Ομιλία

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά τη Συζήτηση Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Οικονομικών για τους ΟΣΕΚΑ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ακούω συχνά την Αξιωματική Αντιπολίτευση και γενικότερα την Αντιπολίτευση να αναμασά το επιχείρημα ότι η Κυβέρνηση καταθέτει συχνά τροπολογίες άσχετες με το νομοσχέδιο και μάλιστα από πρόσωπα που ανεβαίνουν και σ’ αυτό το Βήμα. Δεν νομίζω να έχει σχέση με το νομοσχέδιο η τροπολογία που καταθέσατε για τον ΕΛΓΑ ή για επιτυχόντες διαγωνισμού του ΑΣΕΠ. Νομίζω ότι είμαι σαφής.

Αναφέρθηκαν, επίσης, εκτενώς συνάδελφοι της Αντιπολίτευσης στις πρόσφατες ευρωπαϊκές αποφάσεις, χρησιμοποιώντας όπως συνηθίζεται άλλωστε ισοπεδωτικούς, μηδενιστικούς, υπερβολικούς όρους και χαρακτηρισμούς: «ελληνικό αίμα», «δεν κρατάμε τα προσχήματα», «αντεθνικές δουλειές», «έχουμε παραδώσει τα πάντα». Είναι μια ευκαιρία να καταθέσουμε εντός του Κοινοβουλίου τη θέση μας ως ελληνική Κυβέρνηση, ως Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης.

Κυρίες και κύριοι, η ελληνική οικονομία, πράγματι, βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, αλλά και σε ένα νέο καλύτερο σημείο αφετηρίας, ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της χρόνιες και βραχυπρόθεσμες και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων, διατηρήσιμης βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας, ικανοποιητικότερων ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης.

Από την πρώτη στιγμή η Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης έθεσε τους ακόλουθους στόχους: Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης, αλλά και την εξασφάλιση της συνέχισης της χρηματοδότησης για τα επόμενα χρόνια βάσει της δανειακής σύμβασης, την αποκατάσταση του κεφαλαίου αξιοπιστίας της χώρας, την ολοκλήρωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης με  την υιοθέτηση μέτρων για την περαιτέρω μείωση των δημοσίων δαπανών και την αύξηση των δημοσίων εσόδων, την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής, την πιστή εκτέλεση του προϋπολογισμού με την επαναφορά του προγράμματος προσαρμογής σε κανονική τροχιά, την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες ευρωπαϊκές αποφάσεις δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους. Εξηγούμαι: Πρώτον, αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ με τους ευρωπαίους εταίρους μας να δεσμεύονται ρητά ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.

Με λίγα λόγια αγοράσαμε -κι έχει λεχθεί αυτό- ασφάλειες, για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε ως χώρα μέρος της συνολικής λύσης.

Δεύτερον, εγκρίθηκε και ισοπεδώνεται το ποσό, η αποδέσμευση δόσης του προγράμματος ύψους 52,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, 49,1 δισεκατομμύρια ευρώ από την Ευρώπη εκ των οποίων τα 34,3 δισεκατομμύρια ευρώ άμεσα. Πρόκειται για την πρώτη ανάσα αυτής της Κυβέρνησης εθνικής ευθύνης έπειτα από ένα εξάμηνο ξηρασίας, στη διάρκεια της οποίας είχε διακοπεί η χρηματοδότηση από τους εταίρους και το κράτος χρηματοδοτούσε τις ανάγκες του αποκλειστικά με την έκδοση εντόκων γραμματίων.

Από αυτά, τα 16 δισεκατομμύρια ευρώ θα πάνε για την ανακεφαλαιοποίηση, τα 11,3 δισεκατομμύρια θα πάνε για την επαναγορά χρέους, τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ για τον Προϋπολογισμό και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Πρόκειται για δόση –για να δούμε λίγο το μέγεθός της- που υπερβαίνει το σύνολο των χρηματοδοτικών ροών του προγράμματος μέχρι το τέλος του ’14. Ό,τι θα πάρουμε αθροιστικά στις δόσεις μέχρι το τέλος του ’14, είναι πολύ μικρότερο απ’ αυτό που αποφασίστηκε πρόσφατα. Δόση που αντιστοιχεί στο 27% του ΑΕΠ της χώρας. Δόση που είναι μεγαλύτερη από το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν εκατόν πενήντα τριών χωρών παγκοσμίως, εκ των οποίων επτά είναι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τέτοια μεγέθη μιλάμε.

Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν σταδιακά τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Τρίτον, ενισχύθηκε το κεφάλαιο αξιοπιστίας της χώρας τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Αναγνωρίστηκε η προσπάθεια της ελληνικής κοινωνίας μέσα από τις αιματηρές θυσίες της για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων. Η Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά, με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των εβδομήντα δύο προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το πρώτο εξάμηνο του έτους.

Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις, να ανακτήσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι. Εδώ απαιτείται απ’ όλους –και σωστά έχει λεχθεί- και κυρίως από την ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.

Τέταρτον, εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016. Χωρίς την επιμήκυνση τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ για την επόμενη διετία έναντι 13,6 δισεκατομμυρίων ευρώ που τελικά ελήφθησαν.

Πέμπτον, ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους και δρομολογήθηκαν υπό προϋποθέσεις νέες παρεμβάσεις. Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού. Πιο συγκεκριμένα, συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει μία οργανωμένη, μία συμφωνημένη επαναγορά του ελληνικού χρέους, όπως είπε και ο κ. Μπέζας. Αυτή η διαδικασία επαναγοράς ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020 κι αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια θα μειωθούν σημαντικά και οι δημόσιες δαπάνες και οι ανάγκες μας για τόκους και χρεολύσια.

Επιπρόσθετα, έχει καταγραφεί η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης απλώς πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου τόσο από την πλευρά του αριθμητή, με τη μείωση περαιτέρω των επιτοκίων της δανειακής σύμβασης, όσο κι αυτή του παρονομαστή, με την εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ.

Προς την κατεύθυνση αυτή, της επίτευξης το ταχύτερο δυνατόν πρωτογενών πλεονασμάτων, εργαζόμαστε μεθοδικά και σ’ αυτό θα κριθούμε.

Κύριε Μαριά, οι στόχοι είναι τα πρωτογενή πλεονάσματα. Ορθώς το έθεσε ο κύριος Υπουργός. Άρα, οι τόκοι είναι κομμάτι συνολικά του ελλείμματος και όχι των πρωτογενών ελλειμμάτων ή πλεονασμάτων.

Επί της ουσίας, έχουμε καταφέρει με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών να κρατήσουμε όρθια την Ελλάδα. Τα αποτελέσματα αυτά δεν τα αναφέρω –όπως έχει λεχθεί- για να θριαμβολογήσω. Τα αναφέρω για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά, συλλογικότητα και αποφασιστικότητα μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.

Έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε βαθμούς ελευθερίας και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κλίματος και την ανάκαμψη της οικονομίας, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης, με αίσθημα δικαίου και ασφάλειας.

Κυρίες και κύριοι, συζητούμε σήμερα το σχέδιο νόμου που αφορά την προσαρμογή εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις τροποποιήσεις των κανόνων δικαίου, οδηγιών και κανονισμών της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Με τις ρυθμίσεις του υπό ψήφιση σχεδίου νόμου, που διαρθρώνεται σε έξι μέρη, προβλέπονται συνοπτικά τα ακόλουθα. Στο πρώτο μέρος, με τις διατάξεις του ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία Κοινοτική Οδηγία του 2009 σχετικά με τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες, όπως αυτή μεταγενέστερα τροποποιήθηκε.

Οι νέες διατάξεις αποτελούν ένα συνοπτικό, συνεκτικό και εναρμονισμένο νομικό κείμενο το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηματοπιστωτικών αγορών και καθιστά αποτελεσματικότερη και πιο ομοιόμορφη την προστασία των μεριδιούχων, ενώ παράλληλα διευκολύνεται η άρση περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία των μεριδίων των ΟΣΕΚΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπό αυστηρούς βέβαια κανόνες εποπτείας που θα είναι κοινοί σε όλα τα κράτη-μέλη, κανόνες εποπτείας που αφορούν την άδεια λειτουργίας, τον έλεγχο, τη δομή, τη δραστηριότητα, αλλά και τις πληροφορίες που απαιτείται να δημοσιεύουν για την ενημέρωση του επενδυτικού κοινού.

Στο δεύτερο μέρος σε αυτό, σκοπός είναι να ενσωματώσουμε άλλη οδηγία η οποία βελτιώνει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς με τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου αποτελεσματικής και συνεπούς προληπτικής ρύθμισης και εποπτείας, προστασίας των καταθετών, των επενδυτών και των δικαιούχων και ως εκ τούτου νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η προστασία της ακεραιότητας, της αποδοτικότητας, της εύρυθμης λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών, η διατήρηση της σταθερότητας και της βιωσιμότητας του τραπεζικού συστήματος, η διαφύλαξη της πραγματικής οικονομίας, η προστασία των δημοσίων οικονομικών, η ενίσχυση της διεθνούς εποπτικής συνεργασίας.

Στο τρίτο μέρος ενσωματώνονται και τροποποιούνται διατάξεις προηγούμενων οδηγιών με στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Έτσι εισάγονται αλλαγές που σχετίζονται μεταξύ άλλων –μίλησαν οι εισηγητές γι’ αυτό- με τον τρόπο υπολογισμού του συνολικού τιμήματος και του μέγιστου ορίου των προσφορών κινητών αξιών, τη διεύρυνση του ορισμού των ειδικών επενδυτών στους επαγγελματίες πελάτες, τις περιπτώσεις για τις οποίες δεν ισχύει η υποχρέωση δημοσίευσης ενημερωτικού δελτίου, το πλαίσιο κατάρτισης ενημερωτικών δελτίων και μια σειρά από άλλες ρυθμίσεις και διατάξεις.

Το κρίσιμο σημείο είναι να δούμε ποια είναι η ωφέλεια αυτών. Αυτές οι αλλαγές αντιμετωπίζουν ασάφειες και βελτιώνουν την πρακτική εφαρμογή του ρυθμιστικού για τα ενημερωτικά δελτία πλαισίου, αυξάνουν την ασφάλεια δικαίου και επιτυγχάνουν τη μείωση του διοικητικού κόστους των εταιρειών κατά την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές κινητών αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς όμως να διακυβεύεται η προστασία των επενδυτών.

Ενδεικτικά, η διευκρίνιση ότι ο τρόπος υπολογισμού των μέγιστων ποσών ορισμένων προσφορών κινητών αξιών που ρυθμίζονται στο νόμο, υπολογίζεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ενισχύσει αναμφίβολα την αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και την ορθή εφαρμογή του από τα υπόχρεα πρόσωπα.

Να πούμε άλλο ένα; Η αναπροσαρμογή προς τα επάνω των ορίων των εξαιρέσεων από την υποχρέωση κατάρτισης ενημερωτικού δελτίου θα διευκολύνει τις μικρού μεγέθους επιχειρήσεις να αντλήσουν κεφάλαια από το επενδυτικό κοινό.

Και κάτι ακόμα. Η εισαγωγή του λεγόμενου αναλογικού καθεστώτος γνωστοποίησης όπου ανάλογα με τις δραστηριότητες, το μέγεθος και την κεφαλαιοποίηση των επιχειρήσεων προβλέπεται η χρήση προσαρμοσμένων στα χαρακτηριστικά αυτά προτύπων κατάρτισης ενημερωτικού δελτίου, θα μειώσει τα διοικητικά βάρη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων με χαμηλή, μειωμένη χρηματιστηριακή αξία κατά την προσφορά κινητών αξιών τους στο κοινό, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό στην παρούσα οικονομική συγκυρία.

Θέλω να πω κάτι ακόμη. Η πρόβλεψη συγκεκριμένου πλαισίου κατάρτισης του περιληπτικού σημειώματος για τα ενημερωτικά δελτία καθιστά αυτό το σημείωμα πιο αποτελεσματικό στην παροχή των κατάλληλων πληροφοριών προς τους επενδυτές για τα χαρακτηριστικά των κινητών αξιών και των εκδοτών που τα προσφέρουν και συμβάλλει περαιτέρω στην ορθή αξιολόγηση των επενδύσεων.

Στο τέταρτο μέρος επιδιώκεται να καλυφθεί η αναγκαιότητα ώστε η Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία να καταστεί λειτουργικός θεσμός στην ελληνική έννομη τάξη και να διευκολυνθεί η δημιουργική συνεταιριστική συνεργασία μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων που διαμένουν ή έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή έχουν συσταθεί σύμφωνα με το Δίκαιο διαφορετικών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πέμπτο μέρος τίθενται οι αναγκαίες ρυθμίσεις για την εφαρμογή των κανονισμών σχετικά με την προστασία του ευρώ.

Τέλος, στο έκτο μέρος εναρμονίζονται επιμέρους διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας με διατάξεις του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προέρχονται από τροποποιήσεις των υφιστάμενων διατάξεων ή από υποχρεώσεις συμμόρφωσης αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε αποφάσεις της Ευρωπαϊκή Επιτροπής.

Πιο αναλυτικά επί των άρθρων θα τοποθετηθώ αύριο.

Ευχαριστώ πολύ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά την Κύρωση Πρωτοκόλλων Φορολογικής Συνεργασίας με το Βέλγιο και την Ελβετία

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, καμία συγκάλυψη. Μεταξύ της Ελλάδας και της Ελβετίας είναι σε ισχύ από 16-6-1983 Σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης του εισοδήματος που κυρώθηκε, όπως πολύ σωστά είπατε πολλοί από εσάς, με το Ν. 1502/1984. Μεταγενέστερα αναθεωρήθηκε με το πρωτόκολλο που υπεγράφη στις 4 Νοεμβρίου του 2010.

Οι διατάξεις που αναθεωρήθηκαν τι αφορούσαν; Αφορούσαν τα μερίσματα, αφορούσαν τους τόκους, την ωφέλεια από κεφάλαιο, τη μέθοδο για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας, τη διαδικασία αμοιβαίου διακανονισμού αλλά και την ανταλλαγή πληροφοριών.

Ερωτηθήκαμε αν ενεργοποιήθηκε. Πράγματι. Το πρωτόκολλο της αναθεώρησης τέθηκε σε εφαρμογή, ενεργοποιήθηκε από 1-1-2012. Ειδικότερα η αναθεωρημένη διάταξη για την ανταλλαγή πληροφοριών περιέχει νέα ρήτρα για την ανταλλαγή πληροφοριών σύμφωνα με το πρότυπο σύμβασης του ΟΟΣΑ, η οποία επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την άρση του τραπεζικού απορρήτου.

Ειδικότερα η ανταλλαγή πληροφοριών προϋποθέτει την εξάντληση των πηγών πληροφόρησης στο αιτούν κράτος, τη μη ύπαρξη αιτήματος απλώς για λόγους αλίευσης αποδείξεων και τέλος την παροχή συγκεκριμένων πληροφοριών εκ μέρους του αιτούντος κράτους που πλαισιώνουν το αίτημα και διευκολύνουν την ταυτοποίηση του φορολογούμενου.

Σε σύντομο χρονικό διάστημα η Ελβετία επανήλθε, καθώς το κείμενο του πρωτοκόλλου περιέχει ορισμένα σημεία που εκρίθη ότι χρήζουν περαιτέρω διευκρίνισης. Ειδικότερα η συμφωνία αυτή προβλέπει μέτρα ισοδύναμα με τα θεσπιζόμενα σε σχετική οδηγία του 2003/48 του Συμβουλίου για τη φορολόγηση των υπό μορφή τόκων εισοδήματος από αποταμιεύσεις.

Έτσι, η Ελβετική Συνομοσπονδία εκλήθη να υπογράψει πρόσθετα πρωτόκολλα που εξειδικεύουν ή αποσαφηνίζουν αυτές τις εκφράσεις με όσα κράτη μέλη έχουν ήδη υπογράψει πρωτόκολλα αναθεώρησης των συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας αναφορικά με τους φόρους εισοδήματος.

