Κατατέθηκε στη Βουλή το σχέδιο νόμου του Υπουργείου Οικονομικών «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/2235 – Κύρωση Πρόσθετης Πράξης στο Νέο Συνυποσχετικό μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Ναυτιλιακής Κοινότητας και φορολογικές ρυθμίσεις για τη ναυτιλία, Επείγουσες φορολογικές και τελωνειακές ρυθμίσεις – Θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων και του Δικτύου Κρατικών Ενισχύσεων – Μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις»
Κατατέθηκε στη Βουλή από τον Υπουργό Οικονομικών, κ. Χρήστο Σταϊκούρα, το σχέδιο νόμου με τίτλο: «Ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας (ΕΕ) 2019/2235 – Κύρωση Πρόσθετης Πράξης στο Νέο Συνυποσχετικό μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της Ναυτιλιακής Κοινότητας και φορολογικές ρυθμίσεις για τη ναυτιλία, Επείγουσες φορολογικές και τελωνειακές ρυθμίσεις – Θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων και του Δικτύου Κρατικών Ενισχύσεων – Μισθολογικές ρυθμίσεις και άλλες διατάξεις».
Με τις προτεινόμενες διατάξεις του Μέρους Α΄ του νομοσχεδίου, επιδιώκεται η εναρμόνιση της εθνικής μας νομοθεσίας με το ενωσιακό δίκαιο, προκειμένου να προβλέπεται η χορήγηση απαλλαγών από τον φόρο προστιθέμενης αξίας (Φ.Π.Α.) και τον ειδικό φόρο κατανάλωσης (Ε.Φ.Κ.) στις Ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις ή στις Ένοπλες Δυνάμεις των άλλων κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατά περίπτωση, όταν αυτές συμμετέχουν σε αμυντική προσπάθεια για την υλοποίηση ενωσιακής δραστηριότητας στο πλαίσιο της Κοινής Πολιτικής Ασφάλειας και Άμυνας (ΚΠΑΑ) της Ε.Ε. Οι απαλλαγές αυτές ευθυγραμμίζονται με αντίστοιχες απαλλαγές του Βορειοατλαντικού Συμφώνου (ΝΑΤΟ), δεν αφορούν άλλες δράσεις, οι οποίες δεν εξυπηρετούν κοινούς σκοπούς άμυνας (π.χ. ανθρωπιστικές αποστολές) και επεκτείνονται και στο πολιτικό προσωπικό που τις συνοδεύει.
Το Μέρος Β΄ του νομοσχεδίου περιλαμβάνει διατάξεις που αφορούν την κύρωση της Πρόσθετης Πράξης στο υφιστάμενο νέο Συνυποσχετικό του Ελληνικού Δημοσίου με τη Ναυτιλιακή Κοινότητα.
Η εν λόγω Πρόσθετη Πράξη υπεγράφη από τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη, τον Υπουργό Οικονομικών κ. Χρήστο Σταϊκούρα και την Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) κα. Μελίνα Τραυλού, η οποία εκπροσώπησε τη ναυτιλιακή Κοινότητα βάσει ειδικού πληρεξουσίου που της έχει παρασχεθεί από τη συντριπτική πλειοψηφία του 91,56% του συνόλου της χωρητικότητας των διαχειριζόμενων από εταιρείες του άρθρου 25 ν. 27/1975 πλοίων υπό ελληνική ή ξένη σημαία.
Με την Πρόσθετη Πράξη στο νέο Συνυποσχετικό, αυξάνονται σε 60 εκατ. ευρώ ετησίως – συμπεριλαμβανομένου του έτους 2022 – τα εγγυημένα δημόσια έσοδα από την οικειοθελή παροχή των μελών της Ναυτιλιακής Κοινότητας. Η οικειοθελής παροχή, με βάση το ισχύον έως σήμερα Συνυποσχετικό, που υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 2019, ανερχόταν σε 40 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το Μέρος Γ΄ του νομοσχεδίου εισάγει επείγουσες φορολογικές ρυθμίσεις-τροποποιήσεις του Κώδικα Φ.Π.Α., του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και του Κώδικα Διατάξεων Φορολογίας, Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια. Με τις ρυθμίσεις αυτές υλοποιούνται αναπτυξιακά μέτρα και μέτρα στήριξης της κοινωνίας.
Ειδικότερα:
Παρατείνονται έως τις 30.6.2023 οι μειωμένοι και υπερμειωμένοι συντελεστές ΦΠΑ σε ορισμένα αγαθά και υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων οι υπηρεσίες μεταφοράς προσώπων και των αποσκευών τους, οι υπηρεσίες εστίασης, τα μη αλκοολούχα ποτά, οι υπηρεσίες γυμναστηρίων και σχολών χορού, το τουριστικό πακέτο, τα εισιτήρια θεάτρου, αγαθά που χρησιμοποιούνται στην αιμοκάθαρση και στους απινιδωτές κ.ά. Επιπλέον, προβλέπεται ότι από την 1η.1.2023 έως και τις 30.6.2023 τα εισιτήρια κινηματογράφων υπάγονται στον υπερμειωμένο συντελεστή Φ.Π.Α. 6%.
Παρατείνεται, μέχρι το τέλος του 2024, η δυνατότητα υπαγωγής στο καθεστώς αναστολής του Φ.Π.Α. στα ακίνητα. Έτσι, η παράδοση των ιδιοκτησιών δεν επιβαρύνεται με Φ.Π.Α. έως 31.12.2024.
Παρατείνεται, έως τις 31.12.2024, η αναστολή του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Παρατείνεται, έως τις 31.12.2024, η έκπτωση φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 40%, για τις δαπάνες που καταβάλλουν οι πολίτες για την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των κτιρίων τους.
Με σκοπό την περαιτέρω διευκόλυνση της μεταφοράς φορολογικής κατοικίας στην Ελλάδα, συμπληρώνεται το νομοθετικό πλαίσιο της εναλλακτικής φορολόγησης του άρθρου 5Α του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος. Επιπλέον, προβλέπεται ότι ειδικά για το φορολογικό έτος 2022, παρατείνεται έως τις 15.12.2022 η προθεσμία για την υποβολή της αίτησης υπαγωγής στον εναλλακτικό τρόπο φορολόγησης.
Για τη διευκόλυνση των φορολογουμένων και την αποσυμφόρηση των φορολογικών υπηρεσιών, προσδιορίζεται η διαδικασία για την ηλεκτρονική υποβολή των δηλώσεων στη φορολογία κεφαλαίου, με την έκδοση πράξης προσδιορισμού του φόρου σε κάθε περίπτωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης στη φορολογία κεφαλαίου μέσω της κατάργησης του ελέγχου από τη Φορολογική Διοίκηση σε κάθε περίπτωση υποβολής τροποποιητικής δήλωσης φόρου μεταβίβασης ακινήτων ή τροποποιητικής δήλωσης φόρου κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών από την οποία προκύπτει μείωση φόρου άνω των 300 ευρώ, καθώς και σε κάθε μεταγενέστερη αυτής τροποποιητική δήλωση, ανεξαρτήτως ποσού μείωσης του φόρου.
Παρατείνονται τα μειωμένα τέλη κυκλοφορίας τουριστικών λεωφορείων και για το έτος 2023, αντίστοιχων με τα τέλη που καταβάλλουν τα υπεραστικά λεωφορεία.
Απλοποιούνται οι όροι και η διαδικασία ακινητοποίησης οχημάτων που τίθενται στο τελωνειακό καθεστώς της προσωρινής εισαγωγής.
Παρατείνεται, μέχρι τις 31.12.2024, το καθεστώς φορολογίας μεταβίβασης των οχημάτων δημόσιας χρήσης του άρθρου 10 του ν. 2579/1998, το οποίο λήγει στις 1.12.2022. Αυτό επιφέρει απλούστευση φορολογικών διαδικασιών κατά τη μεταβίβαση αυτοκινήτων δημόσιας χρήσης από επαχθή αιτία. Η ευνοϊκή ρύθμιση αφορά ΤΑΞΙ, τουριστικά λεωφορεία, λεωφορεία ενταγμένα σε ΚΤΕΛ.
Διευκολύνονται τα φυσικά και νομικά πρόσωπα και νομικές οντότητες να υπαγάγουν τις βεβαιωμένες στην Φορολογική Διοίκηση οφειλές τους σε ρύθμιση τμηματικής καταβολής του ν. 4152/2013, μέσω της συνέχισης της αναστολής ισχύος από 28.10.2022 έως και 27.10.2023, της διάταξης που αφορά στις προϋποθέσεις πιστοποίησης ανεξάρτητου εκτιμητή και την παροχή εγγύησης ή διασφάλισης ή εμπράγματης ασφάλειας.
Με σκοπό την οικονομική ενίσχυση των αθλητικών ομάδων, η οποία είναι αναγκαία για τη βιωσιμότητά τους μετά την περίοδο της πανδημίας COVID-19, οι επιπτώσεις της οποίας έχουν περιοριστεί αλλά δεν έχουν εκλείψει, εφαρμόζεται και για το 2022 η διάταξη που ίσχυσε για το έτος 2021 και προβλέπει ότι η χρηματοδότηση που λαμβάνουν οι αθλητικές ομάδες ως ποσοστό των φορολογικών εσόδων από τυχερά παίγνια είναι ακατάσχετη έναντι τυχόν πιστωτών των δικαιούχων, δεν υπόκειται σε οποιαδήποτε κράτηση, τέλος ή εισφορά, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με οφειλές των δικαιούχων προς το Δημόσιο, τους ΟΤΑ, τον ΕΦΚΑ ή τα πιστωτικά ιδρύματα.
Επιπροσθέτως, στο Μέρος Γ΄ του νομοσχεδίου περιέχονται διατάξεις που στοχεύουν στην αναμόρφωση του θεσμικού πλαισίου και της λειτουργίας του δικτύου των κρατικών ενισχύσεων, μέσω της αποσαφήνισης του ρόλου και των αρμοδιοτήτων της Κεντρικής Μονάδας Κρατικών Ενισχύσεων» (ΚεΜΚΕ) και των Αποκεντρωμένων Μονάδων Κρατικών Ενισχύσεων (ΑΜΚΕ) και του καθορισμού της διαδικασίας ανάκτησης παράνομων και ασυμβίβαστων κρατικών ενισχύσεων. Ακόμη, προβλέπεται ότι για την ηλεκτρονική καταχώριση, επεξεργασία και παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων που χορηγούνται στην ελληνική επικράτεια αναπτύσσεται και λειτουργεί το Κεντρικό Πληροφοριακό Σύστημα Κρατικών Ενισχύσεων (ΚΠΣΚΕ), με κύριο στόχο τη συνολική διαχείριση και παρακολούθηση των κρατικών ενισχύσεων, μέσω και της διαλειτουργικότητας. Με την ενσωμάτωση των διατάξεων περί κρατικών ενισχύσεων σε ένα ενιαίο νομοθετικό κείμενο επιτυγχάνεται η αποτελεσματικότερη και ορθότερη εφαρμογή της διαδικασίας ελέγχου παράνομων και ασυμβίβαστων κρατικών ενισχύσεων.
Το νομοσχέδιο περιλαμβάνει, επίσης, στο Μέρος Γ΄ ρυθμίσεις μισθολογικού χαρακτήρα, όπως η κατάργηση διατάξεων που έρχονται σε αντίθεση με το υφιστάμενο νομικό πλαίσιο των ν. 4354/2015 και ν. 4336/2015 περί ενιαίου μισθολογίου, η αύξηση του αριθμού των επιτρεπόμενων κατ’ έτος ημερών μετακίνησης των αιρετών οργάνων των οργανισμών τοπικής αυτοδιοίκησης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι ανακύπτουσες στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους σχετικές ανάγκες, η προσαύξηση των εξόδων διανυκτέρευσης για τη νησιωτική χώρα, για τη χρονική περίοδο από την 1η Μαΐου έως και την 30ή Σεπτεμβρίου εκάστου έτους, καθώς και η τροποποίηση του ανώτατου ορίου επιχορήγησης των ΟΤΑ, προκειμένου να μπορούν να αντεπεξέλθουν οι ΟΤΑ στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες σε παγκόσμιο και εθνικό επίπεδο, λόγω της ενεργειακής κρίσης και των πληθωριστικών πιέσεων στην αγορά.
Με άλλες διατάξεις αναπτυξιακού και οικονομικού χαρακτήρα, ρυθμίζονται οργανωτικά και λειτουργικά ζητήματα του Υπουργείου Οικονομικών και προτείνονται ρυθμίσεις για τη διαλειτουργικότητα του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΟΠΣΚΕ), τους όρους ειδικών δεσμευμένων καταπιστευτικών λογαριασμών και την τροποποίηση του ν. 4307/2014 περί ειδικής διαχείρισης, ως προς τα ζητήματα της παράτασης και του καθορισμού των αναστελλόμενων μέτρων ατομικής δίωξης.
Τέλος, δίνεται η δυνατότητα επανάληψης της διαδικασίας καθορισμού τιμών εκκίνησης των περιοχών που είναι ενταγμένες στο σύστημα αντικειμενικού προσδιορισμού φορολογητέας αξίας ακινήτων, κατόπιν υποβολής της προβλεπόμενης γνώμης των δημοτικών συμβουλίων των οικείων δήμων, από 10/12/2022 έως και 20/1/2023.
Τις 7 προτεραιότητες που εξυπηρετεί το σχέδιο του προϋπολογισμού του 2023, παρουσίασε στη σημερινή συνεδρίαση του Υπουργικού Συμβουλίου, ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας, με θέμα: «Προϋπολογισμός 2023: Επιτεύγματα, Προκλήσεις και Προτεραιότητες».
