O υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας μιλάει στο Sputnik για το δημοσιονομικό κόστος των περιοριστικών μέτρων της πανδημίας, τα ταμειακά διαθέσιμα, τα χρήματα που θα πάρει φέτος η χώρα από Ταμείο Ανάκαμψης, αλλά και την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Οι οικονομικές αστάθειες και προκλήσεις που προκαλεί η πανδημία του κορονοϊού-και- στην ελληνική οικονομία είναι πάρα πολλές. Τα έσοδα είναι μειωμένα, ο τουρισμός που αποτελεί τη «βιομηχανία» μας είναι λαβωμένος, εργοδότες και εργαζόμενοι ζητούν συνεχή στήριξη λόγω απώλειας των εισοδημάτων τους.

Ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξή του στο Sputnik εξηγεί ότι παρά το δυσμενές περιβάλλον η ελληνική οικονομία αντέχει, με τα ταμειακά διαθέσιμα να διαμορφώνονται στα 34,2 δισεκατομμύρια ευρώ παραμένοντας, όπως λέει σε ασφαλή επίπεδα, ενώ επισημαίνει ότι δεν υφίσταται ενδεχόμενο να οδηγηθεί η χώρα σε ένα νέο μνημόνιολόγω των μειωμένων εσόδων και των αυξημένων δαπανών. Εκτιμά επίσης ότι οι εθνικές οικονομίες θα επιστρέψουν «στα προ κρίσης επίπεδα περί τα τέλη του 2022».

Όπως αναφέρει ο κ. Σταϊκούρας, «το μηνιαίο κόστος των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στις “κόκκινες” περιοχές –μεταξύ των οποίων είναι και η Αττική– ανέρχεται περίπου στα 2,7 δισ. ευρώ, καθώς το 67% του τζίρου της οικονομίας παράγεται σε αυτές τις περιοχές».

Είναι μάλιστα χαρακτηριστικό ότι για κάθε 15 ημέρες με κλειστό λιανεμπόριο τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας περιορίζονται κατά περίπου 1-1,2 δισ. ευρώ.

Ο υπουργός εξηγεί ότι τα μέτρα στήριξης έχουν φτάσει τα 11,6 δισ. ευρώ για το 2021 «ποσό σημαντικά υψηλότερο από τα 7,5 δισ. ευρώ που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό».

Ο κ. Σταϊκούρας διαβεβαιώνει πάντως ότι η κυβέρνηση θα συνεχίσει να βρίσκεται στο πλευρό της κοινωνίας και να τη στηρίζει για όσο απαιτηθεί «εντός, πάντα, των δημοσιονομικών και ταμειακών δυνατοτήτων της χώρας, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα και κρατώντας τις απαραίτητες εφεδρείες».

Από το Ταμείο Ανάκαμψης το οποίο το χαρακτηρίζει «μια τεράστια πρόκληση» καθώς «δεν περιλαμβάνει μόνο επενδυτικούς πόρους αλλά και ένα μείγμα μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε επενδύσεις», η χώρα μας αναμένεται να λάβει 32 δισ. ευρώ, ενώ μόνο για φέτος σύμφωνα με τον υπουργό, η χώρα θα λάβει 5,5 δισ. ευρώ.

Συγκρατημένα αισιόδοξος είναι για τα έσοδα που μπορεί να έρθουν φέτος από τον τουρισμό. Πέρυσι, όπως είπε, «εισπράξαμε 4,3 δισ. ευρώ, έναντι 18,2 δισ. ευρώ το 2019» εκτιμώντας ότι το 2021 τα έσοδα θα διπλασιαστούν.

Αναλυτικά η συνέντευξη με τον Χρήστο Σταϊκούρα:

– Με την πανδημία του κορονοϊού να κλείνει έναν χρόνο και την Ελλάδα να βρίσκεται σε καθεστώς lockdown με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την οικονομία και τη στήριξη που πρέπει να παρέχει το κράτος σε εργοδότες και εργαζόμενους, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας πόσα είναι; Πιστεύετε ότι επαρκούν μέχρι να τελειώσει ο «πόλεμος» με τον κορονοϊό;

Συμπληρώσαμε, πράγματι, έναν χρόνο από την ανακοίνωση του πρώτου κρούσματος κορονοϊού στην Ελλάδα και την είσοδο της χώρας μας στη δίνη αυτής της πρωτόγνωρης υγειονομικής κρίσης. Μιας κρίσης που, αναμφίβολα, θα αφήσει ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στην ανθρωπότητα. Ο δρόμος για την έξοδο από την πανδημία έχει ανοίξει, χάρη στα εμβόλια, ωστόσο, χρειάζεται ακόμη χρόνος για να χτιστεί το απαιτούμενο «τείχος» ανοσίας στην κοινωνία και να αποκατασταθεί η κανονικότητα στην οικονομική ζωή της χώρας.