Η διαπραγμάτευση για το πρόσθετο αυτό πρωτόκολλο έγινε μέσω ανταλλαγής μηνυμάτων ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, καθώς πρόκειται απλώς για διευκρινίσεις επί του ήδη τεθέντος σε εφαρμογή πρωτοκόλλου. Και πιο συγκεκριμένα, ουσιαστικά το πρόσθετο πρωτόκολλο που συζητείται σήμερα αφορά σε διευκρίνιση κάποιων εκφράσεων του άρθρου 25 περί ανταλλαγής πληροφοριών. Το πρόσθετο αυτό πρωτόκολλο πρέπει να κυρωθεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο και να γίνει νόμος του κράτους πριν από το τέλος της χρονιάς.

Κατά τα λοιπά, σε προβληματισμούς που ετέθησαν από συναδέλφους, με βάση και με αφορμή συμφωνίες με ελβετικές αρχές ο αρμόδιος Υφυπουργός θα τοποθετηθεί σε σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία όταν αυτή προκληθεί ανάλογα με την πορεία των επαφών και των διαπραγματεύσεων.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 11ο Ετήσιο Συνέδριο Συνδέσμου Επιστημόνων Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής Ελλάδος

Κυρίες και Κύριοι,
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Προεδρείο του Συνδέσμου Επιστημόνων Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής Ελλάδος, για να την πρόσκληση που μου απηύθυνε να παραστώ στην έναρξη των Εργασιών του 11ου Συνεδρίου του Συνδέσμου.
Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή να βρίσκομαι κοντά σας, σε ένα Συνέδριο που έχει καταστεί θεσμός για κάθε Πανεπιστημιακό που δραστηριοποιείται στο πεδίο της Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, και στο οποίο έχω αναπτύξει, κατά τα προηγούμενα χρόνια, μέρος της ερευνητικής μου δραστηριότητας.
Πρόκειται για ένα Συνέδριο στο οποίο, κάθε χρόνο, παρουσιάζονται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες μελέτες και προσεγγίσεις τόσο για θέματα που άπτονται του πεδίου της Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, όσο και για ζητήματα που αφορούν την οικονομία γενικότερα.
Ελληνική οικονομία που βρίσκεται, σήμερα, σε μια κρίσιμη καμπή.
Αλλά και σε ένα νέο, καλύτερο, σημείο αφετηρίας ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων και διατηρήσιμης ανάπτυξης.
Αδυναμίες χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς.
Υστερήσεις γνωστές σε όλους μας, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Είναι κοινά αποδεκτό, συνεπώς, ότι η εθνική μας οικονομία, για μεγάλο χρονικό διάστημα, λειτουργούσε, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.
Και οι συνθήκες αυτές, όπως ήταν αναμενόμενο, επιδεινώθηκαν με το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη, «πυροδοτώντας» τα υπαρκτά στη χώρα μας, και ήδη υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.
Στη συνέχεια ακολούθησε, όπως γνωρίζετε, η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της Ελλάδας στο Μηχανισμό Στήριξης, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό περιβάλλον στην άσκηση οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.
Ένα εγχώριο και διεθνές περιβάλλον ιδιαίτερα πιεστικό, με βασικά χαρακτηριστικά:
1ον. Τάση αυστηρής, συσταλτικής, δημοσιονομικής πολιτικής στα περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.
Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα σε Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Κύπρο.
2ον. Πρωτόγνωρο εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι γεγονός ότι οι πολίτες έχουν υποβληθεί, τα τελευταία χρόνια, σε τεράστιες θυσίες.
Θυσίες που προσεγγίζουν τα 50 δισ. ευρώ την τελευταία τριετία.
Και μαζί με τις παρεμβάσεις για την προσεχή διετία διαμορφώνονται στο 30% του ΑΕΠ σε μία πενταετία.
Δυστυχώς, όμως, το μέχρι σήμερα δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» συνεισφοράς τους.
3ον. Συνεχείς και μεγάλες αποκλίσεις των εκτιμήσεων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.
Πρόκειται για αποκλίσεις που αποτυπώνουν τόσο τις αστοχίες του Προγράμματος, όσο και τη μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης στην πραγματική οικονομία.
Και που οδηγούν στην αλλαγή των δεδομένων και των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.
Η αλλαγή αυτή επηρέασε, όπως ήταν αναμενόμενο, την κατανομή και το ύψος των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής των επομένων ετών.
Κάνοντάς την, για ακόμη μία φορά, «βαρύτερη» και εμπροσθοβαρή.
Τα περιθώρια δε άμεσης αλλαγής της «συνταγής» που εφαρμόζεται από την αρχή του Προγράμματος αποδεικνύονται ασφυκτικά.
4ον. Έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.
Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.
Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.
Σίγουρα, βέβαια, μέρος της αύξησης του ελλείμματος αξιοπιστίας αποδίδεται και στις αστοχίες στις προβλέψεις και στις εκτιμήσεις του Προγράμματος.
Γι’ αυτό και η επικαιροποίησή του επιδιώκει να πείσει για την αποτελεσματικότητά του, αλλά και η Κυβέρνηση για την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει ένα αξιόπιστο Πρόγραμμα.
Γιατί μόνο μια χώρα αξιόπιστη μπορεί να σταθεί απέναντι στους εταίρους της και να αξιώσει καλύτερη μεταχείριση.
Γι’ αυτό και η συνεπής προς τις δεσμεύσεις της χώρας στάση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης, έπαυσε να προσφέρει άλλοθι για την αδυναμία των εταίρων να δώσουν οριστική λύση στο πρόβλημα της βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους.
5ον. Οριακή κατάσταση στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους.
Το «πάγωμα» των προγραμματισμένων χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης από τον Ιούνιο συνέβαλε στη διαμόρφωση συνθηκών «ασφυξίας» στα δημόσια οικονομικά και στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.
Είναι αλήθεια ότι, κατά το 2ο εξάμηνο του έτους, επελέγη μια ιδιαίτερα προσεκτική, μια λελογισμένη, μια σφικτή δημοσιονομική διαχείριση.
Με αυτή τη διαχείριση των αποθεμάτων που κάνουμε, δημιουργήσαμε ένα πρόσθετο για την Ελληνική οικονομία «χώρο αναπνοής».
6ον. Αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας.
Η πριν από ένα μήνα, επί το δυσμενέστερο, αναθεώρηση από την ΕΛΣΤΑΤ των εκτιμήσεων του ΑΕΠ για προηγούμενες χρονιές – ειδικά για το 2010 – συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Αυτή και μόνο η αναθεώρηση, η οποία έγινε μετά την τελευταία έκθεση των εταίρων για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, αύξησε, μέχρι σήμερα,  το λόγο του χρέους ως προς το ΑΕΠ κατά 9 περίπου ποσοστιαίες μονάδες.
Ανατρέποντας τις πρόσφατες εκτιμήσεις των εταίρων και αναδεικνύοντας τη σημασία της οικονομικής μεγέθυνσης στη μεταβολή του δείκτη.
Κυρίες και Κύριοι,
Υπό αυτές τις μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες στρεβλώσεις, τους περιορισμούς, τις υστερήσεις και τη χρονική στενότητα η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης έθεσε ως πρωταρχικούς στόχους:

  • Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης.
  • Την αποκατάσταση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας.
  • Την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
  • Την πιστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού, με στόχο την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων από του χρόνου.
  • Την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές αποφάσεις, προϊόν επίπονων διαβουλεύσεων, πολιτικών συμβιβασμών και αμοιβαίων υποχωρήσεων σε ένα σύνθετο πρόβλημα με αρκετούς περιορισμούς, δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε τους στόχους μας. Και με τις χθεσινές ανακοινώσεις ακόμη κοντύτερα. Και τα «σύννεφα» αβεβαιότητας περιορίζονται…
Συγκεκριμένα:
1ον. Αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ, με τους Ευρωπαίους εταίρους μας να δεσμεύονται ρητά ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.
Με λίγα λόγια, αγοράσαμε, όπως έχει αναφερθεί, «ασφάλειες» για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε μέρος της συνολικής λύσης.
2ον. Εγκρίθηκε η αποδέσμευση δόσης του Προγράμματος ύψους 52,3 δισ. ευρώ (49,1 δισ. ευρώ από την Ευρώπη).
Εκ των οποίων τα 34,3 δισ. ευρώ εκταμιεύονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Πρόκειται για την πρώτη ανάσα έπειτα από ένα εξάμηνο «ξηρασίας», στη διάρκεια του οποίου είχε διακοπεί η χρηματοδότηση από την Τρόικα και το κράτος χρηματοδοτούσε τις ανάγκες του με την έκδοση εντόκων γραμματίων.
Και από τα οποία 16 δισ. ευρώ θα πάνε για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, 11,3 δισ. ευρώ για την επαναγορά χρέους και 7 δισ. ευρώ για τον Προϋπολογισμό και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Πρόκειται για δόση που υπερβαίνει το σύνολο των υπόλοιπων χρηματοδοτικών ροών του Προγράμματος μέχρι το τέλος του.
Δόση που αντιστοιχεί περίπου στο 27% του ΑΕΠ της χώρας και είναι μεγαλύτερη από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 153 χωρών παγκοσμίως, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και 7 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.
Αποπληρωμή που πρέπει να γίνει γρήγορα, απλά, με διαφάνεια, διασφαλίζοντας ότι δεν θα δημιουργηθεί μια «νέα γενιά» ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Και προς αυτή την κατεύθυνση, η Κυβέρνηση έχει εκπονήσει και εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.
3ον. Ενισχύθηκε το «κεφάλαιο αξιοπιστίας» της χώρας, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.
Αναγνωρίσθηκε η προσπάθεια της Ελληνικής κοινωνίας, μέσα από τις αιματηρές θυσίες της, για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων.
Η Κυβέρνηση λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των 72 προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το 1ο εξάμηνο του έτους.
Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι.
Και εδώ απαιτείται από όλους, αλλά κυρίως από την Ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.
4ον. Εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016.
Χωρίς την επιμήκυνση, τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισ. ευρώ την προσεχή διετία.
Έναντι 13,5 δισ. ευρώ που τελικά ελήφθησαν.
5ον. Ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, και δρομολογήθηκαν, υπό προϋποθέσεις, νέες παρεμβάσεις.
Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού, την ίδια στιγμή που κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, με πολύ υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση, δανείζονται αυτή τη στιγμή από τις αγορές με σημαντικά υψηλότερα επιτόκια.
Πιο συγκεκριμένα, πρόσφατα συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει μια οργανωμένη και συμφωνημένη επαναγορά του Ελληνικού χρέους.
Και αυτή η διαδικασία επαναγοράς ολοκληρώθηκε με επιτυχία.
Το συνολικό ύψος των προσφορών ομολόγων ανήλθε στα 31,8 δισ. ευρώ, με το κόστος της επαναγοράς να ανέρχεται στα 11,3 δισ. ευρώ.
Γενικότερα, με την υιοθέτηση αυτού του πακέτου των μέτρων, το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, λίγο χαμηλότερα από το 110% του ΑΕΠ το 2022 και στο 85,2% του ΑΕΠ το 2030.
Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020.
Και αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια θα μειωθούν σημαντικά και οι δημόσιες δαπάνες και οι ανάγκες μας για τόκους και χρεολύσια.
Επιπρόσθετα, έχει καταγραφεί η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου, τόσο από την πλευρά του αριθμητή (μείωση επιτοκίων δανειακής σύμβασης) όσο και του παρανομαστή (εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ).
Και προς την κατεύθυνση αυτή, της επίτευξης το ταχύτερο δυνατόν πρωτογενών πλεονασμάτων, εργαζόμαστε μεθοδικά.
Εργαζόμαστε με προσήλωση, αλλά και επιμονή, για την επίτευξη του στόχου, καθώς θα μας επιτρέψει, προοπτικά, βελτιωτικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης, μέσω της προοδευτικής μείωσης των φορολογικών συντελεστών, εφόσον τα έσοδα βελτιωθούν, αλλά και της διάθεσης των επιπλέον πόρων που θα εξοικονομηθούν σε μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και σε πολιτικές για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Κυρίες και Κύριοι,
Επί της ουσίας, έχουμε καταφέρει, με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών, να κρατήσουμε όρθια την Ελλάδα σε μία Ευρώπη που, επί του παρόντος, χαρακτηρίζεται από ασυμμετρία, διστακτικότατα, αστάθεια και δυσκαμψία.
Μία Ευρώπη που αντιδρά στις εξελίξεις με σταδιακές προσαρμογές και όχι με ριζικές λύσεις. Αλλά που χθες επέδειξε πραγματική κοινοτική αλληλεγγύη.
Έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε βαθμούς ελευθερίας και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κλίματος και για την ανάκαμψη της οικονομίας, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης.
Με αίσθηση δικαίου και ασφάλειας.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ήδη εμφανίζονται ορισμένα θετικά δείγματα γραφής.
Ορισμένες ενδείξεις που δίνουν μια εικόνα ανατροπής της αίσθησης του νομοτελειακού αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.
Που επιτρέπουν τη διαμόρφωση θετικών προσδοκιών.
Ενδεικτικά και κωδικοποιημένα αναφέρω:

  • Την ικανοποιητική εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012, παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση, καθώς το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους το πρωτογενές έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού διαμορφώθηκε στα 1,5 δισ. ευρώ, από 6 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011.
  • Το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα του 2012, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 0,9% του ΑΕΠ, ενώ, σύμφωνα με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χώρα θα έχει μειώσει το διαρθρωτικό της έλλειμμα κατά 13,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την τριετία 2009-2012, έναντι στόχου για μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2009-2014.
  • Το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους μειώθηκε σημαντικά, καθώς κατά την πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου το επιτόκιο (4,38%) ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010.
  • Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Οκτώβριο του 2009, παρά τις υπαρκτές στρεβλώσεις των αγορών.
  • Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.
    • Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώθηκε και η σχετική κατάταξη της χώρας, στις διεθνείς μελέτες, βελτιώθηκε.
    • Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε και ήταν πλεονασματικό τους 2 τελευταίους μήνες που αφορούν σε πιο πρόσφατα στοιχεία, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο (το έλλειμμα του εφετινού εννεαμήνου ήταν 3,5 δισ. ευρώ, έναντι 14,7 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο).
    • Η σημαντική βελτίωση του οικονομικού περιβάλλοντος της χώρας, το οποίο βρέθηκε το Νοέμβριο του 2012 στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 μηνών, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι η διαφορά σε σχέση με την Ευρωζώνη είναι η μικρότερη από τον Οκτώβριο του 2009.
    • Η σταδιακή επιστροφή καταθέσεων, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται για την κάλυψη φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
    • Η δημιουργία νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων με μεγέθη ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του εθνικού αλλά και του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Κυρίες και Κύριοι,
Σε καμία περίπτωση δεν τα αναφέρω αυτά για να θριαμβολογήσω.
Τα αναφέρω, απλώς, για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά και τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.
Αλλά και τα επικαλούμαι ως κίνητρο για την εντατικοποίηση της προσπάθειας.
Μιας μεγάλης προσπάθειας, κατά την οποία οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται, απαιτείται θα έλεγα, υπομονή και επιμονή.
Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.
Μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε ένα ανηφορικό τούνελ.
Αλλά η χώρα από χθες κέρδισε μια ευκαιρία, μια μεγάλη ευκαιρία να σταθεί στα πόδια της και να βγει από την κρίση.
Κατά την πεποίθησή μας, η ορθή Εθνική επιλογή είναι να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, επιταχύνοντας, ώστε να βγούμε το ταχύτερο δυνατόν από αυτό το τούνελ.
Και θα προχωρήσουμε, εφαρμόζοντας ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για την έξοδο από την κρίση, το οποίο θα εδράζεται στη σύζευξη της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της οικονομίας, επιτυγχάνοντας τόσο την αμφίπλευρη και βιώσιμη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, όσο και τον τερματισμό της καθοδικής πορείας της οικονομίας.
Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και στις θυσίες των πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε με συλλογικότητα, ενότητα, έλλογη συμπεριφορά, σχέδιο, αισιοδοξία, διορατικότητα και σκληρή δουλειά.
Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου.
Το περιεχόμενο των εισηγήσεων και η ποιότητα των ομιλητών – πολλοί από τους οποίους είναι Συνάδελφοι – τη διασφαλίζει.
Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα κατά συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης του Βουλευτή Θ. Κωνσταντινίδη σχετικά με το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης και τον ΟΑΣΘ

Πρωτολογία

Κύριε Συνάδελφε,

Αρχικά, όσον αφορά το θέμα του ΚΤΕΛ, γνωρίζετε ότι με την οικονομική συμφωνία που συνάφθηκε στις 8 Απριλίου 2010 και κυρώθηκε με το Ν. 3897/2010 μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του ΟΑΣΘ, του Συνεταιρισμού Εργαζομένων Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης και του ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, το τελευταίο ανέλαβε τη υποχρέωση εξυπηρέτησης των Δήμων της επαρχίας Λαγκαδά, Δήμων που βρίσκονται εκτός της αστικής περιοχής που δραστηριοποιείται ο ΟΑΣΘ.