Κατεβάστε την παρουσίαση σε μορφή pdf και powerpoint εδώ:
Υπεγράφη η Πρόσθετη Πράξη στο νέο Συνυποσχετικό του Ελληνικού Δημοσίου με τη Ναυτιλιακή Κοινότητα
Υπεγράφη, χθες, από τον Πρωθυπουργό κ. Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Υπουργό Οικονομικών κ. Χρήστο Σταϊκούρα η Πρόσθετη Πράξη στο υφιστάμενο νέο Συνυποσχετικό του Ελληνικού Δημοσίου με τη Ναυτιλιακή Κοινότητα, η οποία εκπροσωπήθηκε από την Πρόεδρο της Ένωσης Ελλήνων Εφοπλιστών (ΕΕΕ) κα. Μελίνα Τραυλού, βάσει ειδικού πληρεξουσίου που της έχει παρασχεθεί από τη συντριπτική πλειοψηφία του 91,56% του συνόλου της χωρητικότητας των διαχειριζόμενων από εταιρείες του άρθρου 25 ν. 27/1975 πλοίων υπό ελληνική ή ξένη σημαία.
Η εν λόγω Πρόσθετη Πράξη θα κυρωθεί άμεσα από τη Βουλή των Ελλήνων.
Με την Πρόσθετη Πράξη τα εγγυημένα δημόσια έσοδα από την οικειοθελή παροχή των μελών της Ναυτιλιακής Κοινότητας θα ανέρχονται σε 60 εκατ. ευρώ ανά έτος, συμπεριλαμβανομένου του έτους 2022. Τονίζεται ότι, με βάση το ισχύον μέχρι σήμερα Συνυποσχετικό, που υπεγράφη τον Φεβρουάριο του 2019, η οικειοθελής παροχή ανερχόταν σε 40 εκατ. ευρώ ετησίως.
Η υπογραφή της Πρόσθετης Πράξης ήταν αποτέλεσμα πολύμηνων διαπραγματεύσεων και με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Σταθερός στόχος των ελληνικών Αρχών ήταν και είναι η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας της ελληνόκτητης ναυτιλίας, παράλληλα με τη μεγιστοποίηση των θετικών προσήμων για την ελληνική οικονομία και κοινωνία.
Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής για την«Κύρωση του Κρατικού Προϋπολογισμούοικονομικού έτους 2023»
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Ο Προϋπολογισμός του 2023 είναι ο 4ος που καταθέτει η σημερινή Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, και ο 3ος που συντάσσεται σε συνθήκες διεθνών κρίσεων, σφραγίζοντας μια «πυκνή» – σε εξελίξεις και επιτεύγματα – τετραετία.
Πρόκειται για έναν ιστορικό, συμβολικό και κομβικό Προϋπολογισμό.
Ιστορικός, διότι είναι ο πρώτος Προϋπολογισμός τα τελευταία 12 έτη που συζητείται εκτός μνημονιακού προγράμματος, αλλά και πλαισίου ενισχυμένης εποπτείας.
Συμβολικός, διότι με αυτόν συμπληρώνονται 200 χρόνια από τη σύνταξη του πρώτου υποθετικού λογαριασμού των εσόδων και εξόδων του 1823, που αποτέλεσε τον προπομπό του Κρατικού Προϋπολογισμού.
Και όπως τότε, ο Αδαμάντιος Κοραής είχε διορατικά χαρακτηρίσει ως «στοιχείο ελευθερίας του πολίτη» τον Κρατικό Προϋπολογισμό, έτσι και σήμερα, αυτός ο συμβολισμός αναδεικνύεται, υπογραμμίζεται και επιβεβαιώνεται, εκ νέου, με την ανάκτηση της οικονομικής αυτονομίας της χώρας μας.
Και τέλος, είναι και κομβικός, διότι είναι ο Προϋπολογισμός επιστροφής της χώρας στη δημοσιονομική ευστάθεια.
Μέσα από τις σελίδες του Προϋπολογισμού:
αναδεικνύεται η υπηρέτηση του διττού στόχου της οικονομικής αποτελεσματικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης,
αποτυπώνεται η σταθερή αναπτυξιακή δυναμική της οικονομίας, σε ένα διεθνές περιβάλλον το οποίο απειλείται με ύφεση,
καταγράφονται οι πολιτικές ενίσχυσης τόσο της προσφοράς όσο και της ζήτησης στην οικονομία,
επιβεβαιώνεται η ήδη συντελούμενη παραγωγική ανασυγκρότηση της χώρας,
επικυρώνονται οι κυβερνητικές μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας, και
ενσωματώνεται η αναγκαία περιβαλλοντική διάσταση στην κατάρτισή του.
Τελικά, είναι ένας Προϋπολογισμός συνέπειας, συνέχειας και σταθερότητας, σε μια περίοδο αυξημένων διεθνών προκλήσεων, ανοδικών κινδύνων, έντονης μεταβλητότητας και υψηλής αβεβαιότητας.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Διερχόμαστε μια παρατεταμένη περίοδο διεθνών αναταράξεων, με τη μεγαλύτερη ενεργειακή και πληθωριστική κρίση των τελευταίων δεκαετιών.
Κρίση που βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη, διαβρώνοντας τα εισοδήματα των πολιτών και αφήνοντας ευκρινές αποτύπωμα στην αναπτυξιακή δυναμική όλων των χωρών, πλέον και της Ελλάδας.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2023, σύμφωνα με εκτιμήσεις της Παγκόσμιας Τράπεζας και του ΔΝΤ, η παγκόσμια οικονομία αναμένεται να παρουσιάσει τον 3ο χαμηλότερο ρυθμό ανάπτυξης της τελευταίας εικοσαετίας, με την Ευρώπη να πλήττεται εντονότερα.
Το 1/3 των χωρών της παγκόσμιας οικονομίας εκτιμάται ότι θα εμφανίσει τουλάχιστον 2 διαδοχικά τρίμηνα συρρίκνωσης εφέτος και το επόμενο έτος.
Σε αυτή τη δυσμενή διεθνή συγκυρία, η ελληνική οικονομία προβάλλει σθεναρές αντιστάσεις, επιδεικνύει μεγάλες αντοχές, διαθέτει ισχυρή δυναμική και διακρίνεται από θετικές προοπτικές.
Συγκεκριμένα:
1ον. Η ελληνική οικονομία αναπτύσσεται ισχυρά και σταθερά.
Προβλέπεται ρυθμός οικονομικής μεγέθυνσης 5,6% για το 2022, και 1,8% για το 2023.
Με βάση αυτές τις εκτιμήσεις, το ΑΕΠ αναμένεται να υπερβεί τα 224 δισ. ευρώ το 2023.
Υψηλότερο κατά 45 δισ. ευρώ, ή κατά 25%, από το 2018!
Αυτό είναι απόδειξη ισχυρής ανάπτυξης.
Σύμφωνα μάλιστα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα αναμένεται να αναπτυχθεί με διπλάσιο ρυθμό έναντι του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2022.
Και με τριπλάσιο ρυθμό το 2023.
Δηλαδή, κάθε χρόνο η οικονομία κινείται όλο και καλύτερα από το μέσο ευρωπαϊκό όρο, παρά τη σημαντική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, στα όρια της στασιμότητας ή ακόμη και της ύφεσης σε κάποιες χώρες.
Αυτό είναι απόδειξη ανθεκτικότητας της ελληνικής οικονομίας.
2ον. Οι επενδύσεις και οι εξαγωγές ενισχύονται σημαντικά.
Η ανάπτυξη συνδυάζεται, πλέον, με ποιοτική βελτίωση των συνιστωσών του εθνικού πλούτου.
Εφέτος εκτιμάται ότι θα επιτύχουμε ιστορικό υψηλό στις άμεσες ξένες επενδύσεις και στις εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών.
Στην ίδια κατεύθυνση, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι η Ελλάδα θα είναι πρωταθλήτρια σε ρυθμό αύξησης επενδύσεων στην Ευρώπη την επόμενη τριετία.
Η χώρα μας γίνεται πόλος έλξης πολλών επενδύσεων.
Αυτό αποτυπώνεται στην προσέλκυση παγκόσμιων επιχειρηματικών κολοσσών.
Αυτό επιβεβαιώνεται από την πρωτιά της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό δείκτη χρηματαγοράς MSCI.
Αυτό αποδεικνύεται από την έρευνα της EY, σύμφωνα με την οποία τρεις στους τέσσερις επενδυτές εκτιμούν ότι η Ελλάδα θα γίνει ακόμη πιο ελκυστική τα προσεχή τρία έτη.
Αυτό, τέλος, καταγράφεται στην Έκθεση του Economist, σύμφωνα με την οποία η Ελλάδα αναδεικνύεται πρωταθλήτρια στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος κατά την τελευταία τριετία, σημειώνοντας άνοδο κατά 16 θέσεις.
Παράλληλα, η Ελλάδα εξάγει, ως ποσοστό του ΑΕΠ, περισσότερο από την Ιταλία, την Ισπανία και τη Γαλλία.
Η δε εξαγωγική βάση της διαφοροποιείται σημαντικά, ποσοτικά και ποιοτικά.
Η Ελλάδα έχει πλέον έξι κατηγορίες αγαθών, των οποίων οι εξαγωγές ξεπερνούν το 1% του ΑΕΠ, όταν πριν την έναρξη της κρίσης χρέους υπήρχε μόνο μια.
Μάλιστα καταγράφεται εντυπωσιακή αύξηση στις εξαγωγές αγαθών υψηλής τεχνολογίας, οι οποίες προσεγγίζουν πλέον ποσοστά βιομηχανοποιημένων χωρών, όπως είναι η Γερμανία.
3ον. Η ανεργία συρρικνώνεται.
Έχει ήδη υποχωρήσει περισσότερο από 5 ποσοστιαίες μονάδες, σε μηνιαία βάση, σε σχέση με το 2019, προσεγγίζοντας πλέον, σε ετήσια βάση, το επίπεδο του 2010.
Αυτή η υποχώρηση είναι ιδιαίτερα εμφανής στις γυναίκες και τους νέους ανθρώπους.
Παράλληλα, ο αριθμός των εργαζομένων ξεπερνά τα 4,1 εκατ. πολίτες.
Αυτό το στοιχείο, μαζί με τη διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού, τις μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών και τα μέτρα στήριξης της κοινωνίας, έχουν ενισχύσει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, με αποτέλεσμα αυτό να διαμορφώνεται στα 33 δισ. ευρώ το 2ο τρίμηνο του 2022, υψηλότερο και από το 2ο τρίμηνο του 2019, όταν δεν υπήρχαν οι πρωτόγνωρες, παγκόσμιες κρίσεις.
4ον. Τα μη-εξυπηρετούμενα δάνεια των πιστωτικών ιδρυμάτων διαμορφώνονται σε μονοψήφιο ποσοστό του συνόλου των δανείων, ενώ οι καταθέσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων έχουν αυξηθεί σημαντικά.
5ον. Το χρέος της Γενικής Κυβέρνησης, ως ποσοστό του ΑΕΠ, εξαιτίας κυρίως της ανάπτυξης των τελευταίων δύο ετών, υποχωρεί εντυπωσιακά.
Το δημόσιο χρέος, μέσα σε μία τριετία, προβλέπεται ότι θα έχει υποχωρήσει κατά 50 ποσοστιαίες μονάδες, και αναμένεται να πέσει κάτω από το 160% του ΑΕΠ το 2023.
Σύμφωνα δε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η μείωση αυτή θα είναι η μεγαλύτερη στους κόλπους της Ευρώπης από το 2019.
Επίσης, εκτιμούμε ότι το πρωτογενές έλλειμμα θα μειωθεί σημαντικά εφέτος, στο 1,6% του ΑΕΠ, με τα δημόσια οικονομικά να επιστρέφουν σε περιβάλλον πρωτογενών πλεονασμάτων από το 2023.
Και αυτό παρά το γεγονός ότι τα μέτρα στήριξης της κοινωνίας, όπως αυτά υλοποιούνται τα τελευταία έτη, είναι από τα υψηλότερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, και για το 2022 και για το 2023.
Πεποίθησή μας είναι ότι η συνετή δημοσιονομική διαχείριση, με τη βέλτιστη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων, αποτελούν τα βασικά όπλα απέναντι στην αβεβαιότητα της περιόδου και τη μεταβλητότητα των αγορών, καθώς και διαβατήριο για την επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας.
6ον. Το κύρος και η αξιοπιστία της χώρας ενισχύονται.
Η Ελλάδα βγήκε από την ενισχυμένη εποπτεία, η μόνη ευρωπαϊκή χώρα που εισήλθε σε αυτό το καθεστώς το 2018.
Προχθές μάλιστα δημοσιεύθηκε και η 1η Έκθεση Μεταπρογραμματικής Εποπτείας για την Ελλάδα.
Πρόκειται για μία Έκθεση-σταθμό, με την οποία ανοίγει και επίσημα ένα νέο κεφάλαιο για τη χώρα μας.
Τέλος, η ελληνική οικονομία αναβαθμίστηκε 11 φορές την τελευταία τριετία, παρά τις διαδοχικές κρίσεις, φτάνοντας πλέον μία θέση κάτω από την επενδυτική βαθμίδα.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Όλα αυτά τα επιτεύγματα, πολύ σημαντικά και καθόλου αυτονόητα, έχουν αντίκτυπο στη ζωή και το βιοτικό επίπεδο των πολιτών, αλλά και στην ικανότητα της χώρας να ανταποκρίνεται αποτελεσματικά στις μεγάλες απαιτήσεις και τις πρωτοφανείς προκλήσεις της περιόδου.
Είναι επιτεύγματα συλλογικά, της κοινωνίας και της πολιτείας, για τα οποία εργαστήκαμε από κοινού μεθοδικά, συνεκτικά και υπεύθυνα, κάτω από πρωτόγνωρα δύσκολες συνθήκες.