Ως κυβέρνηση, από την πρώτη στιγμή, δράσαμε άμεσα, με σχέδιο, σύνεση και διορατικότητα, απλώνοντας ένα ευρύ «δίχτυ προστασίας» σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Λάβαμε μέτρα στήριξης της κοινωνίας και της οικονομίας τα οποία, στον έναν χρόνο της κρίσης, έφτασαν τα 27 δισ. ευρώ, ξεπερνώντας τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, και υπερβαίνοντας κατά πολύ οποιοδήποτε πακέτο στήριξης δόθηκε στη μεταπολεμική ιστορία της χώρας. Μέτρα τα οποία συνεχώς διευρύνουμε, επεκτείνουμε και εμπλουτίζουμε, ανάλογα με τη δυναμική της υγειονομικής κρίσης, ώστε να διασφαλίσουμε ότι η κοινωνία θα βγει όρθια και ότι ο παραγωγικός ιστός της χώρας θα ξαναβρεί τον βηματισμό του μετά την παρούσα δοκιμασία και θα εκκινήσει από μια νέα αφετηρία βιώσιμης ανάκαμψης και ανάπτυξης.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, στο πλευρό της κοινωνίας, και θα συνεχίσουμε να το πράττουμε για όσο απαιτηθεί, εντός, πάντα, των δημοσιονομικών και ταμειακών δυνατοτήτων της χώρας, χωρίς να θέτουμε σε κίνδυνο τη δημοσιονομική σταθερότητα και κρατώντας τις απαραίτητες εφεδρείες. Ισορροπούμε με όρους κοινωνικής ανταποδοτικότητας και οικονομικής αποτελεσματικότητας, μεταξύ των μεγάλων αναγκών και των πεπερασμένων πόρων, τους οποίους διευρύνουμε, κυρίως με επιτυχημένες εξόδους στις αγορές, αλλά και αξιοποιώντας τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία, χρηματοδοτικούς μηχανισμούς και προγράμματα.

Χάρη στην αναγνωρισμένη αξιοπιστία της κυβέρνησης, έχουμε διασφαλίσει την απρόσκοπτη και φθηνή πρόσβαση στις αγορές, από τις οποίες μπορούμε να αντλούμε με ιστορικά χαμηλό κόστος δανεισμού πόρους, αναπληρώνοντας τις εκροές των ταμειακών διαθεσίμων –που σήμερα διαμορφώνονται στα 34,2 δισ. ευρώ– ώστε αυτά να παραμένουν σε ασφαλή επίπεδα.

– Πόσο κοστίζει στην ελληνική οικονομία κάθε μήνα η μη λειτουργία σημαντικών κλάδων, όπως το λιανεμπόριο και η εστίαση;

Είναι σαφές ότι η πορεία της οικονομίας –τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς– συνδέεται άρρηκτα με την εξέλιξη της υγειονομικής κρίσης. Συνεπώς, όσο παρατείνεται η διάρκεια της πανδημίας και παραμένουν σε ισχύ οι -αναγκαίοι για την προστασία της δημόσιας υγείας- περιορισμοί, τόσο μεγαλύτερη είναι η επιβάρυνση στην πραγματική οικονομία και στα δημόσια οικονομικά.

Στην περίπτωση της οικονομίας μας, που εμφανίζει υπερ-εξάρτηση από τον τομέα των υπηρεσιών σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, το κόστος της κρίσης είναι ακόμα μεγαλύτερο. Και τούτο διότι, κλάδοι όπως ο τουρισμός και η εστίαση πλήττονται με μεγαλύτερη σφοδρότητα από την επέλαση της πανδημίας.

Μέχρι στιγμής και με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία, το μηνιαίο κόστος των περιορισμών που έχουν επιβληθεί στις «κόκκινες» περιοχές –μεταξύ των οποίων είναι και η Αττική– ανέρχεται περίπου στα 2,7 δισ. ευρώ, καθώς το 67% του τζίρου της οικονομίας παράγεται σε αυτές τις περιοχές. Όσο οι περιορισμοί παρατείνονται, τόσο μεγαλύτερο καθίσταται το εν λόγω κόστος. Ενδεικτικά, για κάθε 15 ήμερες που παραμένει κλειστό το λιανεμπόριο, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας περιορίζονται κατά περίπου 1-1,2 δισ. ευρώ, το πρωτογενές αποτέλεσμα του προϋπολογισμού μειώνεται κατά 0,7% και οι προοπτικές ανάπτυξης της οικονομίας επιβαρύνονται κατά 0,8%-0,9%.

Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι όσο η οικονομία υπολειτουργεί, διαμορφώνεται ένα περιβάλλον συνεχώς διευρυνόμενων αναγκών για ολοένα μεγαλύτερη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, με παράλληλη συμπίεση των κρατικών εσόδων. Ήδη, ο λογαριασμός των μέτρων στήριξης έχει φτάσει τα 11,6 δισ. ευρώ για το 2021 – ποσό σημαντικά υψηλότερο από τα 7,5 δισ. ευρώ που είχαν εγγραφεί στον προϋπολογισμό. Είμαστε εδώ για να βοηθήσουμε, όσο περισσότερο γίνεται, νοικοκυριά και επιχειρήσεις να αντεπεξέλθουν σε αυτή την πρωτοφανή δοκιμασία, με τις λιγότερες δυνατές απώλειες. Ωστόσο, πρέπει να σημειωθεί ότι είναι πραγματικά αδύνατον –για οποιαδήποτε χώρα και οικονομία– να καλύψει πλήρως τη ζημία της υγειονομικής κρίσης.

– Το Ταμείο Ανάκαμψης δείχνει ότι θα αποτελέσει το μεγάλο χρηματοδοτικό εργαλείο της ελληνικής οικονομίας. Πότε, τελικά, περιμένουμε εκταμίευση των 32 δισ. ευρώ; Σε ποιους τομείς θα κατευθυνθούν οι πόροι; Και πόσες επιχειρήσεις υπολογίζετε ότι θα έχουν πρόσβαση σε αυτό;

Η χώρα μας θα λάβει συνολικά περίπου 32 δισ. ευρώ, μέσω επιχορηγήσεων και δανείων, από το Ταμείο Ανάκαμψης. Από αυτά, τα 5,5 δισ. ευρώ αναμένεται να εισρεύσουν φέτος.