Η καθορισθείσα στο νόμο αποζημίωση για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής ανέρχεται τουλάχιστον σε 950.000 ευρώ.

Πράγματι, το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, σε ανακοίνωσή του, ανέφερε την πρόθεση διακοπής της εκτέλεσης συγκοινωνίας στο Νομό από τις 26 Νοεμβρίου.

Στο σημείο αυτό, ωστόσο, θα πρέπει να σας τονίσω ότι την ευθύνη για το σχεδιασμό των δημοσίων αστικών συγκοινωνιών στο σύνολο της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, όπως και την εποπτεία του ΟΑΣΘ, έχει το Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης.

Εποπτεία και ευθύνη που επιτυγχάνεται σε συνεργασία με το Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης και το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης.

Έτσι, σύμφωνα με το υπ’ αριθμόν 1778 έγγραφο της 29ης Νοεμβρίου του Συμβουλίου προς το Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων μας γνωστοποιήθηκε ότι το Συμβούλιο ήρθε σε άμεση επαφή με το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης και συμφωνήθηκε άμεση συνάντηση του Συμβουλίου, του ΟΑΣΘ και του ΚΤΕΛ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης, για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Αποτέλεσμα ήταν η συγκοινωνία του ΚΤΕΛ να μη διακοπεί, εξυπηρετώντας τους πολίτες του Νομού.

Κύριε Συνάδελφε,

Σίγουρα, το ζήτημα του ΟΑΣΘ χρήζει περισσότερης και εκτενέστερης ανάλυσης, λόγω και του μεγάλου οικονομικού μεγέθους του.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η εγγεγραμμένη πίστωση στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2012 για τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΚΑΕ 2583) ανήλθε στο ύψος των 442 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά τον ΟΑΣΘ, κατ’ εφαρμογή των σχετικών διατάξεων καθορίζονται με Κοινή Υπουργική Απόφαση οι συμβατικές δαπάνες λειτουργίας και υπολογίζεται το κόμιστρο.

Η αντισταθμιστική καταβολή προκύπτει από τη διαφορά των συμβατικών δαπανών που αναγνωρίζονται από το Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα πάντα με την οικονομική συμφωνία, μείον τα συμβατικά έσοδα όπως αυτά καταβάλλονται στον ΟΑΣΘ.

Για το 2012, η αντισταθμιστική καταβολή προς τον ΟΑΣΘ καθορίστηκε στο ποσό των 96 εκατ. ευρώ, το οποίο έχει καταβληθεί ολόκληρο.

Μάλιστα σήμερα καταβλήθηκε και η τελευταία δόση των 1,5 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, έχουν προκύψει κάποιες εκκρεμότητες τις οποίες θα σας αναπτύξω στη δευτερολογία μου.

Δευτερολογία

Κύριε Συνάδελφε,

Η ευαισθησία για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των πολιτών και για τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους δεν θεωρώ ότι είναι προνόμιο κανενός.

Αντιθέτως, πιστεύω ότι πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα κάθε πολιτικής μας για τη διευθέτηση των όποιων εκκρεμοτήτων.

Εκκρεμότητες που υπάρχουν και στην περίπτωση του ΟΑΣΘ.

Ο ΟΑΣΘ, σύμφωνα με την οικονομική σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του Οργανισμού, για την άρση κάθε διαφωνίας επί της εφαρμογής της οικονομικής συμφωνίας είχε τη δυνατότητα να προσφύγει σε τριμελές Διαιτητικό Δικαστήριο.

Να κάνει, δηλαδή, χρήση του Άρθρου 12 της από 30 Απριλίου του 2001 οικονομικής συμφωνίας που κυρώθηκε με το Ν.2898/2001.

Έτσι και έκανε ο ΟΑΣΘ σε δύο περιπτώσεις.

Στην πρώτη περίπτωση, με την υπ’ αριθμόν 22/2011 διαιτητική απόφαση επιδικάστηκε υπέρ του ΟΑΣΘ ποσό 23,4 εκατ. ευρώ.

Ο Οργανισμός έχει ήδη εισπράξει μέχρι σήμερα συνολικό ποσό 17,9 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 12,4 εκατ. ευρώ το 2011 και 5,5 εκατ. ευρώ το 2012.

Απέμεναν δηλαδή προς καταβολή άλλα 5,5 εκατ. ευρώ, τα οποία σύμφωνα με τον προγραμματισμό έπρεπε να καταβληθούν εντός του περασμένου Οκτωβρίου.

Ωστόσο, το «πάγωμα» των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης και η πίεση που επέφερε στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους δεν επέτρεψε την καταβολή της δόσης τον Οκτώβριο.

Ωστόσο, η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του δεύτερου εξαμήνου του έτους μας επιτρέπει πλέον να ανταποκριθούμε σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις.

Έτσι, το ποσό των 5,5 εκατ. ευρώ θα καταβληθεί στον ΟΑΣΘ μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

Και με τη δόση αυτή το συνολικό ποσό της κρατικής επιχορήγησης στον ΟΑΣΘ για το 2012 θα φτάσει τα 107 εκατ. ευρώ.

Στην δεύτερη περίπτωση, με την υπ’ αριθμόν 28/2012 διαιτητική απόφαση επιδικάστηκε υπέρ του ΟΑΣΘ ποσό περίπου 30 εκατ. ευρώ, το οποίο θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό.

Και ειδικότερα το αποθεματικό του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς δεν υπάρχει κάποια σχετική πρόβλεψη για τη χορήγηση του ποσού αυτού.

Το Ελληνικό Δημόσιο, συνεπώς, ασκώντας το νόμιμο δικαίωμά του, έχει υποβάλει μέσω του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους αίτηση ακύρωσης και αίτηση αναστολής εκτέλεσης της εν λόγω Διαιτητικής Απόφασης.

Και αυτό, διότι υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι εθνικού συμφέροντος και σημασίας που σχετίζονται τόσο με την ευρύτερη κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας, όσο και με τις δημοσιονομικές συνθήκες που επικρατούν.

Πρόκειται για λόγους που επιβάλλουν σε κάθε διάσταση της δημόσιας δραστηριότητας να εδραιωθεί η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία ώστε να καταφέρει η χώρα να σταθεί στα πόδια της, με τις δικές της δυνάμεις.

Αναλογιστείτε ότι μια ενδεχόμενη αποδοχή της εν λόγω απόφασης θα οδηγούσε την αντισταθμιστική καταβολή προς τον ΟΑΣΘ για το 2012 στα 126 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 6% σε σχέση με το 2011 (119 εκατ. ευρώ) και 10% σε σχέση με το 2010 (114 εκατ. ευρώ).

Αν συνυπολογίζουμε και τα 11 εκατ. ευρώ της προηγούμενης διαιτητικής απόφασης που θα καταβληθούν συνολικά το 2012, το ποσό ανέρχεται στα 137 εκατ. ευρώ.

Θα ξεπερνούσε κατά πολύ και τα επίπεδα του 2009 (129 εκατ. ευρώ).

Συνεπώς, τα τελευταία έτη ο ΟΑΣΘ λαμβάνει συνεχώς αυξανόμενη αντισταθμιστική καταβολή παρέχοντας, επί της ουσίας, το ίδιο συγκοινωνιακό έργο, ενώ δεν αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία στην κατεύθυνση μείωσης ή εξοικονόμησης των δαπανών του.

Αντίθετα, όπως προκύπτει από σχετική αλληλογραφία μεταξύ των Διευθύνσεων του Οργανισμού, σχεδιάζει να αυξήσει τα έξοδά του αφού προχώρησε σε προσλήψεις το 2012 (43 εργαζόμενοι), σχεδιάζει νέες προσλήψεις προσωπικού το 2013 (70 εργαζόμενοι) και αύξηση των μισθών για το 2013 κατά 1,5% (1%+ΔΤΚ).

Κύριε Συνάδελφε,

Καταλαβαίνετε, συνεπώς, ότι αυτή η εικόνα δημοσιονομικής διαχείρισης δεν συνάδει με τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας μας, αλλά και το αίσθημα δικαίου αναφορικά με την κατανομή των βαρών της προσαρμογής.

Θα πρέπει όλοι να συμμετέχουμε σε αυτή.

Δεν υπάρχουν περιθώρια παρεκκλίσεων από κανέναν φορέα, καθώς όλοι πρέπει να κάνουν κτήμα τους τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση που θα βγάλει τη χώρα από τα αδιέξοδα.

Άλλωστε, έχει θεσμοθετηθεί πρόσφατα σχετικό πλαίσιο κανόνων, διαδικασιών και αυτόματων μηχανισμών για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Και όπου απαιτείται θα ληφθούν συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα διορθώνουν τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι που έχουμε θέσει πρέπει να επιτευχθούν.

Και θα επιτευχθούν ώστε να σταθούμε και πάλι στα πόδια μας.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 23ο Ετήσιο Συνέδριο του Αμερικανo-Ελληνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου – “The Greek Economy: State Reform—The Cornerstone for Investment and Development”

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και τον Πρόεδρό του για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να παραστώ στο καθιερωμένο, θεσμός πλέον, Συνέδριο του Επιμελητηρίου και να καταθέσω ορισμένες σκέψεις, κωδικοποιημένα, για τις τρέχουσες εξελίξεις στην Ελληνική οικονομία.

Εξελίξεις σημαντικές, καθοριστικές για την πορεία της.

Καθώς αυτή βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή.

Στο μεταίχμιο μιας μακράς πορείας.

Αλλά και σε ένα νέο, καλύτερο, σημείο αφετηρίας ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων και βιώσιμης, διατηρήσιμης, ανάπτυξης.

Αδυναμίες χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς.

Υστερήσεις γνωστές σε όλους μας, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημοσίων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Συμπερασματικά, η Ελληνική οικονομία λειτουργούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Συνθήκες που επιδεινώθηκαν καθοριστικά μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη, «πυροδοτώντας» τα υπαρκτά, και ήδη υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Όπως είναι γνωστό, αυτή την επιδείνωση των συνθηκών ακολούθησε η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της χώρας μας στο Μηχανισμό Στήριξης.

Προσφυγή η οποία δημιούργησε ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό περιβάλλον στην άσκηση οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Περιβάλλον το οποίο, εκτός των άλλων, έχει και τα εξής χαρακτηριστικά:

1ον. Τάση αυστηρής, συσταλτικής, δημοσιονομικής πολιτικής στα περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα σε Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Κύπρο.

2ον. Πρωτόγνωρο εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι γεγονός ότι οι πολίτες έχουν υποβληθεί, τα τελευταία χρόνια, σε τεράστιες θυσίες.

Θυσίες που προσεγγίζουν τα 50 δισ. ευρώ την τελευταία τριετία.

Και μαζί με τις παρεμβάσεις για την προσεχή διετία διαμορφώνονται στο 30% του ΑΕΠ σε μία πενταετία.

Δυστυχώς, όμως, το μέχρι σήμερα δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» συνεισφοράς τους.

3ον. Συνεχείς και μεγάλες αποκλίσεις των εκτιμήσεων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Πρόκειται για αποκλίσεις που αποτυπώνουν τόσο τις αστοχίες του Προγράμματος, όσο και τη μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης στην πραγματική οικονομία.

Και που οδηγούν στην αλλαγή των δεδομένων και των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Η αλλαγή αυτή επηρέασε, όπως ήταν αναμενόμενο, την κατανομή και το ύψος των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής των επομένων ετών.

Κάνοντάς την, για ακόμη μία φορά, «βαρύτερη» και εμπροσθοβαρή.

Τα περιθώρια δε άμεσης αλλαγής της «συνταγής» που εφαρμόζεται από την αρχή του Προγράμματος αποδεικνύονται ασφυκτικά.

4ον. Έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.

Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.

Σίγουρα, βέβαια, μέρος της αύξησης του ελλείμματος αξιοπιστίας αποδίδεται και στις αστοχίες στις προβλέψεις και στις εκτιμήσεις του Προγράμματος.

Γι’ αυτό και η επικαιροποίησή του επιδιώκει να πείσει για την αποτελεσματικότητά του, αλλά και η Κυβέρνηση για την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει ένα αξιόπιστο Πρόγραμμα.

Γιατί μόνο μια χώρα αξιόπιστη μπορεί να σταθεί απέναντι στους εταίρους της και να αξιώσει καλύτερη μεταχείριση.

Γι’ αυτό και η συνεπής προς τις δεσμεύσεις της χώρας στάση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης έπαυσε να προσφέρει άλλοθι για την αδυναμία των εταίρων να δώσουν οριστική λύση στο πρόβλημα της βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους.

5ον. Οριακή κατάσταση στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους.

Το «πάγωμα» των προγραμματισμένων χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης από τον Ιούνιο συνέβαλε στη διαμόρφωση συνθηκών «ασφυξίας» στα δημόσια οικονομικά και στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.

Είναι αλήθεια ότι, κατά το 2ο εξάμηνο του έτους, επελέγη μια ιδιαίτερα προσεκτική, μια λελογισμένη, μια σφικτή δημοσιονομική διαχείριση.

Με αυτή τη διαχείριση των αποθεμάτων που κάνουμε, δημιουργήσαμε ένα πρόσθετο για την Ελληνική οικονομία «χώρο αναπνοής».

6ον. Αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας.

Η πριν από 1 μήνα, επί το δυσμενέστερο, αναθεώρηση από την ΕΛΣΤΑΤ των εκτιμήσεων του ΑΕΠ για προηγούμενες χρονιές – ειδικά για το 2010 – συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτή και μόνο η αναθεώρηση, η οποία έγινε μετά την τελευταία έκθεση των εταίρων για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, αύξησε, μέχρι σήμερα,  το λόγο του χρέους ως προς το ΑΕΠ κατά 9 περίπου ποσοστιαίες μονάδες.

Ανατρέποντας τις πρόσφατες εκτιμήσεις των εταίρων και αναδεικνύοντας τη σημασία της οικονομικής μεγέθυνσης στη μεταβολή του δείκτη.

Κυρίες και Κύριοι,

Υπό αυτές τις μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες συνθήκες, τους περιορισμούς, τις υστερήσεις και τη χρονική στενότητα η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης έθεσε ως πρωταρχικούς στόχους:

  • Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης.
  • Την αποκατάσταση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας.
  • Την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
  • Την πιστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού με στόχο την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων από του χρόνου.
  • Την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές αποφάσεις, προϊόν επίπονων διαβουλεύσεων, πολιτικών συμβιβασμών και αμοιβαίων υποχωρήσεων σε ένα σύνθετο πρόβλημα με αρκετούς περιορισμούς, δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε τους στόχους μας.

Συγκεκριμένα:

1ον. Αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ.

Ενώ επαναλαμβάνεται η ρητή δέσμευση των Ευρωπαίων εταίρων να συνεχίσουν να στηρίζουν τη χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.

Με λίγα λόγια, αγοράσαμε, όπως έχει αναφερθεί, «ασφάλειες» για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε μέρος της συνολικής λύσης.

2ον. Εγκρίθηκε η αποδέσμευση δόσης του Προγράμματος ύψους 43,7 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για δόση ισοδύναμη με το σύνολο των υπόλοιπων χρηματοδοτικών ροών του Προγράμματος μέχρι το τέλος του.

Δόση που αντιστοιχεί περίπου στο 1/4 του ΑΕΠ της χώρας και είναι μεγαλύτερη από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 148 χωρών παγκοσμίως, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και 6 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Αποπληρωμή που πρέπει να γίνει γρήγορα, απλά, με διαφάνεια, διασφαλίζοντας ότι δεν θα δημιουργηθεί μια «νέα γενιά» ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Και προς αυτή την κατεύθυνση, η Κυβέρνηση ήδη εκπόνησε και παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.