Με μία κοινωνία σφυρηλατημένη δομικά μέσα από μακροχρόνιες δυσκολίες, και με μία Κυβέρνηση υπεύθυνη και σοβαρή, τα καταφέραμε!
Τα καταφέραμε πολύ καλύτερα από πολλούς άλλους.
Αντιμετωπίσαμε αποτελεσματικά τις προκλήσεις, χτίσαμε ισχυρά θεμέλια, δημιουργήσαμε ανθεκτικές γραμμές άμυνας και επιδεικνύουμε θετικές προοπτικές, από σημαντικά καλύτερη θέση.
Και αυτό αναγνωρίζονται από το σύνολο της παγκόσμιας οικονομικής και επενδυτικής κοινότητας.
Όμως δεν παραγνωρίζουμε ότι η κατάσταση παραμένει δύσκολη και ρευστή.
Το δημόσιο χρέος είναι βιώσιμο και μειώνεται, αλλά παραμένει υψηλό.
Η χώρα βγήκε από το καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας, αλλά δεν διαθέτει ακόμη επενδυτική βαθμίδα.
Τα «κόκκινα» δάνεια στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών μειώθηκαν σημαντικά, αλλά το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Υπήρξε – πανευρωπαϊκά – δημοσιονομική ευελιξία, απαιτείται όμως δημοσιονομική υπευθυνότητα και σταθερότητα.
Υπήρξε ενίσχυση της ρευστότητας από το Ευρωσύστημα, αλλά η νομισματική πολιτική γίνεται όλο και πιο συσταλτική.
Και συνεχίζουμε να πλέουμε σε τρικυμιώδη διεθνή γεωπολιτικά ύδατα.
Ως Κυβέρνηση, έχουμε πλήρη επίγνωση αυτής της πραγματικότητας.
Αντιλαμβανόμαστε τις δυσκολίες.
Συναισθανόμαστε τις αγωνίες και τους προβληματισμούς των συμπατριωτών μας.
Κατανοούμε – απόλυτα – ότι το «κύμα» ακρίβειας που σαρώνει τον κόσμο, «ροκανίζει» το εισόδημα των νοικοκυριών και αυξάνει το κόστος των επιχειρήσεων, ασκώντας τρομερές πιέσεις σε εθνικούς και οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Και πράγματι, το πρόβλημα του υψηλού και επίμονου πληθωρισμού υπερβαίνει σε ένταση, εύρος και διάρκεια τις αρχικές εκτιμήσεις, σε παγκόσμιο επίπεδο.
Ωστόσο, καλούμαστε να διαφυλάξουμε όλα όσα με κόπο – νοικοκυριά, επιχειρήσεις και Κυβέρνηση – πετύχαμε.
Γι’ αυτό και ο Προϋπολογισμός έχει ως βασικούς άξονες πολιτικής, αφενός, τη συνέχιση και ενίσχυση των μέτρων στήριξης της κοινωνίας, ιδιαίτερα αυτών που έχουν περισσότερη ανάγκη, και, αφετέρου, την επίτευξη δημοσιονομικής ισορροπίας, τη διατήρηση της αναπτυξιακής πορείας της χώρας μας και την ολόπλευρη ενίσχυση της πατρίδας μας.
Συγκεκριμένα:
1ος Άξονας: Μέτρα, ύψους 8,3 δισ. ευρώ, 3,5 δισ. ευρώ για νοικοκυριά και 4,8 δισ. ευρώ για επιχειρήσεις, με στόχο την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους ηλεκτρικού ρεύματος και φυσικού αερίου για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Μέτρα, όπως είναι:
Η επιδότηση στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Η επιστροφή του 60% της αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας για οικιακά τιμολόγια μέσω του power pass και άνω του 80% μέσω των επιδοτήσεων στους λογαριασμούς ρεύματος.
Η επιδότηση του 80% της αύξησης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας σε παροχές αγροτικής χρήσης.
Επιπλέον, για το 2023, έχουν προβλεφθεί πιστώσεις ύψους 1 δισ. ευρώ, προκειμένου να καλυφθούν – εφόσον χρειαστεί – μελλοντικές δαπάνες της ενεργειακής κρίσης.
2ος Άξονας: Μέτρα, ύψους 2,2 δισ. ευρώ, για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, επιπλέον του μηχανισμού επιδότησης ρεύματος και φυσικού αερίου.
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος, μαζί με την αντίστοιχη εφάπαξ ενίσχυση του Απριλίου, υπερβαίνει τα 800 εκατ. ευρώ.
2ον. Αύξηση του επιδόματος θέρμανσης και διεύρυνση των εισοδηματικών κριτηρίων χορήγησής του, καλύπτοντας πλέον 1,3 εκατομμύρια συμπατριώτες μας.
Το συνολικό δημοσιονομικό κόστος, τόσο από το επίδομα όσο και από την επιδότηση του πετρελαίου θέρμανσης, υπερβαίνει τα 500 εκατ. ευρώ.
3ον. Επιδότηση 250.000 αγροτών για το αυξημένο κόστος λιπασμάτων, επιδότηση 50.000 κτηνοτρόφων για τις αυξημένες τιμές στις ζωοτροφές, μείωση του ΦΠΑ στις ζωοτροφές και τα λιπάσματα, και επιστροφή του ΕΦΚ πετρελαίου κίνησης στους αγρότες.
4ον. Χορήγηση προπληρωμένης κάρτας για αγορά καυσίμων κίνησης, επιδότηση πετρελαίου κίνησης και επέκταση του μειωμένου ΦΠΑ στις μεταφορές, στον καφέ, στα μη αλκοολούχα ποτά, στα γυμναστήρια, στις σχολές χορού, στο θέατρο, στον κινηματογράφο και στο τουριστικό πακέτο.
3ος Άξονας: Μέτρα, ύψους 1,7 δισ. ευρώ, για τη δημιουργία θέσεων εργασίας και την αύξηση του εισοδήματος των εργαζομένων.
Μέτρα, όπως είναι:
Η νέα, τρίτη, αύξηση του κατώτατου μισθού μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.
Η μονιμοποίηση της μείωσης κατά τρεις ποσοστιαίες μονάδες των ασφαλιστικών εισφορών, αυξάνοντας το διαθέσιμο εισόδημα 2,2 εκατ. εργαζομένων και μειώνοντας το μισθολογικό βάρος των επιχειρήσεων.
Η μόνιμη κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για 1,2 εκατ. εργαζομένους στον ιδιωτικό τομέα.
Η απαλλαγή από το τέλος επιτηδεύματος για επιτηδευματίες και μικρές επιχειρήσεις, υπό όρους αύξησης του μέσου ετήσιου αριθμού εργαζομένων πλήρους απασχόλησης.
Τα κίνητρα μετατροπής συμβάσεων μερικής απασχόλησης σε πλήρη απασχόληση, με απαλλαγή ποσοστού ασφαλιστικών εισφορών.
Η επέκταση του επιδόματος μητρότητας στον ιδιωτικό τομέα, από τους 6 στους 9 μήνες.
4ος Άξονας: Μέτρα, ύψους 355 εκατ. ευρώ, για τους δημοσίους υπαλλήλους.
Μέτρα, όπως είναι:
Η μόνιμη κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για 500.000 δημοσίους υπαλλήλους.
Η κατάργηση της ειδικής εισφοράς 1% υπέρ του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων.
Η διευθέτηση παγίων μισθολογικών αιτημάτων των Ενόπλων Δυνάμεων.
Η αναμόρφωση του ειδικού μισθολογίου των γιατρών του Ε.Σ.Υ.
5ος Άξονας: Μόνιμα μέτρα, ύψους 1,2 δισ. ευρώ, για τους συνταξιούχους.
Με την αύξηση κατά 7,75% των κύριων συντάξεων το 2023, η πρώτη ύστερα από 12 χρόνια.
Και με την κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης σε 1 εκατ. συνταξιούχους.
6ος Άξονας: Πλέγμα μέτρων για την ενίσχυση της κοινωνικής στέγης και της κατοικίας.
Με μέτρα, όπως είναι:
Η χορήγηση άτοκων ή χαμηλότοκων στεγαστικών δανείων σε νέους και νέα ζευγάρια.
Η κοινωνική αντιπαροχή.
Η μίσθωση ιδιωτικών κατοικιών του προγράμματος «ΕΣΤΙΑ».
Το Πρόγραμμα «Ανακαινίζω / Εξοικονομώ» για κενά σπίτια.
Η πολεοδομική χρήση «Κοινωνική Κατοικία».
Η ανάκληση παραχωρήσεων δημοσίων ακινήτων που δεν έχουν εκπληρώσει τον σκοπό της παραχώρησης.
Η ταχεία διαδικασία καθορισμού αποζημίωσης για ρυμοτομούμενα ακίνητα, όπου εμπλέκεται το Δημόσιο.
Παράλληλα, με διατάξεις που εισάγονται αυτές τις ημέρες στη Βουλή:
Παρατείνεται, μέχρι τέλος 2024, η δυνατότητα υπαγωγής στο καθεστώς αναστολής του ΦΠΑ στα ακίνητα.
Παρατείνεται, μέχρι τέλος 2024, η μη επιβάρυνση με ΦΠΑ της παράδοσης των ιδιοκτησιών, μέχρι τέλος 2024.
Παρατείνεται, για δύο επιπλέον έτη, η έκπτωση φόρου εισοδήματος φυσικών προσώπων κατά 40%, για τις δαπάνες που καταβάλλουν οι πολίτες για την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση των κτιρίων τους.
Παρατείνεται, για 2 επιπλέον έτη, η αναστολή του φόρου υπεραξίας 15% στις μεταβιβάσεις ακινήτων.
Στόχοι της στεγαστικής πολιτικής είναι:
Η μείωση του υψηλού κόστους στέγασης.
Η αύξηση της ιδιοκατοίκησης νέων.
Η στήριξη σε νέους και νέα ζευγάρια για στεγαστική αποκατάσταση.
Ο εκσυγχρονισμός και η αναβάθμιση παλαιών ακινήτων.
Η άμβλυνση στρεβλώσεων στη στεγαστική αγορά.
Η τόνωση της αγοράς ακινήτων.
Η στήριξη της οικοδομής και της ιδιοκτησίας.
Και η αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος.
7ος Άξονας: Μέτρα άσκησης κοινωνικής πολιτικής, με τη στήριξη των πιο ευάλωτων συμπατριωτών μας.
Συνολικά, οι κοινωνικές παροχές είναι αυξημένες κατά 1,6 δισ. ευρώ εφέτος και κατά 456 εκατ. ευρώ του χρόνου.
Με τις δαπάνες του Υπουργείου Υγείας να είναι αυξημένες κατά 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019, και να ανέρχονται στα 5,2 δισ. ευρώ.
8ος Άξονας: Η βέλτιστη εκτέλεση του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων.
Οι δαπάνες του Προγράμματος θα ανέλθουν σε επίπεδα ρεκόρ, στα 12 δισ. ευρώ το 2023, διπλάσιες από το πρόσφατο παρελθόν, εκ των οποίων τα 3,6 δισ. ευρώ είναι από το σκέλος των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Εάν κανείς προσθέσει και τα δάνεια του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, προβλέπονται συνολικές εκροές προς την πραγματική οικονομία ύψους 15,4 δισ. ευρώ εντός του 2023.
9ος Άξονας: Η ενίσχυση της εθνικής άμυνας, με αυξημένες δαπάνες για αγορές οπλικών συστημάτων.
Με δαπάνες για αγορές οπλικών συστημάτων ύψους 5,8 δισ. ευρώ την διετία 2022-2023, έναντι ετήσιας δαπάνης 500 εκατ. ευρώ κατά το πρόσφατο παρελθόν.
Η χώρα θωρακίζεται και ισχυροποιείται.
Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,
Σας παρουσίασα, όσο πιο συνοπτικά μπορούσα, διατρέχοντας τον Προϋπολογισμό, την τρέχουσα κατάσταση της οικονομίας, τις θετικές – παρά τους ανοδικούς κινδύνους – προοπτικές της, τις μεγάλες – κυρίως εξωγενείς – προκλήσεις, και τις πολιτικές τόσο στήριξης της κοινωνίας, του συνόλου αυτής και, κυρίως, αυτών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη, όσο και ανάπτυξης της οικονομίας.
Πολιτικές που διακρίνονται από σύνεση και ρεαλισμό, από δημοσιονομική υπευθυνότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Δυστυχώς, για ακόμη μία φορά σε αυτή την Αίθουσα, ακούσαμε χθες, από τους Εισηγητές της Αντιπολίτευσης, μηδενιστική κριτική, οικονομικούς τυχοδιωκτισμούς και πλειοδοσία παροχών.
«Πρωταθλητής» σε αυτά τα «γήπεδα» παραμένει η Αξιωματική Αντιπολίτευση, ο ΣΥΡΙΖΑ.
ΣΥΡΙΖΑ που επαναλαμβάνει μοιραία για τη χώρα λάθη του παρελθόντος, παραλυτικά προσκολλημένος στις αυταπάτες, τις ψευδαισθήσεις, τις ιδεοληπτικές εμμονές και την πολιτική ανευθυνότητα.
ΣΥΡΙΖΑ που ως Κυβέρνηση, βάλτωσε την οικονομία όταν όλη η Ευρώπη ευημερούσε, επέβαλε κεφαλαιακούς περιορισμούς, αύξησε τους φόρους και οδήγησε σε τεράστιες απώλειες κεφαλαίων τις τράπεζες.
ΣΥΡΙΖΑ που ως Αντιπολίτευση άλλα υποσχόταν, και τελικά ως Κυβέρνηση άλλα έπραξε.
Υποσχέθηκε υψηλή ανάπτυξη, και τελικά πέτυχε στασιμότητα στην τετραετία.
Υποσχέθηκε κατώτατο μισθό στα 751 ευρώ, και τελικά δημιούργησε τη γενιά των 300 ευρώ.