Τα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης –από τα οποία η χώρα μας θα επωφεληθεί περισσότερο, χάρη στη διαπραγματευτική επιτυχία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και της κυβέρνησης– συνιστούν μια μοναδική, ιστορική ευκαιρία για την Ελλάδα. Ευκαιρία για ανάκαμψη και είσοδο της χώρας μας σε τροχιά δυναμικής, διατηρήσιμης οικονομικής μεγέθυνσης τα επόμενα χρόνια, αναβαθμίζοντας το βιοτικό επίπεδο όλων των Ελλήνων. Ευκαιρία την οποία είμαστε έτοιμοι να αδράξουμε, εργαζόμενοι σκληρά, με σχέδιο, ταχύτητα και μεθοδικότητα.

Το Ταμείο Ανάκαμψης αποτελεί και μια τεράστια πρόκληση, καθώς δεν περιλαμβάνει μόνο επενδυτικούς πόρους, αλλά και ένα μείγμα μεταρρυθμίσεων που θα οδηγήσουν σε επενδύσεις. Στόχος αυτού του ευρωπαϊκού εργαλείου είναι να έχει τη μεγαλύτερη δυνατή αναπτυξιακή επίπτωση, μέσω της κινητοποίησης των μέγιστων δυνατών ιδιωτικών πόρων.

Για τον σκοπό αυτό, ολοκληρώνουμε με γοργούς ρυθμούς την τελική μορφή του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, το οποίο και θα καταθέσουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή στον επόμενο μήνα. Σχέδιο ρεαλιστικά φιλόδοξο, σύγχρονο και εξωστρεφές, το οποίο θα αποτελέσει οδηγό για τον επαναπροσανατολισμό της οικονομίας μας προς ένα νέο, καινοτόμο, ανταγωνιστικό και κοινωνικά δίκαιο αναπτυξιακό πρότυπο. Βασικοί άξονες του Σχεδίου πάνω στους οποίους θα οικοδομηθεί και το νέο αυτό πρότυπο, είναι η πράσινη μετάβαση, ο ψηφιακός μετασχηματισμός, το τρίπτυχο απασχόληση-δεξιότητες-κοινωνική συνοχή και οι ιδιωτικές επενδύσεις.

Στα προγράμματα που θα ξεκινήσουν άμεσα, περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, προγράμματα κατάρτισης του Υπουργείου Εργασίας και του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης σε ό,τι αφορά τις ψηφιακές δεξιότητες. Επίσης, θα υπάρξουν προγράμματα ιδιωτικών επενδύσεων, τα οποία έχει ανάγκη η ελληνική οικονομία. Υπάρχουν, επίσης, ψηφιακά έργα που είναι σε εξέλιξη και θεωρούμε με βεβαιότητα ότι θα ενταχθούν στο Ταμείο, όπως είναι η «Διαλειτουργικότητα» του Δημοσίου και το «Υπολογιστικό Νέφος» του Δημοσίου (G-Cloud). Ενώ, έχουμε ζητήσει να ενταχθούν έργα, όπως είναι ο E65 και ο Βόρειος Οδικός Άξονας Κρήτης.

Επίσης, έχουμε, πλέον, τη δυνατότητα να προεντάσσουμε έργα στο Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων, με την προοπτική ένταξης της χρηματοδότησής τους στο Ταμείο Ανάκαμψης. Πρόκειται για έργα και προγράμματα ώριμα, όπως π.χ. το «Εξοικονομώ», που μπορούν να έχουν υψηλή απορρόφηση μέσα στο 2021.

– Η πανδημία μπορεί να φέρει νέο μνημόνιο; Δηλαδή, ο εκτροχιασμός των εσόδων, λόγω των ειδικών συνθηκών, μπορεί να προκαλέσει νέα προβλήματα στη δημοσιονομική μας πολιτική; Και πώς θα τα αντιμετωπίσετε;

Τέτοιο ενδεχόμενο δεν υφίσταται. Καταρχάς, τα έσοδα του προϋπολογισμού είναι, πράγματι, σημαντικά μειωμένα και οι δαπάνες σημαντικά αυξημένες, εξαιτίας των επιπτώσεων της πανδημίας, αλλά δεν προκύπτει εικόνα εκτροχιασμού.

Ενδεικτικά, τα έσοδα από φόρους τον Ιανουάριο ανήλθαν σε 3,66 δισ. ευρώ, μειωμένα κατά 326 εκατ. ευρώ ή 8,2%, έναντι του στόχου που έχει περιληφθεί στην εισηγητική έκθεση του προϋπολογισμού 2021. Η μείωση αυτή οφείλεται στη μεγαλύτερη –απ’ ό,τι είχε προβλεφθεί όταν καταρτίστηκε ο προϋπολογισμός– διάρκεια των περιοριστικών μέτρων, αλλά το εύρος της αποτυπώνει τη διατήρηση μιας ικανοποιητικής κουλτούρας πληρωμών, παρά την εξαιρετικά δυσμενή συγκυρία.
Επιπλέον, λειτουργούμε εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου, με τη δημοσιονομική ευελιξία που έχει δοθεί σε όλα τα κράτη-μέλη και με συμφωνημένες πολιτικές με τους εταίρους. Προς αυτή την κατεύθυνση, εφαρμόζουμε μία υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική, που ναι μεν περιέχει επεκτατικά μέτρα, αλλά σε λελογισμένη βάση. Συνεπώς, δεν θα επιτρέψουμε να υπάρξει δημοσιονομικός εκτροχιασμός.

