» έσοδα από την ενοικίαση ενός ακινήτου του μέσω τραπεζικού δανεισμού, και τα μελλοντικά έσοδα από το ακίνητο αποπληρώνουν το πιστωτικό ίδρυμα.

Σε πιο σύνθετη μορφή, το κράτος «προεισπράττει» έσοδα μέσω δημιουργίας αμοιβαίων κεφαλαίων και σύστασης εταιριών συμμετοχών έναντι μελλοντικών εσόδων από εκμετάλλευση και υπεραξίες.

Και όταν το κράτος πουλήσει μερίδια ή μετοχές, εκχωρεί δικαιώματα εκμετάλλευσης και μελλοντικών υπεραξιών, όχι όμως και την κυριότητα των ακινήτων.

Σε κάθε περίπτωση, η ΝΔ πιστεύει ότι μια ορθολογική διαχείριση και μια στοχευμένη αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας μπορεί να εξασφαλίσει σημαντικά, σταθερά και σε μακροχρόνια βάση έσοδα για το Δημόσιο και να μειώσει το ύψος του χρέους, δημιουργώντας παράλληλα πρόσθετα αναπτυξιακά οφέλη.

Άρθρο στο site Aixmi.gr – “Οι κυβερνητικές ασκήσεις επί χάρτου”

Η Κυβέρνηση έχει αποτύχει στην οικονομική της πολιτική.

Η ύφεση είναι βαθιά και παρατεταμένη, το έλλειμμα δεν μειώνεται με βιώσιμο τρόπο, το χρέος αυξάνει και ενισχύει τη δυναμική του, ο πληθωρισμός διατηρείται σε υψηλά επίπεδα, η «διαρθρωτική» παραγωγικότητα συρρικνώνεται, η παραγωγική βάση απομυζάται, τα «λουκέτα» πολλαπλασιάζονται, η ανεργία καλπάζει.

Η φοροδιαφυγή δεν αντιμετωπίζεται, οι σπατάλες στο Δημόσιο συνεχίζονται, το Κράτος έχει δημιουργήσει ένα τεράστιο «εσωτερικό χρέος», οι διαρθρωτικές αλλαγές καθυστερούν ή νομοθετούνται με «εκπτώσεις», τα διαθέσιμα εργαλεία ανάταξης της Οικονομίας έχουν αδρανοποιηθεί, τα αναπτυξιακά μέτρα απουσιάζουν, ο κοινωνικός ιστός αποδιοργανώνεται, η φτώχεια διευρύνεται και μετατοπίζεται προς τα νεαρότερα άτομα με υψηλότερη εκπαίδευση.

Τα ανωτέρω επιβεβαιώνουν ότι το «θεραπευτικό σχήμα» που έχει τεθεί σε εφαρμογή δεν είναι κατάλληλο.

Και σε όλα αυτά πρέπει κανείς να προσθέσει τις Κυβερνητικές παθογένειες και αμφιθυμίες, τις εσωτερικές αδυναμίες και αρρυθμίες.

Τα παραπάνω αποτυπώνονται στη δέσμη γενικών ιδεών που κατέθεσε η Κυβέρνηση υπό τον τίτλο «Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής 2012-2015».

«Πλαίσιο» που εδράζεται σε μη ρεαλιστικές παραδοχές και υπεραισιόδοξες εκτιμήσεις, που ενσωματώνει αντιφάσεις και αοριστίες, που περιλαμβάνει γενικόλογες περιγραφές στόχων και αριθμούς «στον αέρα», χωρίς συγκεκριμένες και δεσμευτικές δράσεις, χωρίς εξειδικευμένα μέτρα, χωρίς συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα εφαρμογής.

Που περικλείει νέα μέτρα για το 2011 εξαιτίας του δημοσιονομικού εκτροχιασμού στους πρώτους 3 μήνες του έτους. Έτσι, ενώ το «Μνημόνιο» προέβλεπε μέτρα 9,1 δισ. ευρώ για το 2011, ο Προϋπολογισμός επιβάλλει πρόσθετα μέτρα 5,2 δισ. ευρώ, και το «Πλαίσιο» αναζητά νέα μέτρα 3 δισ. ευρώ. Συνεπώς, από τα 9,1 δισ. ευρώ φτάσαμε σχεδόν στα διπλάσια, στα 17,3 δισ. ευρώ, χωρίς να γνωρίζουμε ακόμη το ύψος των πρόσθετων μέτρων εξαιτίας της νέας υστέρησης των δημοσιονομικών μεγεθών του 2010.

«Πλαίσιο» όμως που περιλαμβάνει και περισσότερα μέτρα για την περίοδο 2012-2015. Μέτρα ύψους 23 δισ. ευρώ που έρχονται να προστεθούν στα περίπου 40 δισ. ευρώ της περιόδου 2010-2011.

«Πλαίσιο» που περιλαμβάνει και κάποιες ασαφείς δράσεις για την αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου και για την πραγματοποίηση αποκρατικοποιήσεων.

