Χρήστος Σταϊκούρας

Εισήγηση Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Επιτροπή Ισολογισμού-Απολογισμού του Κράτους επί της πορείας εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου 2012

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η Ελληνική οικονομία βρίσκεται, σήμερα, σε μια κρίσιμη καμπή.

Αλλά και σε ένα νέο, καλύτερο, σημείο αφετηρίας ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων, διατηρήσιμης βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας και ικανοποιητικών ρυθμών ανάπτυξης.

Από την πρώτη στιγμή, η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης έθεσε ως πρωταρχικούς στόχους:

  • Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης, αλλά και την εξασφάλιση της συνέχισης της χρηματοδότησης βάσει της δανειακής συμφωνίας.
  • Την αποκατάσταση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας.
  • Την ολοκλήρωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης με την υιοθέτηση μέτρων για την περαιτέρω μείωση της δημόσιας δαπάνης και την αύξηση των δημοσίων εσόδων.
  • Την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
  • Την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.
  • Την πιστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού, με την επαναφορά του προγράμματος προσαρμογής σε κανονική τροχιά.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές αποφάσεις δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε τους στόχους μας.

Και αυτό αποτυπώνεται στην πορεία εκτέλεσης του εφετινού Προϋπολογισμού.

Πορεία εκτέλεσης, κατά το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους, η οποία κρίνεται ικανοποιητική, πολύ καλύτερη από τις προβλέψεις, αποδεικνύοντας ότι η Κυβέρνηση πορεύεται σταθερά, βήμα-βήμα, προς την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

Κι αυτό παρά τη βαθύτερη από τις εκτιμήσεις ύφεση και χωρίς τη λήψη νέων μέτρων, εκτός αυτών που είχαν προβλεφθεί τον περασμένο Μάρτιο.

Δημιουργούνται έτσι βάσιμες προσδοκίες για την επίτευξη ενός καλού αποτελέσματος το 2012, γεγονός που θα θέσει τις βάσεις για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013.

Που είναι και ο μεγάλος εθνικός στόχος.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους:

  • Το πρωτογενές έλλειμμα διαμορφώθηκε στο 1,5 δισ. ευρώ (0,8% του ΑΕΠ), από 6 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011 (2,9% του ΑΕΠ).
  • Το έλλειμμα ανέρχεται στα 12,9 δισ. ευρώ (6,6% του ΑΕΠ), από 21,5 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011 (10,3% του ΑΕΠ). Η μεγάλη μείωση του ελλείμματος του Κρατικού Προϋπολογισμού, σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή περίοδο, εντοπίζεται κατά 88,6% στον Τακτικό Προϋπολογισμό και κατά 11,4% στον Προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων.
  • Τα καθαρά έσοδα, αν και ελαφρώς μειωμένα σε σχέση με πέρυσι, διατηρούνται στο επίπεδο των στόχων που είχαν τεθεί. Ειδικότερα, τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού είναι κατά 456 εκατ. ευρώ πάνω από τους στόχους.
  • Οι πρωτογενείς δαπάνες παρουσιάζουν μείωση κατά 9,5% έναντι του διαστήματος Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2011 (από μείωση κατά 8,5% το διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου) και διαμορφώνονται στα 42 δισ. ευρώ έναντι 46,4 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
  • Το μήνα Νοέμβριο οι πρωτογενείς δαπάνες ήταν μειωμένες κατά 18,3% έναντι του αντίστοιχου περυσινού μήνα.

Επίσης, τα στοιχεία της Γενικής Κυβέρνησης για την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2012 καταδεικνύουν ότι η λελογισμένη δημοσιονομική διαχείριση που ακολούθησε το Υπουργείο Οικονομικών κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους αποδίδει καρπούς.

Τα ταμειακά στοιχεία για το πρωτογενές ισοζύγιο (χωρίς δαπάνες για τόκους) της Γενικής Κυβέρνησης, σε μη ενοποιημένη βάση, εμφανίζουν στο δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2012 ένα πλεόνασμα της τάξεως των 2,3 δισ. ευρώ έναντι ελλείμματος 4,2 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αποτέλεσμα του δεκαμήνου 2012 είναι βελτιωμένο κατά 887 εκατ. ευρώ σε σχέση με το εννεάμηνο 2012, όταν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στο ίδιο διάστημα αυξήθηκαν μόλις κατά 133 εκατ. ευρώ.

Πιο αναλυτικά:

Σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού για το 11-μηνο Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2012, σε τροποποιημένη ταμειακή βάση, το έλλειμμα του κρατικού προϋπολογισμού διαμορφώθηκε σε 12.919 εκατ. ευρώ, και το πρωτογενές έλλειμμα για την ίδια περίοδο σε 1.486 εκατ. ευρώ, σημαντικά χαμηλότερο έναντι των στόχων του ελλείμματος για τον κρατικό προϋπολογισμό ύψους 15.047 εκατ. ευρώ και του στόχου για το πρωτογενές έλλειμμα ύψους 3.596 εκατ. ευρώ.

Το ύψος των καθαρών εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 45.793 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας μείωση κατά 1,5% έναντι του διαστήματος Ιανουαρίου-Νοεμβρίου  2011, αλλά και  μείωση έναντι του επικαιροποιημένου στόχου, κατά 27 εκατ. ευρώ.

Ειδικότερα, το ύψος των καθαρών εσόδων του τακτικού προϋπολογισμού ανήλθε σε 42.837 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση κατά 456 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου για το 2012 (42.382 εκατ. ευρώ). Η θετική απόκλιση έναντι του επικαιροποιημένου στόχου οφείλεται, κυρίως, στις μεγαλύτερες από τις αναμενόμενες εισπράξεις από το φόρο εισοδήματος (κατά 388 εκατ. ευρώ), τους φόρους στην περιουσία (κατά 93 εκατ. ευρώ), τους φόρους ασφαλίστρων (κατά 62 εκατ. ευρώ) και τα μη φορολογικά έσοδα (κατά 75 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες του Κρατικού Προϋπολογισμού για το ενδεκάμηνο του 2012 ανήλθαν στα 58.713 εκατ. ευρώ και παρουσιάζονται μειωμένες κατά 2.154 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου (60.867 εκατ. ευρώ).

Ειδικότερα οι δαπάνες του Τακτικού Προϋπολογισμού είναι μειωμένες έναντι του στόχου κατά 932 εκατ. ευρώ, κυρίως λόγω της μείωσης των πρωτογενών δαπανών κατά 461 εκατ. ευρώ έναντι του στόχου, των δαπανών για εξοπλιστικά προγράμματα (171 εκατ. ευρώ χαμηλότερες του στόχου), των δαπανών για επιχορήγηση νοσηλευτικών ιδρυμάτων για εξόφληση μέρους των παλαιών οφειλών τους (8 εκατ. ευρώ) και των δαπανών για καταπτώσεις εγγυήσεων σε φορείς εντός και εκτός Γενικής Κυβέρνησης (114 εκατ. ευρώ).

Οι δαπάνες για τόκους σε καθαρή βάση ανήλθαν σε 11.433 εκατ. ευρώ και είναι χαμηλότερες του στόχου (11.451 εκατ. ευρώ) κατά 18 εκατ. ευρώ. Επιπλέον, οι δαπάνες για πληρωμή προμήθειας εκταμίευσης δανείου στο EFSF παρέμειναν σε 370 εκατ. ευρώ.

Οι δαπάνες για τόκους στο ενδεκάμηνο εμφανίζουν μείωση κατά 26,4% έναντι του προηγούμενου έτους. Καθώς μεγάλο μέρος των δαπανών αυτών (4.751 εκατ. ευρώ) πληρώθηκε προκαταβολικά το Φεβρουάριο λόγω της αναδιάρθρωσης του δημόσιου χρέους, ο ρυθμός μεταβολής των πληρωμών τόκων επιβραδύνεται όσο πλησιάζουμε προς το τέλος του έτους και εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί σύμφωνα με τον ετήσιο στόχο (-28,2%).

Η επιτάχυνση των εισπράξεων του ΠΔΕ είναι ιδιαίτερα θετική εξέλιξη, καθώς βοηθά, εκτός από τη μείωση του ελλείμματος, και στην αντιμετώπιση του προβλήματος της ρευστότητας της Ελληνικής οικονομίας.

Ιδίως η επιτάχυνση της απορροφητικότητας των Ευρωπαϊκών κονδυλίων των Διαρθρωτικών Ταμείων στο πλαίσιο του ΕΣΠΑ, που παρατηρείται το 2012 έναντι του 2011, αποτελεί «ανάχωμα» στην ύφεση.

Παρά τα προβλήματα ρευστότητας στην Ελληνική οικονομία και τις δύο εκλογικές αναμετρήσεις, τα έσοδα του ΠΔΕ ήταν αυξημένα κατά 350 εκατ. ευρώ περίπου το 11μηνο του 2012 έναντι ατου αντίστοιχου διαστήματος του 2011.

Εξέλιξη θετική, που αναγνωρίζεται και στην Έκθεση της Task Force που δόθηκε χθες στη δημοσιότητα (17.12.2012).

Η μείωση των εκταμιεύσεων, όμως, και γενικά η συνεχής μείωση των δαπανών για επενδύσεις από το 2009 και μετά, καθυστερούν την ανάκαμψη της οικονομίας.

Στόχος μας είναι η επιτάχυνση των δαπανών του ΠΔΕ, ώστε να μη χαθούν κονδύλια του ΕΣΠΑ, να επανεκκινήσουν έργα που έχουν «βαλτώσει» και να υποστηριχθεί η οικονομική δραστηριότητα σε τομείς με υψηλό δημοσιονομικό πολλαπλασιαστή.

Σε ότι αφορά τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του Δημοσίου και τις εκκρεμείς επιστροφές φόρων, αυτές οφείλονται μόνο εν μέρει στα πολύ περιορισμένα ταμειακά διαθέσιμα του Ελληνικού Δημοσίου τους τελευταίους μήνες.

Σημαντική πηγή δημιουργίας και συσσώρευσης ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων αποτελούν η μέχρι πρότινος διοικητική ανεπάρκεια στη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση, η αδιαφάνεια, η γραφειοκρατία, η ανεπαρκής στελέχωση σε ελεγκτικό προσωπικό του φοροεισπρακτικού μηχανισμού.

Ο εκσυγχρονισμός της παρακολούθησης των δημοσιονομικών στόχων (π.χ. δημοσιονομικοί κανόνες, Π.Ν.Π. της 18.11.2012) και η εφαρμογή τεχνικών ανάλυσης κινδύνου, αποτελούν δύο στοχευμένα παραδείγματα μέσω των οποίων η Κυβέρνηση προσδοκά ότι θα περιορίσει δραστικά τη δημιουργία ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Σ’ αυτό το πλαίσιο η δημοσιονομική πολιτική του Υπουργείου Οικονομικών είναι η προώθηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας ώστε να επιτευχθεί η διατηρήσιμη εναρμόνιση του δημοσίου τομέα στις πραγματικές ανάγκες της Οικονομίας.

Αυτό συνιστά βασική πολιτική επιλογή, με ξεκάθαρο ιδεολογικό υπόβαθρο, ώστε να μπορέσει η χώρα να σταθεί στα πόδια της.

Να ορθοποδήσει, να «νοικοκυρευτεί» και να μπορεί να πορεύεται χωρίς δανειακές ανάγκες, οι οποίες θα αποτελούν βαρίδια στην πορεία της.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά τη Συζήτηση Σχεδίου Νόμου του Υπουργείου Οικονομικών για τους ΟΣΕΚΑ

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ακούω συχνά την Αξιωματική Αντιπολίτευση και γενικότερα την Αντιπολίτευση να αναμασά το επιχείρημα ότι η Κυβέρνηση καταθέτει συχνά τροπολογίες άσχετες με το νομοσχέδιο και μάλιστα από πρόσωπα που ανεβαίνουν και σ’ αυτό το Βήμα. Δεν νομίζω να έχει σχέση με το νομοσχέδιο η τροπολογία που καταθέσατε για τον ΕΛΓΑ ή για επιτυχόντες διαγωνισμού του ΑΣΕΠ. Νομίζω ότι είμαι σαφής.

Αναφέρθηκαν, επίσης, εκτενώς συνάδελφοι της Αντιπολίτευσης στις πρόσφατες ευρωπαϊκές αποφάσεις, χρησιμοποιώντας όπως συνηθίζεται άλλωστε ισοπεδωτικούς, μηδενιστικούς, υπερβολικούς όρους και χαρακτηρισμούς: «ελληνικό αίμα», «δεν κρατάμε τα προσχήματα», «αντεθνικές δουλειές», «έχουμε παραδώσει τα πάντα». Είναι μια ευκαιρία να καταθέσουμε εντός του Κοινοβουλίου τη θέση μας ως ελληνική Κυβέρνηση, ως Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης.

Κυρίες και κύριοι, η ελληνική οικονομία, πράγματι, βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή, αλλά και σε ένα νέο καλύτερο σημείο αφετηρίας, ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της χρόνιες και βραχυπρόθεσμες και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων, διατηρήσιμης βελτίωσης της ανταγωνιστικότητας, ικανοποιητικότερων ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης.

Από την πρώτη στιγμή η Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης έθεσε τους ακόλουθους στόχους: Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης, αλλά και την εξασφάλιση της συνέχισης της χρηματοδότησης για τα επόμενα χρόνια βάσει της δανειακής σύμβασης, την αποκατάσταση του κεφαλαίου αξιοπιστίας της χώρας, την ολοκλήρωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης με  την υιοθέτηση μέτρων για την περαιτέρω μείωση των δημοσίων δαπανών και την αύξηση των δημοσίων εσόδων, την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής, την πιστή εκτέλεση του προϋπολογισμού με την επαναφορά του προγράμματος προσαρμογής σε κανονική τροχιά, την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες ευρωπαϊκές αποφάσεις δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε αυτούς τους στόχους. Εξηγούμαι: Πρώτον, αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ με τους ευρωπαίους εταίρους μας να δεσμεύονται ρητά ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.

Με λίγα λόγια αγοράσαμε -κι έχει λεχθεί αυτό- ασφάλειες, για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε ως χώρα μέρος της συνολικής λύσης.

Δεύτερον, εγκρίθηκε και ισοπεδώνεται το ποσό, η αποδέσμευση δόσης του προγράμματος ύψους 52,3 δισεκατομμυρίων ευρώ, 49,1 δισεκατομμύρια ευρώ από την Ευρώπη εκ των οποίων τα 34,3 δισεκατομμύρια ευρώ άμεσα. Πρόκειται για την πρώτη ανάσα αυτής της Κυβέρνησης εθνικής ευθύνης έπειτα από ένα εξάμηνο ξηρασίας, στη διάρκεια της οποίας είχε διακοπεί η χρηματοδότηση από τους εταίρους και το κράτος χρηματοδοτούσε τις ανάγκες του αποκλειστικά με την έκδοση εντόκων γραμματίων.