Παράλληλα, όπως προανέφερα, έχουμε πρόσβαση σε ευρωπαϊκούς πόρους, συμμετέχουμε στο Ταμείο Ανάκαμψης και δανειζόμαστε από τις αγορές με χαμηλό κόστος, διατηρώντας με αυτό τον τρόπο τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας σε ασφαλή επίπεδα.

Με τα σημερινά δεδομένα και για όσο καιρό διαρκεί η υγειονομική κρίση, θα ακολουθήσουμε την ίδια προσέγγιση, που αξιολογείται ως επιτυχημένη από εταίρους, διεθνείς θεσμούς, αγορές, επενδυτές και οίκους πιστοληπτικής αξιολόγησης και η οποία, όπως, αναγνωρίζεται από την κοινωνία, είναι η βέλτιστη δυνατή υπό τις παρούσες, πρωτόγνωρα δύσκολες συνθήκες.

Όταν τελειώσει αυτή η κρίση, θα ξεκινήσει η ανασυγκρότηση και ανάταξη, με σταδιακή προσαρμογή των δημοσιονομικών μας, όπως εξάλλου θα γίνει σε όλες τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αυτή η προσαρμογή πρέπει να γίνει, και θα γίνει, μέσω της αναπτυξιακής διαδικασίας, υλοποιώντας τον μεταρρυθμιστικό μας σχεδιασμό και αξιοποιώντας με αποδοτικό, δίκαιο και διαφανή τρόπο τους εγχώριους και ευρωπαϊκούς πόρους.

– Ο τουρισμός για την Ελλάδα αποτελεί μια σταθερή πηγή εισοδήματος για τη χώρα. Ποιες είναι οι προσδοκίες μας για την σεζόν που έρχεται; Τι μπορεί να μας αποφέρει; Ή είναι δύσκολο να υπολογιστεί, δεδομένων των ιδιαίτερων συνθηκών;

Είναι γεγονός ότι ο τουρισμός αποτελεί κεντρικό πυλώνα ανάπτυξης για την Ελλάδα, συνεισφέροντας καθοριστικά στο ΑΕΠ της χώρας. Αποτελεί πολύτιμο αγωγό κεφαλαίου και θέσεων απασχόλησης, ακόμη και μέσα στην κρίση, ενώ, θεωρείται από τους πιο εξωστρεφείς κλάδους της ελληνικής οικονομίας, επιδρώντας θετικά στο ισοζύγιο πληρωμών της χώρας, με κατακόρυφη και συνεχή ανάπτυξη τα τελευταία 20 χρόνια.

Δυστυχώς, λόγω και των χαρακτηριστικών της υγειονομικής κρίσης, το 2020 η χώρα μας στερήθηκε 13,9 δισ. ευρώ από τον τουρισμό, αφού η υποχώρηση, σε σχέση με το 2019, ήταν της τάξεως του 76,5%. Εισπράξαμε 4,3 δισ. ευρώ, έναντι 18,2 δισ. ευρώ το 2019.

Από την πλευρά της, η κυβέρνηση, για να στηρίξει τις επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στον τουρισμό ή εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτόν, σχεδίασε και εφάρμοσε ένα πλέγμα μέτρων, το οποίο συνεχίζεται.

Ευελπιστούμε ότι το 2021, σε συνάρτηση και με την πρόοδο των εμβολιασμών διεθνώς και με τη σταδιακή άρση των περιοριστικών μέτρων, θα μπορέσουμε να καλύψουμε ένα σημαντικό κομμάτι των περυσινών απωλειών, διπλασιάζοντας τουλάχιστον τα έσοδα σε σχέση με πέρυσι. Σε κάθε περίπτωση πάντως, οι οποίες εκτιμήσεις, παγκοσμίως, είναι εξαιρετικά αβέβαιες και ευμετάβλητες.

– Ορισμένοι ειδικοί προειδοποιούν ότι οι συνέπειες της πανδημίας για τις οικονομίες θα είναι ίσες –αν όχι χειρότερες– με την περίοδο της Μεγάλης Ύφεσης. Συμφωνείτε με την άποψη αυτή; Εάν ναι, πότε θα αισθανθούμε αυτές τις συνέπειες;

Οι συνέπειες της υγειονομικής κρίσης είναι πράγματι πολύ έντονες και δυσμενείς και αυτό το βιώνουμε ήδη, παγκοσμίως.

Είναι, συνεπώς, λογικό να υπάρχει παραλληλισμός με τη μεγάλη παγκόσμια οικονομική ύφεση του 1929. Η διαφορά όμως, είναι ότι, σε σχέση με τη Μεγάλη Ύφεση, ο χρόνος που εκτιμάται ότι θα απαιτηθεί για την επούλωση των «πληγών» θα είναι –ευτυχώς –αισθητά μικρότερος.

Με τα σημερινά δεδομένα, ευελπιστούμε ότι με τη συμβολή των «όπλων» της ιατρικής επιστήμης, καθώς και με τα εργαλεία, δημοσιονομικού και νομισματικού χαρακτήρα, που ήδη αξιοποιούμε ή έχουμε στη διάθεσή μας, σε όλη την Ευρώπη, θα καταφέρουμε να επιστρέψουν οι εθνικές οικονομίες μας στα προ κρίσης επίπεδα περί τα τέλη του 2022, δηλαδή μέσα σε μια διετία, ενώ για την ανάκαμψη μετά τη Μεγάλη Ύφεση χρειάστηκαν από τέσσερα έως 10 χρόνια, ανάλογα με τις συνθήκες σε κάθε χώρα.