Ένα σχέδιο που ανταποκρίνεται στο ρόλο του κράτους.

Κι αυτό γιατί το κράτος θα πρέπει να παρεμβαίνει και να μεριμνά για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς και την εξασφάλιση της μέγιστης δυνατής οικονομικής αποτελεσματικότητας. Την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου και τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Να αντανακλά δηλαδή τα αιτήματα της σύγχρονης και ελεύθερης κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα από τη μια πλευρά, και κοινωνική δικαιοσύνη από την άλλη, ο συνδυασμός των οποίων καταλήγει στην κοινωνική οικονομία της αγοράς. Βέβαια, το μείγμα αγοράς και κράτους μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τις περιστάσεις, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις της κοινωνίας, αλλά ορίζεται στον ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στις απόψεις περί ελάχιστου και μέγιστου κράτους και αυτή η σχέση μεταξύ κράτους και αγοράς καθορίζεται και από την ασκούμενη οικονομική πολιτική.

3ον. Ενισχύθηκε το «κεφάλαιο αξιοπιστίας» της χώρας. Τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.

Αναγνωρίσθηκε η προσπάθεια της ελληνικής κοινωνίας, μέσα από τις αιματηρές θυσίες της, για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων.

Η Κυβέρνηση λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των 72 προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το 1ο εξάμηνο του έτους.

Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι…

Και εδώ απαιτείται από όλους, αλλά κυρίως από την Ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.

4ον. Εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016.

Χωρίς την επιμήκυνση, τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισ. ευρώ την προσεχή διετία.

Έναντι 13,5 δισ. ευρώ που τελικά ελήφθησαν.

5ον. Ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, και δρομολογήθηκαν, υπό προϋποθέσεις, νέες παρεμβάσεις.

Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού.

Χώρες της Ευρωζώνης, με πολύ υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση, δανείζονται αυτή τη στιγμή από τις αγορές με σημαντικά υψηλότερα επιτόκια.

Πιο συγκεκριμένα, συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει, και ξεκίνησε σήμερα, με την ανακοίνωση των όρων της διαδικασίας μια οργανωμένη και συμφωνημένη αναδιάρθρωση του Ελληνικού χρέους.

Με την υιοθέτηση αυτού του πακέτου των μέτρων, γι’ αυτό και είναι σημαντικό να στεφθεί με επιτυχία το πρόγραμμα επαναγοράς Ελληνικού χρέους, αυτό εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, στο 110% το 2022 και στο 88,3% το 2030.

Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020.

Ενώ καταγράφεται και η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου, τόσο από την πλευρά του αριθμητή (μείωση επιτοκίων δανειακής σύμβασης) όσο και του παρανομαστή (εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ).

Πρωτογενή πλεονάσματα που θα προσδώσουν στη χώρα «δύναμη» ώστε να σταθεί στην Ευρωπαϊκή, και στην παγκόσμια, σκηνή με αξιοπρέπεια, προασπίζοντας τα συμφέροντά της.

Στην Κυβέρνηση εργαζόμαστε για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Η τακτική αυτή θα μας απελευθερώσει ζωτικό χώρο και θα επιτρέψει, προοπτικά, βελτιωτικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης, μέσω της προοδευτικής μείωσης των φορολογικών συντελεστών, εφόσον τα έσοδα βελτιωθούν, αλλά και της διάθεσης των επιπλέον πόρων που θα εξοικονομηθούν σε μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και σε πολιτικές για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Κυρίες και Κύριοι,

Συμπερασματικά, σε μια Ευρώπη, επί του παρόντος, ασύμμετρη, ασταθή και δύσκαμπτη, που αντιδρά στις εξελίξεις με σταδιακές προσαρμογές και όχι με ριζικές λύσεις, η χώρα, με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών της, κρατήθηκε όρθια.

Η απόφαση παρέχει στην Ελλάδα την ευκαιρία και τη δυνατότητα, μέσα από τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου, να επιτύχει την αναγκαία σύζευξη δημοσιονομικής προσαρμογής και πειθαρχίας και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης.

Με αίσθηση δικαίου και ασφάλειας.

Και προς αυτή την κατεύθυνση, εμφανίζονται ορισμένα θετικά δείγματα γραφής που δίνουν μια εικόνα ανατροπής της αίσθησης του αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.

Δείγματα που επιτρέπουν και αυτά, μαζί με τις αποφάσεις του Eurogroup, εφεξής, τη διαμόρφωση θετικών προσδοκιών για την Ελληνική οικονομία.

Ενδεικτικά:

  • Η ικανοποιητική εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012, παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση.
    • Σε επίπεδο Κεντρικής Κυβέρνησης, παρουσιάζεται πρωτογενές έλλειμμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ το πρώτο 10μηνο του έτους, έναντι πρωτογενούς ελλείμματος ύψους 5,9 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
    • Ενώ επιτυγχάνεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 0,9% του ΑΕΠ από εφέτος.
    • Και σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση που θα δημοσιευθεί, η χώρα θα έχει μειώσει το διαρθρωτικό της έλλειμμα κατά 13,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την τριετία 2009-2012, έναντι στόχου για μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2009-2014.
  • Η μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους.
    • Κατά την πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου το επιτόκιο (4,41%) ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010.
  • Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2009, παρά τις υπαρκτές στρεβλώσεις των αγορών.
  • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
    • Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώθηκε και η σχετική κατάταξη της χώρας βελτιώθηκε.
    • Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε, και ήταν πλεονασματικό τους 2 τελευταίους μήνες που έχουμε διαθέσιμα στοιχεία, Αύγουστο και Σεπτέμβριο (το έλλειμμα του εφετινού 9μηνου ήταν 3,5 δισ. ευρώ, έναντι 14,7 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή χρονιά).
  • Η σταδιακή επιστροφή καταθέσεων, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται για την κάλυψη φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
  • Η δημιουργία νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων με μεγέθη ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του εθνικού αλλά και του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Κυρίες και Κύριοι,

Τα αποτελέσματα αυτά δεν τα αναφέρω για να θριαμβολογήσω.

Τα αναφέρω για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά και τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.

Δεν επιτρέπεται όμως εφησυχασμός.

Βρισκόμαστε στο σημείο καμπής, κάνοντας βήματα σταθεροποίησης των δημόσιων οικονομικών.

Έχουμε πλήρη συνείδηση ότι τα βήματα αυτά περιλαμβάνουν επώδυνα μέτρα και διευρύνουν τις ήδη τεράστιες θυσίες των πολιτών.

Ενώ ενισχύουν και την κόπωση της προσαρμογής.

Όμως δεν είναι δυνατόν να τις αποφύγουμε.

Ο δρόμος που έχει διανυθεί είναι μακρύς.

Η αναγκαία προσπάθεια όμως που απαιτείται μεγάλη.

Οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται υπομονή και επιμονή.

Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.

Με άλλα λόγια, μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε ένα ανηφορικό τούνελ.

Κατά την πεποίθησή μας, η ορθή Εθνική επιλογή είναι να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, επιταχύνοντας, ώστε να βγούμε το ταχύτερο δυνατόν από αυτό.

Όπως πρόσφατα υποστήριξα και από το βήμα της Βουλής, κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού, δεν ωφελεί ούτε να αναλώνουμε εθνική ενέργεια ομφαλοσκοπώντας, ούτε να φλερτάρουμε με πισωγυρίσματα.

Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και στις θυσίες των πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε με συλλογικότητα, ενότητα, έλλογη συμπεριφορά, σχέδιο, αισιοδοξία, διορατικότητα και σκληρή δουλειά.

Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου.

Το περιεχόμενο των εισηγήσεων και η ποιότητα των ομιλητών τη διασφαλίζει.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα κατά τη συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης του Βουλευτή Ν. Μαριά – 22.11.2012

Κύριε Συνάδελφε,

Η Ελληνική Κυβέρνηση, και αυτό αποδεικνύεται σήμερα τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά, έχει καταβάλλει μεγάλη προσπάθεια τους τελευταίους μήνες ώστε να επαναφέρει το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής σε τροχιά υλοποίησης και να τηρήσει τις δεσμεύσεις που η χώρα, κατά το παρελθόν, έχει αναλάβει απέναντι στους εταίρους της.

Και αυτή η προσπάθεια, προσπάθεια μεθοδική και συστηματική, γίνεται σε ένα εξόχως πιεστικό στο εσωτερικό και ιδιαίτερα ρευστό και άκαμπτο στο εξωτερικό περιβάλλον.

Υπό στενούς χρονικούς περιορισμούς.

Και υπό εξαιρετικά περιορισμένους και συγκεκριμένους, λόγω κυρίως της χρόνιας αναξιοπιστίας της χώρας, βαθμούς ελευθερίας.

Οι στόχοι αυτής της προσπάθειας που είναι η συνέχιση και επικαιροποίηση, μέσω και της επιμήκυνσης, του  Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής και η αποκατάσταση των χρηματοδοτικών ροών προκειμένου να καλυφθούν οι ταμειακές ανάγκες της χώρας, να ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών και να διοχετευτεί ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, φαίνεται να επιτυγχάνονται.

Και οι μεγάλες και διευρυνόμενες θυσίες των Ελλήνων πολιτών να αναγνωρίζονται.

Ως προς τα συγκεκριμένα ερωτήματά σας.

Στο πρώτο ερώτημα, ως τις προαπαιτούμενες ενέργειες που έπρεπε να αναλάβει η χώρα ώστε να εκταμιευθεί η επόμενη δόση του δανείου:

Κύριε Συνάδελφε,

Όλες αυτές αναπτύσσονται μέσα στο Πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε πρόσφατα από την Ελληνική Βουλή, καταγράφονται στο Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής και παρουσιάζονται αναλυτικά στον Προϋπολογισμό του επόμενου οικονομικού έτους.

Ενώ, όπου απαιτείται ή προβλέπεται, αποτυπώνονται σε Πράξεις Νομοθετικού Περιεχομένου και σε Κοινές Υπουργικές Αποφάσεις.

Πολλές από αυτές τις προαπαιτούμενες ενέργειες αποτελούν συμβατικές υποχρεώσεις της χώρας από τον περασμένο Μάρτιο.

Αρκετές από αυτές λίμναζαν και θα έπρεπε από καιρό να είχαν εφαρμοστεί και χωρίς να μας τα επιβάλλει κάποιος δανειστής…

Μεταξύ άλλων στις προαπαιτούμενες ενέργειες περιλαμβάνονται οι δημοσιονομικές παρεμβάσεις της επόμενης διετίας, η κατάθεση και ψήφιση του Προϋπολογισμού και του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος Δημοσιονομικής Στρατηγικής, ρυθμίσεις για την εισαγωγή αυτόματων μηχανισμών ελέγχου των δαπανών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, πρωτοβουλίες για την αποφυγή δημιουργίας μιας «νέας γενιάς» ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου, δράσεις για την αναδιοργάνωση των φορολογικών μηχανισμών, μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας, της δημόσιας διοίκησης, των μεταφορών και της ενέργειας, παρεμβάσεις στις αγορές προϊόντων, υπηρεσιών και εργασίας, ρυθμίσεις για την επιτάχυνση των αποκρατικοποιήσεων, ενέργειες για την ενίσχυση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Πρόκειται για προαπαιτούμενες ενέργειες που έχουν, στο σύνολό τους, ολοκληρωθεί.

Και αυτό αναγνωρίζεται πλέον και στη δήλωση που ακολούθησε το προχθεσινό Eurogroup (20 Νοεμβρίου).

Στο δεύτερο ερώτημά σας σε ότι αφορά το μηχανισμό αυτόματης διόρθωσης:

Η Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου επιβεβαιώνει ότι η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία αποτελούν προτεραιότητες για την Κυβέρνηση.

Έτσι λάβαμε, ως Κυβέρνηση, πρωτοβουλίες για τη σύσταση μηχανισμών αυτόματης διόρθωσης.

Μηχανισμοί που θα λειτουργούν εντός χώρας και στους οποίους θα συμμετέχουν Έλληνες πολίτες και όχι ξένοι επίτροποι όπως ψευδώς κάποιοι αναφέρουν…

Στην κατεύθυνση αυτή ενεργοποιείται μηχανισμός παρακολούθησης των ετήσιων  προϋπολογισμών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, με ιδιαίτερη αναφορά στις ΔΕΚΟ και στους ΟΤΑ, σε μηνιαία βάση, με τη θέσπιση τριμηνιαίων στόχων και ανώτατων ορίων δαπανών, ώστε αυτοί να συνάδουν με τους στόχους του Προϋπολογισμού και του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος.

Οι διοικήσεις τους θα πρέπει να διασφαλίζουν ότι δεν θα υπάρχουν αρνητικές αποκλίσεις από τους στόχους και θα προβαίνουν σε προκαθορισμένες διορθωτικές παρεμβάσεις σε περίπτωση εμφάνισής τους.

Σε περιπτώσεις αρνητικής απόκλισης στα οικονομικά αποτελέσματα θα προβλέπεται ανάλογος περιορισμός των πιστώσεων για λειτουργικές δαπάνες ή της επιχορήγησης ή της απόδοσης πόρων προς τους φορείς αυτούς.

Καθώς και η λήψη πρωτοβουλιών από πλευράς των διοικήσεων για την επαναφορά των προϋπολογισμών των φορέων τους εντός στόχων.

Ως προς το τρίτο σας ερώτημα, σχετικά με τις χώρες της Ευρωζώνης οι οποίες θα θέσουν υπό την έγκριση των Κοινοβουλίων τους την εκταμίευση της δόσης του δανείου:

Από τις 17 χώρες που απαρτίζουν την ευρωζώνη, οι χώρες για τις οποίες προβλέπεται η υποχρεωτική έγκριση από τα Εθνικά τους Κοινοβούλια, σύμφωνα με τη γνώση που έχει το Υπουργείο Οικονομικών, είναι η Γερμανία, η Φινλανδία, η Σλοβενία, η Σλοβακία, η Εσθονία, η Ολλανδία και η Μάλτα.

Αναφορικά με το χρόνο περάτωσης της προαναφερθείσας διαδικασίας, γίνεται αντιληπτό ότι οι διαδικασίες λειτουργίας των Εθνικών Κοινοβουλίων δεν εξαρτώνται από την Ελληνική Κυβέρνηση.

Ωστόσο, κύριε Συνάδελφε, είναι βέβαιο ότι μετά την λήψη της τελικής απόφασης από το Eurogroup οι εταίροι μας θα δρομολογήσουν άμεσα τις διαδικασίες επικύρωσης από τα Εθνικά τους Κοινοβούλια.

Ως προς το τελευταίο σας ερώτημα, σχετικά με τη στρατηγική της Κυβέρνησης σε σχέση με την αντιμετώπιση του προβλήματος της βιωσιμότητας του χρέους:

Η κυβέρνηση στις επαφές που είχε και έχει στο εξωτερικό έχει καταθέσει τις εκτιμήσεις της για την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, την εξέλιξη του δημόσιου χρέους και τις εναλλακτικές προτάσεις για τη διασφάλιση της βιωσιμότητάς του.

Το εύρος των παρεμβάσεων δεν είναι απεριόριστο.

Οι μεμονωμένες λύσεις δεν είναι αρκετές.

Η ψηλάφηση βραχυπρόθεσμων και μακροπρόθεσμων λύσεων ολοκληρώνεται.

Και ο συνδυασμός τους θα διασφαλίζει την κάλυψη του χρηματοδοτικού κενού για τη χώρα.

Κύριε Συνάδελφε,

Σήμερα έχουν διαμορφωθεί συνθήκες σταθεροποίησης, δηλαδή έχουν διαμορφωθεί οι αναγκαίες συνθήκες για σχεδιασμό και δράση σε όλα τα πεδία.

Δεν ωφελεί να ρισκάρουμε με δοκιμές.

Δεν ωφελεί να επιδοθούμε σε ανώριμες, θορυβώδεις τακτικές.