Από αυτά, τα 16 δισεκατομμύρια ευρώ θα πάνε για την ανακεφαλαιοποίηση, τα 11,3 δισεκατομμύρια θα πάνε για την επαναγορά χρέους, τα 7 δισεκατομμύρια ευρώ για τον Προϋπολογισμό και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Πρόκειται για δόση –για να δούμε λίγο το μέγεθός της- που υπερβαίνει το σύνολο των χρηματοδοτικών ροών του προγράμματος μέχρι το τέλος του ’14. Ό,τι θα πάρουμε αθροιστικά στις δόσεις μέχρι το τέλος του ’14, είναι πολύ μικρότερο απ’ αυτό που αποφασίστηκε πρόσφατα. Δόση που αντιστοιχεί στο 27% του ΑΕΠ της χώρας. Δόση που είναι μεγαλύτερη από το Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν εκατόν πενήντα τριών χωρών παγκοσμίως, εκ των οποίων επτά είναι κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για τέτοια μεγέθη μιλάμε.

Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν σταδιακά τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Τρίτον, ενισχύθηκε το κεφάλαιο αξιοπιστίας της χώρας τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά. Αναγνωρίστηκε η προσπάθεια της ελληνικής κοινωνίας μέσα από τις αιματηρές θυσίες της για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων. Η Κυβέρνηση εθνικής ευθύνης λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά, με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των εβδομήντα δύο προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το πρώτο εξάμηνο του έτους.

Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις, να ανακτήσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι. Εδώ απαιτείται απ’ όλους –και σωστά έχει λεχθεί- και κυρίως από την ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.

Τέταρτον, εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη, ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016. Χωρίς την επιμήκυνση τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισεκατομμύρια ευρώ για την επόμενη διετία έναντι 13,6 δισεκατομμυρίων ευρώ που τελικά ελήφθησαν.

Πέμπτον, ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους και δρομολογήθηκαν υπό προϋποθέσεις νέες παρεμβάσεις. Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού. Πιο συγκεκριμένα, συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει μία οργανωμένη, μία συμφωνημένη επαναγορά του ελληνικού χρέους, όπως είπε και ο κ. Μπέζας. Αυτή η διαδικασία επαναγοράς ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020 κι αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια θα μειωθούν σημαντικά και οι δημόσιες δαπάνες και οι ανάγκες μας για τόκους και χρεολύσια.

Επιπρόσθετα, έχει καταγραφεί η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης απλώς πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου τόσο από την πλευρά του αριθμητή, με τη μείωση περαιτέρω των επιτοκίων της δανειακής σύμβασης, όσο κι αυτή του παρονομαστή, με την εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ.

Προς την κατεύθυνση αυτή, της επίτευξης το ταχύτερο δυνατόν πρωτογενών πλεονασμάτων, εργαζόμαστε μεθοδικά και σ’ αυτό θα κριθούμε.

Κύριε Μαριά, οι στόχοι είναι τα πρωτογενή πλεονάσματα. Ορθώς το έθεσε ο κύριος Υπουργός. Άρα, οι τόκοι είναι κομμάτι συνολικά του ελλείμματος και όχι των πρωτογενών ελλειμμάτων ή πλεονασμάτων.

Επί της ουσίας, έχουμε καταφέρει με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών να κρατήσουμε όρθια την Ελλάδα. Τα αποτελέσματα αυτά δεν τα αναφέρω –όπως έχει λεχθεί- για να θριαμβολογήσω. Τα αναφέρω για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά, συλλογικότητα και αποφασιστικότητα μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.

Έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε βαθμούς ελευθερίας και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κλίματος και την ανάκαμψη της οικονομίας, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης, με αίσθημα δικαίου και ασφάλειας.

Κυρίες και κύριοι, συζητούμε σήμερα το σχέδιο νόμου που αφορά την προσαρμογή εθνικών διατάξεων σύμφωνα με τις τροποποιήσεις των κανόνων δικαίου, οδηγιών και κανονισμών της νομολογίας του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Με τις ρυθμίσεις του υπό ψήφιση σχεδίου νόμου, που διαρθρώνεται σε έξι μέρη, προβλέπονται συνοπτικά τα ακόλουθα. Στο πρώτο μέρος, με τις διατάξεις του ενσωματώνεται στην ελληνική νομοθεσία Κοινοτική Οδηγία του 2009 σχετικά με τους οργανισμούς συλλογικών επενδύσεων σε κινητές αξίες, όπως αυτή μεταγενέστερα τροποποιήθηκε.

Οι νέες διατάξεις αποτελούν ένα συνοπτικό, συνεκτικό και εναρμονισμένο νομικό κείμενο το οποίο ανταποκρίνεται στις ανάγκες των χρηματοπιστωτικών αγορών και καθιστά αποτελεσματικότερη και πιο ομοιόμορφη την προστασία των μεριδιούχων, ενώ παράλληλα διευκολύνεται η άρση περιορισμών στην ελεύθερη κυκλοφορία των μεριδίων των ΟΣΕΚΑ στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπό αυστηρούς βέβαια κανόνες εποπτείας που θα είναι κοινοί σε όλα τα κράτη-μέλη, κανόνες εποπτείας που αφορούν την άδεια λειτουργίας, τον έλεγχο, τη δομή, τη δραστηριότητα, αλλά και τις πληροφορίες που απαιτείται να δημοσιεύουν για την ενημέρωση του επενδυτικού κοινού.

Στο δεύτερο μέρος σε αυτό, σκοπός είναι να ενσωματώσουμε άλλη οδηγία η οποία βελτιώνει τη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς με τη διασφάλιση υψηλού επιπέδου αποτελεσματικής και συνεπούς προληπτικής ρύθμισης και εποπτείας, προστασίας των καταθετών, των επενδυτών και των δικαιούχων και ως εκ τούτου νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η προστασία της ακεραιότητας, της αποδοτικότητας, της εύρυθμης λειτουργίας των χρηματοπιστωτικών αγορών, η διατήρηση της σταθερότητας και της βιωσιμότητας του τραπεζικού συστήματος, η διαφύλαξη της πραγματικής οικονομίας, η προστασία των δημοσίων οικονομικών, η ενίσχυση της διεθνούς εποπτικής συνεργασίας.

Στο τρίτο μέρος ενσωματώνονται και τροποποιούνται διατάξεις προηγούμενων οδηγιών με στόχο την ολοκλήρωση της εσωτερικής αγοράς στον τομέα των χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών. Έτσι εισάγονται αλλαγές που σχετίζονται μεταξύ άλλων –μίλησαν οι εισηγητές γι’ αυτό- με τον τρόπο υπολογισμού του συνολικού τιμήματος και του μέγιστου ορίου των προσφορών κινητών αξιών, τη διεύρυνση του ορισμού των ειδικών επενδυτών στους επαγγελματίες πελάτες, τις περιπτώσεις για τις οποίες δεν ισχύει η υποχρέωση δημοσίευσης ενημερωτικού δελτίου, το πλαίσιο κατάρτισης ενημερωτικών δελτίων και μια σειρά από άλλες ρυθμίσεις και διατάξεις.

Το κρίσιμο σημείο είναι να δούμε ποια είναι η ωφέλεια αυτών. Αυτές οι αλλαγές αντιμετωπίζουν ασάφειες και βελτιώνουν την πρακτική εφαρμογή του ρυθμιστικού για τα ενημερωτικά δελτία πλαισίου, αυξάνουν την ασφάλεια δικαίου και επιτυγχάνουν τη μείωση του διοικητικού κόστους των εταιρειών κατά την άντληση κεφαλαίων από τις αγορές κινητών αξιών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, χωρίς όμως να διακυβεύεται η προστασία των επενδυτών.

Ενδεικτικά, η διευκρίνιση ότι ο τρόπος υπολογισμού των μέγιστων ποσών ορισμένων προσφορών κινητών αξιών που ρυθμίζονται στο νόμο, υπολογίζεται σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης, θα ενισχύσει αναμφίβολα την αποτελεσματικότητα του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου και την ορθή εφαρμογή του από τα υπόχρεα πρόσωπα.

Να πούμε άλλο ένα; Η αναπροσαρμογή προς τα επάνω των ορίων των εξαιρέσεων από την υποχρέωση κατάρτισης ενημερωτικού δελτίου θα διευκολύνει τις μικρού μεγέθους επιχειρήσεις να αντλήσουν κεφάλαια από το επενδυτικό κοινό.

Και κάτι ακόμα. Η εισαγωγή του λεγόμενου αναλογικού καθεστώτος γνωστοποίησης όπου ανάλογα με τις δραστηριότητες, το μέγεθος και την κεφαλαιοποίηση των επιχειρήσεων προβλέπεται η χρήση προσαρμοσμένων στα χαρακτηριστικά αυτά προτύπων κατάρτισης ενημερωτικού δελτίου, θα μειώσει τα διοικητικά βάρη των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και των επιχειρήσεων με χαμηλή, μειωμένη χρηματιστηριακή αξία κατά την προσφορά κινητών αξιών τους στο κοινό, γεγονός ιδιαίτερα σημαντικό στην παρούσα οικονομική συγκυρία.

Θέλω να πω κάτι ακόμη. Η πρόβλεψη συγκεκριμένου πλαισίου κατάρτισης του περιληπτικού σημειώματος για τα ενημερωτικά δελτία καθιστά αυτό το σημείωμα πιο αποτελεσματικό στην παροχή των κατάλληλων πληροφοριών προς τους επενδυτές για τα χαρακτηριστικά των κινητών αξιών και των εκδοτών που τα προσφέρουν και συμβάλλει περαιτέρω στην ορθή αξιολόγηση των επενδύσεων.

Στο τέταρτο μέρος επιδιώκεται να καλυφθεί η αναγκαιότητα ώστε η Ευρωπαϊκή Συνεταιριστική Εταιρεία να καταστεί λειτουργικός θεσμός στην ελληνική έννομη τάξη και να διευκολυνθεί η δημιουργική συνεταιριστική συνεργασία μεταξύ φυσικών και νομικών προσώπων που διαμένουν ή έχουν την έδρα τους στην Ελλάδα και σε άλλα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή έχουν συσταθεί σύμφωνα με το Δίκαιο διαφορετικών κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Στο πέμπτο μέρος τίθενται οι αναγκαίες ρυθμίσεις για την εφαρμογή των κανονισμών σχετικά με την προστασία του ευρώ.

Τέλος, στο έκτο μέρος εναρμονίζονται επιμέρους διατάξεις της εθνικής νομοθεσίας με διατάξεις του Δικαίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης που προέρχονται από τροποποιήσεις των υφιστάμενων διατάξεων ή από υποχρεώσεις συμμόρφωσης αποφάσεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή σε αποφάσεις της Ευρωπαϊκή Επιτροπής.

Πιο αναλυτικά επί των άρθρων θα τοποθετηθώ αύριο.

Ευχαριστώ πολύ.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην Ολομέλεια κατά την Κύρωση Πρωτοκόλλων Φορολογικής Συνεργασίας με το Βέλγιο και την Ελβετία

Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, καμία συγκάλυψη. Μεταξύ της Ελλάδας και της Ελβετίας είναι σε ισχύ από 16-6-1983 Σύμβαση για την αποφυγή της διπλής φορολόγησης του εισοδήματος που κυρώθηκε, όπως πολύ σωστά είπατε πολλοί από εσάς, με το Ν. 1502/1984. Μεταγενέστερα αναθεωρήθηκε με το πρωτόκολλο που υπεγράφη στις 4 Νοεμβρίου του 2010.

Οι διατάξεις που αναθεωρήθηκαν τι αφορούσαν; Αφορούσαν τα μερίσματα, αφορούσαν τους τόκους, την ωφέλεια από κεφάλαιο, τη μέθοδο για την εξάλειψη της διπλής φορολογίας, τη διαδικασία αμοιβαίου διακανονισμού αλλά και την ανταλλαγή πληροφοριών.

Ερωτηθήκαμε αν ενεργοποιήθηκε. Πράγματι. Το πρωτόκολλο της αναθεώρησης τέθηκε σε εφαρμογή, ενεργοποιήθηκε από 1-1-2012. Ειδικότερα η αναθεωρημένη διάταξη για την ανταλλαγή πληροφοριών περιέχει νέα ρήτρα για την ανταλλαγή πληροφοριών σύμφωνα με το πρότυπο σύμβασης του ΟΟΣΑ, η οποία επιτρέπει υπό προϋποθέσεις την άρση του τραπεζικού απορρήτου.

Ειδικότερα η ανταλλαγή πληροφοριών προϋποθέτει την εξάντληση των πηγών πληροφόρησης στο αιτούν κράτος, τη μη ύπαρξη αιτήματος απλώς για λόγους αλίευσης αποδείξεων και τέλος την παροχή συγκεκριμένων πληροφοριών εκ μέρους του αιτούντος κράτους που πλαισιώνουν το αίτημα και διευκολύνουν την ταυτοποίηση του φορολογούμενου.

Σε σύντομο χρονικό διάστημα η Ελβετία επανήλθε, καθώς το κείμενο του πρωτοκόλλου περιέχει ορισμένα σημεία που εκρίθη ότι χρήζουν περαιτέρω διευκρίνισης. Ειδικότερα η συμφωνία αυτή προβλέπει μέτρα ισοδύναμα με τα θεσπιζόμενα σε σχετική οδηγία του 2003/48 του Συμβουλίου για τη φορολόγηση των υπό μορφή τόκων εισοδήματος από αποταμιεύσεις.

Έτσι, η Ελβετική Συνομοσπονδία εκλήθη να υπογράψει πρόσθετα πρωτόκολλα που εξειδικεύουν ή αποσαφηνίζουν αυτές τις εκφράσεις με όσα κράτη μέλη έχουν ήδη υπογράψει πρωτόκολλα αναθεώρησης των συμβάσεων αποφυγής διπλής φορολογίας αναφορικά με τους φόρους εισοδήματος.

Η διαπραγμάτευση για το πρόσθετο αυτό πρωτόκολλο έγινε μέσω ανταλλαγής μηνυμάτων ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, καθώς πρόκειται απλώς για διευκρινίσεις επί του ήδη τεθέντος σε εφαρμογή πρωτοκόλλου. Και πιο συγκεκριμένα, ουσιαστικά το πρόσθετο πρωτόκολλο που συζητείται σήμερα αφορά σε διευκρίνιση κάποιων εκφράσεων του άρθρου 25 περί ανταλλαγής πληροφοριών. Το πρόσθετο αυτό πρωτόκολλο πρέπει να κυρωθεί από το Ελληνικό Κοινοβούλιο και να γίνει νόμος του κράτους πριν από το τέλος της χρονιάς.

Κατά τα λοιπά, σε προβληματισμούς που ετέθησαν από συναδέλφους, με βάση και με αφορμή συμφωνίες με ελβετικές αρχές ο αρμόδιος Υφυπουργός θα τοποθετηθεί σε σχετική κοινοβουλευτική διαδικασία όταν αυτή προκληθεί ανάλογα με την πορεία των επαφών και των διαπραγματεύσεων.

Σας ευχαριστώ πολύ.