– Μετά από έναν χρόνο πανδημίας μπορούμε να έχουμε τα πρώτα συμπεράσματα από τις επιπτώσεις στην ελληνική οικονομία. Την έχει ωθήσει στην ψηφιοποίηση; Για παράδειγμα, πραγματοποιήθηκαν περισσότερες διαδικτυακές συναλλαγές; Μεγάλο μέρος του εμπορίου μεταφέρθηκε τελικά στο διαδίκτυο;

Η πανδημία έδωσε μεγάλη ώθηση στην ψηφιοποίηση τόσο του δημόσιου όσο και του ιδιωτικού τομέα, άρα και της οικονομίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι, παρά τη σημαντική ύφεση και την αρνητική επίπτωση της πανδημίας στην κατανάλωση, οι ηλεκτρονικές πληρωμές ανήλθαν στα 30,5 δισ. ευρώ το 2020, έναντι 31,6 δισ. ευρώ το 2019. Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, ο κύκλος εργασιών των πωλήσεων μέσω διαδικτύου αυξήθηκε κατά 18% το 2020, σε σύγκριση με το 2019.

Η ψηφιοποίηση θα ενισχυθεί ακόμα περισσότερο, μέσω της αξιοποίησης των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης, καθώς η ψηφιακή μετάβαση αποτελεί έναν από τους τέσσερις πυλώνες του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και βασική προτεραιότητα της πολιτικής της κυβέρνησης. Πολιτική η οποία περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, τον περαιτέρω ψηφιακό μετασχηματισμό της οικονομικής και δημοσιονομικής διαχείρισης του ίδιου του κράτους, μέσα από την εφαρμογή συστημάτων νέας τεχνολογίας, και κομβικής σημασίας έργα, όπως είναι –στο πεδίο αρμοδιότητας του Υπουργείου Οικονομικών– η επέκταση της χρήσης διασυνδεδεμένων online ταμειακών μηχανών, φορολογικά κίνητρα για ηλεκτρονικές συναλλαγές, ψηφιακά εργαλεία για φορολογικούς ελέγχους, αναβάθμιση του TAXISNET κ.ά.

– Χτίσιμο αφορολόγητου: Θα χρειαστούμε τελικά οι φορολογούμενοι τις χάρτινες αποδείξεις ή όχι; Επίσης, σκέφτεστε οι μειώσεις ΦΠΑ σε κάποια αγαθά που ισχύουν σήμερα, λόγω των ειδικών συνθηκών να παραμείνουν και μετά το τέλος της πανδημίας; Τι θα γίνει με τα ενοίκια, θα ισχύσουν οι ελαφρύνσεις και τον Απρίλιο;

Τα μέτρα που σχεδιάσαμε και υλοποιούμε για την αντιμετώπιση των οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας είναι προσωρινού χαρακτήρα, δηλαδή για όσο διαρκεί η υγειονομική κρίση, όπως προβλέπεται από τους ευρωπαϊκούς κανόνες. Ωστόσο, σε συνάρτηση με την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών, στόχος μας είναι, όταν κλείσει η παρένθεση της δοκιμασίας αυτής, ορισμένες από τις μειώσεις φόρων που εφαρμόσαμε ή κάποιες άλλες, να έχουν μόνιμο χαρακτήρα. Ως προς τα συγκεκριμένα μέτρα που αναφέρατε, κάθε μήνα θα κάνουμε το καλύτερο δυνατό για να στηρίξουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις, με σύνεση, υπευθυνότητα και κοινωνική δικαιοσύνη, λαμβάνοντας αποφάσεις με βάση τις εξελίξεις στο υγειονομικό πεδίο και τον τρόπο λειτουργίας της πραγματικής οικονομίας.

sputniknews.gr

Του Τάσου Δασόπουλου 

Δεν πρόκειται να επανέλθει για την Ελλάδα η υποχρέωση για επίτευξη πρωτογενών πλεονασμάτων 3,5% του ΑΕΠ που ίσχυε ως το 2019 τονίζει στην συνέντευξή του στο Capital.gr ο Yπουργός Oικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας.

Σύμφωνα με τον Υπουργό Οικονομικών, οι ανατροπές που έφερε η κρίση του κορονοϊού σε όλες τις ευρωπαϊκές οικονομίες, οδηγούν πολλά από τα κράτη μέλη της ΕΕ (μαζί και την Ελλάδα) αλλά και θεσμούς, όπως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η ΕΚΤ, να τάσσονται υπέρ της συνέχισης των μέτρων στήριξης για επιχειρήσεις και εργαζομένους για όσο χρειαστεί και της παράτασης της δημοσιονομικής ευελιξίας και για το 2022. Μάλιστα από το καλοκαίρι θα ξεκινήσει πάλι ο διάλογος για τους δημοσιονομικούς κανόνες στην κατεύθυνση του να “συντονίζονται” καλύτερα με την λειτουργία της πραγματικής οικονομίας. Ξεκαθαρίζει δε ότι σε κάθε περίπτωση, η δημοσιονομική προσαρμογή θα γίνει μέσω της ανάκαμψης και όχι με μέτρα λιτότητας.