Με πίστη, εθνικό σχέδιο και αποφασιστικότητα πρέπει και μπορεί να πετυχαίνουμε τους στόχους, όπως αποδεικνύεται, και ταυτόχρονα να διεκδικούμε καλύτερους όρους συνεργασίας από τους εταίρους και δανειστές μας, όπως σύντομα θα αποδειχθεί.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση του Κρατικού Προϋπολογισμού 2013 – 09.11.2012

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Συζητούμε σήμερα στην Ολομέλεια τον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2013.

Η συζήτηση γίνεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ελλάδα και η Ευρώπη αναζητούν συνθήκες νέας ισορροπίας.

Και αυτό το επιχειρούν σε ένα κόσμο που διαρκώς αλλάζει.

Οι εξελίξεις εμπεριέχουν υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.

Είναι αλήθεια ότι η χώρα μας, εδώ και χρόνια, αντιμετωπίζει πολλά, μεγάλα και σύνθετα προβλήματα.

Αυτά εντοπίζονται σε όλα τα πεδία: το αξιακό, το θεσμικό, το οικονομικό, το κοινωνικό, το πολιτικό.

Τα αίτιά τους είναι ενδογενή και εξωγενή και οι ρίζες τους ανιχνεύονται δεκαετίες πίσω.

Η επίλυσή τους έχει καταστεί περίπλοκη και πολυσύνθετη.

Λύσεις προφανείς, λύσεις εύκολες δεν υπάρχουν.

Πιστεύω ότι οι διαπιστώσεις αυτές δεν πρέπει να μας οδηγήσουν σε συμπεριφορές εγκατάλειψης ή παραλυσίας.

Απεναντίας, θα πρέπει να εντείνουμε την προσπάθεια και να τα καταφέρουμε.

Και θα τα καταφέρουμε αν σε όλες τις πλευρές, σε όλους μας, επικρατήσει η πίστη ότι είναι πλέον καιρός να βάλουμε στην άκρη τα μικρά, τα κομματικά, τα προσωπικά και να υπηρετήσουμε το μεγάλο και μακροχρόνιο συμφέρον της Πατρίδας.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η πολυδιάστατη αστάθεια στην οποία βρίσκεται η χώρα, εδώ και τρία χρόνια, είχε ανάγκη σταθεροποίησης.

Θεωρώ ότι ο σχηματισμός και η τετράμηνη δράση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης συνέβαλε και συνεχίζει να συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση.

Σήμερα έχουν διαμορφωθεί συνθήκες σταθεροποίησης, δηλαδή έχουν διαμορφωθεί οι αναγκαίες συνθήκες για σχεδιασμό και δράση σε όλα τα πεδία.

Όλα όμως, και από όλους, πρέπει να γίνουν γρήγορα για να μπορέσει η χώρα να είναι συνδημιουργός και συμμέτοχος στις εξελίξεις.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Στη φάση που βρισκόμαστε, όσον αφορά το σχεδιασμό και την άσκηση της δημοσιονομικής και ευρύτερα της οικονομικής πολιτικής, τέσσερις είναι οι περιορισμοί που μας ταλανίζουν και δημιουργούν το ασφυκτικό πλαίσιο.

1ος Περιορισμός: Η διαχρονική αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημοσίων οικονομικών.

Πρόκειται για μια χρόνια παθογένεια που εντοπίζεται εδώ και δεκαετίες, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό κατά περιόδους.

Οι ρίζες της, όπως είναι γενικότερα αποδεκτό, εντοπίζονται στη δεκαετία του ’80.

Από τότε ο κανόνας «δανείζομαι στην ύφεση και εξοφλώ στην ανάπτυξη» παραβιαζόταν συστηματικά.

Δανειζόμασταν σε κάθε φάση του οικονομικού κύκλου, κατά κανόνα για κατανάλωση και όχι για επενδύσεις.

Ακολουθήσαμε πρακτικές στρεβλής δόμησης και λειτουργίας του δημοσίου τομέα, με επακόλουθο τις έντονες δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Παράλληλες βέβαια πρακτικές και με πολλές άλλες χώρες.

Αποτέλεσμα ήταν η εκρηκτική διόγκωση του δημοσίου χρέους.

Οι ήπιες θεραπευτικές αγωγές που κατά διαστήματα εφαρμόσθηκαν, δεν οδήγησαν σε ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος.

2ος Περιορισμός: Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.

Πρόκειται για μία πραγματικότητα δυσάρεστη που αποδυναμώνει κάθε εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής, πλήττει τον ανταγωνισμό και δυναμιτίζει την κοινωνική συνοχή.

Είναι γνωστό ότι καμία χώρα δεν έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει τη φοροδιαφυγή με πλήρη επιτυχία.

Όμως, στην Ελλάδα, το φαινόμενο παρουσιάζεται σε μεγάλη έκταση και χαρακτηρίζεται από κοινωνική ανθεκτικότητα και έλλειψη ισχυρής πολιτικής βούλησης.

3ος Περιορισμός: Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημοσίων δαπανών.

Τις τελευταίες δεκαετίες ακολουθήθηκε μια παρατεταμένη επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, η οποία, σε μεγάλο βαθμό, δεν χαρακτηρίστηκε από αναπτυξιακή στόχευση.

Δεν επικεντρώθηκε στην πλευρά της προσφοράς, αλλά στόχευε, είτε άμεσα είτε έμμεσα, στην τόνωση της ζήτησης.

Παράλληλα, βέβαια, στερούσε κρίσιμους πόρους και πεδίο δράσης από τον ιδιωτικό τομέα.

4ος Περιορισμός: Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, με βαρύτατο κοινωνικό και δημοσιονομικό κόστος.

Το διαχρονικά παρατεταμένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών βεβαιώνει του λόγου το αληθές.

Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας συνετέλεσε στην αποβιομηχάνιση της οικονομίας, στην αναγκαστική εσωστρέφεια των επιχειρήσεων και στην απώλεια θέσεων εργασίας.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Με αυτά τα χαρακτηριστικά καθίσταται σαφές ότι η οικονομία λειτουργούσε, για μεγάλο χρονικό διάστημα, σε συνθήκες αυξομειούμενης ασταθούς ισορροπίας.

Μίας ισορροπίας με συσσωρευμένες, και ανθεκτικές, αδυναμίες.

Αδυναμίες που πυροδοτήθηκαν και διογκώθηκαν με το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη.

Η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης δημιούργησε μια νέα οικονομική, κοινωνική και πολιτική πραγματικότητα.

Είναι γεγονός ότι από εκείνη τη στιγμή διαμορφώθηκε ένα ασφυκτικό πλαίσιο.

Μπήκαμε σε «καλαπόδι».

Έκτοτε υπάρχουν περιορισμένοι και συγκεκριμένοι βαθμοί ελευθερίας στο σχεδιασμό και την άσκηση οικονομικής, και όχι μόνο, πολιτικής.

Επίσης, σημειώνονται ως δεδομένα:

  • Η ξεκάθαρη τάση περιοριστικής δημοσιονομικής πολιτικής σε πολλά κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.
  • Οι μεγάλες αποκλίσεις των προβλέψεων, ως τώρα, των Προγραμμάτων Οικονομικής Πολιτικής.
  • Το σημαντικό έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.
  • Η οριακή κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων, με δεδομένο ότι η Κυβέρνηση δεν έχει πάρει ακόμα τις προγραμματισμένες δόσεις από το Μηχανισμό Στήριξης.

Εάν σε αυτά προσθέσουμε και τη σταδιακή αλλαγή του κλίματος στην Ευρώπη, όσον αφορά τη συνειδητοποίηση των συστημικών αδυναμιών της και την ανάγκη προώθησης μιας ολοκληρωμένης Ευρωπαϊκής απάντησης στην κρίση, τότε καθίσταται σαφές ότι εμείς πρέπει να επιταχύνουμε τη δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία ως προαπαιτούμενο για να μην χάσουμε τις ευκαιρίες που πιθανότατα θα προκύψουν σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, και οι εταίροι μας να συμβάλλουν επί της ουσίας ώστε να δοθεί μια βιώσιμη λύση στο πρόβλημα του χρέους.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Σ’ αυτό το πιεστικό περιβάλλον και τη χρονική στενότητα καταρτίστηκε ο Προϋπολογισμός του 2013.

Ένας ειλικρινής Προϋπολογισμός που εμπεριέχει την ισχυρή βούληση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης για να περάσει η χώρα από το σημείο καμπής της δύσκολης τροχιάς των τελευταίων ετών.

Ένας Προϋπολογισμός που βασίζεται σε ρεαλιστικές εκτιμήσεις για την εξέλιξη των οικονομικών μεταβλητών.

Ένας Προϋπολογισμός που δεν εξωραΐζει την πολύ δύσκολη πραγματικότητα, αλλά αντιθέτως την ενσωματώνει στον σχεδιασμό της οικονομικής πολιτικής.

Και αυτό διότι στόχος μας δεν είναι η δημιουργία πρόσκαιρων εντυπώσεων.

Στόχος είναι η άσκηση υπεύθυνης δημοσιονομικής πολιτικής.

Θεμελιώδης εθνική επιδίωξη είναι η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος.

Το 2013 θα καταγραφεί ως σημείο καμπής στη δημοσιονομική τροχιά της χώρας.

Θα επιτευχθεί πρωτογενές πλεόνασμα.

Η Ελλάδα θα πάρει μια βαθιά αναπνοή.

Στη συνέχεια η χώρα θα εισέλθει σε μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων.

Θα αποκτήσει ζωτικούς βαθμούς ελευθερίας.

Θα τονωθεί η εθνική μας αυτοπεποίθηση.

Θα αποκατασταθεί η αξιοπιστία της χώρας διεθνώς.

Θα ενισχυθεί η διαπραγματευτική μας ικανότητα.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Τόσο ο Προϋπολογισμός, όσο και το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα εμπεριέχονται στη Στρατηγική της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης.

Βασικός άξονάς της είναι η σύζευξη της δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της πραγματικής οικονομίας.

Επιτυγχάνεται έτσι, αφενός η αμφίπλευρη και βιώσιμη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, και αφετέρου το τέλος του καθοδικού κύκλου της οικονομίας.

Και μέσο-μακροπρόθεσμα, η χώρα να ξεφύγει από το φαύλο κύκλο των ελλειμμάτων και της ύφεσης.

Η Στρατηγική αυτή έχει δύο πυλώνες.

Ο πρώτος πυλώνας είναι η εδραίωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας.

Βασική επιδίωξη είναι ο προσανατολισμός της δημοσιονομικής πολιτικής στον εξορθολογισμό της δημόσιας δαπάνης και των δημόσιων εσόδων.

Προς την κατεύθυνση αυτή, οι δράσεις και τα μέτρα επικεντρώνονται, από τη μία πλευρά στον περιορισμό του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα και, από την άλλη πλευρά, στη βελτίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του, ώστε να αυξηθεί η αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών και τα δημόσια έσοδα.

Έτσι, επιτυγχάνεται η συρρίκνωση της μίας συνιστώσας του δημοσιονομικού ελλείμματος, του διαρθρωτικού ελλείμματος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, η δημοσιονομική πολιτική της Κυβέρνησης, που αποτυπώνεται στον Προϋπολογισμού του 2013, βασίζεται:

  • στη μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης,
  • στην αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης,
  • στον εξορθολογισμό της μισθολογικής και συνταξιοδοτικής δαπάνης του πολιτικού προσωπικού,
  • στον εξορθολογισμό των αμυντικών δαπανών, χωρίς να πλήττονται οι αμυντικές δυνατότητες της χώρας,
  • στον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης και των υπηρεσιών υγείας,
  • στην αναδιάρθρωση και τη μείωση του μεγέθους των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης,
  • στην καλύτερη στόχευση των κοινωνικών δαπανών, διατηρώντας όμως το ουσιαστικό επίπεδο κοινωνικής προστασίας.

Ειδικότερα, προβλέπεται να γίνουν παρεμβάσεις δημοσιονομικής προσαρμογής συνολικής εκτιμώμενης καθαρής επίδρασης περίπου 9,4 δισ. ευρώ το 2013, δημιουργώντας έτσι και ένα δημοσιονομικό απόθεμα ασφαλείας.

Χωρίς καμία αμφιβολία, πρόκειται για σκληρές, επώδυνες και δυσβάστακτες παρεμβάσεις.

Παρεμβάσεις που ανατρέπουν ισορροπίες και σχεδιασμούς.

Αλλά και κατεστημένες ισορροπίες και συμφέροντα.

Παρεμβάσεις όμως αναγκαίες.

Άλλωστε το ζήτημα, όπως ορθώς έχει τεθεί στο δημόσιο διάλογο, δεν είναι «περικοπές ή μη περικοπές».

Αλλά «περικοπές ή χρεοκοπία».

Η δεύτερη εκδοχή σημαίνει ακόμη μεγαλύτερες περικοπές και βιαιότερη ανατροπή της ζωής των πολιτών.

Παρεμβάσεις αναπόφευκτες, εάν αναλογιστούμε ότι οι δαπάνες για συντάξεις, μισθούς και κοινωνικά επιδόματα υπερβαίνουν το 75% των πρωτογενών δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης, αν και αυτές οι πηγές αντιπροσωπεύουν το 65% των δημοσιονομικών παρεμβάσεων.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Έτσι επιτυγχάνεται η συνέχιση του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής και, κατ’ επέκταση, ο απεγκλωβισμός της οικονομίας και της χώρας από τη χρηματοδοτική «ασφυξία».

Και έτσι θα δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την αποτελεσματική εφαρμογή του δεύτερου πυλώνα της Κυβερνητικής πολιτικής.

Του πυλώνα που αφορά την προώθηση και υλοποίηση ενός μεγάλου εύρους πολιτικών και μέτρων για την ανάσχεση των έντονων υφεσιακών πιέσεων και την τόνωση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.

Βασική επιδίωξη είναι η αντιμετώπιση της δεύτερης συνιστώσας του δημοσιονομικής ελλείμματος, του κυκλικού ελλείμματος.

Σε αυτό το πλαίσιο, οι βασικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης είναι δύο:

1η. Ο εμπλουτισμός της οικονομικής πολιτικής με μέτρα που στοχεύουν στην άμεση επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως είναι, μεταξύ άλλων:

  • Η επιτάχυνση της απορρόφησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ.
  • Η αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
  • Το καθολικό «ξεπάγωμα» των μεγάλων δημόσιων έργων και, ειδικότερα, των οδικών έργων.
  • Η ανάπτυξη μιας Εθνικής Στρατηγικής για τις εξαγωγές.

2η. Η επιτάχυνση της υλοποίησης μιας σειράς διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, που τα τελευταία χρόνια είτε δεν βρίσκονταν σε άμεση προτεραιότητα είτε προωθήθηκαν με ατέλειες, όπως είναι, μεταξύ άλλων:

  • Το πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων.
  • Η αναπτυξιακή και διαφανής αξιοποίηση της ακίνητης περιουσίας του Ελληνικού Δημοσίου.
  • Η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές υπηρεσιών και προϊόντων.
  • Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με τη διαμόρφωση απλών και σταθερών κανόνων, τη βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου των αγορών, τη μείωση του μη-μισθολογικού και γραφειοκρατικού κόστους.
  • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, με την τόνωση της εξωστρέφειας και την ανάδειξη των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της χώρας.
  • Η επένδυση στις νέες, ενδογενείς, πηγές ανάπτυξης.

Αποτελεί βασική πεποίθηση μου, και θέση της Κυβέρνησης, ότι η δημοσιονομική προσαρμογή, αν και αναγκαία συνθήκη, δεν είναι από μόνη της ικανή για να επιτύχει η οικονομία και η χώρα την έξοδο από την κρίση.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Έχω υποστηρίξει από το βήμα του Κοινοβουλίου, το επαναλαμβάνω και σήμερα, ότι δεν υπάρχει «βασιλική οδός» για την εθνική αξιοπρέπεια και την ευημερία μας στο σύγχρονο παγκοσμιοποιημένο και ανταγωνιστικό περιβάλλον.

Υπάρχει μόνο μια οδός.

Η οδός που προσδιορίζεται από:

  • Την επαναδιατύπωση και την εμπέδωση ενός σύγχρονου αξιακού κώδικα.
  • Την καλλιέργεια κουλτούρας κοινωνικής και πολιτικής συνεννόησης.
  • Τη διαχρονική και αταλάντευτη εφαρμογή ενός εθνικού στρατηγικού σχεδίου.
  • Την υλοποίηση σύγχρονων πολιτικών, που είναι συμβατές με το εθνικό, αλλά και το Ευρωπαϊκό, σχέδιο.
  • Την εμπέδωση και προώθηση της κοινωνικής συνοχής.
  • Την έντιμη, σκληρή, αποτελεσματική και ποιοτική εργασία από όλους μας.