Χαιρετισμός Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 11ο Ετήσιο Συνέδριο Συνδέσμου Επιστημόνων Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής Ελλάδος

Κυρίες και Κύριοι,
Αγαπητοί Συνάδελφοι,
Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Προεδρείο του Συνδέσμου Επιστημόνων Χρηματοοικονομικής και Λογιστικής Ελλάδος, για να την πρόσκληση που μου απηύθυνε να παραστώ στην έναρξη των Εργασιών του 11ου Συνεδρίου του Συνδέσμου.
Είναι ιδιαίτερη χαρά και τιμή να βρίσκομαι κοντά σας, σε ένα Συνέδριο που έχει καταστεί θεσμός για κάθε Πανεπιστημιακό που δραστηριοποιείται στο πεδίο της Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, και στο οποίο έχω αναπτύξει, κατά τα προηγούμενα χρόνια, μέρος της ερευνητικής μου δραστηριότητας.
Πρόκειται για ένα Συνέδριο στο οποίο, κάθε χρόνο, παρουσιάζονται ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες μελέτες και προσεγγίσεις τόσο για θέματα που άπτονται του πεδίου της Λογιστικής και Χρηματοοικονομικής, όσο και για ζητήματα που αφορούν την οικονομία γενικότερα.
Ελληνική οικονομία που βρίσκεται, σήμερα, σε μια κρίσιμη καμπή.
Αλλά και σε ένα νέο, καλύτερο, σημείο αφετηρίας ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων και διατηρήσιμης ανάπτυξης.
Αδυναμίες χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς.
Υστερήσεις γνωστές σε όλους μας, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημόσιων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Είναι κοινά αποδεκτό, συνεπώς, ότι η εθνική μας οικονομία, για μεγάλο χρονικό διάστημα, λειτουργούσε, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.
Και οι συνθήκες αυτές, όπως ήταν αναμενόμενο, επιδεινώθηκαν με το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη, «πυροδοτώντας» τα υπαρκτά στη χώρα μας, και ήδη υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.
Στη συνέχεια ακολούθησε, όπως γνωρίζετε, η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της Ελλάδας στο Μηχανισμό Στήριξης, δημιουργώντας ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό περιβάλλον στην άσκηση οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.
Ένα εγχώριο και διεθνές περιβάλλον ιδιαίτερα πιεστικό, με βασικά χαρακτηριστικά:
1ον. Τάση αυστηρής, συσταλτικής, δημοσιονομικής πολιτικής στα περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.
Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα σε Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Κύπρο.
2ον. Πρωτόγνωρο εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Είναι γεγονός ότι οι πολίτες έχουν υποβληθεί, τα τελευταία χρόνια, σε τεράστιες θυσίες.
Θυσίες που προσεγγίζουν τα 50 δισ. ευρώ την τελευταία τριετία.
Και μαζί με τις παρεμβάσεις για την προσεχή διετία διαμορφώνονται στο 30% του ΑΕΠ σε μία πενταετία.
Δυστυχώς, όμως, το μέχρι σήμερα δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» συνεισφοράς τους.
3ον. Συνεχείς και μεγάλες αποκλίσεις των εκτιμήσεων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.
Πρόκειται για αποκλίσεις που αποτυπώνουν τόσο τις αστοχίες του Προγράμματος, όσο και τη μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης στην πραγματική οικονομία.
Και που οδηγούν στην αλλαγή των δεδομένων και των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.
Η αλλαγή αυτή επηρέασε, όπως ήταν αναμενόμενο, την κατανομή και το ύψος των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής των επομένων ετών.
Κάνοντάς την, για ακόμη μία φορά, «βαρύτερη» και εμπροσθοβαρή.
Τα περιθώρια δε άμεσης αλλαγής της «συνταγής» που εφαρμόζεται από την αρχή του Προγράμματος αποδεικνύονται ασφυκτικά.
4ον. Έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.
Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.
Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.
Σίγουρα, βέβαια, μέρος της αύξησης του ελλείμματος αξιοπιστίας αποδίδεται και στις αστοχίες στις προβλέψεις και στις εκτιμήσεις του Προγράμματος.
Γι’ αυτό και η επικαιροποίησή του επιδιώκει να πείσει για την αποτελεσματικότητά του, αλλά και η Κυβέρνηση για την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει ένα αξιόπιστο Πρόγραμμα.
Γιατί μόνο μια χώρα αξιόπιστη μπορεί να σταθεί απέναντι στους εταίρους της και να αξιώσει καλύτερη μεταχείριση.
Γι’ αυτό και η συνεπής προς τις δεσμεύσεις της χώρας στάση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης, έπαυσε να προσφέρει άλλοθι για την αδυναμία των εταίρων να δώσουν οριστική λύση στο πρόβλημα της βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους.
5ον. Οριακή κατάσταση στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους.
Το «πάγωμα» των προγραμματισμένων χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης από τον Ιούνιο συνέβαλε στη διαμόρφωση συνθηκών «ασφυξίας» στα δημόσια οικονομικά και στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.
Είναι αλήθεια ότι, κατά το 2ο εξάμηνο του έτους, επελέγη μια ιδιαίτερα προσεκτική, μια λελογισμένη, μια σφικτή δημοσιονομική διαχείριση.
Με αυτή τη διαχείριση των αποθεμάτων που κάνουμε, δημιουργήσαμε ένα πρόσθετο για την Ελληνική οικονομία «χώρο αναπνοής».
6ον. Αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας.
Η πριν από ένα μήνα, επί το δυσμενέστερο, αναθεώρηση από την ΕΛΣΤΑΤ των εκτιμήσεων του ΑΕΠ για προηγούμενες χρονιές – ειδικά για το 2010 – συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.
Αυτή και μόνο η αναθεώρηση, η οποία έγινε μετά την τελευταία έκθεση των εταίρων για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, αύξησε, μέχρι σήμερα,  το λόγο του χρέους ως προς το ΑΕΠ κατά 9 περίπου ποσοστιαίες μονάδες.
Ανατρέποντας τις πρόσφατες εκτιμήσεις των εταίρων και αναδεικνύοντας τη σημασία της οικονομικής μεγέθυνσης στη μεταβολή του δείκτη.
Κυρίες και Κύριοι,
Υπό αυτές τις μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες στρεβλώσεις, τους περιορισμούς, τις υστερήσεις και τη χρονική στενότητα η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης έθεσε ως πρωταρχικούς στόχους:

  • Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης.
  • Την αποκατάσταση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας.
  • Την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
  • Την πιστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού, με στόχο την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων από του χρόνου.
  • Την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές αποφάσεις, προϊόν επίπονων διαβουλεύσεων, πολιτικών συμβιβασμών και αμοιβαίων υποχωρήσεων σε ένα σύνθετο πρόβλημα με αρκετούς περιορισμούς, δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε τους στόχους μας. Και με τις χθεσινές ανακοινώσεις ακόμη κοντύτερα. Και τα «σύννεφα» αβεβαιότητας περιορίζονται…
Συγκεκριμένα:
1ον. Αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ, με τους Ευρωπαίους εταίρους μας να δεσμεύονται ρητά ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν τη χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.
Με λίγα λόγια, αγοράσαμε, όπως έχει αναφερθεί, «ασφάλειες» για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε μέρος της συνολικής λύσης.
2ον. Εγκρίθηκε η αποδέσμευση δόσης του Προγράμματος ύψους 52,3 δισ. ευρώ (49,1 δισ. ευρώ από την Ευρώπη).
Εκ των οποίων τα 34,3 δισ. ευρώ εκταμιεύονται μέσα στις επόμενες ημέρες.
Πρόκειται για την πρώτη ανάσα έπειτα από ένα εξάμηνο «ξηρασίας», στη διάρκεια του οποίου είχε διακοπεί η χρηματοδότηση από την Τρόικα και το κράτος χρηματοδοτούσε τις ανάγκες του με την έκδοση εντόκων γραμματίων.
Και από τα οποία 16 δισ. ευρώ θα πάνε για την ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, 11,3 δισ. ευρώ για την επαναγορά χρέους και 7 δισ. ευρώ για τον Προϋπολογισμό και την αποπληρωμή ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Πρόκειται για δόση που υπερβαίνει το σύνολο των υπόλοιπων χρηματοδοτικών ροών του Προγράμματος μέχρι το τέλος του.
Δόση που αντιστοιχεί περίπου στο 27% του ΑΕΠ της χώρας και είναι μεγαλύτερη από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 153 χωρών παγκοσμίως, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και 7 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.
Αποπληρωμή που πρέπει να γίνει γρήγορα, απλά, με διαφάνεια, διασφαλίζοντας ότι δεν θα δημιουργηθεί μια «νέα γενιά» ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.
Και προς αυτή την κατεύθυνση, η Κυβέρνηση έχει εκπονήσει και εφαρμόζει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.
3ον. Ενισχύθηκε το «κεφάλαιο αξιοπιστίας» της χώρας, τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.
Αναγνωρίσθηκε η προσπάθεια της Ελληνικής κοινωνίας, μέσα από τις αιματηρές θυσίες της, για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων.
Η Κυβέρνηση λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των 72 προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το 1ο εξάμηνο του έτους.
Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι.
Και εδώ απαιτείται από όλους, αλλά κυρίως από την Ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.
4ον. Εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016.
Χωρίς την επιμήκυνση, τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισ. ευρώ την προσεχή διετία.
Έναντι 13,5 δισ. ευρώ που τελικά ελήφθησαν.
5ον. Ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, και δρομολογήθηκαν, υπό προϋποθέσεις, νέες παρεμβάσεις.
Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού, την ίδια στιγμή που κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, με πολύ υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση, δανείζονται αυτή τη στιγμή από τις αγορές με σημαντικά υψηλότερα επιτόκια.
Πιο συγκεκριμένα, πρόσφατα συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει μια οργανωμένη και συμφωνημένη επαναγορά του Ελληνικού χρέους.
Και αυτή η διαδικασία επαναγοράς ολοκληρώθηκε με επιτυχία.
Το συνολικό ύψος των προσφορών ομολόγων ανήλθε στα 31,8 δισ. ευρώ, με το κόστος της επαναγοράς να ανέρχεται στα 11,3 δισ. ευρώ.
Γενικότερα, με την υιοθέτηση αυτού του πακέτου των μέτρων, το δημόσιο χρέος εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, λίγο χαμηλότερα από το 110% του ΑΕΠ το 2022 και στο 85,2% του ΑΕΠ το 2030.
Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020.
Και αυτό σημαίνει ότι τα επόμενα χρόνια θα μειωθούν σημαντικά και οι δημόσιες δαπάνες και οι ανάγκες μας για τόκους και χρεολύσια.
Επιπρόσθετα, έχει καταγραφεί η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου, τόσο από την πλευρά του αριθμητή (μείωση επιτοκίων δανειακής σύμβασης) όσο και του παρανομαστή (εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ).
Και προς την κατεύθυνση αυτή, της επίτευξης το ταχύτερο δυνατόν πρωτογενών πλεονασμάτων, εργαζόμαστε μεθοδικά.
Εργαζόμαστε με προσήλωση, αλλά και επιμονή, για την επίτευξη του στόχου, καθώς θα μας επιτρέψει, προοπτικά, βελτιωτικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης, μέσω της προοδευτικής μείωσης των φορολογικών συντελεστών, εφόσον τα έσοδα βελτιωθούν, αλλά και της διάθεσης των επιπλέον πόρων που θα εξοικονομηθούν σε μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και σε πολιτικές για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.
Κυρίες και Κύριοι,
Επί της ουσίας, έχουμε καταφέρει, με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών, να κρατήσουμε όρθια την Ελλάδα σε μία Ευρώπη που, επί του παρόντος, χαρακτηρίζεται από ασυμμετρία, διστακτικότατα, αστάθεια και δυσκαμψία.
Μία Ευρώπη που αντιδρά στις εξελίξεις με σταδιακές προσαρμογές και όχι με ριζικές λύσεις. Αλλά που χθες επέδειξε πραγματική κοινοτική αλληλεγγύη.
Έχουμε καταφέρει να κερδίσουμε βαθμούς ελευθερίας και να διαμορφώσουμε τις προϋποθέσεις για την αντιστροφή του κλίματος και για την ανάκαμψη της οικονομίας, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης.
Με αίσθηση δικαίου και ασφάλειας.
Στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας, ήδη εμφανίζονται ορισμένα θετικά δείγματα γραφής.
Ορισμένες ενδείξεις που δίνουν μια εικόνα ανατροπής της αίσθησης του νομοτελειακού αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.
Που επιτρέπουν τη διαμόρφωση θετικών προσδοκιών.
Ενδεικτικά και κωδικοποιημένα αναφέρω:

  • Την ικανοποιητική εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012, παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση, καθώς το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους το πρωτογενές έλλειμμα του Κρατικού Προϋπολογισμού διαμορφώθηκε στα 1,5 δισ. ευρώ, από 6 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011.
  • Το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα του 2012, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 0,9% του ΑΕΠ, ενώ, σύμφωνα με την Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η χώρα θα έχει μειώσει το διαρθρωτικό της έλλειμμα κατά 13,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την τριετία 2009-2012, έναντι στόχου για μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2009-2014.
  • Το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους μειώθηκε σημαντικά, καθώς κατά την πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου το επιτόκιο (4,38%) ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010.
  • Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στα χαμηλότερα επίπεδα από τον Οκτώβριο του 2009, παρά τις υπαρκτές στρεβλώσεις των αγορών.
  • Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται.
    • Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώθηκε και η σχετική κατάταξη της χώρας, στις διεθνείς μελέτες, βελτιώθηκε.
    • Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε και ήταν πλεονασματικό τους 2 τελευταίους μήνες που αφορούν σε πιο πρόσφατα στοιχεία, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο (το έλλειμμα του εφετινού εννεαμήνου ήταν 3,5 δισ. ευρώ, έναντι 14,7 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο).
    • Η σημαντική βελτίωση του οικονομικού περιβάλλοντος της χώρας, το οποίο βρέθηκε το Νοέμβριο του 2012 στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 μηνών, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι η διαφορά σε σχέση με την Ευρωζώνη είναι η μικρότερη από τον Οκτώβριο του 2009.
    • Η σταδιακή επιστροφή καταθέσεων, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται για την κάλυψη φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
    • Η δημιουργία νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων με μεγέθη ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του εθνικού αλλά και του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Κυρίες και Κύριοι,
Σε καμία περίπτωση δεν τα αναφέρω αυτά για να θριαμβολογήσω.
Τα αναφέρω, απλώς, για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά και τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.
Αλλά και τα επικαλούμαι ως κίνητρο για την εντατικοποίηση της προσπάθειας.
Μιας μεγάλης προσπάθειας, κατά την οποία οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται, απαιτείται θα έλεγα, υπομονή και επιμονή.
Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.
Μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε ένα ανηφορικό τούνελ.
Αλλά η χώρα από χθες κέρδισε μια ευκαιρία, μια μεγάλη ευκαιρία να σταθεί στα πόδια της και να βγει από την κρίση.
Κατά την πεποίθησή μας, η ορθή Εθνική επιλογή είναι να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, επιταχύνοντας, ώστε να βγούμε το ταχύτερο δυνατόν από αυτό το τούνελ.
Και θα προχωρήσουμε, εφαρμόζοντας ένα ολοκληρωμένο στρατηγικό σχέδιο για την έξοδο από την κρίση, το οποίο θα εδράζεται στη σύζευξη της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της οικονομίας, επιτυγχάνοντας τόσο την αμφίπλευρη και βιώσιμη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, όσο και τον τερματισμό της καθοδικής πορείας της οικονομίας.
Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και στις θυσίες των πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε με συλλογικότητα, ενότητα, έλλογη συμπεριφορά, σχέδιο, αισιοδοξία, διορατικότητα και σκληρή δουλειά.
Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου.
Το περιεχόμενο των εισηγήσεων και η ποιότητα των ομιλητών – πολλοί από τους οποίους είναι Συνάδελφοι – τη διασφαλίζει.
Σας ευχαριστώ.