Εκτός από τα 27 δισ. για στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων που έχουν διατεθεί ήδη από το Μάρτιο του 2020, έως και το τέλος του περασμένου Φεβρουαρίου, ο κ. Σταϊκούρας προαναγγέλλει την νομοθέτηση μέσα τον Μάρτιο άλλων δύο μέτρων:  Της κάλυψης παγίων δαπανών και του προγράμματος γέφυρα ΙΙ για την επιδότηση δόσεων επιχειρηματικών δανείων που θα εφαρμοστούν τον Απρίλιο.

Τονίζει επίσης ότι έχουν σχεδιαστεί και νέα μέτρα στήριξης, για τα οποία υπάρχει και σήμερα ένας αρχικός σχεδιασμός, αλλά θα υλοποιηθούν το καλοκαίρι.

Ο Υπουργός Οικονομικών συναρτά εμμέσως την εφαρμογή της μείωσης της προκαταβολής φόρου για τις πληττόμενες επιχειρήσεις με την επανεκκίνηση της οικονομίας και το δημοσιονομικό χώρο που θα δημιουργηθεί έως τότε.

Τέλος, προαναγγέλλει για το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, την ολοκλήρωση της ανταλλαγής μετοχών για την εμβληματική επένδυση του Ελληνικού.

Κύριε Υπουργέ, αν το lockdown διαρκέσει για όλο τον Μάρτιο ή και παραπάνω θα συνεχίσετε να μέτρα στήριξης και τον Απρίλιο και αν χρειαστεί και τον Μάϊο; Αντέχει κάτι τέτοιο το δημόσιο ταμείο; 

Θα μου επιτρέψετε να κάνω μια εισαγωγή σε τίτλους, αλλά την θεωρώ πάρα πολύ χρήσιμη. Στον ένα χρόνο της κρίσης, η ελληνική Πολιτεία έχει βοηθήσει νοικοκυριά και επιχειρήσεις με 27 δισ. ευρώ.

Να δούμε τα μεγάλα μεγέθη:
-544.000 επιχειρήσεις και ελεύθεροι επαγγελματίες, έχουν μοιραστεί 6,8 δισ. μέσω των επιστρεπτέων προκαταβολών.
-Έχει δοθεί αποζημίωση ειδικού σκοπού, σε 1,7 εκατ. δικαιούχους ύψους περίπου τριών δισ. ευρώ.
-Ενάμιση δισ. ευρώ, είναι το κόστος της πλήρους κάλυψης των ασφαλιστικών εισφορών.

Στον ίδιο διάστημα είχαμε επίσης:
– Παρατάσεις επιδομάτων ανεργίας, που αθροίζουν στο 1 δισ. ευρώ.
-ΤΕΠΙΧ ΙΙ και εγγυοδοτικά προγράμματα, που μέχρι σήμερα έχουν βοηθήσει 31.235 επιχειρήσεις, με δάνεια 7,5 δισ. ευρώ.
-Απαλλαγή καταβολή δημοτικών τελών από κάποιες επιχειρήσεις, με κόστος 200 εκατ. ευρώ.
– Κλαδικά προγράμματα, για τον πρωτογενή τομέα με κόστος 300 εκατ. ευρώ.
– Μειώσεις ΦΠΑ στην εστίαση και τις μεταφορές με κόστος 200 εκατ. ευρώ.
– Κάλυψη τόκων δανείων επιχειρήσεων, με κόστος 240 εκατ. ευρώ
– Μείωση ενοικίων και καταβολή αποζημίωσης σε ιδιοκτήτες ύψους 84 εκατ. Το πρόγραμμα γέφυρα με επιδοτήσεις δόσεων ύψους 72 εκατ. ευρώ. Επίσης έχουμε δώσει 1 δισ. στην υγεία. Προσπάθησα να σας δώσω σε έναν χρόνο τι έχουμε δώσει για να βοηθήσουμε τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις. Βεβαίως όσοι περισσότεροι είναι οι περιορισμοί και όσο περισσότερο εκτείνονται χρονικά, τόσο μεγαλύτερο είναι το κόστος για την οικονομία και τόσο δεν θα μπορέσει καμία πολιτεία σε όλο τον κόσμο να καλύψει το σύνολο των απωλειών για μέρος τμήματος της ελληνικής κοινωνίας.

Τα ταμειακά διαθέσιμα είναι 32,8 δισ. ευρώ, είναι σε αρκετά υψηλό επίπεδο, βεβαίως χαμηλότερα από ότι πριν ένα χρόνο αλλά ενισχύονται συνεχώς, μέσα από τις επιτυχημένες εκδόσεις που κάνουμε στις αγορές όπως η τελευταία με την έκδοση του 10ετούς ομολόγου με το κόστος το χαμηλότερο που έχει δανειστεί ποτέ η χώρα. Μόνο στο πρώτο τρίμηνο αντλήσαμε 5,5 δισ. ευρώ από τις αγορές από ομόλογα και έντοκα γραμμάτια.