Αυτή είναι η ορθή οδός.

Αυτή πρέπει να βαδίσουμε.

Αυτή μας επιβάλλει η μακραίωνη διακριτή ιστορία μας.

Και οφείλουμε να τη βαδίσουμε ανεξάρτητα από τι μας λένε και τι πράττουν οι άλλοι.

Σήμερα, με την προωθούμενη σταθεροποίηση της δημόσιας οικονομίας έχουμε εισέλθει στην τελευταία δύσκολη στροφή για να μπούμε σ’ αυτό το δρόμο.

Έχουμε χρέος να κρατήσουμε γερά το πηδάλιο και να κάνουμε τις ενδεδειγμένες ενέργειες.

Ανώδυνες λύσεις δεν υπάρχουν.

Δεν ωφελεί να σπαταλούμε εθνική ενέργεια ομφαλοσκοπώντας.

Δεν ωφελεί να φλερτάρουμε με πισωγυρίσματα.

Δεν ωφελεί να ρισκάρουμε με δοκιμές.

Δεν ωφελεί να επιδοθούμε σε ανώριμες, θορυβώδεις τακτικές.

Η αναγκαία, βέβαια, προσπάθεια είναι μεγάλη και επώδυνη.

Με πίστη, εθνικό σχέδιο και αποφασιστικότητα πρέπει και μπορεί να πετυχαίνουμε τους στόχους και ταυτόχρονα να διεκδικούμε καλύτερους όρους συνεργασίας από τους εταίρους και δανειστές μας.

Η επιτυχής εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012, η κατάρτιση του Προϋπολογισμού του 2013 και η πιστή εκτέλεσή του αποτελούν εχέγγυα για το ασφαλές πέρασμα της κρίσιμης στροφής.

Ταυτόχρονα, μας δίνουν αντικειμενικά ερείσματα για να επιδιώξουμε άμεσα τη ριζική αντιμετώπιση του προβλήματος της βιωσιμότητας του χρέους και της ενίσχυσης της ρευστότητας της οικονομίας.

Αντιμετώπιση που απαιτεί την πιο ενεργή συμμετοχή και συμβολή των εταίρων μας.

Μακριά από μαξιμαλιστικές, μη ρεαλιστικές απαιτήσεις.

Οι εταίροι μας άλλωστε δεν είναι άμοιροι ευθυνών για τις εξελίξεις.

Οι αμφίσημες παρεμβάσεις τους την κρίσιμη αυτή περίοδο δεν οφελούν.

Απεναντίας μας δυσκολεύουν.

Εμείς αναγνωρίσαμε και αναλάβαμε τις ευθύνες μας.

Οι μεγάλες και επώδυνες θυσίες των πολιτών και η προοπτική της Πατρίδας μας επιβάλλουν να προχωρήσουμε με ενότητα, σχέδιο, αισιοδοξία και σκληρή δουλειά.

Το πράττουμε.

Έχουμε συνείδηση ότι η επιλογή είναι μία.

Να πετύχουμε.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Σας καλώ να στηρίξετε το Προϋπολογισμό του 2013.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο συνέδριο του Economist “Credit Risk Management for Banking and Business – Finding Liquidity” – 09.11.2012

Κυρίες και Κύριοι της Οργανωτικής Επιτροπής,

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση που μου απευθύνατε να συμμετάσχω στο συνέδριο του Economist.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι αλήθεια ότι τα τελευταία χρόνια η κατάσταση στην Ελλάδα, αλλά και σε άλλες χώρες της Ευρωζώνης, είναι ιδιαίτερα προβληματική.

Το παγκόσμιο περιβάλλον είναι περίπλοκο και ρευστό.

Η δυναμική των εξελίξεων εμπεριέχει υψηλό βαθμό αβεβαιότητας.

Το θεσμικό έλλειμμα της Ευρωζώνης για την αντιμετώπιση κρίσεων αυτού του εύρους και βάθους επιτείνει την αβεβαιότητα.

Είναι αλήθεια ότι η χώρα μας, λόγω ενδογενών χρόνιων παθογενειών, έχει μεγάλα και σύνθετα προβλήματα.

Την Ελληνική οικονομία ταλανίζουν τέσσερα κυρίως προβλήματα.

1ο Πρόβλημα: Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό κατά περιόδους.

Οι ρίζες των παθογενειών, όπως είναι ευρύτερα αποδεκτό, εντοπίζονται στη δεκαετία του ’80.

Από τότε η Ελλάδα, για δεκαετίες, διέγραψε μια πορεία στρεβλής λειτουργίας του δημοσίου τομέα.

Μία πορεία με έντονες δημοσιονομικές ανισορροπίες.

Αποτέλεσμα αυτής, της εκτός οικονομικής λογικής πορείας, ήταν η εκρηκτική διόγκωση του δημοσίου χρέους.

Οι Κυβερνήσεις που ακολούθησαν, δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν ριζικά το πρόβλημα και να αξιοποιήσουν το ευνοϊκό, για τη δημοσιονομική εξυγίανση, περιβάλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

2ο Πρόβλημα: Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.

Πρόκειται για μια πραγματικότητα που διαρκώς υπονομεύει κάθε προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής, δημιουργεί συνθήκες μη υγιούς ανταγωνισμού στην οικονομία, υποσκάπτει το ρόλο του κοινωνικού κράτους, «ροκανίζει» την κοινωνική συνοχή.

Είναι ένα φαινόμενο βέβαια που καμία χώρα δεν έχει κατορθώσει να αντιμετωπίσει με απόλυτη επιτυχία.

Στην Ελλάδα, όμως, παρουσιάζεται σε μεγάλη έκταση.

Χαρακτηρίζεται στην αντιμετώπισή του από πολιτική αβουλία και κοινωνική ανθεκτικότητα.

3ο Πρόβλημα: Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημοσίων δαπανών.

Παρόλο που ο δημόσιος τομέας αδυνατούσε να συγκεντρώσει έσοδα, διεύρυνε συνεχώς τις ανελαστικές, αλλά και τις ελαστικές, δαπάνες του.

Ακολουθήθηκε, σε μια επικρατούσα Ευρωπαϊκή πρακτική, μια παρατεταμένη επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, η οποία, στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, δεν χαρακτηρίστηκε από αναπτυξιακή προσέγγιση.

Αντιθέτως, στόχευε, είτε έμμεσα είτε άμεσα, στην τόνωση της ζήτησης και όχι της προσφοράς.

4ο Πρόβλημα: Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.

Το πρόβλημα αυτό αποτυπώνεται στο διαχρονικά παρατεταμένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας οφείλεται, μεταξύ άλλων, στην έντονη κρατική παρέμβαση, στη γραφειοκρατία, στη στρεβλή ρύθμιση ευρείας κλίμακας αγορών, υπηρεσιών και αγαθών, στη διαφθορά, στην απουσία συνθηκών ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας, και φυσικά στην έλλειψη συγκλίνουσας στρατηγικής προς αυτό το στόχο όλων των υποσυστημάτων, όπως είναι, για παράδειγμα, η εκπαίδευση.

Κυρίες και Κύριοι,

Συνεπώς, είναι γεγονός, ότι η Ελληνική οικονομία λειτουργούσε, επί μακρόν, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και η διάχυσή της στην Ευρώπη «πυροδότησε» και στη χώρα μας τα υπαρκτά και ήδη υψηλά «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Στη συνέχεια, όπως γνωρίζουμε, ακολούθησε η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της Ελλάδας στο Μηχανισμό Στήριξης.

Από τη στιγμή εκείνη η άσκηση οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής πραγματοποιείται σε ένα ασφυκτικό περιβάλλον.

Και αυτό για τέσσερις λόγους:

1ος. Η προσφυγή στο Μηχανισμό Στήριξης εδώ και 2,5 χρόνια περιορίζει εκ των πραγμάτων τους βαθμούς ελευθερίας.

2ος. Οι συνεχείς και μεγάλες αποκλίσεις από τις εκτιμήσεις των Προγραμμάτων οδηγούν στην αλλαγή των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων.

3ος. Το έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας λόγω τεράστιων αποκλίσεων μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, δεν άφησε περιθώρια για «άμεση» αλλαγή του Προγράμματος.

4ος. Η κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων τους Κράτους είναι οριακή. Το γεγονός αυτό δημιουργεί συνθήκες «ασφυξίας» στην οικονομία.

Αυτές οι εγχώριες πιεστικές συνθήκες ενδυναμώνονται από την ξεκάθαρη τάση περιοριστικής – συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής σε πολλά κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, τα οποία και δεν αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά προβλήματα στον ίδιο βαθμό με τα δικά μας.

Να επισημανθεί βεβαίως ότι η τάση αυτή συνοδεύεται από τη σταδιακή ενίσχυση της συνειδητοποίησης των συστημικών αδυναμιών της Ευρωζώνης, της αλληλεξάρτησης των προβλημάτων και της ανάγκης διαμόρφωσης ολοκληρωμένων, συνολικών και συνεκτικών Ευρωπαϊκών απαντήσεων.

Στη διαμόρφωση των απαντήσεων είναι αυτονόητο ότι λαμβάνουμε και εμείς μέρος ως εταίροι.

Κυρίες και Κύριοι,

Υπό αυτές τις συνθήκες η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης αναπτύσσει τη Στρατηγική της για την αντιμετώπιση των διαχρονικών προβλημάτων της Ελληνικής οικονομίας και τον απεγκλωβισμό από τα αδιέξοδα.

Μία Στρατηγική με άξονα τη σύζευξη της δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της πραγματικής οικονομίας, ώστε να επιτευχθεί αφενός η αμφίπλευρη και βιώσιμη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος και αφετέρου το τέλος του καθοδικού κύκλου της οικονομίας.

Μία Στρατηγική που εδράζεται σε δύο πυλώνες.

Ο πρώτος πυλώνας είναι η εδραίωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας.

Με μέτρα και δράσεις που επικεντρώνονται, από τη μία πλευρά στον περιορισμό του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα και, από την άλλη πλευρά, στη βελτίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του, ώστε να αυξηθεί η αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών, αλλά και τα δημόσια έσοδα.

Η ευρύτερη επιδίωξη είναι να επιτύχουμε τη συρρίκνωση του ενός συστατικού του ελλείμματος των δημοσίων οικονομικών, του διαρθρωτικού ελλείμματος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο εντάσσονται τόσο ο Προϋπολογισμός για το 2013 που συζητείται αυτές τις ημέρες στο Κοινοβούλιο, όσο και το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής για την περίοδο 2013 – 2016 που πρόσφατα ψηφίστηκε.

Αμφότερα συνιστούν τα δύο πρώτα σημαντικά βήματα για να εισέλθει η χώρα σε μία μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να μπορεί να πορεύεται με βαθμιαία μειούμενες δανειακές ανάγκες.

Άμεσος στόχος, επισημαίνω εθνικός στόχος, είναι η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος από του χρόνου και η μετάθεση της επίτευξης υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος, ύψους 4,5% του ΑΕΠ, από το 2016.

Βέβαια, η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί τη λήψη μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής.

Πολλά από τα οποία αποτελούν συμβατικές υποχρεώσεις που έχουμε ήδη αναλάβει.

Μέτρα που περιλαμβάνουν:

  • τη μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης,
  • την αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης,
  • τον εξορθολογισμό της μισθολογικής και συνταξιοδοτικής δαπάνης με τη μείωση των αποδοχών του πολιτικού προσωπικού και την επέκταση του ενιαίου μισθολογίου,
  • τον εξορθολογισμό των αμυντικών δαπανών, χωρίς να πλήττονται οι αμυντικές δυνατότητες της χώρας,
  • τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης και των υπηρεσιών υγείας,
  • την αναδιάρθρωση και τη μείωση του μεγέθους των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης,
  • την καλύτερη στόχευση των κοινωνικών δαπανών, διατηρώντας, όμως, το ουσιαστικό επίπεδο κοινωνικής προστασίας.

Για το 2013, ειδικότερα, προβλέπεται να ληφθούν μέτρα δημοσιονομικής προσαρμογής συνολικής εκτιμώμενης καθαρής επίδρασης περίπου 9,4 δισ. ευρώ, δημιουργώντας και ένα δημοσιονομικό απόθεμα ασφαλείας.

Χωρίς καμία αμφιβολία, πρόκειται για μέτρα σκληρά, επώδυνα και δυσβάστακτα.

Μέτρα όμως αναγκαία.

Μέτρα αναπόφευκτα, εάν αναλογιστούμε ότι οι δαπάνες για συντάξεις, μισθούς και κοινωνικά επιδόματα ξεπερνούν πλέον το 75% των πρωτογενών δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης.

Έτσι επιτυγχάνεται η συνέχιση του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής και, κατ’ επέκταση, ο απεγκλωβισμός της οικονομίας και της χώρας από τη χρηματοδοτική «ασφυξία».

Θα τονωθούν τα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους, θα προωθηθεί η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου και θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος.

Καθίσταται σαφές ότι η διασφάλιση της σταθερότητας του εγχώριου τραπεζικού συστήματος, και κατ’ επέκταση της πραγματικής οικονομίας είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την επιτυχή συνέχιση του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι γεγονός ότι η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού τομέα, ιδιαίτερα σε τραπεζοκεντρικές χώρες όπως είναι η Ελλάδα, αποτελεί προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη και την αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων.

Σήμερα, όμως, το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα βρίσκεται αντιμέτωπο με πολλές, μεγάλες και διευρυνόμενες προκλήσεις.

Προκλήσεις που απορρέουν:

  • Από την επιβράδυνση του ρυθμού οικονομικής μεγέθυνσης.
  • Από τον αποκλεισμό των πιστωτικών ιδρυμάτων από τις διεθνείς αγορές άντλησης κεφαλαίων.
  • Από τη συρρίκνωση του ρυθμού πιστωτικής επέκτασης, με τον περιορισμό τόσο της ζήτησης όσο και της προσφοράς τραπεζικών πιστώσεων.
  • Από τη χειροτέρευση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου των πιστωτικών ιδρυμάτων εξαιτίας της βίαιης, απότομης και μεγάλης επιδείνωσης της χρηματοοικονομικής κατάστασης επιχειρήσεων και νοικοκυριών.
  • Από το χαμηλό ποσοστό κάλυψης των δανείων σε καθυστέρηση από τις συσσωρευμένες προβλέψεις.
  • Από τις επιπτώσεις της αναδιάρθρωσης του Ελληνικού χρέους που άσκησε και συνεχίζει να ασκεί πιέσεις στα μεγέθη των Ελληνικών τραπεζών.
  • Από την έντονη και συνεχή για μεγάλο χρονικό διάστημα εκροή των καταθέσεων, λόγω της οικονομικής αβεβαιότητας. Τάση, βέβαια, που αναστράφηκε μερικώς μετά τη δημιουργία της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης.

Όλες αυτές οι προκλήσεις έχουν ορατές και δυσμενείς επιπτώσεις στη ρευστότητα, στην αποδοτικότητα, στην αποτελεσματικότητα και στην ποιότητα του χαρτοφυλακίου των Ελληνικών πιστωτικών ιδρυμάτων.

Αυτή η εικόνα επιτάσσει την ανάγκη συνετής και διορατικής διαχείρισης της κατάστασης, τόσο από τα πιστωτικά ιδρύματα όσο και από την Πολιτεία, με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος.

Πιστωτικά ιδρύματα τα οποία οφείλουν να διαχειρισθούν αποτελεσματικά τη φύση και το ύψος των κινδύνων που αναλαμβάνουν, να ενισχύσουν, ποιοτικά και ποσοτικά, την κεφαλαιακή τους επάρκεια, να συγκρατήσουν τα λειτουργικά τους έξοδα και να συνεχίσουν τη στήριξη, όσο είναι δυνατόν, των διεθνών δραστηριοτήτων τους.