Δελτίο Τύπου σχετικά με Σχέδιο Νόμου για τα Εθνικά Κληροδοτήματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομίες

Εντός των προσεχών ημερών αναμένεται να ολοκληρωθεί η τελική επεξεργασία του νέου Σχεδίου Νόμου για τα Εθνικά Κληροδοτήματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομίες από την αρμόδια Νομοπαρασκευαστική Επιτροπή, που συστάθηκε σύμφωνα με την υπ΄αριθμ. Δ6 1143866ΕΞ2012/11.10.2012 απόφαση του Υπουργού Οικονομικών, κ. Ι. Στουρνάρα και με Πρόεδρο τον Πάρεδρο του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους, κ. Χ. Μητκίδη.

Το ανωτέρω σχέδιο έρχεται να αντικαταστήσει το υφιστάμενο από το έτος 1939 (ν.2039/1939) νομικό πλαίσιο και στοχεύει στο να συμβάλει στην αποτελεσματικότερη διοίκηση, διαχείριση και εποπτεία των κοινωφελών περιουσιών. Σύμφωνα με το σχέδιο νόμου προβλέπεται η σύνταξη Εθνικού Μητρώου Κληροδοτημάτων για την καταγραφή με συστηματικό και ενιαίο τρόπο των κοινωφελών περιουσιών, η απλοποίηση της διαδικασίας όσον αφορά τις σχολάζουσες κληρονομίες και τον διορισμό κηδεμόνα, με άμεσο αποτέλεσμα την ταχύτερη εγγραφή των δημοσίων εσόδων. Στο τελικό κείμενο έχουν ενσωματωθεί οι παρατηρήσεις της Επιτροπής Θεσμών και Διαφάνειας της Βουλής (Σεπτέμβριος 2011) επί του προσχεδίου που είχε συνταχθεί από αντίστοιχη νομοπαρασκευαστική επιτροπή κατά το παρελθόν, με Πρόεδρο τον Αντιπρόεδρο του ΝΣΚ, κ. Βολτή.

Στην κατεύθυνση της πλήρους αναμόρφωσης του νομοθετικού πλαισίου, που αφορά στην αναζήτηση αδρανών πόρων για λογαριασμό του Δημοσίου, εντάσσονται και οι εισηγήσεις των Ομάδων Εργασίας που συστήθηκαν με την από 20.09.2012 απόφαση του  Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών, κ. Χρήστου Σταϊκούρα.

Με την απόφαση αυτή ειδικότερα ανατέθηκε ο συντονισμός των ομάδων εργασίας ως εξής:

α. Κωνσταντίνος Τσαμαδιάς, Αν. Καθηγητής Χαροκόπειου Πανεπιστημίου, Συντονιστής Ομάδας Εργασίας για τις Αδρανείς Καταθέσεις.

β. Κωνσταντίνος Μαγουλάς, Καθηγητής Ε.Μ. Πολυτεχνείου, Συντονιστής Ομάδας Εργασίας για τα Εθνικά Κληροδοτήματα.

γ. Χρήστος Αυγουλάς, Καθηγητής Γεωπονικού Πανεπιστημίου, Συντονιστής Ομάδας Εργασίας για τις Σχολάζουσες Κληρονομιές.

Οι εισηγήσεις των ομάδων εργασίας για μεν τα Εθνικά Κληροδοτήματα και τις Σχολάζουσες Κληρονομιές θα ληφθούν υπόψη κατά την τελική επεξεργασία του ως άνω σχετικού νομοσχεδίου, για δε τις Αδρανείς Καταθέσεις θα συμπεριληφθούν σε διατάξεις άλλου νομοσχεδίου του Υπουργείου Οικονομικών. Με τις διατάξεις αυτές αναμορφώνεται το πλαίσιο απόδοσης των αδρανών καταθέσεων στο Δημόσιο, ώστε να αξιοποιηθούν προς το δημόσιο συμφέρον.

Η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών ευχαριστεί τον Πρόεδρο της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής και τους Συντονιστές των Ομάδων Εργασίας, καθώς και όλα τα μέλη της Επιτροπής και των Ομάδων Εργασίας για την σημαντική και άνευ οιασδήποτε αμοιβής συμβολή τους προς επίτευξη του στόχου της επωφελέστερης για την ελληνική κοινωνία αξιοποίησης αδρανών πόρων του Δημοσίου.

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με την πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού την περίοδο Ιανουάριος-Νοέμβριος 2012

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνεται το εξής:

«Η πορεία εκτέλεσης του Κρατικού Προϋπολογισμού, κατά το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους, κρίνεται ικανοποιητική, πολύ καλύτερη από τις προβλέψεις, αποδεικνύοντας ότι η Κυβέρνηση πορεύεται σταθερά, βήμα-βήμα, προς την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων.

Κι αυτό παρά τη βαθύτερη από τις εκτιμήσεις ύφεση και χωρίς τη λήψη νέων μέτρων, εκτός αυτών που είχαν προβλεφθεί τον περασμένο Μάρτιο.

Δημιουργούνται έτσι βάσιμες προσδοκίες για την επίτευξη ενός καλού αποτελέσματος το 2012, γεγονός που θα θέσει τις βάσεις για την επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος το 2013.

Που είναι και ο μεγάλος εθνικός στόχος.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το πρώτο ενδεκάμηνο του έτους:

  • Το πρωτογενές έλλειμμα διαμορφώθηκε στα 1,5 δισ. ευρώ, από 6 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011 (-75%).
  • Το έλλειμμα ανέρχεται στα 12,9 δισ. ευρώ, από 21,5 δισ. ευρώ το αντίστοιχο ενδεκάμηνο του 2011 (-40%).
  • Τα καθαρά έσοδα, αν και ελαφρώς μειωμένα σε σχέση με πέρυσι, διατηρούνται στο επίπεδο των στόχων που είχαν τεθεί. Ειδικότερα, τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού είναι κατά 456 εκατ. ευρώ πάνω από τους στόχους.
  • Οι πρωτογενείς δαπάνες παρουσιάζουν μείωση κατά 9,5% έναντι του διαστήματος Ιανουαρίου – Νοεμβρίου 2011 (από μείωση κατά 8,5% το διάστημα Ιανουαρίου – Οκτωβρίου) και διαμορφώνονται στα 42 δισ. ευρώ έναντι 46,4 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
  • Το μήνα Νοέμβριο οι πρωτογενείς δαπάνες ήταν μειωμένες κατά 18,3% έναντι του αντίστοιχου περυσινού μήνα».

Δελτίο Τύπου Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα σχετικά με τα στοιχεία Γενικής Κυβέρνησης για την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2012

Από το Γραφείο του Αναπληρωτή Υπουργού Οικονομικών Χρήστου Σταϊκούρα, ανακοινώνεται το εξής:

«Τα στοιχεία της Γενικής Κυβέρνησης για την περίοδο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2012 καταδεικνύουν ότι η λελογισμένη δημοσιονομική διαχείριση που ακολούθησε το Υπουργείο Οικονομικών κατά το δεύτερο εξάμηνο του έτους αποδίδει καρπούς.

Τα ταμειακά στοιχεία για το πρωτογενές ισοζύγιο (χωρίς δαπάνες για τόκους) της Γενικής Κυβέρνησης σε μη ενοποιημένη βάση, εμφανίζουν στο δεκάμηνο Ιανουαρίου-Οκτωβρίου 2012 ένα πλεόνασμα της τάξεως των 2,3 δισ. ευρώ έναντι ελλείμματος 4,2 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αποτέλεσμα του δεκαμήνου 2012 είναι βελτιωμένο κατά 887 εκατ. ευρώ σε σχέση με το εννεάμηνο 2012, όταν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές στο ίδιο διάστημα αυξήθηκαν μόλις κατά 133 εκατ. ευρώ.

Τα αποτελέσματα αυτά δεν δικαιολογούν θριαμβολογίες ούτε επιτρέπουν εφησυχασμό.

Η εξέλιξη αυτή όμως καταδεικνύει ότι η προσήλωση στη δημοσιονομική προσπάθεια που έχει αναληφθεί, αρχίζει να ανατρέπει την εικόνα των παρατεταμένων και χρόνιων ελλειμμάτων, θέτοντας τις βάσεις για έναν αυτάρκη και υγιή δημόσιο τομέα».

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα κατά συζήτηση Επίκαιρης Ερώτησης του Βουλευτή Θ. Κωνσταντινίδη σχετικά με το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης και τον ΟΑΣΘ

Πρωτολογία

Κύριε Συνάδελφε,

Αρχικά, όσον αφορά το θέμα του ΚΤΕΛ, γνωρίζετε ότι με την οικονομική συμφωνία που συνάφθηκε στις 8 Απριλίου 2010 και κυρώθηκε με το Ν. 3897/2010 μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου, του ΟΑΣΘ, του Συνεταιρισμού Εργαζομένων Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης και του ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, το τελευταίο ανέλαβε τη υποχρέωση εξυπηρέτησης των Δήμων της επαρχίας Λαγκαδά, Δήμων που βρίσκονται εκτός της αστικής περιοχής που δραστηριοποιείται ο ΟΑΣΘ.

Η καθορισθείσα στο νόμο αποζημίωση για την εκπλήρωση της υποχρέωσης αυτής ανέρχεται τουλάχιστον σε 950.000 ευρώ.

Πράγματι, το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης, σε ανακοίνωσή του, ανέφερε την πρόθεση διακοπής της εκτέλεσης συγκοινωνίας στο Νομό από τις 26 Νοεμβρίου.

Στο σημείο αυτό, ωστόσο, θα πρέπει να σας τονίσω ότι την ευθύνη για το σχεδιασμό των δημοσίων αστικών συγκοινωνιών στο σύνολο της Περιφερειακής Ενότητας Θεσσαλονίκης, όπως και την εποπτεία του ΟΑΣΘ, έχει το Συμβούλιο Αστικών Συγκοινωνιών Θεσσαλονίκης.

Εποπτεία και ευθύνη που επιτυγχάνεται σε συνεργασία με το Υπουργείο Μακεδονίας και Θράκης και το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης.

Έτσι, σύμφωνα με το υπ’ αριθμόν 1778 έγγραφο της 29ης Νοεμβρίου του Συμβουλίου προς το Υπουργείο Ανάπτυξης, Ανταγωνιστικότητας, Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων μας γνωστοποιήθηκε ότι το Συμβούλιο ήρθε σε άμεση επαφή με το ΚΤΕΛ Θεσσαλονίκης και συμφωνήθηκε άμεση συνάντηση του Συμβουλίου, του ΟΑΣΘ και του ΚΤΕΛ, υπό την αιγίδα του Υπουργείου Μακεδονίας και Θράκης, για την αντιμετώπιση της κατάστασης.

Αποτέλεσμα ήταν η συγκοινωνία του ΚΤΕΛ να μη διακοπεί, εξυπηρετώντας τους πολίτες του Νομού.

Κύριε Συνάδελφε,

Σίγουρα, το ζήτημα του ΟΑΣΘ χρήζει περισσότερης και εκτενέστερης ανάλυσης, λόγω και του μεγάλου οικονομικού μεγέθους του.

Αξίζει να αναφερθεί ότι η εγγεγραμμένη πίστωση στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2012 για τους συγκοινωνιακούς φορείς (ΚΑΕ 2583) ανήλθε στο ύψος των 442 εκατ. ευρώ.

Όσον αφορά τον ΟΑΣΘ, κατ’ εφαρμογή των σχετικών διατάξεων καθορίζονται με Κοινή Υπουργική Απόφαση οι συμβατικές δαπάνες λειτουργίας και υπολογίζεται το κόμιστρο.

Η αντισταθμιστική καταβολή προκύπτει από τη διαφορά των συμβατικών δαπανών που αναγνωρίζονται από το Ελληνικό Δημόσιο, σύμφωνα πάντα με την οικονομική συμφωνία, μείον τα συμβατικά έσοδα όπως αυτά καταβάλλονται στον ΟΑΣΘ.

Για το 2012, η αντισταθμιστική καταβολή προς τον ΟΑΣΘ καθορίστηκε στο ποσό των 96 εκατ. ευρώ, το οποίο έχει καταβληθεί ολόκληρο.

Μάλιστα σήμερα καταβλήθηκε και η τελευταία δόση των 1,5 εκατ. ευρώ.

Ωστόσο, έχουν προκύψει κάποιες εκκρεμότητες τις οποίες θα σας αναπτύξω στη δευτερολογία μου.

Δευτερολογία

Κύριε Συνάδελφε,

Η ευαισθησία για την αντιμετώπιση των προβλημάτων των πολιτών και για τη βελτίωση της καθημερινότητάς τους δεν θεωρώ ότι είναι προνόμιο κανενός.

Αντιθέτως, πιστεύω ότι πρέπει να βρίσκεται στον πυρήνα κάθε πολιτικής μας για τη διευθέτηση των όποιων εκκρεμοτήτων.

Εκκρεμότητες που υπάρχουν και στην περίπτωση του ΟΑΣΘ.

Ο ΟΑΣΘ, σύμφωνα με την οικονομική σύμβαση μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και του Οργανισμού, για την άρση κάθε διαφωνίας επί της εφαρμογής της οικονομικής συμφωνίας είχε τη δυνατότητα να προσφύγει σε τριμελές Διαιτητικό Δικαστήριο.

Να κάνει, δηλαδή, χρήση του Άρθρου 12 της από 30 Απριλίου του 2001 οικονομικής συμφωνίας που κυρώθηκε με το Ν.2898/2001.

Έτσι και έκανε ο ΟΑΣΘ σε δύο περιπτώσεις.

Στην πρώτη περίπτωση, με την υπ’ αριθμόν 22/2011 διαιτητική απόφαση επιδικάστηκε υπέρ του ΟΑΣΘ ποσό 23,4 εκατ. ευρώ.

Ο Οργανισμός έχει ήδη εισπράξει μέχρι σήμερα συνολικό ποσό 17,9 εκατ. ευρώ, εκ των οποίων 12,4 εκατ. ευρώ το 2011 και 5,5 εκατ. ευρώ το 2012.

Απέμεναν δηλαδή προς καταβολή άλλα 5,5 εκατ. ευρώ, τα οποία σύμφωνα με τον προγραμματισμό έπρεπε να καταβληθούν εντός του περασμένου Οκτωβρίου.

Ωστόσο, το «πάγωμα» των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης και η πίεση που επέφερε στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους δεν επέτρεψε την καταβολή της δόσης τον Οκτώβριο.

Ωστόσο, η χρηστή δημοσιονομική διαχείριση του δεύτερου εξαμήνου του έτους μας επιτρέπει πλέον να ανταποκριθούμε σε συγκεκριμένες υποχρεώσεις.

Έτσι, το ποσό των 5,5 εκατ. ευρώ θα καταβληθεί στον ΟΑΣΘ μέχρι το τέλος του τρέχοντος έτους.