Πέρα από την ρύθμιση των 24 άτοκων έως 48 δόσεων για τις υποχρεώσεις Μαρτίου – Ιουνίου του 2020 το διάστημα από τον Ιούλιο του 2020 και μετά έχουν μείνει απλήρωτοι φόροι εισοδήματος και ΕΝΦΙΑ. Για τις οφειλές αυτές ετοιμάζεται κάποια ειδική ρύθμιση; 

Εκτός από την ρύθμιση αυτή, στο μεσοδιάστημα, έχουμε πάρει κι άλλες αποφάσεις. Οι δόσεις ρυθμισμένων οφειλών αυτής της περιόδου, έχουν μετατεθεί για το τέλος της ρυθμιζόμενης περιόδου. Υπάρχουν επίσης προγράμματα που έχει ψηφίσει η ελληνική πολιτεία, για να βοηθήσει πολίτες να ρυθμίσουν τις οφειλές που δημιουργήθηκαν λόγω κορονοϊού. Υπάρχουν επίσης. προγράμματα και στο τραπεζικό σύστημα, για τις αναστολές δανειακών υποχρεώσεων. Άρα συνολικά σε αυτό που λέγεται χρέος του Πολίτη, ιδιωτικό χρέος προς τράπεζες, ασφαλιστικά ταμεία και εφορία έχουν γίνει πολλές διαφορετικές ρυθμίσεις για να βοηθήσουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις να ανασάνουν. Υπάρχει αναστολή πληρωμής σε 406.362 συνολικού ύψους 28,4 δισ. ευρώ. Το κρίσιμο θέμα από εδώ και πέρα, είναι να βοηθήσουμε αυτά τα νοικοκυριά να ανασάνουν ακόμα περισσότερο με τη σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα. Ο στόχος είναι ο κίνδυνος που υπάρχει σε παγκόσμιο, πανευρωπαϊκό και εθνικό επίπεδο, για την διόγκωση του ιδιωτικού χρέους να αποφευχθεί ή τουλάχιστον να είναι σε επίπεδα τα οποία να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε.

Υπάρχει η προσδοκία για επανάληψη της μείωσης της προκαταβολής φόρου και το 2021 για τις πληττόμενες επιχειρήσεις Ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να εκπληρωθούν για εφαρμοστεί το μέτρο και για φέτος; 

Η βασική προϋπόθεση, είναι να δούμε πως θα λειτουργήσει η οικονομία μέχρι τότε. Ξέρετε ότι υπάρχει πολύ μεγάλη αβεβαιότητα, αλλά και πολύ μεγάλη δυναμική στην λήψη των μέτρων. Παρακολουθούμε και ακολουθούμε τις επιλογές της κυβέρνησης στο υγειονομικό πεδίο έτσι ώστε με γρήγορα αντανακλαστικά, να βοηθήσουμε την κοινωνία. Αν με ρωτήσετε το επόμενο χρονικό διάστημα ποιες είναι η προτεραιότητες, εκτός από την καταβολή της επιστρεπτέας 6, έχουμε στα σκαριά το μηδενισμό των ενοικίων για τον μήνα Μάρτιο, έχουμε ένα πρόγραμμα γέφυρα ΙΙ, το οποίο θέλουμε να τρέχει τις επόμενες εβδομάδες για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Να επιδοτήσουμε τις δόσεις δανείων για να ελαφρύνουμε το ιδιωτικό βάρος που μπορεί να συσσωρευτεί. Έχουμε ένα πρόγραμμα επιδότησης παγίων δαπανών που συνεργαζόμαστε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να τρέξει προς τον Απρίλιο, ύψους περίπου 500 εκατ. ευρώ, έχουμε το πρόγραμμα επιδότησης τόκων δανείων από το Υπουργείο Ανάπτυξης περίπου 200 εκατ. ευρώ. Άρα τις επόμενες 40 ημέρες εστιάζουμε στον τομέα της ενίσχυσης των επιχειρήσεων και των ελεύθερων επαγγελματιών, αυτές είναι οι προτεραιότητες. Βλέποντας τις επιλογές της Κυβέρνησης στο υγειονομικό πεδίο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, θα έχουμε καλύτερη ορατότητα για το πώς κινούνται τα δημόσια οικονομικά, έτσι ώστε να είμαστε σε θέση να λάβουμε επιπλέον πρωτοβουλίες προς το καλοκαίρι όπως κάναμε και πέρσι. Βασικό στοιχείο είναι να είσαι κοντά στην επιχείρηση και στα πρώτα βήματα της επιστροφής στην κανονικότητα

Δηλαδή πότε να περιμένουμε την κάλυψη των παγίων δαπανών και το γέφυρα ΙΙ να νομοθετηθεί και να τεθεί σε εφαρμογή; Μέσα στον Μάρτιο θα περάσουν από την Βουλή. Στόχος μας είναι μέσα στον Απρίλιο, να εφαρμοστούν και τα δύο μέτρα εκεί τελειώνουμε με τα μέτρα στήριξης ή θα πρέπει να περιμένουμε και κάτι άλλο; 

Στον προϋπολογισμό, είχαμε 7,5 δισ. ευρώ μέτρα για το 2021 για την ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Τα μέτρα αυτά, από 7,5 δισ. αυξήθηκαν στα 11,6 δισ.. Τα, 11,2 δημοσιονομικά και 400 εκατ. ρευστότητας στην οικονομία. Αυξήθηκαν, γιατί σε σχέση με τον προϋπολογισμό, οι περιορισμοί στη λειτουργία της οικονομίας είναι πιο σημαντικοί και σε μεγαλύτερη χρονική διάρκεια. Αυτά τα μέτρα που σας είπα, είναι μέρος των 11,5 δισ.. Υπάρχουν και άλλα μέτρα κι άλλες σκέψεις για το επόμενο χρονικό διάστημα, που θα εξαρτηθούν από την πορεία των δημόσιων οικονομικών. Άρα δεν εξαντλείται εδώ το οπλοστάσιο μας. Σας είπα ότι προς το καλοκαίρι, θα έχουμε μία καλύτερη εικόνα και τότε θα μπορούσαμε να προχωρήσουμε σε νέες δράσεις.