Υποσχέθηκε μείωση φορολογικών βαρών, και τελικά επιδόθηκε – από ιδεολογική εμμονή – σε δεκάδες αυξήσεις φόρων, κυρίως για τη μεσαία τάξη.
Υποσχέθηκε άσκηση κοινωνικής πολιτικής, και τελικά έκοψε το ΕΚΑΣ και επέβαλε ή αύξησε τις εισφορές υγείας.
Υποσχέθηκε αύξηση του αφορολόγητου ορίου, και τελικά – παρά τις θεατρινίστικες απειλές περί παραιτήσεων – προχώρησε σε μείωσή του.
Υποσχέθηκε μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα, και τελικά τον αύξησε.
Υποσχέθηκε επίλυση του υψηλού όγκου των «κόκκινων δανείων» μέχρι το τέλος του 2015, και τελικά τα παρέδωσε στο ποσοστό του 2014.
Υποσχέθηκε ότι δεν θα υπάρξει κανένας πλειστηριασμός, και τελικά νομοθέτησε τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς από το 2017, γιατί όπως υποστήριζε «είναι καλοί για αναπτυξιακούς και κοινωνικούς λόγους».
Υποσχέθηκε ότι θα προστατευθεί η 1η κατοικία, και τελικά νομοθέτησε την οριζόντια κατάργηση της προστασίας της το 2019.
Σήμερα είμαστε στο ίδιο έργο θεατές.
Ο ΣΥΡΙΖΑ υπόσχεται τα πάντα στους πάντες, ανεύθυνα, ατεκμηρίωτα, ακοστολόγητα, επικίνδυνα, τυχοδιωκτικά.
Οι πολίτες όμως έχουν νωπές μνήμες από τα έργα και τις ημέρες του ΣΥΡΙΖΑ.
Έπαθαν και έμαθαν.
Γι’ αυτό και επιλέγουν την Κυβέρνηση που διασφαλίζει την αναπτυξιακή πορεία της χώρας και την απρόσκοπτη στήριξη της κοινωνίας, χωρίς να θέτει σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα.
Την Κυβέρνηση που προσελκύει επενδύσεις, μειώνει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, δημιουργεί θέσεις απασχόλησης, στηρίζει το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών.
Την Κυβέρνηση που λειτουργεί με όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής ανταποδοτικότητας και δικαισύνης.
Την Κυβέρνηση που αναβάθμισε το κύρος, τη θέση και την εικόνα της χώρας στην παγκόσμια σκηνή.
Την Κυβέρνηση που θωρακίζει την άμυνα της χώρας μας, χτίζει ισχυρές, διεθνείς συμμαχίες, αναβαθμίζει το γεωπολιτικό αποτύπωμα της πατρίδας μας.
Την Κυβέρνηση που οδηγεί, με ασφάλεια, το «καράβι» της οικονομίας σε δύσκολους καιρούς, επιβεβαιώνοντας ότι αποτελεί πυλώνα σταθερότητας και εγγυητή προόδου για τη χώρα.
Την Κυβέρνηση της σοβαρότητας, της αποτελεσματικότητας και της αξιοπιστίας.
Την Κυβέρνηση της συνέπειας και της σταθερότητας.
Την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, και για την επόμενη τετραετία.
Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην εναρκτήρια τελετή του Circle the Med Forum 2022
I would like to congratulate the organizers, contributors and supporters of “Circle the Med, The Mediterranean Forum 2022”, and especially the Forum’s President, Mr. George Kremlis, for this stimulating Post COP27 event.
An event which, I believe, will provide us all with an excellent opportunity to exchange views and highlight critical issues concerning the Mediterranean and its future.
The Mediterranean has been an influential crossroad of civilizations across the centuries and an area of high social, economic, political, environmental and geographical importance for Europe, and for the world.
This year’s UN Climate Change Conference – COP27 – has been hosted by Egypt, also a fellow Mediterranean country.
This, I believe, further signals the influential role of our region in promoting the climate sustainability agenda.
Especially considering that these are times of long-term uncertainty: the climate emergency, paired with the international pandemic and – more recently – an acute energy crisis have shaped an environment of increased and multi-dimensional challenges.
This is even more evident for the Mediterranean countries, situated in this geopolitically sensitive part of the globe.
We are at a time in history when challenges need to be addressed with solidarity, efficiency and ambition.
In this respect, four critical policy pillars can be highlighted, particularly for our region:
1st pillar: Continuing and strengthening efforts towards safeguarding recovery from the pandemic, while aiming at achieving sustainable and inclusive growth.
2nd pillar: Responding to the climate crisis through coordinated policies.
3rd pillar: Tackling challenges emerging from the international energy crisis, by shielding our economies from very high and volatile fossil fuel prices.
4th pillar: Safeguarding peace, security and stability throughout the Mediterranean Sea.
With respect to the first mentioned pillar, Greece has achieved 6 important milestones:
1st. Our economic activity maintains its growth momentum and trajectory, achieving a V-shaped recovery in 2021, and high growth, of the size of 5.6% in 2022.
2nd. Our economic growth is combined with the improvement of the quality of the GDP, which gives sustainability to economic growth and constitutes a valuable springboard for further strengthening our country.
The positive course of investments was recently confirmed by the OECD through its own study, while the European Commission also estimates that our country will be a “champion” in Europe in the next three years.
All these developments are making Greece a more structurally resilient and extrovert economy.
3rd. Greek labor market developments have been positive.
Unemployment continues its decline, being at the lowest level since February 2010, labour inactivity falls, employment increases by 15% more than the size of inactivity reduction, while the reduction in unemployment rate among women and youth is more pronounced than the reduction in headline unemployment rate.
4th. Our banking sector has made marked progress.
The NPL ratio has been reduced from 41% of total loans at the end of 2019, to 10% in June 2022.
Deposits have increased by 49 bn euros since June 2019.
5th. Public finances have resumed their improving trajectory.
Both the budget balance and public debt are recording a significant decline.
Indeed, public debt to GDP ratio declined by 12 percentage points in 2021, the strongest one-year reduction ever recorded in the history of the Eurozone.
We also expect further improvement of our public finances in 2022, with the primary deficit shrinking to 1.6% of GDP, and the debt to GDP figure falling by another 26 percentage points!
Further improvement by 10 percentage points is projected for 2023.
We also project primary surplus for 2023.
6th. The Greek sovereign has been upgraded 11 times in the last 3 years, including 4 upgrades in 2022, following the war’s onset.
Moreover, as from August 20th, 2022 and after more than ten years, Greece has returned to normal European surveillance.
However, all these significant national achievements don’t mean there is room for complacency on the other 3 priority pillars.
Greece has been addressing this historically unique mix of challenges of the last 3 years by systematically aligning our economic policy with climate targets.
The spiking energy prices of the last period obviously present additional challenges, by deteriorating the disposable income, especially for households and SMEs, impacting – as well – national budgets and, ultimately, the overall macroeconomic environment.
As a member of the Coalition of Finance Ministers for Climate Action, during COP27, Greece stressed the fact that our approach should seek to both serve the green transition and enhance our energy security.
In this framework, it is more important than ever to actively promote sustainable investment as the key in unlocking the green transition of our economies.
Greece 2.0, our National Recovery and Resilience Plan, is already under implementation, including a broad sustainable investments portfolio, which represents 37% of its total budget and is to be further enhanced under the RePower EU scheme.
Additionally, since 2020, Greece has been continuously accelerating the mainstreaming of climate into our fiscal policy, especially through the incorporation of climate considerations into our performance budgeting framework.
The green budgeting system which we are designing in collaboration with OECD is being gradually implemented and is expected to effectively support the incorporation of our national climate goals into the different stages of the state budget process.
For this purpose, in 2022, a dedicated green budgeting inter-ministerial working group, under the Ministry of Finance’s coordination, focused on designing the appropriate methodology, based on international best practices.
As a result, the 2023 State Budget features explicit green tagging references on the climate footprint of state budget spending.
However, apart from the necessity of redirecting dedicated public funds, it is the private sector – including the financial sector – that holds a critical role in closing the sustainable financing gap.
The Greek Ministry of Finance, in collaboration with the European Commission, is working towards implementing a coherent Sustainable Finance Strategy, and has set up a dedicated High Level Working Group on Sustainable Finance and Green Economic Transition, with the participation of the national regulatory authorities, academic experts and institutional representatives from the private sector.
Our effort focuses on efficiently adopting the new European sustainable finance framework, while properly addressing the particular financing needs of the Greek economy.
Ladies and Gentlemen,
The energy crisis we are currently facing, is producing significant economic, social and geostrategic challenges.
However, it has also acted as a wake-up call on a European – as well as on a national – level, as to the fact that successfully implementing the energy transition is the only safe path towards energy independence.
And Greece is already a leader at taking this safe path: in early October, we reached a major milestone when, for 5 hours, our electricity needs were covered exclusively by solar and wind.
With about half of our electricity coming from Renewable Energy Sources, our country ranks within the world’s top ten, in terms of wind and solar penetration in our energy mix.
Moreover, Greece is being transformed into an energy hub for Southeast Europe and the Mediterranean region.
From the newly operational Trans Adriatic Pipeline to the newly inaugurated IGB, Greece is at the center of a growing, European Union-supported network of natural gas pipelines, stretching from the Caspian Sea to Central Europe.
Meanwhile, new significant investments in LNG storage signal Greece’s role as a significant gas import gateway for the region.
Ladies and Gentlemen,
Productive cooperation and solidarity constitute factors that may enhance regional security and stability and prove beneficial for nations on a wider geographical scale.
Greece has proven to regard trans-national cooperations within the Mediterranean region as instrumental for responding to common challenges, particularly in sectors of strategic importance, such as energy transition and security.
Our recent agreement with Egypt on green energy interconnection is a case in point.
In the same context, following our bilateral meeting during COP27, we are in the process of finalizing and signing a Memorandum of Cooperation between the Greek and Egyptian Ministries of Finance.
Ladies and Gentlemen,
As our Prime Minister Kiriakos Mitsotakis noted in Sharm-El-Sheikh earlier this month, we can equally safeguard the present and invest in the future.
Τhe historically unique mix of challenges we are currently facing, stresses the necessity for collective, decisive and forward-looking strategic actions in a wide range of policy sectors.
By working together now, we can pave the path for a resilient, greener, fairer future for the Mediterranean, for Europe, for the world.
Ομιλία του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στο 20th Bank Management Conference: «Το τραπεζικό σύστημα οφείλει να συμβάλει στην πιστωτική επέκταση και στην ταχεία υλοποίηση ρυθμίσεων οφειλών, να αναμορφώσει την τιμολογιακή πολιτική δανείων, καταθέσεων και προμηθειών με τρόπο που δεν επιβαρύνει δυσανάλογα επιχειρήσεις και νοικοκυριά, και να δείξει ευαισθησία στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες»
Τις σημαντικές πρωτοβουλίες και δράσεις της Κυβέρνησης στον χρηματοπιστωτικό τομέα, ώστε να αντιμετωπιστούν οι σημαντικές προκλήσεις των τελευταίων δυόμισι ετών, αλλά και τις μεγάλες ευθύνες του ίδιου του τραπεζικού συστήματος στην παρούσα εποχή υψηλής – διεθνώς – αβεβαιότητας και ανοδικών κινδύνων, ανέδειξε ο Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας στη σημερινή ομιλία του στο 20th Bank Management Conference.
Ο κ. Σταϊκούρας τόνισε ότι η Κυβέρνηση έχει στηρίξει ουσιαστικά και αποτελεσματικά το τραπεζικό σύστημα της χώρας, ώστε αυτό να μπορέσει να αντιμετωπίσει με επάρκεια ενδογενείς και εξωγενείς, παλαιότερες και νέες προκλήσεις, να γυρίσει σελίδα και να διαδραματίσει κεντρικό ρόλο στην επιδίωξη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης. Όπως ανέφερε, «ως αποτέλεσμα της αποτελεσματικής οικονομικής πολιτικής και των θετικών προοπτικών της ελληνικής οικονομίας, το τραπεζικό σύστημα παρουσιάζει σήμερα μια πολύ πιο εύρωστη εικόνα και ευοίωνες προοπτικές».
Επισήμανε, ωστόσο, ότι οι προκλήσεις της περιόδου είναι τεράστιες, γι’ αυτό και υπογράμμισε ότι «το τραπεζικό σύστημα οφείλει:
να συμβάλει στην πιστωτική επέκταση με όλα τα διαθέσιμα εργαλεία, ώστε να ενισχύσει την περίμετρο των δυνητικών προς χρηματοδότηση πελατών, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες ανάγκες που δημιουργεί το μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον,
να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές για την ταχεία υλοποίηση ρυθμίσεων οφειλών μέσω του νέου και σύγχρονου εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε να θωρακιστεί επαρκώς ενάντια στους νέους κινδύνους που ελλοχεύουν,
να αναμορφώσει την τιμολογιακή πολιτική δανείων, καταθέσεων και προμηθειών, με τρόπο που δεν επιβαρύνει δυσανάλογα επιχειρήσεις και νοικοκυριά, καθώς βγαίνουμε από το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων,
να δείξει ευαισθησία στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες,
να εκπαιδεύσει, προσωπικό και πελάτες, στην ψηφιακή μετάβαση των εργασιών του,
να συμβάλει στον πράσινο μετασχηματισμό της οικονομίας».
Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ομιλίας του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στο 20thBankManagementConference:
Θέλω να ευχαριστήσω την εταιρία “Boussias” για την επιτυχή διοργάνωση του 20ού Βank Μanagement Conference, ενός Συνεδρίου που κλείνει φέτος τα 20 έτη του και που αποτελεί – πλέον – θεσμό για τον τραπεζικό χώρο.