Και με τη δόση αυτή το συνολικό ποσό της κρατικής επιχορήγησης στον ΟΑΣΘ για το 2012 θα φτάσει τα 107 εκατ. ευρώ.

Στην δεύτερη περίπτωση, με την υπ’ αριθμόν 28/2012 διαιτητική απόφαση επιδικάστηκε υπέρ του ΟΑΣΘ ποσό περίπου 30 εκατ. ευρώ, το οποίο θα επιβάρυνε τον κρατικό προϋπολογισμό.

Και ειδικότερα το αποθεματικό του Υπουργείου Οικονομικών, καθώς δεν υπάρχει κάποια σχετική πρόβλεψη για τη χορήγηση του ποσού αυτού.

Το Ελληνικό Δημόσιο, συνεπώς, ασκώντας το νόμιμο δικαίωμά του, έχει υποβάλει μέσω του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους αίτηση ακύρωσης και αίτηση αναστολής εκτέλεσης της εν λόγω Διαιτητικής Απόφασης.

Και αυτό, διότι υπάρχουν συγκεκριμένοι λόγοι εθνικού συμφέροντος και σημασίας που σχετίζονται τόσο με την ευρύτερη κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας, όσο και με τις δημοσιονομικές συνθήκες που επικρατούν.

Πρόκειται για λόγους που επιβάλλουν σε κάθε διάσταση της δημόσιας δραστηριότητας να εδραιωθεί η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία ώστε να καταφέρει η χώρα να σταθεί στα πόδια της, με τις δικές της δυνάμεις.

Αναλογιστείτε ότι μια ενδεχόμενη αποδοχή της εν λόγω απόφασης θα οδηγούσε την αντισταθμιστική καταβολή προς τον ΟΑΣΘ για το 2012 στα 126 εκατ. ευρώ, παρουσιάζοντας αύξηση περίπου 6% σε σχέση με το 2011 (119 εκατ. ευρώ) και 10% σε σχέση με το 2010 (114 εκατ. ευρώ).

Αν συνυπολογίζουμε και τα 11 εκατ. ευρώ της προηγούμενης διαιτητικής απόφασης που θα καταβληθούν συνολικά το 2012, το ποσό ανέρχεται στα 137 εκατ. ευρώ.

Θα ξεπερνούσε κατά πολύ και τα επίπεδα του 2009 (129 εκατ. ευρώ).

Συνεπώς, τα τελευταία έτη ο ΟΑΣΘ λαμβάνει συνεχώς αυξανόμενη αντισταθμιστική καταβολή παρέχοντας, επί της ουσίας, το ίδιο συγκοινωνιακό έργο, ενώ δεν αναλαμβάνει καμία πρωτοβουλία στην κατεύθυνση μείωσης ή εξοικονόμησης των δαπανών του.

Αντίθετα, όπως προκύπτει από σχετική αλληλογραφία μεταξύ των Διευθύνσεων του Οργανισμού, σχεδιάζει να αυξήσει τα έξοδά του αφού προχώρησε σε προσλήψεις το 2012 (43 εργαζόμενοι), σχεδιάζει νέες προσλήψεις προσωπικού το 2013 (70 εργαζόμενοι) και αύξηση των μισθών για το 2013 κατά 1,5% (1%+ΔΤΚ).

Κύριε Συνάδελφε,

Καταλαβαίνετε, συνεπώς, ότι αυτή η εικόνα δημοσιονομικής διαχείρισης δεν συνάδει με τη δημοσιονομική κατάσταση της χώρας μας, αλλά και το αίσθημα δικαίου αναφορικά με την κατανομή των βαρών της προσαρμογής.

Θα πρέπει όλοι να συμμετέχουμε σε αυτή.

Δεν υπάρχουν περιθώρια παρεκκλίσεων από κανέναν φορέα, καθώς όλοι πρέπει να κάνουν κτήμα τους τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση που θα βγάλει τη χώρα από τα αδιέξοδα.

Άλλωστε, έχει θεσμοθετηθεί πρόσφατα σχετικό πλαίσιο κανόνων, διαδικασιών και αυτόματων μηχανισμών για τη χρηστή δημοσιονομική διαχείριση.

Και όπου απαιτείται θα ληφθούν συγκεκριμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες που θα διορθώνουν τις στρεβλώσεις του παρελθόντος.

Θα πρέπει να γίνει κατανοητό από όλους ότι οι δημοσιονομικοί στόχοι που έχουμε θέσει πρέπει να επιτευχθούν.

Και θα επιτευχθούν ώστε να σταθούμε και πάλι στα πόδια μας.

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο 23ο Ετήσιο Συνέδριο του Αμερικανo-Ελληνικού Εμπορικού Επιμελητηρίου – “The Greek Economy: State Reform—The Cornerstone for Investment and Development”

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να ευχαριστήσω το Ελληνοαμερικανικό Εμπορικό Επιμελητήριο και τον Πρόεδρό του για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να παραστώ στο καθιερωμένο, θεσμός πλέον, Συνέδριο του Επιμελητηρίου και να καταθέσω ορισμένες σκέψεις, κωδικοποιημένα, για τις τρέχουσες εξελίξεις στην Ελληνική οικονομία.

Εξελίξεις σημαντικές, καθοριστικές για την πορεία της.

Καθώς αυτή βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή.

Στο μεταίχμιο μιας μακράς πορείας.

Αλλά και σε ένα νέο, καλύτερο, σημείο αφετηρίας ώστε να ξεπεράσει τις αδυναμίες της και να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για μια μακρά περίοδο πρωτογενών πλεονασμάτων και βιώσιμης, διατηρήσιμης, ανάπτυξης.

Αδυναμίες χρόνιες, δομικές, κυρίως ενδογενείς.

Υστερήσεις γνωστές σε όλους μας, όπως είναι:

  • Η αδυναμία βιώσιμης διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, κατά περιόδους.
  • Η εκτεταμένη φοροδιαφυγή και η περιορισμένη φορολογική βάση.
  • Η αδυναμία εξορθολογισμού των δημοσίων, κυρίως των κοινωνικών, δαπανών.
  • Το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας.

Συμπερασματικά, η Ελληνική οικονομία λειτουργούσε για μεγάλο χρονικό διάστημα, περισσότερο ή λιγότερο ανά περίοδο, σε συνθήκες ασταθούς ισορροπίας.

Συνθήκες που επιδεινώθηκαν καθοριστικά μετά το ξέσπασμα της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και τη διάχυσή της στην Ευρώπη, «πυροδοτώντας» τα υπαρκτά, και ήδη υψηλά, «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Όπως είναι γνωστό, αυτή την επιδείνωση των συνθηκών ακολούθησε η κρίση δανεισμού και η προσφυγή της χώρας μας στο Μηχανισμό Στήριξης.

Προσφυγή η οποία δημιούργησε ένα ιδιαίτερα ασφυκτικό περιβάλλον στην άσκηση οικονομικής και δημοσιονομικής πολιτικής.

Περιβάλλον το οποίο, εκτός των άλλων, έχει και τα εξής χαρακτηριστικά:

1ον. Τάση αυστηρής, συσταλτικής, δημοσιονομικής πολιτικής στα περισσότερα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης.

Χαρακτηριστικά είναι τα παραδείγματα σε Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Ιταλία, Κύπρο.

2ον. Πρωτόγνωρο εγχείρημα δημοσιονομικής προσαρμογής από κράτος-μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Είναι γεγονός ότι οι πολίτες έχουν υποβληθεί, τα τελευταία χρόνια, σε τεράστιες θυσίες.

Θυσίες που προσεγγίζουν τα 50 δισ. ευρώ την τελευταία τριετία.

Και μαζί με τις παρεμβάσεις για την προσεχή διετία διαμορφώνονται στο 30% του ΑΕΠ σε μία πενταετία.

Δυστυχώς, όμως, το μέχρι σήμερα δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» συνεισφοράς τους.

3ον. Συνεχείς και μεγάλες αποκλίσεις των εκτιμήσεων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Πρόκειται για αποκλίσεις που αποτυπώνουν τόσο τις αστοχίες του Προγράμματος, όσο και τη μεγάλη επιδείνωση της κατάστασης στην πραγματική οικονομία.

Και που οδηγούν στην αλλαγή των δεδομένων και των μακροοικονομικών και δημοσιονομικών σεναρίων του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής.

Η αλλαγή αυτή επηρέασε, όπως ήταν αναμενόμενο, την κατανομή και το ύψος των μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής των επομένων ετών.

Κάνοντάς την, για ακόμη μία φορά, «βαρύτερη» και εμπροσθοβαρή.

Τα περιθώρια δε άμεσης αλλαγής της «συνταγής» που εφαρμόζεται από την αρχή του Προγράμματος αποδεικνύονται ασφυκτικά.

4ον. Έλλειμμα αξιοπιστίας της χώρας.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.

Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.

Σίγουρα, βέβαια, μέρος της αύξησης του ελλείμματος αξιοπιστίας αποδίδεται και στις αστοχίες στις προβλέψεις και στις εκτιμήσεις του Προγράμματος.

Γι’ αυτό και η επικαιροποίησή του επιδιώκει να πείσει για την αποτελεσματικότητά του, αλλά και η Κυβέρνηση για την αποφασιστικότητά της να εφαρμόσει ένα αξιόπιστο Πρόγραμμα.

Γιατί μόνο μια χώρα αξιόπιστη μπορεί να σταθεί απέναντι στους εταίρους της και να αξιώσει καλύτερη μεταχείριση.

Γι’ αυτό και η συνεπής προς τις δεσμεύσεις της χώρας στάση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης έπαυσε να προσφέρει άλλοθι για την αδυναμία των εταίρων να δώσουν οριστική λύση στο πρόβλημα της βιωσιμότητας του Ελληνικού χρέους.

5ον. Οριακή κατάσταση στα ταμειακά διαθέσιμα του κράτους.

Το «πάγωμα» των προγραμματισμένων χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης από τον Ιούνιο συνέβαλε στη διαμόρφωση συνθηκών «ασφυξίας» στα δημόσια οικονομικά και στη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας.

Είναι αλήθεια ότι, κατά το 2ο εξάμηνο του έτους, επελέγη μια ιδιαίτερα προσεκτική, μια λελογισμένη, μια σφικτή δημοσιονομική διαχείριση.

Με αυτή τη διαχείριση των αποθεμάτων που κάνουμε, δημιουργήσαμε ένα πρόσθετο για την Ελληνική οικονομία «χώρο αναπνοής».

6ον. Αναθεώρηση των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας.

Η πριν από 1 μήνα, επί το δυσμενέστερο, αναθεώρηση από την ΕΛΣΤΑΤ των εκτιμήσεων του ΑΕΠ για προηγούμενες χρονιές – ειδικά για το 2010 – συνέβαλε σημαντικά στην αύξηση του δημοσίου χρέους ως ποσοστό του ΑΕΠ.

Αυτή και μόνο η αναθεώρηση, η οποία έγινε μετά την τελευταία έκθεση των εταίρων για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους, αύξησε, μέχρι σήμερα,  το λόγο του χρέους ως προς το ΑΕΠ κατά 9 περίπου ποσοστιαίες μονάδες.

Ανατρέποντας τις πρόσφατες εκτιμήσεις των εταίρων και αναδεικνύοντας τη σημασία της οικονομικής μεγέθυνσης στη μεταβολή του δείκτη.

Κυρίες και Κύριοι,

Υπό αυτές τις μακροχρόνιες και βραχυχρόνιες συνθήκες, τους περιορισμούς, τις υστερήσεις και τη χρονική στενότητα η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης έθεσε ως πρωταρχικούς στόχους:

  • Την αποδέσμευση των χρηματοδοτικών ροών του Μηχανισμού Στήριξης.
  • Την αποκατάσταση του «κεφαλαίου αξιοπιστίας» της χώρας.
  • Την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής.
  • Την πιστή εκτέλεση του Προϋπολογισμού με στόχο την επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων από του χρόνου.
  • Την ενίσχυση της βιωσιμότητας του δημοσίου χρέους.

Οι τελευταίες Ευρωπαϊκές αποφάσεις, προϊόν επίπονων διαβουλεύσεων, πολιτικών συμβιβασμών και αμοιβαίων υποχωρήσεων σε ένα σύνθετο πρόβλημα με αρκετούς περιορισμούς, δείχνουν ότι είμαστε στην τελική ευθεία για να πετύχουμε τους στόχους μας.

Συγκεκριμένα:

1ον. Αποτράπηκε η άτακτη χρεοκοπία της χώρας και επιβεβαιώθηκε ότι η Ελλάδα παραμένει σταθερά προσδεδεμένη στο ευρώ.

Ενώ επαναλαμβάνεται η ρητή δέσμευση των Ευρωπαίων εταίρων να συνεχίσουν να στηρίζουν τη χώρα μας έως ότου αυτή επανακτήσει την πρόσβασή της στις διεθνείς αγορές.

Με λίγα λόγια, αγοράσαμε, όπως έχει αναφερθεί, «ασφάλειες» για να μπορέσουμε, μόλις η Ευρωζώνη πείσει ότι έχει τη βούληση, τους θεσμούς και τις πολιτικές για να βγάλει την οικονομία της από την κρίση, να είμαστε μέρος της συνολικής λύσης.

2ον. Εγκρίθηκε η αποδέσμευση δόσης του Προγράμματος ύψους 43,7 δισ. ευρώ.

Πρόκειται για δόση ισοδύναμη με το σύνολο των υπόλοιπων χρηματοδοτικών ροών του Προγράμματος μέχρι το τέλος του.

Δόση που αντιστοιχεί περίπου στο 1/4 του ΑΕΠ της χώρας και είναι μεγαλύτερη από το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν 148 χωρών παγκοσμίως, στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και 6 κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Με τη νέα αυτή χρηματοδοτική στήριξη θα ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, θα ενισχυθούν τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, θα ξεκινήσει η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Αποπληρωμή που πρέπει να γίνει γρήγορα, απλά, με διαφάνεια, διασφαλίζοντας ότι δεν θα δημιουργηθεί μια «νέα γενιά» ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Και προς αυτή την κατεύθυνση, η Κυβέρνηση ήδη εκπόνησε και παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.

Ένα σχέδιο που ανταποκρίνεται στο ρόλο του κράτους.

Κι αυτό γιατί το κράτος θα πρέπει να παρεμβαίνει και να μεριμνά για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς και την εξασφάλιση της μέγιστης δυνατής οικονομικής αποτελεσματικότητας. Την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου και τη σταθεροποίηση της οικονομίας. Να αντανακλά δηλαδή τα αιτήματα της σύγχρονης και ελεύθερης κοινωνίας για οικονομική αποτελεσματικότητα από τη μια πλευρά, και κοινωνική δικαιοσύνη από την άλλη, ο συνδυασμός των οποίων καταλήγει στην κοινωνική οικονομία της αγοράς. Βέβαια, το μείγμα αγοράς και κράτους μπορεί να ποικίλλει ανάλογα με τις περιστάσεις, τις ανάγκες και τις προτιμήσεις της κοινωνίας, αλλά ορίζεται στον ενδιάμεσο χώρο ανάμεσα στις απόψεις περί ελάχιστου και μέγιστου κράτους και αυτή η σχέση μεταξύ κράτους και αγοράς καθορίζεται και από την ασκούμενη οικονομική πολιτική.