Και Πολιτεία η οποία οφείλει να λαμβάνει πρωτοβουλίες για τη διατήρηση της σταθερότητας του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος και για την αυστηρότερη μακρο- και μικρο-προληπτική εποπτεία των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Σε αυτό το πλαίσιο διασφαλίστηκαν, μέσω του Προγράμματος Στήριξης της Ελληνικής Οικονομίας, επαρκείς, με τα τότε δεδομένα, πόροι για την ανακεφαλαιοποίηση του τραπεζικού συστήματος, καλύφθηκαν οι βραχυχρόνιες ανάγκες ρευστότητας μέσω της παροχής έκτακτης χρηματοδότησης και διαμορφώθηκε, σε συνεργασία με την Πολιτεία, ένα πλαίσιο εξυγίανσης πιστωτικών ιδρυμάτων ικανό να στηρίξει την ανασύνταξη του τραπεζικού τομέα.

Προς την κατεύθυνση αυτή, βασική προτεραιότητα της Κυβέρνησης αποτελεί η ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζικών ιδρυμάτων.

Στόχοι:

  • Η βιωσιμότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων.
  • Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των καταθετών.
  • Η διατήρηση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος.
  • Η διαμόρφωση των συνθηκών για την αποτελεσματική εφαρμογή του δεύτερου πυλώνα της Κυβερνητικής πολιτικής.

Κυρίες και Κύριοι,

Ο δεύτερος πυλώνας της Στρατηγικής αφορά την προώθηση και υλοποίηση ενός μεγάλου εύρους πολιτικών και μέτρων για την ανάσχεση των έντονων υφεσιακών πιέσεων και την τόνωση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.

Βασική επιδίωξη, είναι η αντιμετώπιση της δεύτερης συνιστώσας του δημοσιονομικού ελλείμματος, του κυκλικού ελλείμματος.

Για την επίτευξη αυτής της επιδίωξης οι βασικές προτεραιότητες είναι δύο:

1η. Ο εμπλουτισμός της οικονομικής πολιτικής με μέτρα που στοχεύουν στην άμεση επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως είναι, μεταξύ άλλων:

  • Η επιτάχυνση της απορρόφησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ.
  • Η αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
  • Το καθολικό «ξεπάγωμα» των μεγάλων δημόσιων έργων και, ειδικότερα, των οδικών έργων.
  • Η ανάπτυξη μιας Εθνικής Στρατηγικής για τις εξαγωγές.

2η. Η επιτάχυνση της υλοποίησης μιας σειράς διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, που τα τελευταία χρόνια είτε δεν βρίσκονταν σε άμεση προτεραιότητα είτε προωθήθηκαν με ατέλειες.

Διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ορισμένες από τις οποίες συμπεριλήφθηκαν και στο Πολυνομοσχέδιο που ψηφίστηκε την Τετάρτη.

Διαρθρωτικές αλλαγές που έπρεπε από καιρό να είχαν εφαρμοστεί.

Ειδικότερα, σύμφωνα με την πρόσφατη νομοθετική πρωτοβουλία, μεταξύ άλλων:

  • Εισάγονται πιο αυστηροί και αυτόματοι μηχανισμοί ελέγχου των δαπανών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
  • Διαμορφώνονται οι συνθήκες για την αποφυγή δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.
  • Καταργείται ο Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων, αίτημα και ζητούμενο ετών, και δημιουργείται απλός, αξιόπιστος, συνεκτικός Κώδικας Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών.
  • Συστήνεται θέση μόνιμου Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων.
  • Αίρονται υφιστάμενες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, που θα οδηγήσουν στην αποκλιμάκωση αμοιβών και τιμών σε παρεχόμενες υπηρεσίες.
  • Απλοποιείται η διαδικασία της σύστασης των εταιρειών, μέσω των Υπηρεσιών Μιας Στάσης.
  • Εισάγεται στη μεγαλύτερη δυνατή έκτασή του ο θεσμός της υποχρεωτικής μετάταξης ή μεταφοράς προσωπικού.
  • Επιταχύνονται οι αποκρατικοποιήσεις, με ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.

Κυρίες και Κύριοι,

Αυτές οι δημοσιονομικές, διαρθρωτικές και θεσμικές πρωτοβουλίες αποτελούν τα πρώτα βήματα που κάνει η χώρα ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για να επιτευχθεί και να διασφαλιστεί η σταθερότητα στα δημόσια οικονομικά και στο χρηματοπιστωτικό σύστημα.

Σταθερότητα, που αποτελεί αναγκαία συνθήκη για να ξεκινήσει και να συνεχιστεί η μεγάλη προσπάθεια για την επανεκκίνηση της πραγματικής οικονομίας και τη δρομολόγησή της σε τροχιά ανάπτυξης και ευημερίας για όλους τους πολίτες.

Κυρίες και Κύριοι,

Η Ελλάδα περνά από τη σφαίρα των λόγων και των προθέσεων στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Ήδη διαφαίνονται ορισμένες αχνές, πλην όμως θετικές, ενδείξεις για την αποτελεσματικότητα των ενεργειών και της πολιτικής που εφαρμόζεται τους τελευταίους μήνες.

Εμείς θα συνεχίσουμε ακόμα πιο εντατικά, ώστε να βγούμε το ταχύτερο δυνατό από την κρίση.

Και θα το πετύχουμε με ενότητα, σχέδιο, αισιοδοξία και σκληρή δουλειά.

Οι εταίροι μας, από την πλευρά τους, έχουν το λόγο.

Μακριά από μαξιμαλιστικές, μη ρεαλιστικές απαιτήσεις.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά τη συζήτηση του Πολυνομοσχεδίου του Υπουργείου Οικονομικών – 07.11.2012

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Συζητούμε σήμερα, με τη μορφή του κατεπείγοντος, το Nομοσχέδιο που περιλαμβάνει όλες τις προαπαιτούμενες δράσεις που κρίνονται απαραίτητες για τη συνέχιση και επικαιροποίηση του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Το κατεπείγον της εν λόγω νομοθετικής πρωτοβουλίας καθορίζεται κυρίως από το ασφυκτικό και πιεστικό περιβάλλον στο οποίο καταρτίστηκε και κατατέθηκε.

Περιβάλλον στο οποίο:

1ον: Διαμορφώνεται μια ξεκάθαρη τάση περιοριστικής – συσταλτικής δημοσιονομικής πολιτικής σε πολλά κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, τα οποία και δεν αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά προβλήματα στον ίδιο βαθμό με τα δικά μας.

Τάση, όμως, που συνοδεύεται από τη σταδιακή ενίσχυση της συνειδητοποίησης των συστημικών αδυναμιών της Ευρωζώνης, της αλληλεξάρτησης των προβλημάτων και της ανάγκης διαμόρφωσης ολοκληρωμένων, συνολικών και συνεκτικών Ευρωπαϊκών απαντήσεων.

Απαντήσεις στη διαμόρφωση των οποίων θα πρέπει να λάβουμε και εμείς μέρος ως ισότιμοι εταίροι.

2ον: Η κατάσταση των ταμειακών διαθεσίμων τους Κράτους είναι οριακή. Το γεγονός αυτό δημιουργεί συνθήκες «ασφυξίας» στην οικονομία.

3ον: Υπάρχουν αυστηροί περιορισμοί στην άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής.

Η αλήθεια είναι ότι η χώρα λειτουργεί σε ένα δύσκολο και σχεδόν άκαμπτο πλαίσιο.

Και αυτό για τρεις λόγους:

1ος. Η χώρα, εδώ και 2,5 χρόνια, έχει προσφύγει στο Μηχανισμό Στήριξης, γεγονός που περιορίζει τους βαθμούς ελευθερίας.

2ος. Οι μεγάλες και συνεχείς αποκλίσεις από τις προβλέψεις του Προγράμματος οδηγούν στην αλλαγή των δεδομένων και των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων του για το μέλλον, άρα στο ύψος και στην κατανομή των μέτρων.

3ος. Το σημαντικό έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας, λόγω τεράστιων αποκλίσεων μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, δεν άφησε περιθώρια για «άμεση» αλλαγή του Προγράμματος.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Σ’ αυτό το περιβάλλον συντάχθηκε και κατατέθηκε το Μεσοπρόθεσμο Πλαίσιο Δημοσιονομικής Στρατηγικής.

Πλαίσιο το οποίο περιγράφει τις βασικές πολιτικές προτεραιότητες και κατευθύνσεις.

Και το οποίο, σε σχέση με το παρελθόν, αποτυπώνει με περισσότερη ακρίβεια τις πραγματικές επιδόσεις της λειτουργίας του Κράτους και ενσωματώνει πληρέστερες πραγματικές προβολές των αναγκών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.

Βασική επιδίωξη του Πλαισίου είναι να εισέλθει η χώρα σε μία μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων, ώστε να μπορεί να πορεύεται με βαθμιαία μειούμενες δανειακές ανάγκες.

Άμεσος στόχος, επισημαίνω εθνικός στόχος, είναι η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος από του χρόνου και η μετάθεση της επίτευξης υψηλού πρωτογενούς πλεονάσματος, ύψους 4,5% του ΑΕΠ, από το 2016.

Με την επίτευξη του στόχου η Ελλάδα θα αποκτήσει ζωτικούς βαθμούς ελευθερίας.

Θα τονωθεί η εθνική μας αυτοπεποίθηση.

Θα ενισχυθεί η διαπραγματευτική μας ικανότητα.

Μόνο έτσι η Ελληνική οικονομία θα καταφέρει να εισέλθει, το συντομότερο δυνατόν, στον ενάρετο κύκλο της δημοσιονομικής σταθερότητας, της ανάπτυξης και θα είναι σε θέση μεσο-μακροπρόθεσμα να διαμορφώσει όρους αξιοπρέπειας και ευημερίας για όλους τους Έλληνες πολίτες.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η επίτευξη αυτού του στόχου απαιτεί τη λήψη μέτρων δημοσιονομικής πολιτικής.

Πολλά από τα οποία αποτελούν συμβατικές υποχρεώσεις που έχουμε αναλάβει.

Μέτρα που περιλαμβάνουν:

  • τη μείωση της συνταξιοδοτικής δαπάνης,
  • την αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης,
  • τη μείωση των καταβαλλόμενων συντάξεων σε Βουλευτές και αιρετούς,
  • τον εξορθολογισμό της μισθολογικής δαπάνης με τη μείωση των αποδοχών του πολιτικού προσωπικού και την επέκταση του ενιαίου μισθολογίου,
  • τον εξορθολογισμό των αμυντικών δαπανών, χωρίς να πλήττονται οι αμυντικές δυνατότητες της χώρας,
  • τον εξορθολογισμό της φαρμακευτικής δαπάνης και των υπηρεσιών υγείας,
  • την αναδιάρθρωση και τη μείωση του μεγέθους των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης,
  • την καλύτερη στόχευση των κοινωνικών δαπανών, διατηρώντας, όμως, το ουσιαστικό επίπεδο κοινωνικής προστασίας.

Και μιας και μιλάμε για κοινωνικές δαπάνες, να αναφέρω ότι αυτές είναι οι υψηλότερες στην Ευρώπη (21,3% του ΑΕΠ το 2012), χωρίς όμως να επιτυγχάνεται, δυστυχώς, αντίστοιχη με την Ευρώπη μείωση του επιπέδου της φτώχειας.

Είναι αλήθεια ότι πολλά από αυτά είναι σκληρά, δυσβάστακτα, επώδυνα μέτρα, για τα οποία έγινε προσπάθεια να κατανεμηθούν όσο γίνεται δικαιότερα στο σύνολο της κοινωνίας.

Κάποιοι μπορεί να πουν ότι υπάρχουν αδικίες και ορισμένες αμφιβόλου αποτελεσματικότητας ρυθμίσεις.

Η διάρθρωση, όμως, του πακέτου των μέτρων είναι δυστυχώς αναπόφευκτη, εάν αναλογιστούμε ότι οι δαπάνες για συντάξεις, μισθούς και κοινωνικά επιδόματα ξεπερνούν το 70% των πρωτογενών δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Υπάρχει όμως στο παρόν Σχέδιο Νόμου και μια σειρά από διαρθρωτικές αλλαγές που για καιρό βρισκόντουσαν σε λανθάνουσα κατάσταση, εκτός  ημερήσιας διάταξης.

Διαρθρωτικές αλλαγές που λιμνάζουν και θα έπρεπε από καιρό να είχαν εφαρμοστεί. Χωρίς να μας τα επιβάλλει κάποιος δανειστής…

Διαρθρωτικές αλλαγές αναγκαίες ώστε να ανασχεθούν οι έντονες υφεσιακές πιέσεις και να τονωθεί η ρευστότητα στην πραγματική οικονομία.

Μεταξύ άλλων:

  • Εισάγονται πιο αυστηροί και αυτόματοι μηχανισμοί ελέγχου των δαπανών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, με δημοσιονομικές και διαρθρωτικές παρεμβάσεις, προκειμένου να διασφαλίζεται η χρηστή οικονομική διαχείριση. Παράδειγμα αποτελεί το «Παρατηρητήριο Οικονομικής Αυτοτέλειας των ΟΤΑ».
  • Διαμορφώνονται οι συνθήκες για την αποφυγή δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων οφειλών.
  • Καταργείται ο Κώδικας Βιβλίων και Στοιχείων, αίτημα και ζητούμενο ετών, και δημιουργείται απλός, αξιόπιστος, συνεκτικός Κώδικας Φορολογικής Απεικόνισης Συναλλαγών με κύρια κατεύθυνση τον περιορισμό των υποχρεώσεων των επιχειρήσεων, τη μείωση του λειτουργικού κόστους εφαρμογής και τον εξορθολογισμό του κανονιστικού πλαισίου στα φορολογικά των εταιρειών.
  • Συστήνεται θέση μόνιμου Γενικού Γραμματέα Δημοσίων Εσόδων.
  • Ρυθμίζονται θέματα σχετικά με την αποπληρωμή των δανείων που έχουν λάβει οι Δήμοι και οι Περιφέρειες της χώρας από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
  • Ρυθμίζεται ο τρόπος αποπληρωμής της απόδοσης του 10% από τις τράπεζες προς το Ελληνικό Δημόσιο για τις προνομιούχες μετοχές που κατέχουν με βάση το Νόμο του 2008.
  • Αίρονται υφιστάμενες στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό, που θα οδηγήσουν στην αποκλιμάκωση αμοιβών και τιμών σε παρεχόμενες υπηρεσίες.
  • Απλοποιείται η διαδικασία της σύστασης των εταιρειών, μέσω των Υπηρεσιών Μιας Στάσης.
  • Εισάγεται στη μεγαλύτερη δυνατή έκτασή του ο θεσμός της υποχρεωτικής μετάταξης ή μεταφοράς προσωπικού και προβλέπεται άμεση απομάκρυνση όσων διώκονται ή τιμωρούνται για σοβαρά ποινικά αδικήματα και πειθαρχικά παραπτώματα.
  • Επιταχύνονται οι αποκρατικοποιήσεις, με ενίσχυση της διαφάνειας και της λογοδοσίας.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Είναι αλήθεια ότι η κατάσταση τόσο στην Ελλάδα, όσο και σε πολλές άλλες χώρες, αλλά και στην Ευρωζώνη συνολικά, είναι ιδιαίτερα προβληματική.

Το παγκόσμιο περιβάλλον είναι περίπλοκο και ρευστό.

Η χώρα πρέπει να σταθεροποιηθεί.

Στην κατάσταση που βρίσκεται, το υπό συζήτηση Σχέδιο Νόμου συνιστά ένα αναγκαίο βήμα στη μακρά και δύσκολη πορεία της.

Δεν είναι όμως ικανό για τη βιώσιμη λύση του προβλήματος.

Δεν έχουμε αυταπάτες για τις επιδράσεις του.

Με τις ρυθμίσεις του ανατρέπονται ισορροπίες, σχεδιασμοί αλλά και κατεστημένες νοοτροπίες και συμφέροντα.

Δυσκολεύει περαιτέρω η διαβίωση έντιμων και δημιουργικών Ελλήνων, κυρίως των οικονομικά ασθενέστερων.

Προκαλούνται δικαιολογημένες δυσαρέσκειες.

Όμως, εδώ που είμαστε, δεν υπάρχει άλλο πλαίσιο αναζήτησης της λύσης του προβλήματος.