Κυρίες και Κύριοι,
Είναι γεγονός ότι η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού συστήματος, ιδιαίτερα σε τραπεζοκεντρικές χώρες όπως είναι η Ελλάδα, αποτελεί βασική προϋπόθεση για τη βιώσιμη ανάπτυξη, την πρόσβαση επιχειρήσεων και νοικοκυριών στη χρηματοδότηση, και την αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων.
Εύρυθμη λειτουργία η οποία προϋποθέτει ένα ανθεκτικό τραπεζικό σύστημα.
Σε αυτό θα συμβάλει δυναμικά και η επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού των τραπεζών, που θα έχει ως αντίκτυπο την περιστολή των λειτουργικών δαπανών τους, καθώς και την προσφορά καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών.
Είναι όμως γεγονός ότι τα πιστωτικά ιδρύματα της χώρας μας βίωσαν, κατά την τελευταία δεκαετία, εξαιτίας της παγκόσμιας κρίσης, εγχώριων δημοσιονομικών ανισορροπιών και δικών τους αστοχιών, μεγάλη επιδείνωση στα θεμελιώδη μεγέθη τους.
Ταυτόχρονα, ήρθαν αντιμέτωπα, κατά τα τελευταία δυόμισι έτη, και με μία σειρά νέων, πολυεπίπεδων, πρωτόγνωρων και εξωγενών προκλήσεων.
Αυτές τις ενδογενείς και εξωγενείς, παλαιότερες και νέες προκλήσεις, η Ελληνική Κυβέρνηση τις αντιμετωπίζει με σοβαρότητα, ορθολογισμό και υπευθυνότητα, με σκληρή δουλειά και σχέδιο.
1ον. Υλοποιούμε ένα ευρύ πλέγμα μέτρων, συνολικού ύψους άνω των 55 δισ. ευρώ.
Πλέγμα μέτρων που στηρίζουν το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, αποτρέποντας τη διόγκωση του ιδιωτικού χρέους και κατ’ επέκταση την επιβάρυνση των ισολογισμών των τραπεζών με νέα γενιά «κόκκινων» δανείων.
Μέτρα, όπως είναι η επιστρεπτέα προκαταβολή, τα προγράμματα «Γέφυρα Ι» και «Γέφυρα ΙΙ», τα προγράμματα εγγυοδοσίας, οι μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, η διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού, τα μέτρα επιδότησης του ενεργειακού κόστους, οι στοχευμένες ενισχύσεις ευάλωτων νοικοκυριών κ.ά.
2ον. Εφαρμόζουμε, με επιτυχία, το σχέδιο «ΗΡΑΚΛΗΣ».
Ένα ολοκληρωμένο σχέδιο, το οποίο οδήγησε σε σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων των τραπεζών και κατ’ επέκταση σε εξυγίανση των ισολογισμών τους.
3ον. Υλοποιούμε τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών του Ν.4738/2020 στα πλαίσια διαχείρισης του ιδιωτικού χρέους.
Ενός καινοτόμου ψηφιακού εργαλείου το οποίο πρωτοπορεί για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς αντιμετωπίζει με τρόπο ολιστικό, ενιαίο και συνεκτικό την υπερχρέωση των φυσικών και νομικών προσώπων, κάτω από την ομπρέλα μιας σύγχρονης ηλεκτρονικής πλατφόρμας ρύθμισης οφειλών.
4ον. Νομοθετήσαμε και αξιοποιούμε σύγχρονα ψηφιακά εργαλεία για την ορθή παρακολούθηση και διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, όπως είναι η ίδρυση του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων και του Παρατηρητηρίου Πιστοληπτικής Επέκτασης.
Εργαλεία που ενισχύουν την πιστοληπτική ικανότητα των τραπεζών και συντελούν στην ισχυρή και ορθολογική πιστωτική επέκταση.
5ον. Διοχετεύουμε σταδιακά στο τραπεζικό σύστημα, με τη μορφή τραπεζικού δανεισμού, ρευστότητα συνολικού ύψους 12,7 δισ. ευρώ, μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Μέχρι στιγμής έχουν υπογραφεί με τις τράπεζες 41 δανειακές συμβάσεις επενδυτικών σχεδίων, περιλαμβανομένων και σχεδίων ψηφιακού μετασχηματισμού, συνολικού ύψους 1,8 δισ. ευρώ.
Το χαμηλό κόστος των κεφαλαίων και η ευρύτατη επιλεξιμότητα, καθιστούν το Ταμείο Ανάκαμψης πολύτιμο εργαλείο πιστωτικής επέκτασης των τραπεζών και κατ’ επέκταση ενίσχυσης της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.
6ον. Επεξεργαζόμαστε τη στρατηγική αποεπένδυσης του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας από το τραπεζικό σύστημα, ώστε αυτό να καταστεί ακόμη πιο ισχυρό, ανταγωνιστικό και κερδοφόρο.
Κυρίες και Κύριοι,
Το ερώτημα συνεπώς που τίθεται είναι εάν η ακολουθούμενη αυτή οικονομική πολιτική αντιμετώπισε με επάρκεια τις προκλήσεις με τις οποίες ήρθε αντιμέτωπο το τραπεζικό σύστημα, ώστε αυτό να μπορέσει να γυρίσει σελίδα και να επιτύχει νέους στόχους και στρατηγικές, όπως αυτή του ψηφιακού μετασχηματισμού του.
Η απάντηση είναι ΝΑΙ.
Αποδείξεις;
1ον. Το απόθεμα των «κόκκινων» δανείων έχει μειωθεί σημαντικά.
Ο δείκτης μη-εξυπηρετούμενων προς το σύνολο των δανείων ανέρχεται στο 10% στο τέλος του 1ου εξαμήνου του 2022, από 44% τον Ιούνιο του 2019.
Επισημαίνεται επίσης ότι και οι 4 συστημικές τράπεζες έχουν ήδη πετύχει τον επιχειρησιακό στόχο που είχαν θέσει για μονοψήφιο ποσοστό «κόκκινων» δανείων, με το δείκτη να έχει πλέον τάση σύγκλισης προς το μέσο όρο της ευρωζώνης.
2ον. Η πιστωτική επέκταση ακολουθεί αυξητικό ρυθμό.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το σύνολο των νέων χορηγήσεων για το εννεάμηνο του έτους ανέρχεται στα 6 δισ. ευρώ, με τον καλύτερο μήνα να είναι ο Σεπτέμβριος.
3ον. Οι καταθέσεις, νοικοκυριών και επιχειρήσεων, σταθερά ενισχύονται.
Σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το υπόλοιπο των καταθέσεων ανήλθε σε 185,5 δισ. ευρώ το Σεπτέμβριο του 2022, σημειώνοντας νέο ιστορικό υψηλό δεκαετίας.
4ο. Τα τραπεζικά ιδρύματα καταγράφουν σημαντικά κέρδη.
Το εννεάμηνο του 2022, οι ελληνικές συστημικές τράπεζες κατέγραψαν κέρδη ύψους 2,8 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τις ζημιογόνες χρήσεις του παρελθόντος.
5ον. Η ρευστότητα των πιστωτικών ιδρυμάτων από το Ευρωσύστημα παρέμεινε ενισχυμένη σε σχέση με το παρελθόν, σταθερή σε σχέση με το 2021, στα 50,7 δισ. ευρώ το εννεάμηνο του 2022.
6ον. Το κόστος πιστωτικού κινδύνου των τραπεζών αποκλιμακώθηκε σημαντικά.
Το εννεάμηνο του 2022, οι ελληνικές συστημικές τράπεζες σχημάτισαν προβλέψεις για τον πιστωτικό κίνδυνο συνολικού ύψους 1,6 δισ. ευρώ, έναντι 5,6 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περίοδο του 2021.
7ον. Οι Ελληνικές Τράπεζες αναβαθμίστηκαν πρόσφατα από τον οίκο αξιολόγησης Moody’s.
Οι ελληνικές τράπεζες αναβαθμίστηκαν κατά 1-2 βαθμίδες, ως αποτέλεσμα των διαρθρωτικών αλλαγών στην ελληνική οικονομία και των σημαντικών βελτιώσεων στην ποιότητα του ενεργητικού και της κερδοφορίας τους.
Κυρίες και Κύριοι,
Όλες οι παραπάνω θετικές εξελίξεις αποτυπώνουν, σίγουρα, μία πολύ πιο εύρωστη εικόνα του τραπεζικού συστήματος και ευοίωνες προοπτικές, ως αποτέλεσμα της αποτελεσματικής οικονομικής πολιτικής και των θετικών προοπτικών της ελληνικής οικονομίας.
Ελληνική οικονομία η οποία αναπτύσσεται ισχυρά το 2022, και κάτω από δύσκολες συγκυρίες επιδεικνύει υψηλότερες αντοχές από τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Οικονομική ανάπτυξη η οποία συμβάλλει και στη διατήρηση της αναπτυξιακής τροχιάς των τραπεζών, ενισχύοντας περαιτέρω τα χρηματοοικονομικά τους μεγέθη και την κεφαλαιακή τους επάρκεια.
Στα πλαίσια αυτά, οι τράπεζες πρέπει να συνεχίσουν την εξυγίανση των ισολογισμών τους, την αύξηση της οργανικής κερδοφορίας τους, και την επιτάχυνση των ενεργειών ψηφιακού μετασχηματισμού τους.
Ψηφιακού μετασχηματισμού που η Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, από την αρχή της θητείας της, έθεσε ως μία από τις βασικές προτεραιότητές της.
Προτεραιότητα στην οποία ανταποκρίθηκε με συνέπεια, μεθοδικότητα και αποτελεσματικότητα.
Το γεγονός αυτό αποδεικνύεται από πολλά αξιόλογα επιτεύγματα, όπως είναι, στο πεδίο αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Οικονομικών, τα εξής:
Οι νέες ψηφιακές υπηρεσίες της ΑΑΔΕ.
Η προώθηση της ηλεκτρονικής τιμολόγησης και των ηλεκτρονικών βιβλίων για τις επιχειρήσεις.
Η δημιουργία της εφαρμογής gov.gr.
Η εκκαθάριση και πληρωμή των δαπανών των περισσότερων φορέων του Δημοσίου με e-δικαιολογητικά.
Η έκδοση ηλεκτρονικών τιμολογίων από τα πληροφοριακά συστήματα προς το Δημόσιο και τις επιχειρήσεις.
Η υλοποίηση, στο πλαίσιο του Σχεδίου «Ελλάδα 2.0», του έργου Gov-ERP.
Οι πολυάριθμες ηλεκτρονικές πλατφόρμες που δημιουργήθηκαν για την υλοποίηση κομβικών μέτρων στήριξης έναντι των οικονομικών επιπτώσεων των εξωγενών κρίσεων.
Οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες που δημιουργήθηκαν για την διαχείριση και αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους
Από τη πλευρά του, και το τραπεζικό σύστημα έχει επιδείξει, μέχρι στιγμής, σημαντικά ψηφιακά επιτεύγματα:
Μεταξύ άλλων:
Ποσοστό άνω του 90% των εγχρήματων συναλλαγών πληρωμών γίνονται εκτός τραπεζικών καταστημάτων, από το internet και mobile banking, από ΑΤΜ και αυτόματα συστήματα πληρωμών, σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Ένωσης Τραπεζών.
Σύμφωνα με την ίδια πηγή, ποσοστό 50% του συνολικού αριθμού συναλλαγών μεταφοράς χρημάτων γίνεται μέσω mobile εφαρμογών των τραπεζών.
Οι ενεργοί χρήστες στο internet banking ανέρχονται σε 4 εκατομμύρια και οι σχεδόν ενεργοί χρήστες στο mobile banking σε 2,3 εκατομμύρια.
Αυξητική τάση παρουσιάζει η έκδοση ενεργών καρτών πληρωμών, η οποία ανέρχεται σε 20,4 εκατομμύρια για το Α΄ εξάμηνο του 2022, σύμφωνα με στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος.
Κυρίες και Κύριοι,
Από τα ανωτέρω προκύπτει ότι ως Κυβέρνηση έχουμε αποδείξει ότι μπορούμε να αναλάβουμε πρωτοβουλίες και να υποστηρίξουμε δράσεις σε όλα τα πεδία της οικονομίας.
Βέβαια, οι προκλήσεις είναι τεράστιες και οι αβεβαιότητες μεγάλες.
Ενεργούμε σε περιβάλλον ανοδικών κινδύνων, το οποίο επιβάλλει εγρήγορση από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.
Από τη δική μας πλευρά, θα συνεχίσουμε να εργαζόμαστε μεθοδικά και σκληρά, για να βελτιώσουμε, ακόμη περισσότερο, την υφιστάμενη κατάσταση στο ελληνικό χρηματοπιστωτικό σύστημα.
Έχει όμως μεγάλες ευθύνες και το ίδιο το τραπεζικό σύστημα.
Οφείλει να συμβάλει στην πιστωτική επέκταση, με όλα τα διαθέσιμα εργαλεία που διαθέτει, ώστε να ενισχύσει την περίμετρο των δυνητικών προς χρηματοδότηση πελατών, λαμβάνοντας υπόψη τις νέες ανάγκες που δημιουργεί το μεταβαλλόμενο οικονομικό περιβάλλον.
Οφείλει να εντατικοποιήσει τις προσπάθειές του για την ταχεία υλοποίηση ρυθμίσεων οφειλών μέσω του νέου και σύγχρονου εξωδικαστικού μηχανισμού, ώστε να θωρακιστεί επαρκώς ενάντια στους νέους κινδύνους που ελλοχεύουν.
Οφείλει, καθώς βγαίνουμε από το περιβάλλον χαμηλών επιτοκίων, να αναμορφώσει την τιμολογιακή πολιτική δανείων, καταθέσεων και προμηθειών, με τρόπο που δεν επιβαρύνει δυσανάλογα επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Οφείλει να δείξει ευαισθησία στις ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Οφείλει να εκπαιδεύσει, προσωπικό και πελάτες, στην ψηφιακή μετάβαση των εργασιών του.