3ον. Ενισχύθηκε το «κεφάλαιο αξιοπιστίας» της χώρας. Τόσο ποσοτικά όσο και ποιοτικά.

Αναγνωρίσθηκε η προσπάθεια της ελληνικής κοινωνίας, μέσα από τις αιματηρές θυσίες της, για την επίτευξη των δημοσιονομικών και διαρθρωτικών στόχων.

Η Κυβέρνηση λειτούργησε συγκροτημένα και μεθοδικά με αποτέλεσμα η χώρα να εκπληρώσει το σύνολο των 72 προαπαιτούμενων δράσεων, πολλές από τις οποίες θα έπρεπε να είχαν υλοποιηθεί από το 1ο εξάμηνο του έτους.

Βέβαια, όσο δύσκολο είναι να ενισχύσεις την αξιοπιστία της χώρας, τόσο εύκολο είναι να την χάσεις και πάλι…

Και εδώ απαιτείται από όλους, αλλά κυρίως από την Ελληνική Κυβέρνηση, μεγάλη και συνεχής προσπάθεια.

4ον. Εγκρίθηκε η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής κατά δύο έτη ώστε να επιτευχθεί ο στόχος πρωτογενούς πλεονάσματος ύψους 4,5% του ΑΕΠ το 2016.

Χωρίς την επιμήκυνση, τα μέτρα που θα χρειάζονταν για την επίτευξη του ίδιου στόχου το 2014, θα υπερέβαιναν τα 20 δισ. ευρώ την προσεχή διετία.

Έναντι 13,5 δισ. ευρώ που τελικά ελήφθησαν.

5ον. Ενισχύθηκε η βιωσιμότητα του δημοσίου χρέους, και δρομολογήθηκαν, υπό προϋποθέσεις, νέες παρεμβάσεις.

Η χώρα κέρδισε καλύτερους όρους δανεισμού.

Χώρες της Ευρωζώνης, με πολύ υψηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση, δανείζονται αυτή τη στιγμή από τις αγορές με σημαντικά υψηλότερα επιτόκια.

Πιο συγκεκριμένα, συμφωνήθηκε να μειωθεί το κόστος εξυπηρέτησης του ελληνικού χρέους, να επεκταθεί η περίοδος αποπληρωμής, να επιστραφούν τα κέρδη από το χαρτοφυλάκιο ελληνικών κρατικών ομολόγων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, να γίνει, και ξεκίνησε σήμερα, με την ανακοίνωση των όρων της διαδικασίας μια οργανωμένη και συμφωνημένη αναδιάρθρωση του Ελληνικού χρέους.

Με την υιοθέτηση αυτού του πακέτου των μέτρων, γι’ αυτό και είναι σημαντικό να στεφθεί με επιτυχία το πρόγραμμα επαναγοράς Ελληνικού χρέους, αυτό εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 124% του ΑΕΠ το 2020, στο 110% το 2022 και στο 88,3% το 2030.

Αθροιστικά, τα μέτρα εκτιμάται ότι θα μειώσουν το χρέος κατά περίπου 20% του ΑΕΠ μέχρι το 2020.

Ενώ καταγράφεται και η βούληση των εταίρων, στην περίπτωση επίτευξης πρωτογενών πλεονασμάτων, περαιτέρω απομείωσης του πηλίκου, τόσο από την πλευρά του αριθμητή (μείωση επιτοκίων δανειακής σύμβασης) όσο και του παρανομαστή (εξοικονόμηση πόρων από την κοινοτική συγχρηματοδότηση των έργων του ΕΣΠΑ).

Πρωτογενή πλεονάσματα που θα προσδώσουν στη χώρα «δύναμη» ώστε να σταθεί στην Ευρωπαϊκή, και στην παγκόσμια, σκηνή με αξιοπρέπεια, προασπίζοντας τα συμφέροντά της.

Στην Κυβέρνηση εργαζόμαστε για την επίτευξη αυτού του στόχου.

Η τακτική αυτή θα μας απελευθερώσει ζωτικό χώρο και θα επιτρέψει, προοπτικά, βελτιωτικές παρεμβάσεις ελάφρυνσης, μέσω της προοδευτικής μείωσης των φορολογικών συντελεστών, εφόσον τα έσοδα βελτιωθούν, αλλά και της διάθεσης των επιπλέον πόρων που θα εξοικονομηθούν σε μέτρα για την τόνωση της ανάπτυξης και σε πολιτικές για την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Κυρίες και Κύριοι,

Συμπερασματικά, σε μια Ευρώπη, επί του παρόντος, ασύμμετρη, ασταθή και δύσκαμπτη, που αντιδρά στις εξελίξεις με σταδιακές προσαρμογές και όχι με ριζικές λύσεις, η χώρα, με τις τεράστιες θυσίες των πολιτών της, κρατήθηκε όρθια.

Η απόφαση παρέχει στην Ελλάδα την ευκαιρία και τη δυνατότητα, μέσα από τη διαμόρφωση ενός ολοκληρωμένου εθνικού σχεδίου, να επιτύχει την αναγκαία σύζευξη δημοσιονομικής προσαρμογής και πειθαρχίας και βιώσιμης οικονομικής ανάπτυξης, ώστε να τερματιστεί ο φαύλος κύκλος των ελλειμμάτων και της ύφεσης.

Με αίσθηση δικαίου και ασφάλειας.

Και προς αυτή την κατεύθυνση, εμφανίζονται ορισμένα θετικά δείγματα γραφής που δίνουν μια εικόνα ανατροπής της αίσθησης του αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.

Δείγματα που επιτρέπουν και αυτά, μαζί με τις αποφάσεις του Eurogroup, εφεξής, τη διαμόρφωση θετικών προσδοκιών για την Ελληνική οικονομία.

Ενδεικτικά:

  • Η ικανοποιητική εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012, παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση.
    • Σε επίπεδο Κεντρικής Κυβέρνησης, παρουσιάζεται πρωτογενές έλλειμμα ύψους 1,1 δισ. ευρώ το πρώτο 10μηνο του έτους, έναντι πρωτογενούς ελλείμματος ύψους 5,9 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.
    • Ενώ επιτυγχάνεται, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΔΝΤ, κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα ύψους 0,9% του ΑΕΠ από εφέτος.
    • Και σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Έκθεση που θα δημοσιευθεί, η χώρα θα έχει μειώσει το διαρθρωτικό της έλλειμμα κατά 13,9 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ την τριετία 2009-2012, έναντι στόχου για μείωση κατά 10 ποσοστιαίες μονάδες την περίοδο 2009-2014.
  • Η μείωση του κόστους εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους.
    • Κατά την πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου το επιτόκιο (4,41%) ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010.
  • Η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, με τον εναρμονισμένο δείκτη τιμών καταναλωτή να διαμορφώνεται στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Οκτώβριο του 2009, παρά τις υπαρκτές στρεβλώσεις των αγορών.
  • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας.
    • Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώθηκε και η σχετική κατάταξη της χώρας βελτιώθηκε.
    • Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε, και ήταν πλεονασματικό τους 2 τελευταίους μήνες που έχουμε διαθέσιμα στοιχεία, Αύγουστο και Σεπτέμβριο (το έλλειμμα του εφετινού 9μηνου ήταν 3,5 δισ. ευρώ, έναντι 14,7 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή χρονιά).
  • Η σταδιακή επιστροφή καταθέσεων, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται για την κάλυψη φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
  • Η δημιουργία νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων με μεγέθη ικανά να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις όχι μόνο του εθνικού αλλά και του διεθνούς οικονομικού περιβάλλοντος.

Κυρίες και Κύριοι,

Τα αποτελέσματα αυτά δεν τα αναφέρω για να θριαμβολογήσω.

Τα αναφέρω για να εκπέμψω ένα μήνυμα ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά και τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων μπορεί η χώρα να επιτύχει τους στόχους της.

Δεν επιτρέπεται όμως εφησυχασμός.

Βρισκόμαστε στο σημείο καμπής, κάνοντας βήματα σταθεροποίησης των δημόσιων οικονομικών.

Έχουμε πλήρη συνείδηση ότι τα βήματα αυτά περιλαμβάνουν επώδυνα μέτρα και διευρύνουν τις ήδη τεράστιες θυσίες των πολιτών.

Ενώ ενισχύουν και την κόπωση της προσαρμογής.

Όμως δεν είναι δυνατόν να τις αποφύγουμε.

Ο δρόμος που έχει διανυθεί είναι μακρύς.

Η αναγκαία προσπάθεια όμως που απαιτείται μεγάλη.

Οφείλουμε όλοι να αντιληφθούμε ότι χρειάζεται υπομονή και επιμονή.

Εύκολες λύσεις δεν υπάρχουν.

Με άλλα λόγια, μπορούμε να πούμε ότι βρισκόμαστε μέσα σε ένα ανηφορικό τούνελ.

Κατά την πεποίθησή μας, η ορθή Εθνική επιλογή είναι να προχωρήσουμε αταλάντευτα μπροστά, επιταχύνοντας, ώστε να βγούμε το ταχύτερο δυνατόν από αυτό.

Όπως πρόσφατα υποστήριξα και από το βήμα της Βουλής, κατά τη συζήτηση του Προϋπολογισμού, δεν ωφελεί ούτε να αναλώνουμε εθνική ενέργεια ομφαλοσκοπώντας, ούτε να φλερτάρουμε με πισωγυρίσματα.

Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και στις θυσίες των πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε με συλλογικότητα, ενότητα, έλλογη συμπεριφορά, σχέδιο, αισιοδοξία, διορατικότητα και σκληρή δουλειά.

Με αυτές τις σκέψεις εύχομαι καλή επιτυχία στις εργασίες του Συνεδρίου.

Το περιεχόμενο των εισηγήσεων και η ποιότητα των ομιλητών τη διασφαλίζει.

Σας ευχαριστώ.

Παρουσίαση από τον Αναπλ. Υπουργό Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα του Σχεδίου για την Εκκαθάριση των Ληξιπρόθεσμων Υποχρεώσεων του Δημοσίου – 29.11.2012

Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να σας ευχαριστήσω για την παρουσία σας.

Θα ήθελα να ευχαριστήσω τα στελέχη του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, καθώς μέσα σε ιδιαίτερα σύντομο χρονικό διάστημα και μεγάλο φόρτο εργασίας, αλλά και πιεστικές συνθήκες συνέβαλλαν καθοριστικά στην κατάρτιση του σχεδίου που παρουσιάζουμε σήμερα.

Κυρίες και Κύριοι,

Στο τέλος Σεπτεμβρίου, το σύνολο των δημόσιων φορέων και υπηρεσιών που απαρτίζουν τη Γενική Κυβέρνηση παρουσίαζε συνολικές απλήρωτες υποχρεώσεις από δαπάνες 8,6 δισ. ευρώ για τις οποίες έχουν παρέλθει 90 και πλέον ημέρες από την ημερομηνία που έπρεπε να εξοφληθούν.

Πέραν αυτών καταγράφονται υποχρεώσεις από επιστροφές φόρων 738 εκατ. ευρώ.

Τα ποσά αυτά που από οικονομική άποψη αποτελούν πρόσθετο, αν και όχι επίσημο, χρέος, προκαλούν σημαντικά κόστη στην οικονομία και στους δικαιούχους ειδικότερα.

Οι προμηθευτές που δεν πληρώνονται έγκαιρα για τα αγαθά και υπηρεσίες που παρέχουν, επιβαρύνονται με πρόσθετα, σημαντικά, χρηματοοικονομικά κόστη, ενώ η αβεβαιότητα ως προς το χρόνο είσπραξης της απαίτησης συμβάλει στην αύξηση των τιμών για τα αγαθά και τις υπηρεσίες που προμηθεύονται οι δημόσιοι φορείς.

Οι εξαγωγικές επιχειρήσεις στις οποίες οφείλονται επιστροφές φόρων, βρίσκονται σε μειονεκτική θέση σε σχέση με ανταγωνιστές τους στις διεθνείς αγορές.

Οι σημαντικές καθυστερήσεις στην εξόφληση των υποχρεώσεων έχουν δημιουργήσει σημαντικά προβλήματα στις φορολογικές και ασφαλιστικές υποχρεώσεις των συναλλασσομένων με το Δημόσιο, καθώς σε αρκετές περιπτώσεις οι δικαιούχοι δεν μπορούν να πληρώσουν τις φορολογικές τους υποχρεώσεις γιατί οι δημόσιοι φορείς καθυστερούν την καταβολή των υποχρεώσεων προς αυτούς.

Όλα τα παραπάνω έχουν σημαντικές αρνητικές συνέπειες για το σύνολο της οικονομίας.

Από τα στοιχεία του Πίνακα της Διαφάνειας 2 προκύπτει ότι ποσοστό 90% περίπου του συνόλου των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων που αφορούν δαπάνες καταγράφονται εκτός του Κρατικού Προϋπολογισμού, ενώ το 67% των συνολικών υποχρεώσεων αφορά τον Κοινωνικό Προϋπολογισμό (Ασφαλιστικά Ταμεία και Νοσοκομεία).

Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των ΟΤΑ μειώθηκαν κατά 124 εκατ. ευρώ ή κατά 11% την περίοδο Δεκεμβρίου 2011-Σεπτεμβρίου 2012.

Στη διάρκεια του 2012, 14 ΟΤΑ σύναψαν δάνεια συνολικού ύψους 26 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων για να εξοφλήσουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.

Το 78% των ΟΤΑ εφαρμόζει μητρώα δεσμεύσεων.

Η ελλιπής λειτουργία των μητρώων δεσμεύσεων και η κατάρτιση προϋπολογισμών στους οποίους προβλέπονται υπερεκτιμημένα έσοδα, αποτελεί γενεσιουργό αιτία δημιουργίας απλήρωτων υποχρεώσεων στους ΟΤΑ.

Τα μνημόνια κατανόησης μεταξύ του Υπουργείου Εσωτερικών και των ΟΤΑ που προβλέπονται στο Ν.4093/2012 περιλαμβάνουν συγκεκριμένες υποχρεώσεις ως προς την τήρηση των μητρώων.

Το νέο θεσμικό πλαίσιο (ΠΝΠ της 18-11-2012) προβλέπει τη λειτουργία Παρατηρητηρίου Οικονομικής Αυτοτέλειας με σκοπό τη συνεχή παρακολούθηση σε μηνιαία βάση των προϋπολογισμών των ΟΤΑ και των νομικών τους προσώπων με στόχο την επίτευξη ισοσκελισμένων προϋπολογισμών. Προβλέπεται η λήψη μέτρων για τη διόρθωση αποκλίσεων και σε περίπτωση μη εφαρμογής ο ΟΤΑ υπάγεται υποχρεωτικά σε Πρόγραμμα Εξυγίανσης.

Αν και στο σύνολο σχεδόν των νοσοκομείων λειτουργούν μητρώα δεσμεύσεων (98% σύμφωνα με τα στοιχεία του Σεπτεμβρίου 2012), οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις τους αυξήθηκαν κατά 492 εκατ. ευρώ ή κατά 38% (από 1.298 σε 1.790 εκατ. ευρώ) από το Δεκέμβριο του 2011 μέχριτο Σεπτέμβριο του 2012.