Με αυτό ως δεδομένο και γνώμονα το μακροχρόνιο συμφέρον της χώρας, πιστεύω ότι πρέπει να βαδίσουμε γρήγορα με αλήθεια, τόλμη, ρεαλισμό, αποτελεσματικότητα και ευαισθησία, επιδιώκοντας με νέα «όπλα» διαπραγμάτευσης και αξιοπιστία βελτιώσεις εν πορεία.

Σας ευχαριστώ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο Συνέδριο “Greece: Investment Forum – Moving Forward”

Κυρίες και Κύριοι της Οργανωτικής Επιτροπής,

Σας ευχαριστώ για την πρόσκληση που μου απευθύνατε για να συμμετάσχω στη σημερινή εκδήλωση.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια, η παγκόσμια και η ευρωπαϊκή οικονομία, διανύουν μια περίοδο τουλάχιστον προβληματική.

Σε αυτό το περιβάλλον η πορεία της Ελληνικής οικονομίας στο καθοδικό σπιράλ δεν έχει ακόμη τερματιστεί.

Η κοινωνία βρίσκεται σε κατάσταση περιδίνησης, ασφυκτιά και δυσφορεί έντονα.

Η πλειονότητα των πολιτών αγκομαχά.

Το πολιτικό σύστημα αναζητά προσανατολισμό.

Οι ηγετικές ελίτ όλων των υποσυστημάτων της χώρας παρακολουθούν μάλλον αμήχανα την πορεία της, μη αναλαμβάνοντας δημιουργικές πρωτοβουλίες.

Οι χειριστές του ελληνικού προβλήματος εμφανίζουν αντιθέσεις στις εκτιμήσεις τους.

Σε αυτό το σύνθετο, ρευστό και αβέβαιο περιβάλλον ανέλαβε την ευθύνη διακυβέρνησης της χώρας η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι ανάγκη, έστω και σήμερα, μακριά από ομφαλοσκοπήσεις, να συμφωνήσουμε σε μια σειρά από διαπιστώσεις, αν και θα ήταν χρήσιμο να το είχαμε κάνει από παλαιά.

Και αυτό γιατί μόνο μετά από αντικειμενική διάγνωση των πτυχών ενός  προβλήματος έχουμε ελπίδες να το επιλύσουμε.

1η Διαπίστωση: Υφίσταται διαχρονική αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών.

Είναι γεγονός ότι η Ελλάδα, επί μακρόν, πορεύτηκε σε μια πορεία ελλειμματικής και στρεβλής λειτουργίας, με έντονο δημόσιο και ιδιωτικό καταναλωτισμό.

Μία πορεία έντονων δημοσιονομικών ανισορροπιών.

Πορεία που έχει τις ρίζες της στον εκτροχιασμό που συντελέστηκε στη δεκαετία του ’80, με αποτέλεσμα την εκρηκτική διόγκωση του δημοσίου χρέους.

Δυστυχώς, οι Κυβερνήσεις των επόμενων δεκαετιών δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν ριζικά το πρόβλημα.

2η Διαπίστωση: Υφίσταται εκτεταμένη φοροδιαφυγή.

Πρόκειται για ένα φαινόμενο που υπονομεύει κάθε προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης, δημιουργεί συνθήκες μη υγιούς ανταγωνισμού στην οικονομία, υποσκάπτει το ρόλο του κοινωνικού κράτους, «ροκανίζει» την κοινωνική συνοχή.

Φαινόμενο βέβαια που καμία χώρα δεν έχει κατορθώσει να αντιμετωπίσει με απόλυτη αποτελεσματικότητα, αλλά στην Ελλάδα παρουσιάζεται σε έκταση και χαρακτηρίζεται από αξιοπερίεργη ανθεκτικότητα.

3η Διαπίστωση: Υφίσταται χρόνιο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας που αποτυπώνεται στο διαχρονικά παρατεταμένο έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Φαινόμενο που, μεταξύ άλλων, οφείλεται στην έντονη κρατική παρέμβαση, στη γραφειοκρατία, στη στρεβλή ρύθμιση ευρείας κλίμακας αγορών, υπηρεσιών και αγαθών, στη διαφθορά, στην απουσία συνθηκών ενίσχυσης της επιχειρηματικότητας και της εξωστρέφειας.

4η Διαπίστωση: Υφίσταται τάση αυστηρής δημοσιονομικής πολιτικής σε αρκετά κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

Η προσήλωση στη δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία καθίσταται αναγκαία και διευρύνεται, την τελευταία περίοδο, στην Ευρώπη.

Στην Ισπανία, η κυβέρνηση ενέκρινε τον προϋπολογισμό, ο οποίος προβλέπει σκληρά μέτρα λιτότητας, με έμφαση στις κοινωνικές δαπάνες.

Στη Γαλλία, η κυβέρνηση ανακοίνωσε τον προϋπολογισμό, τον σκληρότερο της 30ετίας, σε συνθήκες μηδενικής ανάπτυξης.

Στην Πορτογαλία, ανακοινώθηκαν νέα μέτρα σκληρής λιτότητας από την κυβέρνηση, με απολύσεις και αύξηση των ορίων συνταξιοδότησης.

Αντίστοιχο είναι το πρόγραμμα δημοσιονομικής προσαρμογής, όπως επικαιροποιήθηκε και ενισχύθηκε πρόσφατα, και στην Ιταλία, ενώ η κατάσταση είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και στην Σλοβενία και στην Κύπρο, με την τελευταία να βρίσκεται σε συζητήσεις για το δικό της πρόγραμμα στήριξης.

5η Διαπίστωση: Είναι σε εξέλιξη, στη χώρα μας, μεγάλου μεγέθους δημοσιονομική προσαρμογή.

Είναι αδιαμφισβήτητο γεγονός ότι οι Έλληνες πολίτες έχουν υποβληθεί σε τεράστιες θυσίες τα τελευταία χρόνια.

Θυσίες που για την περίοδο 2010 – 2012 έχουν φτάσει, στο σύνολό τους, τα 49 δισ. ευρώ ή το 22,5% του ΑΕΠ.

Πρόκειται για πρωτόγνωρο εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ωστόσο, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» συνεισφοράς των πολιτών, αφού το πρωτογενές έλλειμμα αναμένεται να μειωθεί κατά 21 δισ. ευρώ ή 9% του ΑΕΠ.

Και αυτό γιατί η επίδραση της ύφεσης, λόγω των συσταλτικών δημοσιονομικών μέτρων ήταν πολύ μεγαλύτερη από τις αρχικές εκτιμήσεις.

Γεγονός που αναγνωρίζει πλέον και το ΔΝΤ, το οποίο υποστηρίζει ότι οι δημοσιονομικοί πολλαπλασιαστές, μετά το 2009, είναι περίπου στο 1, και όχι στο 0,5 που ήταν οι μέχρι λανθασμένες σήμερα εκτιμήσεις.

6η Διαπίστωση: Οι αποκλίσεις από τις εκτιμήσεις του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής είναι συνεχείς και μεγάλες.

Η ύφεση είναι πρωτοφανής σε έκταση και ένταση.

Αντίστοιχες είναι και οι αστοχίες στις προβλέψεις για την ανεργία.

Δεν χρειάζεται να επεκταθώ με την παράθεση στοιχείων.

Όλοι αναγνωρίζουν πλέον τις αστοχίες στις εκτιμήσεις του Προγράμματος.

7η Διαπίστωση: Υφίστανται αυστηροί περιορισμοί στην άσκηση δημοσιονομικής πολιτικής.

Τα περιθώρια άμεσης αλλαγής της «συνταγής» που εφαρμόζεται από την αρχή του Προγράμματος είναι σχεδόν ανύπαρκτα.

Και αυτό διότι από τη στιγμή που η χώρα προσέφυγε στο Μηχανισμό Στήριξης, και λαμβανομένων υπόψη των εσωτερικών χρόνιων αδυναμιών της, ο χώρος σχεδιασμού πολιτικών είναι αυστηρά περιορισμένος και εξαρτημένος από το πλαίσιο συνεργασίας με τους εταίρους και δανειστές της.

8η Διαπίστωση: Υφίσταται έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία τρία περίπου χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.

Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.

Ενδεικτικά να σας αναφέρω ότι η υλοποίηση των απαραίτητων για την οικονομία και συμφωνηθέντων με τους εταίρους μας διαρθρωτικών αλλαγών είχε παγώσει, με αποτέλεσμα 89 διαρθρωτικά μέτρα που έπρεπε να είχαν προωθηθεί από το Μάρτιο να συνιστούν τώρα αναγκαίες δράσεις για την αποδέσμευση της δόσης του Προγράμματος.

Μέρος, βέβαια, της κλιμάκωσης της κρίσης αξιοπιστίας οφείλεται και στις αστοχίες στις προγνώσεις και στις εκτιμήσεις (π.χ. για την ύφεση).

Γι’ αυτό και το νέο Πρόγραμμα θα πρέπει να πείθει για την αποτελεσματικότητά του και η Κυβέρνηση για την αποφασιστικότητά της να το εφαρμόσει.

9η Διαπίστωση: Υφίσταται οριακή κατάσταση στα ταμειακά διαθέσιμα του Κράτους.

Το «πάγωμα» των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης από τον περασμένο Ιούνιο έχει διαμορφώσει συνθήκες «ασφυξίας», τόσο στα δημόσια οικονομικά, όσο, όμως, και στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.

Να θυμίσω και να τονίσω ότι, υπό προϋποθέσεις βέβαια, θα έπρεπε να αποδεσμευθεί δόση ύψους 31,2 δισ. ευρώ από το 2ο τρίμηνο και 5 δισ. ευρώ από το 3ο τρίμηνο, ενώ εκκρεμεί ακόμη μία δόση ύψους 7,2 δισ. ευρώ για το 4ο τρίμηνο του έτους. Δόσεις των οποίων την καταβολή έχει άμεσα ανάγκη η ελληνική οικονομία.

Κυρίες και κύριοι,

Ανέφερα αυτές τις διαπιστώσεις για να καταστήσω σαφές το εύρος του προβλήματος, αλλά και την αφετηρία από την οποία ξεκίνησε η προσπάθεια της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης.

Μια σημαντική προσπάθεια τόσο για την σταθεροποίηση της κατάστασης όσο και για τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την έξοδό της από το φαύλο κύκλο ελλειμμάτων και ύφεσης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, τα τρία βασικά βήματα είναι:

(α) Ο απεγκλωβισμός της οικονομίας από την τρέχουσα φάση χρηματοδοτικής «ασφυξίας».

«Ασφυξία» που αφορά και επιχειρήσεις με συνετή διαχείριση.

(β) Η επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013.

(γ) Η υλοποίηση μιας στρατηγικής σύζευξης δημοσιονομικής προσαρμογής και οικονομικής ανάπτυξης, με ανάκαμψη των ιδιωτικών και δημόσιων επενδύσεων και επιτάχυνση της οικονομικής εξωστρέφειας, καθώς, όπως επιβεβαιώθηκε και από τα αποτελέσματα των τελευταίων δύο ετών, η δημοσιονομική προσαρμογή, αν και αναγκαία συνθήκη, δεν είναι από μόνη της ικανή να επιτύχει την έξοδο από την κρίση.

Ώστε να αντιμετωπιστούν και οι δύο διαστάσεις του ελλείμματος, τόσο η διαρθρωτική όσο και η κυκλική.

Και να ενισχυθεί η βιωσιμότητα του χρέους.

Κομβικής σημασίας είναι η πλήρης αξιοποίηση των υπαρχουσών κοινοτικών πόρων για την προγραμματική περίοδο 2007-2013, στους οποίους παρατηρείται σημαντική ενίσχυση της απορρόφησης (στο 45%, με μέσο κοινοτικό όρο στο 40,7%), όσο και η μεγιστοποίηση των μελλοντικών για την προγραμματική περίοδο 2014-2020, με την προσαρμογή των ετών αναφοράς ώστε η χώρα να μη χάσει σημαντικούς πόρους (της τάξεως του 40%).

Κυρίες και κύριοι,

Υπάρχουν ήδη κάποια θετικά δείγματα γραφής της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης που συμβάλλουν στη σταθεροποίηση της κατάστασης και στην επίτευξη αυτών των στόχων.

Δείγματα γραφής που είναι συγκεκριμένα και αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας, δίνοντας μια εικόνα ανατροπής της αίσθησης νομοτελειακού αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.

Σ’ αυτά περιλαμβάνονται:

  • Η ποσοτική και ποιοτική βελτίωση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας ως αποτέλεσμα συγκροτημένων, μεθοδικών και αποτελεσματικών κινήσεων της Κυβέρνησης.
  • Η πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού του τρέχοντος έτους που κρίνεται ικανοποιητική, παρά τη βαθύτερη ύφεση. Το πρωτογενές έλλειμμα της Κεντρικής Κυβέρνησης διαμορφώθηκε στα 2 δισ. ευρώ το 1ο εννεάμηνο του έτους, έναντι 6,1 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
  • Η βελτίωση στο κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές ισοζύγιο, το οποίο, σύμφωνα με τα στοιχεία του ΔΝΤ, θα εμφανίζει πλεόνασμα 0,9% του ΑΕΠ το 2012, τη στιγμή που χώρες όπως είναι η Γαλλία, η Δανία, η Ιρλανδία, η Ισπανία και η Ολλανδία εμφανίζονται με αρνητικό πρόσημο.
  • Η βελτίωση στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών και η άνοδος των εξαγωγών. Η χώρα έχει ανακτήσει, μέσω της εσωτερικής υποτίμησης, το 70% της απολεσθείσας ανταγωνιστικότητάς της μετά την ένταξη στην Ευρωζώνη.
  • Η αποκλιμάκωση του εναρμονισμένου δείκτη τιμών καταναλωτή (0,3% το Σεπτέμβριο), και η διαμόρφωση του δομικού πληθωρισμού σε αρνητικό επίπεδο (-0,3% το Σεπτέμβριο) που είναι στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2009, παρά τις υπαρκτές στρεβλώσεις των αγορών.
  • Η προώθηση μιας σειράς αποκρατικοποιήσεων και η αξιοποίηση της περιουσίας της Δημοσίου.
  • Η αξιοσημείωτη μείωση στα spreads των Ελληνικών ομολόγων. Η πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου με 4,46% αποτελεί το χαμηλότερο επιτόκιο από τις αρχές του 2010.
  • Η σταδιακή επιστροφή καταθέσεων, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται στην κάλυψη φορολογικών υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, καθώς αποκαθίσταται η εμπιστοσύνη στην Ευρωπαϊκή προοπτική της χώρας.
  • Η δημιουργία νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων με μεγέθη ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του εθνικού αλλά και του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Καθίσταται, λοιπόν, σαφές ότι η Κυβέρνηση δίνει δείγματα ότι η χώρα περνά από τη σφαίρα των λόγων και των προθέσεων στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Κυρίες και κύριοι,

Βρισκόμαστε σε μία πολύ δύσκολη καμπή.

Σε μία προσπάθεια αλλαγών στο κράτος και στην οικονομία.

Ο δρόμος για την οικονομική και δημοσιονομική σταθερότητα είναι επίπονος, δύσκολος και, θα προσέθετα, μακρύς.

Έχει καταστεί σαφές ότι η Ελλάδα, έχοντας καταδείξει πλέον έμπρακτα την προσήλωσή της στις δεσμεύσεις της και τον σταθερό Ευρωπαϊκό προσανατολισμό της, για να καταφέρει να αξιοποιήσει πολιτικές επανεκκίνησης της οικονομίας και να υλοποιήσει διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις χρειάζεται χρόνο και «ανάσες».

Πρόκειται για μια πραγματικότητα που πρέπει όλοι, εντός και εκτός χώρας, να συνειδητοποιήσουμε, να αποδεχτούμε και να ενσωματώσουμε στις προσπάθειες που καταβάλλονται για την έξοδο της Ελλάδας, αλλά και της Ευρώπης, από την κρίση.

Στην Ευρωπαϊκή οικογένεια δεν υπάρχει χώρος για λογικές και πρακτικές οικονομικού εθνικισμού.

Ούτε για μοιραίους πειραματισμούς.

Εμείς, όπως οφείλουμε, θα αντιμετωπίσουμε τις ανοιχτές προκλήσεις με αποφασιστικότητα και ακλόνητη προσήλωση στο στόχο της χώρας.

Σας ευχαριστώ.

TwitterInstagramYoutube