Οφείλει να συμβάλει στον πράσινο μετασχηματισμό της οικονομίας.
Κυρίες και Κύριοι,
Συμπερασματικά, βασική επιδίωξη του Οικονομικού Επιτελείου, και συνολικά της Κυβέρνησης, είναι ο τραπεζικός τομέας να μπορεί να διαδραματίζει κεντρικό ρόλο στην επιδίωξη της βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης και της μετάβασης προς μια οικονομία δυναμική, παραγωγική, ψηφιακή, πράσινη, εξωστρεφή, κοινωνικά δίκαιη, χωρίς αποκλεισμούς και ανισότητες.
Δήλωση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα σχετικά με την 1η Έκθεση Μεταπρογραμματικής Εποπτείας για την Ελλάδα
«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε χθες την 1η Έκθεση Mεταπρογραμματικής Εποπτείας για την Ελλάδα.
Πρόκειται για μία Έκθεση-σταθμό, με την οποία ανοίγει και επίσημα ένα νέο κεφάλαιο για τη χώρα.
Κεφάλαιο που χαρακτηρίζεται από την επιστροφή της Ελλάδας στην ευρωπαϊκή κανονικότητα, όπως αυτή σηματοδοτήθηκε από τη λήξη του καθεστώτος ενισχυμένης εποπτείας τον Αύγουστο του 2022 – καθεστώς στο οποίο μόνο η χώρα μας είχε εισέλθει το 2018.
Η Έκθεση:
Πιστοποιεί την ισχυρή και σταθερή αναπτυξιακή τροχιά στην οποία έχει εισέλθει η ελληνική οικονομία, και την οποία διατηρεί παρά τη μεγάλη αύξηση του πληθωρισμού και της αβεβαιότητας που πυροδότησαν, σε παγκόσμιο και ευρωπαϊκό επίπεδο, ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και η συνακόλουθη ενεργειακή κρίση.
Αναγνωρίζει την αποτελεσματικότητα των πολιτικών που έχει εφαρμόσει, και συνεχίζει να υλοποιεί, η Κυβέρνηση στην προσπάθειά της να μετριάσει τις επιπτώσεις αυτής της νέας – δεύτερης, μέσα σε διάστημα τριών, μόλις, ετών – μεγάλης εξωγενούς κρίσης, στο διαθέσιμο εισόδημα των Ελλήνων πολιτών. Πολιτικές στις οποίες συμπεριλαμβάνονται μέτρα στήριξης έναντι των επιπτώσεων της ενεργειακής κρίσης – τα οποία η Έκθεση περιγράφει ως από τα πλέον εκτεταμένα ανάμεσα στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2022 – οι μειώσεις φορολογίας, και η εφαρμογή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Προβλέπει ότι, παρά τις εξαιρετικά μεγάλες εξωτερικές προκλήσεις, το επίπεδο απασχόλησης θα συνεχίσει να αυξάνεται φέτος και τα επόμενα δύο χρόνια. Το ίδιο προβλέπεται και για το επίπεδο διεθνούς ανταγωνιστικότητας της Ελλάδας.
Αναδεικνύει την πρόβλεψη για σημαντική βελτίωση των δημοσίων οικονομικών την περίοδο 2022-2024 και επισημαίνει την ταχεία αποκλιμάκωση του δημοσίου χρέους ως ποσοστού του ΑΕΠ κατά την ίδια περίοδο. Η βελτίωση των δημοσιονομικών μεγεθών συμβαδίζει με την εφαρμογή μέτρων στήριξης ενάντια στην ενεργειακή κρίση και νέες, μόνιμες μειώσεις φόρων για το σύνολο των εργαζομένων και των συνταξιούχων από την 1η/1/2023.
Επιβεβαιώνει, παρά τη δυσμενή διεθνή συγκυρία στις χρηματαγορές, τη συνεχιζόμενη βελτίωση των επιδόσεων του τραπεζικού τομέα και τη συνακόλουθη επέκταση της χρηματοδότησης της πραγματικής οικονομίας προς όφελος της ανάπτυξης και της απασχόλησης. Ανάλογη θετική δυναμική αναπτύσσεται και από την πρόοδο που καταγράφει η έκθεση στην εφαρμογή του νέου πλαισίου για το ιδιωτικό χρέος.
Περιγράφει τη σταθερή και απρόσκοπτη παρουσία της Ελλάδας στις αγορές κρατικών ομολόγων, με σταθερό, τους τελευταίους μήνες, περιθώριο αποδόσεων, παρά τις αναταράξεις και αυξήσεις επιτοκίων στις διεθνείς αγορές. Ως αποτέλεσμα, η Ελλάδα διατηρεί υψηλό απόθεμα ταμειακών διαθεσίμων. Συνολικά, η Έκθεση διαπιστώνει ότι η Ελλάδα μπορεί απρόσκοπτα να εξυπηρετεί το δημόσιο χρέος της.
Τέλος, η Έκθεση συμπεραίνει ότι η Ελλάδα έχει επιτύχει, παρά τις δυσμενείς διεθνείς συνθήκες, μια σειρά από στόχους που είχαν τεθεί, σε τομείς όπως η δημοσιονομική και διαρθρωτική πολιτική, η φορολογική διοίκηση, η δικαιοσύνη, οι μεταρρυθμίσεις του χρηματοπιστωτικού τομέα, το κτηματολόγιο και οι ιδιωτικοποιήσεις.
Οι διαπιστώσεις αυτές μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για αποφάσεις του Eurogroup σχετικές με την εφαρμογή συμπεφωνημένων μέτρων ελάφρυνσης του ελληνικού χρέους.
Αυτά περιλαμβάνουν την αποδέσμευση της όγδοης και τελευταίας δόσης από τα κέρδη των ευρωπαϊκών κεντρικών τραπεζών από αγορά ελληνικών ομολόγων (τα γνωστά ANFA/SMPs), η οποία – σημειωτέον – εκκρεμούσε από το πρώτο εξάμηνο του 2019, τον μηδενισμό, για το δεύτερο εξάμηνο του 2022, του επιπρόσθετου περιθωρίου (step-up margin), η ενσωμάτωση του οποίου προβλέπεται στο επιτόκιο δανείων που έχει παραχωρήσει ο EFSF στην Ελλάδα, και – για πρώτη φορά – τη μόνιμη μείωση του περιθωρίου αυτού σε μηδενική τιμή για την περίοδο 2023-2049.
Όλα τα παραπάνω συνιστούν ακόμα μία αναγνώριση και επιβεβαίωση της σκληρής, μεθοδικής και αποτελεσματικής προσπάθειας που όλοι μας – πολίτες και πολιτεία – καταβάλλουμε στο πεδίο της οικονομίας, μέσα σε ένα ρευστό διεθνές περιβάλλον που χαρακτηρίζεται από μεγάλες και διαδοχικές εξωγενείς κρίσεις.
Προσπάθεια η οποία συνεχίζεται με την ίδια αποφασιστικότητα, χωρίς εφησυχασμό και με πλήρη επίγνωση των δυσκολιών. Συνεχίζεται με σχέδιο, υπευθυνότητα και εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας και στις δυνατότητες της χώρας, ώστε να καταστήσουμε την Ελλάδα ολόπλευρα ακόμα πιο ισχυρή και την οικονομία της πιο δυναμική, παραγωγική, εξωστρεφή και κοινωνικά δίκαιη».
Απάντηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρασε Επίκαιρες Ερωτήσεις των Βουλευτών του ΣΥΡΙΖAκας. Έφης Αχτσιόγλου και κ. Βασίλη Κόκκαλη για το ιδιωτικό χρέος
Θα ξεκινήσω την τοποθέτησή μου από δύο επισημάνσεις σας, με τις οποίες συμφωνώ.
Και θεωρώ ότι μοιραζόμαστε κοινές αγωνίες επί αυτών.
1η Επισήμανση: Το ιδιωτικό χρέος παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, και συνολικά της ελληνικής οικονομίας.
2η Επισήμανση: Σε περιόδους κρίσεων, όπως είναι οι διαδοχικές, πρωτόγνωρες εξωγενείς κρίσεις που διερχόμαστε την τελευταία τριετία, είναι υπαρκτός ο κίνδυνος δημιουργίας νέου, πρόσθετου ιδιωτικού χρέους.
Αυτές τις επισημάνσεις τις έχω επαναλάβει, πολλές φορές, δημόσια.
Το ζητούμενο είναι τι έχουμε πράξει ως ελληνική πολιτεία, την τελευταία περίπου δεκαετία, για να περιορίσουμε το πρόβλημα και τους ανοδικούς κινδύνους.
Γιατί το πρόβλημα δεν γεννήθηκε σήμερα.
Υπενθυμίζω, συνεπώς, τα εξής, που φαίνεται από την Ερώτησή σας να έχετε λησμονήσει, ή να θέλετε να λησμονηθούν:
1ον. Το ύψος του ιδιωτικού χρέους που παραλάβαμε το 2019, από την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, υπερέβαινε τα 238 δισ. ευρώ.
Άρα, το πρόβλημα δημιουργήθηκε, σωρεύθηκε και διογκώθηκε τα προηγούμενα χρόνια, και εξακολουθεί να είναι, και σήμερα, υπαρκτό και οξύ.
2ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ είχε δεσμευθεί ότι θα αντιμετωπίσει το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων.
Ο κ. Τσίπρας, στις 5 Οκτωβρίου 2015, στις προγραμματικές δηλώσεις της τότε Κυβέρνησής του, είχε τονίσει ότι «με τις προηγούμενες ανακεφαλαιοποιήσεις δεν αντιμετωπίσθηκε το πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων».
Υποστήριζε ότι, με την 3η αχρείαστη ανακεφαλαιοποίηση του ΣΥΡΙΖΑ, αυτό θα επιτυγχάνονταν.
Λίγες ημέρες αργότερα, ο πρώην Υπουργός Οικονομικών κ. Τσακαλώτος, στις 31 Οκτωβρίου 2015, είχε αναφέρει στην Ολομέλεια:
«…μέχρι το τέλος του έτους, θα έχει ολοκληρωθεί η αντιμετώπιση των “κόκκινων” δανείων».
Διαψεύστηκαν παταγωδώς.
Ο κ. Τσακαλώτος, τον Ιανουάριο του 2019, παραδέχτηκε ότι το «μεγαλύτερο πρόβλημα της οικονομίας είναι τα “κόκκινα” δάνεια….».
Ο ΣΥΡΙΖΑ παρέδωσε τα «κόκκινα» δάνεια στο επίπεδο του Δεκεμβρίου του 2014, δηλαδή περίπου στο 43,5% του συνόλου των δανείων.
3ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, τον Μάιο του 2017, νομοθέτησε την εφαρμογή των ηλεκτρονικών πλειστηριασμών.
Χαρακτηριστικά, ο πρώην Υπουργός Οικονομικών κ. Τσακαλώτος, στις 30 Ιουλίου 2017, δήλωνε:
«Οι ηλεκτρονικοί πλειστηριασμοί είναι σημαντικοί όχι μόνο για να έχουμε καλές τράπεζες, αλλά και για αναπτυξιακούς και κοινωνικούς λόγους».
Είχαμε, όμως, και τη δήλωση του πρώην Υπουργού του ΣΥΡΙΖΑ κ. Μάρδα, στις 3 Δεκεμβρίου 2017.
Υποστήριζε χαρακτηριστικά:
«Κακώς τα στελέχη της Ν.Δ. νομοθετούσαν την προστασία της 1ης κατοικίας από τους πλειστηριασμούς (….). Αν η Ν.Δ. είχε ξεκινήσει τους πλειστηριασμούς, τώρα τα πράγματα θα ήταν πολύ πιο ομαλά».
4ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, τον Δεκέμβριο του 2017, έφερε τροπολογία για αυτεπάγγελτη δίωξη και αυτόφωρη διαδικασία για όσους εμποδίζουν ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς.
5ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, με τον Νόμο 4354/2015, προέβλεψε ρητώς ότι οι αδειοδοτούμενες εταιρίες διαχείρισης δανείων νομιμοποιούνται να ασκήσουν κάθε ένδικο βοήθημα και δικαστική ενέργεια για την είσπραξη των υπό διαχείριση απαιτήσεων.
Επομένως, νόμος του ΣΥΡΙΖΑ εξασφάλιζε τη δυνατότητα πλήρους διαχείρισης από τις εταιρίες διαχείρισης, δηλαδή διενέργειας δικαστικών και εξώδικων ενεργειών επί των απαιτήσεων που τους μεταβιβάστηκαν, συμπεριλαμβανομένης και της διενέργειας πλειστηριασμού.
6ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν θεσμοθέτησε την υποχρεωτικότητα από την πλευρά των πιστωτών στην αποδοχή των ρυθμίσεων που προτείνονταν.
Για παράδειγμα, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών του Νόμου 4469/2017, προβλεπόταν η παροχή πρότασης αναδιάρθρωσης, εφόσον συναινέσει η πλειοψηφία των πιστωτών, καθώς η θέσπιση οποιασδήποτε υποχρεωτικότητας έρχεται σε αντίθεση με τους ευρωπαϊκούς κανόνες και το κοινοτικό δίκαιο.
7ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ δεν νομοθέτησε το δικαίωμα των δανειοληπτών να εξαγοράζουν τα δάνειό τους κατά τη μεταβίβαση των απαιτήσεων σε εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων, με τον Νόμο 4354/2015.
Χαρακτηριστική είναι η αναφορά του πρώην Υπουργού Οικονομικών κ. Τσακαλώτου, στις 27 Σεπτεμβρίου 2017.
Υποστήριζε χαρακτηριστικά:
«Η Κυβέρνηση δεν θα ζητήσει από τους πιστωτές μας να δοθεί η δυνατότητα στους δανειολήπτες να εξαγοράζουν τα δάνειά τους στην τιμή που θέλουν να τα εξαγοράσουν τα funds. Δεν θα το θέσω (στους δανειστές μας), γιατί δεν είναι λογικό».