Η αύξηση αυτή οφείλεται κυρίως στη μη εξόφληση των υποχρεώσεων του ΕΟΠΥΥ προς τα νοσοκομεία.

Οι υποχρεώσεις των ασφαλιστικών ταμείων αυξήθηκαν κατά 769 εκατ. ευρώ ή 21%.

Περίπου το 80% των υποχρεώσεων παρουσιάζεται σε δύο Ταμεία, τον ΕΟΠΥΥ και το Ταμείο Προνοίας Δημοσίων Υπαλλήλων (ΤΠΔΥ).

Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του ΕΟΠΥΥ προς τρίτους αυξήθηκαν κατά 511 εκατ. ευρώ ή 30% στην περίοδο Δεκέμβριος 2011 – Σεπτέμβριος 2012

Η αύξηση των υποχρεώσεων οφείλεται στην αδυναμία χρηματοδότησης των δαπανών οι οποίες κινούνται σε υψηλά επίπεδα.

Για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού αναλήφθηκαν δράσεις αύξησης των εσόδων του και μείωσης του επιπέδου των δαπανών.

Επιπλέον τροποποιήθηκε το σύστημα είσπραξης των εσόδων με την κατάθεση των εισφορών απευθείας σε λογαριασμούς του ΕΟΠΥΥ και όχι μέσω των ασφαλιστικών ταμείων.

Με τον τρόπο αυτό αποφεύγονται οι καθυστερήσεις στην είσπραξη των εσόδων και τα φαινόμενα παρακράτησης των πόρων από τα ασφαλιστικά ταμεία.

Να τονίσουμε σε αυτό το σημείο ότι ο ΕΟΠΥΥ ξεκίνησε τη λειτουργία μητρώου δεσμεύσεων μόλις το Σεπτέμβριο του 2012.

Με το άρθρο 34 του Ν.4038/2012 το Ελληνικό Δημόσιο ανέλαβε την υποχρέωση να χρηματοδοτήσει τον ΕΟΠΥΥ για την κάλυψη μέρους των υφιστάμενων κατά την 31-12-2011 οφειλών του προς τρίτους, για τις οποίες είχαν εκδοθεί παραστατικά στοιχεία μέχρι 31-10-2011.

Οι υποχρεώσεις αυτές εξοφλούνται άμεσα εφόσον παρασχεθούν εκπτώσεις, οι οποίες για τα φαρμακεία ορίζονται σε ποσοστό 3,5% επί της αξίας των παραστατικών προ ΦΠΑ.

Με κοινή απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης καθορίζεται το ποσοστό έκπτωσης που παρέχουν οι λοιποί πλην φαρμακοποιών πάροχοι υγείας.

Το ΤΠΔΥ καταβάλει τις εφάπαξ αποζημιώσεις των δημοσίων υπαλλήλων.

Στις 30.9.2012 εκκρεμούσαν 40.229 αιτήσεις, από τις οποίες 17 του έτους 2009, 5.981 του 2010, 20.168 του 2011 και 14.063 του 2012.

Η σώρευση για πολλά έτη απλήρωτων υποχρεώσεων στο ΤΠΔΥ οφείλεται στην αναντιστοιχία μεταξύ καταβαλλόμενων εισφορών και ύψους παροχών καθώς και στον αυξανόμενο αριθμό δημοσίων υπαλλήλων που συνταξιοδοτούνται.

Επιπλέον, καταβλήθηκαν αναδρομικά εφάπαξ, διπλά εφάπαξ σε θύματα τρομοκρατικών ενεργειών, δαπάνες κοινωνικού χαρακτήρα, αλλά και η παροχή της δυνατότητας εξαγοράς προϋπηρεσίας, η οποία καταργήθηκε μεταγενέστερα.

Οι ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των Υπουργείων αυξήθηκαν κατά 65% στην περίοδο Δεκέμβριος 2011–Σεπτέμβριος 2012.

Το 90% των υποχρεώσεων αυτών αφορά σε έξι Υπουργεία.

Η εφαρμογή των μητρώων δεσμεύσεων καλύπτει το 65% των υπηρεσιών της Κεντρικής Διοίκησης (στοιχεία Σεπτεμβρίου).

Το χαμηλό αυτό ποσοστό οφείλεται στη μη τήρηση μητρώων από μικρές περιφερειακές υπηρεσίες κυρίως του Υπουργείου Οικονομικών (ΔΟΥ, τελωνεία κ.λπ.).

Η λύση του προβλήματος αυτού έχει δρομολογηθεί και αναμένεται σημαντική βελτίωση της κάλυψης στους επόμενους μήνες.

Καθυστερήσεις, επίσης, διαπιστώνονται στα μητρώα του ΠΔΕ, η εφαρμογή των οποίων ξεκίνησε εντός του 2012.

Στα λοιπά νομικά πρόσωπα περιλαμβάνονται εκπαιδευτικά ιδρύματα, αθλητικά κέντρα, πολιτιστικά νομικά πρόσωπα, ΔΕΚΟ που ανήκουν στη Γενική Κυβέρνηση και άλλοι φορείς.

Αναλυτική κατάσταση με τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις κατά νομικό πρόσωπο, παρουσιάζεται στο Παράρτημα του Σχεδίου που θα αναρτηθεί στο Διαδίκτυο.

Το 70% περίπου των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων συγκεντρώνεται σε 10 φορείς.

Κυρίες και Κύριοι,

Αυτή είναι η πραγματικότητα σήμερα σε ότι αφορά το μέγεθος και η διάρθρωση των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου.

Στους στόχους του Προγράμματος Οικονομικής Πολιτικής περιλαμβάνεται η μείωση του συνολικού ύψους τους, καθώς η επίλυση του προβλήματος θα έχει θετικές επιπτώσεις στη ρευστότητα και την οικονομία.

Σωστά, γρήγορα, αποτελεσματικά, με διαφάνεια, χωρίς τη δημιουργία μιας «νέας γενιάς» ληξιπρόθεσμων οφειλών.

Στην τρίτη Επικαιροποίηση του Μνημονίου Οικονομικής και Χρηματοοικονομικής Πολιτικής συμφωνήθηκε:

1ον. Η χρηματοδότηση της εκκαθάρισης των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων με προϋποθέσεις που θα εξασφαλίζουν ότι δεν θα σωρεύονται νέες και

2ον. Η δημοσίευση ενός σχεδίου εκκαθάρισης των υποχρεώσεων αυτών.

Στο σχέδιο αυτό παρουσιάζεται η στρατηγική της Κυβέρνησης για τη μείωση του χρόνου εξόφλησης των υποχρεώσεων από όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης.

Πριν αναπτύξω αυτή τη στρατηγική, θα μου επιτρέψετε να παρουσιάσω κωδικοποιημένα τα αίτια δημιουργίας ληξιπρόθεσμων οφειλών.  

Οι βασικότεροι λόγοι που συνέβαλαν στη σώρευση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων είναι τα ανεπαρκή συστήματα διαχείρισης των δημόσιων δαπανών, η κατάρτιση μη ρεαλιστικών προϋπολογισμών, ο εκτροχιασμός των προϋπολογισμών εξαιτίας της κρίσης και της βαθύτερης σε σχέση με τις αρχικές εκτιμήσεις ύφεσης, οι υφιστάμενες γραφειοκρατικές διαδικασίες, ελλείψεις σε προσωπικό, προβλήματα νομιμότητας και κανονικότητας στην εκκαθάριση των δαπανών κ.λπ.

Για την αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών και τη μόνιμη μείωση του χρόνου αποπληρωμής των υποχρεώσεων αναλήφθηκαν πρωτοβουλίες που στοχεύουν:

  • στη δημιουργία μηχανισμών ελέγχου των υποχρεώσεων,
  • στην καθιέρωση αρχών ευθύνης και λογοδοσίας,
  • στην εισαγωγή αυστηρού πλαισίου παρακολούθησης της εκτέλεσης των δημόσιων προϋπολογισμών και δημοσιονομικών αναφορών,
  • στην αναδιάρθρωση του δημόσιου τομέα, στον περιορισμό της γραφειοκρατίας και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων υπηρεσιών και τέλος
  • στον περιορισμό των δημόσιων δαπανών σε επίπεδα που να μπορούν να χρηματοδοτηθούν με υγιή τρόπο και να καθιστούν βιώσιμους τους δημόσιους προϋπολογισμούς.

Οι πρωτοβουλίες αυτές, υλοποιούνται με τις ακόλουθες παρεμβάσεις:

1ον. Μέχρι την εφαρμογή του Ν.3871/2010, ο έλεγχος των δαπανών του Προϋπολογισμού γινόταν στο τελευταίο στάδιο, αυτό των πληρωμών.

Με το νέο θεσμικό πλαίσιο ο έλεγχος γίνεται στο πρώτο στάδιο που είναι η ανάληψη της υποχρέωσης.

Οι ρυθμίσεις που εισήχθησαν με το π.δ.113/2010 για την τήρηση Μητρώων Δεσμεύσεων από όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης προβλέπουν ότι πριν την ανάληψη οποιασδήποτε υποχρέωσης θα δεσμεύονται αντίστοιχες πιστώσεις στον προϋπολογισμό των δημόσιων φορέων.

Τα Μητρώα Δεσμεύσεων παρέχουν επίσης πληροφορίες για την ωρίμανση των υποχρεώσεων σε όλα τα στάδια μέχρι την πληρωμή τους.

2ον. Με τον ίδιο Νόμο, όπως τροποποιήθηκε με την πρόσφατη Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου, ορίστηκαν με σαφήνεια οι αρμοδιότητες και οι ευθύνες των Υπουργών και των επικεφαλής των λοιπών φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και εισήχθη ο θεσμός του Προϊσταμένου Οικονομικών Υπηρεσιών.

Ο Προϊστάμενος Οικονομικών Υπηρεσιών είναι υπεύθυνος για την πιστή τήρηση των ανωτάτων ορίων του προϋπολογισμού του φορέα του και της ανάληψης δεσμεύσεων για τη διενέργεια δαπανών μόνο εφόσον υπάρχει αντίστοιχη πίστωση στον Προϋπολογισμό.

3ον. Με την ίδια Πράξη Νομοθετικού Περιεχομένου εισάγονται αυστηρές διαδικασίες παρακολούθησης της πορείας εκτέλεσης των δημόσιων προϋπολογισμών μέσω της θέσπισης τριμηνιαίων στόχων, προκαθορισμένων διορθωτικών παρεμβάσεων και επιβολής ποινών σε περιπτώσεις αποκλίσεων που κυμαίνονται από περικοπές στις ενισχύσεις που λαμβάνουν από τον Κρατικό Προϋπολογισμό μέχρι τον ορισμό Επόπτη Οικονομικών Υπηρεσιών από τον Υπουργό Οικονομικών και την υπαγωγή σε Πρόγραμμα Εξυγίανσης στις περιπτώσεις των ΟΤΑ.

4ον. Η δομή, η στελέχωση και ο τρόπος λειτουργίας των δημόσιων υπηρεσιών, αποτελεί έναν από τους παράγοντες που συμβάλουν στην επιμήκυνση του χρόνου εξόφλησης των υποχρεώσεων.

Σε αρκετές περιπτώσεις παρατηρείται αύξηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων χωρίς να υπάρχει πρόβλημα ρευστότητας.

Έχουν ήδη ληφθεί μέτρα στα Υπουργεία για την ενοποίηση όλων των υπηρεσιών που ασκούν οικονομικές λειτουργίες κάτω από τη Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η γενικότερη αναδιοργάνωση του Δημοσίου που θα συμβάλει στον περιορισμό της γραφειοκρατίας.

Κυρίες και Κύριοι,

Με το Ν. 4093/2012 ο Κρατικός Προϋπολογισμός αναλαμβάνει την υποχρέωση να χρηματοδοτήσει την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων που αφορούν δαπάνες και μέχρι του ύψους των υφιστάμενων κατά την 31 Δεκεμβρίου 2011 υποχρεώσεων αυτών.

Η χρηματοδότηση θα βαρύνει την ειδική πίστωση που προβλέπεται στον Κρατικό Προϋπολογισμό (ΚΑΕ 23/200/6921).

Η χρηματοδότηση αυτή δεν σκοπεύει να υποκαταστήσει τους φορείς στην εκπλήρωση των υποχρεώσεών τους, μεταφέροντας το βάρος στον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Έχει έκτακτο χαρακτήρα και αποκλειστικός σκοπός είναι να ελαφρύνει το βάρος των φορέων από τη σώρευση, για πολλά έτη, απλήρωτων υποχρεώσεων.

Σε κάθε περίπτωση, οι δημόσιοι φορείς είναι υπεύθυνοι για τις υποχρεώσεις τους και θα πρέπει να προσαρμόσουν το επίπεδο των δαπανών τους στις σημερινές συνθήκες.

Με την ίδια παράγραφο του παραπάνω νόμου αίρονται συγκεκριμένα προβλήματα νομιμότητας, που οφείλονταν στη μη τήρηση των διαδικασιών αναλήψεων υποχρεώσεων, για δαπάνες που πραγματοποιήθηκαν μέχρι 31-12-2011.

Οι υποχρεώσεις που αφορούν επιστροφές φόρων καταγράφονται ως αφαιρετικά στοιχεία των εσόδων και θα εκκαθαριστούν από τις αρμόδιες υπηρεσίες. Οι σχετικές διαδικασίες θα περιγραφούν σε ειδική απόφαση του Υπουργού Οικονομικών.

Η εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων θα γίνει με τρόπο που να διασφαλίζεται ότι δεν θα σωρεύονται νέες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις στο μέλλον.

Προς το σκοπό αυτό, οι παρακάτω προϋποθέσεις πρέπει να πληρούνται από τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, Υπουργεία και Νομικά Πρόσωπα, προκειμένου να χρηματοδοτηθούν από την ειδική πίστωση:

  • Να έχουν ορίσει Προϊστάμενο Οικονομικών Υπηρεσιών, όπως προβλέπεται στο Ν.3871/2010.
  • Να τηρούν πλήρως λειτουργικό μητρώο και να γνωστοποιούν στο Γενικό Λογιστήριο τα στοιχεία του μητρώου μέσω της ειδικής ηλεκτρονικής πλατφόρμας (e-portal) για τρεις τουλάχιστον μήνες. Πλήρως λειτουργικό μητρώο σημαίνει ότι δεν αναλαμβάνονται υποχρεώσεις οι οποίες δεν θα μπορούν να πληρωθούν και ότι παρέχονται αξιόπιστες πληροφορίες για τις δεσμεύσεις που έχουν αναληφθεί και τις απλήρωτες υποχρεώσεις στα διάφορα στάδια ωρίμανσής τους.
  • Να παρακολουθούν σε μηνιαία βάση την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού και να προσαρμόζουν τις πιστώσεις των εξόδων κάθε φορά σε συνάρτηση με την πορεία υλοποίησης των εσόδων. Υστερήσεις στο σκέλος των εσόδων θα πρέπει να μετατρέπονται σε αντίστοιχες μειώσεις στο σκέλος των εξόδων.
  • Να εξοφλήσουν μέρος των υφιστάμενων κατά την 31-12-2011 ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων από ίδιους πόρους. Οι φορείς είναι υπεύθυνοι για τις υποχρεώσεις τους και θα πρέπει να εξαντλήσουν τις δυνατότητες των προϋπολογισμών τους για να εξοφλήσουν τις υποχρεώσεις αυτές από τα ταμειακά υπόλοιπα του προηγούμενου έτους, από τα έσοδα τρέχουσας χρήσης, καθώς και από εξοικονόμηση πόρων κατά την πορεία εκτέλεσης του προϋπολογισμού τους.
  • Να δεσμεύονται στη μη σώρευση νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Η ευθύνη για την τήρηση των ανωτέρω ανήκει πρωταρχικά στους ίδιους τους φορείς που ζητούν χρηματοδότηση για να εξοφλήσουν ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.