Τουλάχιστον η Κυβέρνηση φαίνεται να αντιλαμβάνεται την αναγκαιότητα τέτοιων δράσεων (άλλωστε «δεσμεύεται πλέον ισχυρά» από τις ευρωπαϊκές αποφάσεις). Πως μπορεί όμως να εμπιστευτεί κανείς μια Κυβέρνηση η οποία συνεχώς παλινωδεί και δεν διαθέτει ολοκληρωμένο και συνεκτικό σχέδιο;

Κυβέρνηση η οποία προσδοκούσε, τον Ιούνιο του 2010, να εισπράξει, από την αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου, 3 δισ. ευρώ την τριετία 2011-2013, τον Δεκέμβριο 7 δισ. ευρώ, και σήμερα 15 δισ. ευρώ για την ίδια περίοδο;

Κυβέρνηση η οποία προσδοκούσε να αντλήσει 2,5 δισ. ευρώ από αποκρατικοποιήσεις μέσα στο 2010, και τελικά δεν πραγματοποίησε καμία;

Τα αδιέξοδα, συνεπώς, της Κυβερνητικής πολιτικής είναι περισσότερο από προφανή.

Η Νέα Δημοκρατία επικαιροποιεί και πολύ σύντομα θα καταθέσει τη δική της πρόταση για την έξοδο της χώρας από την κρίση. Πρόταση ρεαλιστική, συμβατή με την πραγματικότητα. Πρόταση που θα στοχεύει στη δημοσιονομική εξυγίανση, στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, στην τόνωση της βιώσιμης ανάπτυξης.

Σε κάθε περίπτωση, η Νέα Δημοκρατία, μεταξύ άλλων, είχε και έχει προτείνει και θα στηρίξει πρωτοβουλίες:

  • για τον εξορθολογισμό της μισθολογικής δαπάνης (με την εφαρμογή του κανόνα 1:5),
  • για την κατάργηση και συγχώνευση φορέων και οργανισμών («…δεν υπάρχουν ουσιαστικές βελτιώσεις στο μέγεθος και τη λειτουργία του Κράτους», [Τράπεζα της Ελλάδος]),
  • για τη δραστική μείωση της σπατάλης με τη βελτίωση της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών και με την αύξηση της αποτελεσματικότητας των πόρων («…τα περιθώρια υπάρχουν και είναι μεγάλα», [Τράπεζα της Ελλάδος]),
  • για την πάταξη της φοροδιαφυγής με την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και του συντονισμού σε όλα τα επίπεδα του φορολογικού, ελεγκτικού και εισπρακτικού μηχανισμού («οι απώλειες εσόδων από την αύξηση της φοροδιαφυγής ανήλθαν στα 2,1 δις. ευρώ το 2010», [Alpha Bank, Δελτίο Οικονομικών Εξελίξεων, 27 Ιανουαρίου]),
  • για τον εξορθολογισμό της δομής των κοινωνικών δαπανών με στοχευμένες παρεμβάσεις ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας των κοινωνικών δαπανών,
  • για τον εξορθολογισμό των δαπανών υγείας και ιατροφαρμακευτικής δαπάνης,
  • για τη δημιουργία ενός σύγχρονου κοινωνικού κράτους με τη βελτίωση της ποιότητας των θεσμών και με τη δραστική μείωση της γραφειοκρατίας,
  • για την επιτάχυνση των διαρθρωτικών αλλαγών με την ενθάρρυνση και διευκόλυνση των επενδύσεων και με την ενίσχυση του εξαγωγικού προσανατολισμού της οικονομίας,
  • για την αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου, διασφαλίζοντας τη διαφάνεια, την τήρηση των κανόνων και την αποδοτικότητα,
  • για την υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, μέσω πώλησης, συμβάσεων παραχώρησης, εισόδου στρατηγικού επενδυτή, μετοχοποίησης και δημιουργίας εταιρειών συμμετοχών.

Δεν θα στηρίξει όμως, όπως ήδη πράττει, μεταξύ άλλων, πρωτοβουλίες που οδηγούν σε αυξήσεις φορολογικών βαρών για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, σε περαιτέρω επιβάρυνση εργαζομένων και συνταξιούχων, σε περικοπές επιδομάτων πολυτέκνων και ανέργων, σε μειώσεις προνοιακών επιδομάτων.

Οι λύσεις για να υπερβούμε τα αδιέξοδα της οικονομικής πολιτικής υπάρχουν. Και δεν βρίσκονται σε λογικές «αναδιάρθρωσης» του χρέους. Αλλά στο συγκερασμό μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής και αναπτυξιακών πρωτοβουλιών ώστε να πιάσουν τόπο οι μεγάλες και διευρυνόμενες θυσίες των Ελλήνων πολιτών.

http://www.aixmi.gr/index.php/to-oikonomiko-navagio-tis-kyvernisis/

InstagramYoutube