8ον. Η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ κατήργησε – οριζόντια – την προστασία της 1ης κατοικίας, τον Φεβρουάριο του 2019.
Παρέθεσα αυτά τα 8 σημεία, για να μην ξεχνιόμαστε σε αυτή την αίθουσα.
Γιατί οι αυταπάτες και οι οβιδιακές μεταμορφώσεις έχουν και τα όριά τους.
Μάλλον όμως όχι, όταν μιλάμε για τον ΣΥΡΙΖΑ.
Όμως, τι κάναμε εμείς:
1ον. Υλοποιήσαμε ένα ευρύ πλέγμα μέτρων, συνολικού ύψους άνω των 55 δισ. ευρώ, προκειμένου να στηρίξουμε το διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών και τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, αποτρέποντας – στο μέτρο του εφικτού – τη διόγκωση του ιδιωτικού χρέους.
Μέτρα, όπως είναι η επιστρεπτέα προκαταβολή, τα προγράμματα «Γέφυρα Ι» και «Γέφυρα ΙΙ», τα προγράμματα εγγυοδοσίας, οι μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, η διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού, τα μέτρα επιδότησης του ενεργειακού κόστους, οι στοχευμένες ενισχύσεις ευάλωτων νοικοκυριών, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας κ.ά.
Ενώ έχουμε καταθέσει Σχέδιο Νόμου για τον εξορθολογισμό της ασφαλιστικής νομοθεσίας, που αυξάνει σε 24 τις μηνιαίες δόσεις των υπό ρύθμιση ασφαλιστικών εισφορών.
2ον. Νομοθετήσαμε και αξιοποιούμε σύγχρονα εργαλεία για την ορθή παρακολούθηση και διαχείριση του ιδιωτικού χρέους, όπως είναι η ίδρυση του Κεντρικού Μητρώου Πιστώσεων και η ίδρυση του Παρατηρητηρίου Πιστοληπτικής Επέκτασης.
3ον. Ενισχύουμε τράπεζες και εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων προκειμένου αυτές να ρυθμίζουν διμερώς μη-εξυπηρετούμενα δάνεια νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Συγκεκριμένα:
Έχουν ρυθμιστεί επιτυχώς 746.000 μη-εξυπηρετούμενα στεγαστικά, καταναλωτικά και επιχειρηματικά δάνεια, ύψους 43 δισ. ευρώ, από τον Ιούλιο 2019 μέχρι και σήμερα.
Δόθηκε η δυνατότητα αναστολής πληρωμής δόσεων σε 408.632 δάνεια, ύψους 29 δισ. ευρώ, από τα μέσα Μαρτίου 2020.
4ον. Υλοποιήσαμε το Πρόγραμμα «Ηρακλής», το οποίο συνέβαλε καθοριστικά στη σημαντική μείωση των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών.
Σήμερα, ο όγκος αυτός έχει μειωθεί από το 44% του συνόλου των δανείων στα μέσα του 2019, σε λιγότερο από 10% σήμερα.
Συνεπώς, ο «Ηρακλής», εκ του αποτελέσματος, πέτυχε.
Και αυτό αναγνωρίζεται σήμερα, παγκοσμίως.
5ον. Υλοποιούμε τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, με βάση τον Νόμο 4738/2020.
Μέχρι στιγμής, έχουν υλοποιηθεί 2.072 ρυθμίσεις οφειλών, συνολικού ύψους 373 εκατ. ευρώ.
Μόνο τον τελευταίο μήνα, πραγματοποιήθηκαν 500 περίπου νέες ρυθμίσεις οφειλών και έπεται ακόμη πιο δυναμική αύξηση αυτών, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος της ρύθμισης οφειλών ύψους 1 δισ. ευρώ εντός των επόμενων μηνών.
Αυτές οι επιδόσεις, αν και δεν είναι ακόμη οι επιθυμητές από την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών, είναι καλύτερες από τα σχήματα που υλοποιήθηκαν τα προηγούμενα 12 έτη.
Ενδεικτικά, στον προηγούμενο εξωδικαστικό μηχανισμό της Κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, μόλις 2.200 ολοκλήρωσαν επιτυχώς τη διαδικασία ρύθμισης οφειλών.
Αναφορικά με την έλλειψη νομιμοποίησης των εταιριών διαχείρισης απαιτήσεων να προχωρήσουν σε πράξεις αναγκαστικής εκτέλεσης, όπως ακούσατε πρόσφατα κατά τη Συνεδρίαση της Επιτροπής Οικονομικών Υποθέσεων, της 20ής Οκτωβρίου, υπάρχουν 12 αποφάσεις, μία εκ των οποίων είναι αντίθετη από τις υπόλοιπες έντεκα.
Για το ζήτημα αυτό, το Υπουργείο Οικονομικών τοποθετήθηκε κατά τη συνεδρίαση της Επιτροπής.
Δεν έχω να προσθέσω κάτι για τη θέση της Κυβέρνησης.
Άλλωστε, έχει ήδη εκδοθεί η Απόφαση 1873/2022 του Αρείου Πάγου, που παραπέμπει το ζήτημα στην Πλήρη Ολομέλεια του Δικαστηρίου, καθότι, όπως αναφέρει στο σκεπτικό της, «δημιουργείται ζήτημα γενικότερου ενδιαφέροντος και είναι αναγκαίο για την ενότητα της νομολογίας, με δεδομένη την ανακύψασα στη νομολογία διάσταση ως προς το θέμα της νομιμοποίησης των εταιριών διαχείρισης απαιτήσεων για την άσκηση διαδικαστικών πράξεων υπό το καθεστώς των Νόμων 3156/2003 και 4354/2015».
Αναφορικά με το ζήτημα πιθανής εγγραφής εγγυήσεων του «Ηρακλή» στο δημόσιο χρέος, και τη δέσμευσή μου ως προς αυτό, όπως ζητά η Αξιωματική Αντιπολίτευση, γνωρίζετε ότι δεν έχει ο Υπουργός Οικονομικών τη δυνατότητα να παρεμβαίνει σε αποφάσεις Ανεξάρτητων Ευρωπαϊκών Οργάνων.
Όμως, ως Κυβέρνηση, μαζί με τους θεσμούς και τους εταίρους, έχουμε προβεί στις απαιτούμενες ενέργειες για να υποστηρίξουμε τις θέσεις μας.
Άλλωστε, η δομή και τα χαρακτηριστικά του «Ηρακλή» έχουν την έγκριση όλων των θεσμών, δηλαδή της Ε.Ε., της ΕΚΤ, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας και του ΔΝΤ, και φυσικά της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ανταγωνισμού.
Ας περιμένουμε, συνεπώς, τις ανακοινώσεις.
Θα συνιστούσα σε ορισμένους να μην προτρέχουν!
Και κάτι ακόμη: σήμερα, η Αξιωματική Αντιπολίτευση εμφανίζεται αντίθετη στον «Ηρακλή».
Όμως, το 2019, ο κ. Τσακαλώτος αντέδρασε έντονα στη γνωστοποίηση της είδησης ότι οι θεσμοί ενέκριναν το συγκεκριμένο σχέδιο, όπως αυτό σχεδιάστηκε και υλοποιήθηκε από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας.
Επεσήμανε, ο πρώην Υπουργός, στις 10 Οκτωβρίου 2019:
«Η πατρότητα του σχεδίου “Ηρακλής” για τα “κόκκινα” δάνεια ανήκει στην προηγούμενη Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ».
Και προσέθετε:
«Η ΝΔ πανηγυρίζει για την έγκριση του σχεδίου “Ηρακλής” σε χρόνο ρεκόρ, λιγότερο από 3 μήνες. Για άλλη μία φορά παρουσιάζει ως επιτυχία δική της ένα σχέδιο που είχε ήδη επεξεργαστεί η προηγούμενη Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ και το είχε διαβουλευτεί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθιστώντας το ώριμο για έγκριση».
Με βάση αυτή τη δήλωση, κακώς κάνετε την ερώτηση σε εμένα.
Έπρεπε να την κάνετε στην τότε Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ.
Στην οποία και συμμετείχατε.
Αλλά είπαμε, ψευδαισθήσεις και οβιδιακές μεταμορφώσεις βρίσκουν πλήρη έκφραση στην Αξιωματική Αντιπολίτευση.
Εν κατακλείδι, το Υπουργείο Οικονομικών με αίσθημα ευθύνης, ορθολογισμού και συνέπειας, διαμορφώνει τις κατάλληλες οικονομικές συνθήκες ώστε να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά το ζήτημα του ιδιωτικού χρέους, με στοχευόμενες πρωτοβουλίες και δράσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις διεθνείς δεσμεύσεις της χώρας και τους περιορισμούς των οδηγιών και κανονισμών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του κοινοτικού δικαίου.
Και όσο εμείς θα αντιμετωπίζουμε με συνέπεια, μεθοδικότητα και υπευθυνότητα τα κρίσιμα ζητήματα που ταλανίζουν την κοινωνία μας, θα αφήνουμε την Αντιπολίτευση στον κόσμο της αυταπάτης και των ψευδαισθήσεων.
Οι πολίτες κρίνουν και συγκρίνουν.
Και αξιολογούν θετικά τη συνέπεια και τη σταθερότητα της σημερινής Κυβέρνησης.
Το Υπουργείο Οικονομικών κατέθεσε σήμερα, Δευτέρα 21 Νοεμβρίου 2022, προς συζήτηση στη Βουλή των Ελλήνων τον Κρατικό Προϋπολογισμό του έτους 2023.
Ο Προϋπολογισμός του 2023 καταρτίστηκε υπό συνθήκες υψηλής αβεβαιότητας, αναφορικά με τις γεωπολιτικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Καλείται να συγκεράσει προκλήσεις που αφορούν την ενεργειακή κρίση, την πληθωριστική πίεση στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, την υγειονομική κρίση που έχει οδηγήσει σε αυξημένες δαπάνες στο σύστημα υγείας, αλλά και τις επιπλέον, έναντι του 2019 και παρελθόντων ετών, δαπάνες για την αναγκαία αμυντική θωράκιση της χώρας. Την ίδια στιγμή καλείται να διατηρήσει τη δημοσιονομική ισορροπία και τους στόχους βιώσιμης ανάπτυξης, σε χρονιά διεθνούς επιβράδυνσης ή και ύφεσης, αλλά και να υποστηρίξει ένα ευρύ φάσμα μεταρρυθμίσεων για τη βελτίωση της ζωής και της ευημερίας όλων των πολιτών.
Είναι σαφές ότι οι κίνδυνοι που περιβάλλουν τις μακροοικονομικές προβλέψεις, τόσο σε εθνικό όσο και σε παγκόσμιο επίπεδο για το 2023, είναι αυξημένοι και συνδέονται κατά κύριο λόγο με τις γεωπολιτικές προκλήσεις, την εξέλιξη του πολέμου στην Ουκρανία, τις συνθήκες εφοδιασμού της Ευρώπης με φυσικό αέριο, τις τιμές της ενέργειας και των καυσίμων και την ευρωπαϊκή νομισματική πολιτική.
Ωστόσο, η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει σημαντική ανθεκτικότητα, υποστηριζόμενη από τα δημοσιονομικά μέτρα της πολιτείας. Ως αποτέλεσμα, για το 2022 προβλέπεται ρυθμός ανάπτυξης 5,6%, σχεδόν διπλάσιος του ευρωπαϊκού μέσου όρου, έναντι 5,3% που είχε προβλεφθεί στο Προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 2023, 4,5% που είχε προβλεφθεί στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2022 και 3,1% που είχε εκτιμηθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας του Απριλίου 2022, τη στιγμή που ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή εκτιμάται να αυξηθεί κατά 9,7%, εν μέσω διεθνών πληθωριστικών πιέσεων. Το ποσοστό ανεργίας αναμένεται να συρρικνωθεί περαιτέρω και να διαμορφωθεί σε 12,7%, έναντι 13,9% που προβλεπόταν στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και 14,2% στον Προϋπολογισμό του 2022.
Το θετικό αναπτυξιακό αποτέλεσμα υποστηρίχθηκε εντός του 2022 από δημοσιονομικά μέτρα ύψους 4,8 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης, μέτρα ύψους 4,4 δισ. ευρώ για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, αλλά και μεταρρυθμίσεις προς όφελος των πολιτών, όπως ενδεικτικά είναι η διπλή αύξηση του κατώτατου μισθού κατά 9,7% συνολικά μέσα στο 2022, η μόνιμη και σημαντική μείωση του Ενιαίου Φόρου Ιδιοκτησίας Ακινήτων (ΕΝΦΙΑ), η επέκταση της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών και της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, η κατάργηση του φόρου γονικών παροχών-δωρεών, η μείωση του τέλους κινητής τηλεφωνίας, η διπλή οικονομική ενίσχυση ευάλωτων κοινωνικών ομάδων, η αύξηση του στεγαστικού φοιτητικού επιδόματος, η επέκταση του επιδόματος μητρότητας στον ιδιωτικό τομέα και τα σημαντικά κίνητρα για επέκταση της πλήρους απασχόλησης.