Το Γενικό Λογιστήριο, στο πλαίσιο του αρμοδιοτήτων του να θέτει κανόνες και να ασκεί εποπτεία στη δημοσιονομική διαχείριση της Γενικής Κυβέρνησης, έχει σχεδιάσει διαδικασίες για την κατανομή της ειδικής πίστωσης που περιλαμβάνουν εξασφαλίσεις των ανωτέρω προϋποθέσεων.

Το Γενικό Λογιστήριο και τα αρμόδια Υπουργεία θα παρακολουθούν στενά την εκκαθάριση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων και μηνιαίες εκθέσεις για την πορεία εξόφλησης θα δημοσιεύονται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Οικονομικών.

Για την εγγραφή και μεταφορά των αναγκαίων πιστώσεων στους προϋπολογισμούς των φορέων, προς εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, απαιτείται η υπογραφή Μνημονίου Κατανόησης – 12 τον αριθμό – μεταξύ του Υπουργείου Οικονομικών/Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους και του οικείου Υπουργείου, με το οποίο αναλαμβάνεται ρητά η υποχρέωση από τον αρμόδιο Οικονομικό Υπεύθυνο για την εφεξής πιστή και απαρέγκλιτη εφαρμογή των περί αναλήψεως υποχρεώσεων διατάξεων και την αποφυγή της δημιουργίας νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Η αποπληρωμή και η ομαλοποίηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων θα γίνεται σύμφωνα με τις ακόλουθες αρχές:

α)  Η εξόφληση θα γίνεται με ιεραρχικό τρόπο, δηλαδή θα προηγούνται οι παλαιότερες υποχρεώσεις, λαμβάνοντας υπόψη την ημερομηνία των σχετικών παραστατικών. Η σειρά αυτή μπορεί να ανατρέπεται στις ακόλουθες περιπτώσεις:

  • όταν προβλέπονται ποινές και πρόστιμα σε περίπτωση καθυστέρησης, όπως τόκοι υπερημερίας κλπ. ή η παροχή εκπτώσεων,
  • όταν αφορούν την αντιμετώπιση επιτακτικών και επειγουσών αναγκών, που θα έχουν κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις, όπως όταν διακυβεύεται η συνέχιση της λειτουργίας των υπηρεσιών,
  • όταν υφίστανται κίνδυνοι προσφυγής εναντίον των υπηρεσιών, που θα αυξάνουν το κόστος.

Σε κάθε περίπτωση δεν θα εξοφληθούν από το ποσό της έκτακτης χρηματοδότησης ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις του 2012 πριν την εξόφληση των υφιστάμενων κατά την 31-12-2011, εκτός εάν υφίστανται κωλύματα νομιμότητας για την εξόφληση κάποιων υποχρεώσεων.

β)  Σε περιπτώσεις που υφίστανται φορολογικές ή ασφαλιστικές υποχρεώσεις θα παρακρατούνται τα αντίστοιχα ποσά και θα αποδίδεται το καθαρό ποσό στους δικαιούχους, σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις και τις εξαιρέσεις που προβλέπονται για συγκεκριμένες περιπτώσεις.

γ)   Καμία μη νόμιμη δαπάνη δεν θα χρηματοδοτηθεί.

δ)  Οι πληρωμές θα γίνονται το συντομότερο δυνατόν από τη λήψη της χρηματοδότησης.

Οι φορείς θα γνωστοποιούν στο Γενικό Λογιστήριο το ύψος της χρηματοδότησης που μπορούν να απορροφήσουν εντός μηνός έτσι ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα λιμνάζουν κεφάλαια σε κάποιους φορείς όταν σε άλλους δεν θα επαρκούν.

Η εξόφληση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων θα γίνει με την ακόλουθη διαδικασία:

Όλοι οι φορείς, υπουργεία και νομικά πρόσωπα, θα οριστικοποιήσουν το σύνολο των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων της 30ης Σεπτεμβρίου 2012 και θα καταρτίσουν με ευθύνη του Προϊσταμένου Οικονομικών Υπηρεσιών αναλυτική κατάσταση με τις υποχρεώσεις αυτές.

Στην  κατάσταση αυτή  θα αποτυπώνονται οι υποχρεώσεις κατά χρονολογική σειρά, ανάλογα με το χρόνο στον οποίο δημιουργήθηκαν σύμφωνα με τα σχετικά παραστατικά.

Στις ως άνω υποχρεώσεις μπορεί να περιλαμβάνονται και υποχρεώσεις από δάνεια που συνάφθηκαν στο 2012 για να εξοφλήσουν υφιστάμενες κατά την 31 Δεκεμβρίου του 2011 ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις, με την προϋπόθεση ότι πόροι των δανείων αυτών χρησιμοποιήθηκαν αποκλειστικά και μόνο για το σκοπό αυτό.

Εφόσον ληφθεί έκτακτη χρηματοδότηση, θα κατευθυνθεί αποκλειστικά για την εξόφληση του μέρους του δανείου που χρησιμοποιήθηκε για εξόφληση ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

Η κατάσταση των υποχρεώσεων καταρτίζεται σύμφωνα με το υπόδειγμα Ε1, φυλάσσεται από το φορέα με ευθύνη του Προϊσταμένου Οικονομικών Υπηρεσιών και τίθεται στη διάθεση οποιουδήποτε ελεγκτικού οργάνου και του Γενικού Λογιστηρίου.

Η Γενική Διεύθυνση Οικονομικών Υπηρεσιών κάθε Υπουργείου θα αξιολογήσει τα αιτήματα χρηματοδότησης των φορέων του και των εποπτευόμενων νομικών τους προσώπων ως προς την τήρηση των προϋποθέσεων χρηματοδότησης που αναφέρονται στην παρούσα και ως προς την αξιοπιστία των μηνιαίων στοιχείων που αποστέλλουν οι φορείς και θα διαμορφώσει αναλυτική πρόταση χρηματοδότησής τους, ανά φορέα, την οποία και θα αποστείλει στο Γενικό Λογιστήριο.

Η πρόταση θα συνοδεύεται από μηνιαίο πλάνο απορρόφησης της αιτούμενης έκτακτης χρηματοδότησης κάθε φορέα.

Ειδικότερα στην αξιολόγηση των αιτημάτων θα ληφθούν υπόψη τα παρακάτω:

  • Η ανταπόκριση των φορέων στις υποχρεώσεις αποστολής στοιχείων.
  • Η πληρότητα, ακρίβεια και εν γένει η εγκυρότητα των αποστελλόμενων στοιχείων.
  • Η τήρηση λειτουργικού μητρώου δεσμεύσεων.
  • Τα ευρήματα των ελέγχων που διενεργήθηκαν από τη Γενική Διεύθυνση Δημοσιονομικών Ελέγχων του ΓΛΚ.
  • Η εξέλιξη της πορείας των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων.

 Με τη λήψη της ανωτέρω πρότασης χρηματοδότησης, το ΓΛΚ:

1ον. Θα εξετάσει και θα αξιολογήσει τις προτάσεις χρηματοδότησης.

2ον. Θα γνωστοποιήσει στα Υπουργεία το ποσό της έκτακτης χρηματοδότησης και θα εγγράψει/μεταφέρει πιστώσεις στους προϋπολογισμούς των Υπουργείων.

Η αποδέσμευση των πιστώσεων θα γίνεται σταδιακά, ανάλογα με το βαθμό που οι φορείς πληρούν τις προϋποθέσεις και τις παρεχόμενες εξασφαλίσεις ότι δεν θα δημιουργούνται νέες ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις.

Σε δόσεις, επίσης, μπορεί να καταβάλλεται η χρηματοδότηση ανάλογα με τις δυνατότητες απορρόφησης που έχει ο φορέας.

Με τη λήψη της χρηματοδότησης τα Νομικά Πρόσωπα Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης θα τροποποιήσουν εάν απαιτείται τους προϋπολογισμούς τους και στη συνέχεια θα εκδώσουν και θα προωθήσουν κατά προτεραιότητα για εξόφληση τις σχετικές εντολές πληρωμής.

Τα Υπουργεία θα αποστέλλουν εντός του πρώτου εικοσαημέρου κάθε μήνα, στοιχεία για το Υπουργείο και τους εποπτευόμενους φορείς τους σχετικά με τις μηνιαίες πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν από την έκτακτη επιχορήγηση.

Τα παραπάνω στοιχεία (υπόδειγμα Ε2) θα περιλαμβάνονται σε ειδικό τμήμα των μηνιαίων εκθέσεων που προβλέπονται στην εγκύκλιο 2/98253/0094/30.12.2011 σχετικά με την εξέλιξη των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων αυτού, καθώς και των εποπτευόμενων φορέων του.

Τυχόν υπόλοιπα της χρηματοδότησης των νομικών προσώπων δημόσιου και ιδιωτικού δικαίου που δεν θα χρησιμοποιηθούν για την εξόφληση των υποχρεώσεων αυτών, θα επιστρέφονται στον Κρατικό Προϋπολογισμό

Το σχετικό ποσό θα κατατίθεται στη ΔΟΥ ή στην Τράπεζα της Ελλάδας (αριθμός λογαριασμού ΙΒΑΝ GR9001000230000000000200548) και θα ενημερώνεται αυθημερόν η 24η Διεύθυνση Λογαριασμών του Δημοσίου και η Διεύθυνση Προϋπολογισμού Γενικής Κυβέρνησης του Γενικού Λογιστηρίου.

Τα ποσά αυτά θα εμφανισθούν στα έσοδα του Κρατικού Προϋπολογισμού (ΚΑΕ 3245 «Επιστροφές χρηματοδοτήσεων για την εξόφληση ληξιπρόθεσμων οφειλών»).

Οι Προϊστάμενοι Οικονομικών Υπηρεσιών θα φέρουν προσωπική ευθύνη για την τήρηση της παραπάνω διαδικασίας και θα λάβουν όλα τα απαραίτητα μέτρα να διασφαλίσουν ότι τα κεφάλαια για τη χρηματοδότηση των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων, θα χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά και μόνο για το σκοπό αυτό και δεν θα διοχετευτούν για την εξυπηρέτηση άλλων σκοπών.

Ειδικότερα για τις ληξιπρόθεσμες υποχρεώσεις των νοσηλευτικών ιδρυμάτων ορίζονται τα παρακάτω:

  • Οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης θα χρηματοδοτηθούν για τις υποχρεώσεις τους προς τρίτους καθώς και για τις υποχρεώσεις τους προς τα νοσηλευτικά ιδρύματα και μέχρι του ύψους των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων των νοσηλευτικών ιδρυμάτων προς τρίτους κατά την 31/12/2011.
  • Τα Νοσηλευτικά ιδρύματα θα συντάξουν και θα αποστείλουν στο Γενικό Λογιστήριο, μέσω του εποπτεύοντος υπουργείου, κατάσταση των απαιτήσεών τους ανά ασφαλιστικό φορέα κατά την 30/9/2012 (Υπόδειγμα Ε3).
  • Ο ΕΟΠΥΥ και οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης θα συντάξουν και θα αποστείλουν στο Γενικό Λογιστήριο μέσω των εποπτευόντων υπουργείων, κατάσταση με τις υποχρεώσεις τους ανά νοσηλευτικό ίδρυμα κατά την 30/9/2012 (Υπόδειγμα Ε4).

Η αποστολή των εν λόγω καταστάσεων θα συνοδεύεται από μηνιαίο πλάνο απορρόφησης της αιτούμενης έκτακτης χρηματοδότησης κάθε φορέα.

  • Ο ΕΟΠΥΥ και οι Οργανισμοί Κοινωνικής Ασφάλισης θα γνωστοποιούν στο Γενικό Λογιστήριο, εντός του πρώτου 20ημέρου κάθε μήνα, μέσω του εποπτεύοντος υπουργείου, τις πληρωμές που πραγματοποιήθηκαν κατά τον προηγούμενο μήνα από την έκτακτη χρηματοδότηση.

Τα παραπάνω στοιχεία (Υπόδειγμα Ε5) θα περιλαμβάνονται σε ειδικό τμήμα των μηνιαίων εκθέσεων, που προβλέπονται στην εγκύκλιο 2/98253/0094/30.12.2011 σχετικά με την εξέλιξη των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους.

  • Τα νοσοκομεία θα γνωστοποιούν στο Γενικό Λογιστήριο, εντός του πρώτου 20ημέρου κάθε μήνα, μέσω του εποπτεύοντος υπουργείου τις εισπράξεις που πραγματοποιήθηκαν, τις πληρωμές και το ύψος των ληξιπροθέσμων υποχρεώσεών τους κατά τον προηγούμενο μήνα.

Τα παραπάνω στοιχεία (Υπόδειγμα Ε6) θα περιλαμβάνονται σε ειδικό τμήμα των μηνιαίων εκθέσεων, που προβλέπονται στην εγκύκλιο 2/98253/0094/30.12.2011 σχετικά με την εξέλιξη των ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεών τους.

Στο σημείο αυτό αξίζει να σημειωθεί ότι η εκκαθάριση των προαναφερθέντων υποχρεώσεων του ΕΟΠΥΥ θα γίνει με την επιχορήγηση του Οργανισμού από την ειδική πίστωση του Κρατικού Προϋπολογισμού, προκειμένου ο τελευταίος να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις του προς τα νοσοκομεία, τα οποία στη συνέχεια θα εξοφλήσουν τους τρίτους δικαιούχους.

Με τον τρόπο αυτό θα εξαλειφθούν οι αμοιβαίες απαιτήσεις και υποχρεώσεις.

Σε περιπτώσεις όπου τα χρέη συγκεκριμένων νοσοκομείων είναι μεγαλύτερα από τις απαιτήσεις τους από τον ΕΟΠΥΥ, αυτά θα ενισχυθούν απευθείας από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Για την επιτάχυνση των διαδικασιών αυτών θα ενισχυθεί ο ΕΟΠΥΥ, όπως προβλέπεται στο Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής, με προσωπικό 30 τουλάχιστον ατόμων.

Παράλληλα μέτρα που λαμβάνονται για τη βελτίωση της οικονομικής θέσης του ΕΟΠΥΥ θα εξασφαλίσουν ότι θα αποπληρώνει έγκαιρα τις υποχρεώσεις του για να αποτραπεί η σώρευση νέων ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων στα νοσοκομεία.

  • Δείτε τη σχετική παρουσίαση του Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα εδώ.
  • Δείτε το Σχέδιο για την Εκκαθάριση των Ληξιπρόθεσμων Υποχρεώσεων εδώ.
TwitterInstagramYoutube