Για το 2023, υπό τις εξαιρετικά αβέβαιες συνθήκες διαμόρφωσης προβλέψεων, ο Εναρμονισμένος Δείκτης Τιμών Καταναλωτή αναμένεται να αυξηθεί κατά 5%, έναντι 6,1% της Ευρωζώνης και 7,0% του Ευρωπαϊκού μέσου όρου, ενώ η ανάπτυξη αναμένεται να διαμορφωθεί σε 1,8%, έναντι μόλις 0,3% που εκτιμάται για τον μέσο όρο της Ευρωζώνης και των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τις Φθινοπωρινές Προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Ο Προϋπολογισμός του 2023 συνοδεύεται για δεύτερο έτος από τον προϋπολογισμό Επιδόσεων, επεκτείνοντας το πλαίσιο αξιολόγησης των προγραμμάτων των φορέων μέσω επιπλέον δεικτών μέτρησης (Key Performance Indicators) και δράσεων εξοικονόμησης δαπανών, αλλά και επέκτασης της αξιολόγησης του περιβαλλοντολογικού αποτυπώματος πολιτικών των φορέων. Επιπλέον, η λειτουργική ταξινόμηση που εισήχθη πέρυσι σε πρώτο βαθμό, επεκτείνεται στον δεύτερο βαθμό, ώστε να υπάρχει αναλυτική πληροφόρηση της κατανομής των δαπανών ανά τομέα λειτουργίας του κράτους.
Ο Προϋπολογισμός του 2023 είναι ο πρώτος Κρατικός Προϋπολογισμός τα τελευταία δώδεκα έτη, που καταρτίζεται εκτός του πλαισίου μνημονιακής επιτήρησης ή ενισχυμένης εποπτείας. Συνεπώς πλέον, όλα τα δημοσιονομικά μεγέθη απεικονίζονται μόνο με την κοινή μεθοδολογία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Λογαριασμών (ESA) και παραλείπονται πλέον εκτιμήσεις κατά πρόγραμμα.
Το γεγονός αυτό, ωστόσο, καταδεικνύει την εθνική ευθύνη απέναντι στις θυσίες των πολιτών τα τελευταία δώδεκα έτη, αλλά και στη νέα γενιά, να διατηρηθεί η δημοσιονομική ισορροπία της χώρας, βασιζόμενοι σε ίδιες δυνάμεις, ακόμη και σε περιόδους αντίξοων διεθνών συγκυριών, όπως αυτή που διανύουμε. Οι δημοσιονομικοί στόχοι που είχαν τεθεί στο Πρόγραμμα Σταθερότητας, αναφορικά με το πρωτογενές αποτέλεσμα γενικής κυβέρνησης, ήτοι ελλείμματος 2% του ΑΕΠ για το 2022 και πλεονάσματος 1,1% του ΑΕΠ για το 2023, αναθεωρούνται σε έλλειμμα 1,6% του ΑΕΠ για το 2022 και πλεόνασμα 0,7% του ΑΕΠ για το 2023. Με αυτόν τον τρόπο διατηρείται η δημοσιονομική ισορροπία για την εν λόγω περίοδο και διοχετεύονται οι απαραίτητοι πόροι, έχοντας χτίσει με διορατικότητα ασφαλή ταμειακά διαθέσιμα, για την αντιμετώπιση των προκλήσεων κατά το νέο έτος.
Στο ανωτέρω αποτέλεσμα, για το 2023 έχει συμπεριληφθεί το σύνολο των δημοσιονομικών μέτρων, ύψους 3,1 δισ. ευρώ από εθνικούς πόρους και 1,1 δισ. ευρώ από συγχρηματοδοτούμενους πόρους, που εξαγγέλθηκαν στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και επιπλέον 1 δισ. ευρώ για αυξημένες δαπάνες αντιμετώπισης του αυξημένου πληθωρισμού και της ενεργειακής κρίσης.
Επιπλέον, για το έτος 2023 προβλέπεται η διάθεση πόρων ύψους 8,3 δισ. ευρώ από το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων και 7 δισ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, εκ των οποίων 3,6 δισ. ευρώ από το σκέλος των επιχορηγήσεων, στο οποίο έως σήμερα έχουν ενταχθεί 440 έργα και εμβληματικές επενδύσεις ύψους 13,7 δισ. ευρώ.
Όπως αναφέρθηκε, η αβεβαιότητα γύρω από τις ευρύτερες γεωπολιτικές εξελίξεις, αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα που δυσχεραίνει τη διενέργεια ασφαλών προβλέψεων παγκοσμίως. Σε αυτό το πλαίσιο, το βασικό όπλο οικονομικής άμυνας της χώρας είναι η συνετή δημοσιονομική διαχείριση, κατευθύνοντας τους πόρους που είναι διαθέσιμοι, στον μετριασμό των συνεπειών της ενεργειακής κρίσης και του αυξημένου πληθωρισμού στην ελληνική κοινωνία και τον παραγωγικό ιστό της χώρας. Παράλληλα, η τήρηση των ρεαλιστικών δημοσιονομικών στόχων είναι το διαβατήριο για την πρόσβαση στις αγορές, τη διασφάλιση της βιωσιμότητας του ελληνικού χρέους και την επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας, έτσι ώστε να διατηρηθεί η θετική οικονομική προοπτική της χώρας για τα επόμενα έτη.
Χαιρετισμός του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα στην 4η Εθνική Συνδιάσκεψη Εκλεγμένων Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών στα Επιμελητήρια
Αρχικά, θέλω να ευχαριστήσω το Επαγγελματικό Επιμελητήριο Αθηνών για την πρόσκληση να παρευρεθώ και να χαιρετίσω την 4η Εθνική Συνδιάσκεψη των Εκλεγμένων Ασφαλιστικών Διαμεσολαβητών στα Επιμελητήρια.
Να συγχαρώ τη διοίκησή του για την πρωτοβουλία που ανέλαβε, το 2019, να διοργανώσει αυτό το Συνέδριο, που, πλέον, εξελίσσεται σε θεσμό, συμβάλλοντας στην περαιτέρω ενίσχυση των επαγγελματιών του κλάδου της ιδιωτικής ασφάλισης.
Ένας κλάδος με ευρείες κοινωνικές και οικονομικές διαστάσεις, που, μέσω του τριπλού ρόλου του, ως διαχειριστή κινδύνων, ως παρόχου ασφαλιστικής κάλυψης και ως επενδυτή, μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην εθνική προσπάθεια για υψηλή και βιώσιμη ανάπτυξη και ευημερία.
Κλάδος που, όμως, παρά τη συντελούμενη πρόοδο των τελευταίων ετών – κυρίως ως προς την ενίσχυση της διαφάνειας, της φερεγγυότητας και της αξιοπιστίας του –, δεν έχει πετύχει ακόμα την επιθυμητή διείσδυση στην κοινωνία και την οικονομία.
Προς αυτή την κατεύθυνση, σημαντική καθίσταται η συνδρομή του ασφαλιστικού διαμεσολαβητή, που αποτελεί τον πολύτιμο σύμβουλο για την επιλογή των αποταμιευτικών προϊόντων και πρόσωπο-κλειδί για την κατοχύρωση εμπιστοσύνης.
Μάλιστα, σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία, το μερίδιο των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών στη συνολική παραγωγή ασφαλίστρων ξεπέρασε το 50%, φτάνοντας στο 55,4% το 1ο εξάμηνο του 2022.
Ως Κυβέρνηση, στηρίζουμε τόσο τον θεσμό της ιδιωτικής ασφάλισης όσο και τους επαγγελματίες του κλάδου.
Προσωπικά θεωρώ ότι η συγκυρία είναι κατάλληλη και οι συνθήκες ώριμες, για να μπορέσει ο θεσμός αυτός να κάνει ένα μεγάλο βήμα προς τα εμπρός, ένα αναπτυξιακό άλμα.
Κυρίες και Κύριοι,
Από τις αρχές της δεκαετίας βρισκόμαστε – διεθνώς – αντιμέτωποι με πρωτοφανείς, εξωγενείς και επάλληλες κρίσεις: πανδημία, κλιματική αλλαγή, πόλεμο στην Ευρώπη, ενεργειακή κρίση και υψηλό πληθωρισμό.
Κρίσεις που έχουν επιφέρει τεκτονικές αλλαγές, αίροντας σταθερές δεκαετιών και εγείροντας σημαντικές κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
Σε αυτή την ιστορική συγκυρία, η Ελλάδα τα κατάφερε καλύτερα από πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες.
Αντιμετωπίσαμε αποτελεσματικά τις προκλήσεις του παρόντος, θέτοντας παράλληλα γερά θεμέλια για το μέλλον.
Καθιστώντας την οικονομία μας πιο ισχυρή, πιο ανθεκτική και πιο εξωστρεφή σε σχέση με το 2019.
Μια οικονομία που στην καρδιά της ενεργειακής και πληθωριστικής κρίσης, αναπτύσσεται σταθερά και ισχυρά, εμφανίζοντας αξιοσημείωτη ανθεκτικότητα και θετικές προοπτικές τα επόμενα έτη.
Τα παραπάνω επιτεύγματα έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ασφαλιστική αγορά, λόγω της στενής διασύνδεσής της με την πορεία της οικονομίας, όπως άλλωστε αντανακλάται στο γεγονός ότι το 2021 – έτος ισχυρής ανάκαμψης της ελληνικής οικονομίας από την πανδημική ύφεση του 2020 – ο κλάδος επέστρεψε σε αυξητικούς ρυθμούς, με τη συνολική παραγωγή ασφαλίστρων να παρουσιάζει αύξηση 8% περίπου.
Σε κάθε περίπτωση, οι ανατρεπτικές κρίσεις και οι μεγάλες προκλήσεις της περιόδου υπογραμμίζουν την ανάγκη για οχύρωση των κοινωνιών και των οικονομιών μας από εξωγενείς ασύμμετρες αναταράξεις στο μέλλον, αναδεικνύοντας σε λέξεις – κλειδιά, τις έννοιες της ανθεκτικότητας και της βιωσιμότητας.
Προς αυτή την κατεύθυνση ο ασφαλιστικός κλάδος, μέσω των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών, μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο, μέσω της στήριξης επιχειρήσεων και νοικοκυριών με προγράμματα ασφάλισης που ανταποκρίνονται στις διαφορετικές ανάγκες της εποχής, όπως είναι η ασφάλιση από φυσικές καταστροφές, η ασφάλιση από τους νέους κινδύνους του κυβερνοχώρου, αλλά και τα προγράμματα ζωής και τα συνταξιοδοτικά.
Ως Κυβέρνηση, έχουμε προσεγγίσει ολιστικά το ζήτημα του ασφαλιστικού, υλοποιώντας, ακόμα και μέσα στη δυσμενή συγκυρία των τελευταίων ετών, παρεμβάσεις υποστήριξης, αναμόρφωσης και αναβάθμισης του ασφαλιστικού συστήματος, παρεμβάσεις εμπέδωσης της ασφαλιστικής συνείδησης και ενθάρρυνσης της εργασίας.
Μεταξύ άλλων, προχωρήσαμε σε:
Μεταρρύθμιση της επικουρικής ασφάλισης, εμπλουτίζοντας το υπάρχον διανεμητικό σύστημα με κεφαλαιοποιητικά στοιχεία και εξορθολογισμό της ασφαλιστικής νομοθεσίας.
Παρεμβάσεις μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών και κατάργησης της εισφοράς αλληλεγγύης, ώστε να βελτιωθεί το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, να μειωθεί το μη μισθολογικό κόστος της εργασίας και να περιοριστεί η διόγκωση των ληξιπρόθεσμων ασφαλιστικών οφειλών.
Πολιτικές στήριξης και ενίσχυσης της απασχόλησης.
Κινητροδότηση της ιδιωτικής ασφάλισης στο πλαίσιο της Κρατικής Αρωγής.
Ενίσχυση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, διαμορφώνοντας το κατάλληλο πεδίο ανάπτυξης της ασφαλιστικής αγοράς και μέσα από τις συνέργειες τραπεζών και ασφαλιστικών εταιρειών.
Ενίσχυση και βελτίωση του επιπέδου του χρηματοοικονομικού αλφαβητισμού, συνδράμοντας στην ενίσχυση και εμπέδωση της ασφαλιστικής κουλτούρας.
Σύνταξη σχεδίου νόμου για τη θέσπιση εθνικών εφαρμοστικών μέτρων του Κανονισμού για το πανευρωπαϊκό ατομικό συνταξιοδοτικό προϊόν, το PEPP, το οποίο θα εισαχθεί σύντομα τη Βουλή, και θα ενισχύσει το εύρος των συνταξιοδοτικών προγραμμάτων που παρέχονται από τους ασφαλιστικούς διαμεσολαβητές.
Στήριξη των ασφαλιστικών διαμεσολαβητών κατά την περίοδο της πανδημίας, μέσω της χορήγησης παράτασης των προθεσμιών ολοκλήρωσης της ετήσιας επαγγελματικής εκπαίδευσής τους για τα έτη 2020 και 2021.
Αποδεικνύεται, συνεπώς, ότι η Κυβέρνηση, αναγνωρίζοντας τον σημαντικό ρόλο του κλάδου της ιδιωτικής ασφάλισης στην κοινωνία και την οικονομία, στέκεται δίπλα του, στηρίζοντας έμπρακτα την προσπάθειά του για ανάπτυξη και εξέλιξη.
Από την πλευρά τους, οι ασφαλιστικές εταιρείες και οι επαγγελματίες του κλάδου καλούνται να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες που έχουν διαμορφωθεί μετά τις πολλαπλές κρίσεις.
Να αδράξουν τις ευκαιρίες που απορρέουν από έναν ταχύτατα μεταβαλλόμενο κόσμο και από μια υποστηρικτική κυβερνητική πολιτική, και να εργαστούν για την οικοδόμηση εμπιστοσύνης και τη διαμόρφωση αξιόπιστων λύσεων, ώστε, την επομένη των κρίσεων, να επιτελέσουν έναν διευρυμένο, αναβαθμισμένο ρόλο στην ανάπτυξη της οικονομίας μας.
Οι συνθήκες, θεωρώ, είναι κατάλληλες, και τα περιθώρια ανάπτυξης της ιδιωτικής ασφάλισης στην ελληνική αγορά είναι μεγάλα.
Με αυτές τις σκέψεις, σας εύχομαι καλή και εποικοδομητική συνέχεια στις εργασίες του Συνεδρίου σας.