Λέτε ότι το καλοκαίρι θα σχεδιάσετε νέα μέτρα ή τα έχετε σχεδιάσει και τότε θα τα εφαρμόσετε; 

Έχουμε σχεδιάσει και έχουμε συμφωνήσει με τους θεσμούς, το πως κατανέμονται αυτά τα νέα μέτρα. Άρα, προφανώς υπάρχει ένας αρχικός σχεδιασμός. Αλλά όσο υπάρχει τόσο μεγάλη αβεβαιότητα μπορεί να μεταβληθεί αυτός ο βασικός σχεδιασμός, πάντα λειτουργώντας προς όφελος της κοινωνίας. Το αν θα χρειαστεί κάτι επιπλέον ή θα πρέπει να αλλάξουμε κάποια από τα μέτρα ανάλογα με το πώς κινείται η πραγματική οικονομία είναι κάτι που θα αξιολογήσουμε το επόμενο χρονικό διάστημα.

Κύριε υπουργέ έχετε άριστη γνώση των δρώμενων στην Ε.Ε.. Είναι δεδομένο πια ότι η δημοσιονομική χαλάρωση θα συνεχιστεί. Υπάρχει ενδεχόμενο το 2022 να επανέλθουμε πανευρωπαϊκά σε ένα πλαίσιο δημοσιονομικών στόχων; Θα αποκτήσει ξανά η Ελλάδα την υποχρέωση να επιτυγχάνει ετήσια πρωτογενή πλεονάσματα 3,5% του ΑΕΠ; 

Η υγειονομική κρίση είναι παγκόσμια και ευρωπαϊκή. Το Μάιο του 2020 αποφασίσαμε σε επίπεδο Eurogroup και ECOFIN την δημοσιονομική ευελιξία για το 2020 Αυτή επεκτάθηκε για το 2021 και έχουμε πει πριν το καλοκαίρι να δούμε την εικόνα όπως διαμορφώνεται στο υγειονομικό, το οικονομικό και το κοινωνικό επίπεδο, για να αξιολογήσουμε το 2022. Σήμερα, τόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή όσο και η ΕΚΤ, εκτιμούν ότι η Ευρώπη και όλα τα κράτη μέλη της θα γυρίσουν στο επίπεδο του 2019, σε ότι αφορά την ανάπτυξη, περίπου στο τέλος του 2022. Λαμβάνοντας αυτό υπόψη είναι πρόδηλο ότι θα πρέπει η δημοσιονομική ευελιξία να εξακολουθήσει να υφίσταται και την επόμενη χρονιά.
Τα μέτρα ενίσχυσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, – αυτό είναι θέση και της ελληνικής Κυβέρνησης – δεν πρέπει να αποσυρθούν πριν βεβαιωθούν ότι υπάρχουν ικανοποιητικοί ρυθμοί οικονομικής μεγέθυνσης, δηλαδή ισχυρή ανάκαμψη. Γιατί η ανάκαμψη θα οδηγήσει στην βελτίωση των οικονομικών μεγεθών και μεταγενέστερα στη δημοσιονομική σταθερότητα και όχι τα μέτρα λιτότητας για να απαντήσω και σε αυτό το ερώτημα σας.

Θέμα προς συζήτηση είναι και η αναθεώρηση του συμφώνου σταθερότητας Είχαμε ξεκινήσει να συζητάμε την αναθεώρηση πριν την υγειονομική κρίση και εκτιμώ ότι θα συνεχίσουμε στο δεύτερο εξάμηνο του 2021 όταν – όπως εκτιμώ – επανέλθει η δημοσιονομική ισορροπία στην Ευρώπη με διαφορετικούς όρους όμως από ότι έχει αποφασιστεί μέχρι σήμερα.

Τι καλό μπορεί να περιμένει η Ελλάδα από την αναθεώρηση των δημοσιονομικών κανόνων;

Προφανώς να μην υπάρχουν δημοσιονομικοί στόχου όχι να είναι εκτός του πλαισίου που λειτουργεί η πραγματική οικονομία σήμερα. Αυτό σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και όχι μόνο για την Ελλάδα. Δεύτερον να υπάρχει δυνατότητα συνέχισης των μέτρων στήριξης της οικονομίας. Τρίτον σε ότι αφορά τον τρόπο με τον οποίο θα λειτουργήσει μεσομακροπρόθεσμα το δημοσιονομικό πλαίσιο στην Ευρώπη αυτό να έχει χαρακτηριστικά και δημοσιονομικής σταθερότητας αλλά και δημοσιονομική ευελιξία. Σας θυμίζω ότι στο σύμφωνο σταθερότητας υπήρχε μία πρόβλεψη που δεν εφαρμόστηκε και στην περίπτωση της Ελλάδος. Η αρχή ότι, αξία δεν έχει τόσο αυτό που λέγεται πρωτογενές πλεόνασμα όσο το κυκλικά διορθωμένο πρωτογενές πλεόνασμα Τι σημαίνει αυτό με πολύ απλούς όρους. Ότι αν μια χώρα βρίσκεται σε βαθιά ύφεση, η ύφεση δεν πρέπει να προσμετράται ουσιαστικά στους δημοσιονομικούς κανόνες γιατί ουσιαστικά σε οδηγεί στη λήψη δημοσιονομικών αποφάσεων που επιβαρύνουν την ύφεση σε σχέση με την προσπάθεια που έχει κάνει μία χώρα. Η Ελλάδα έχει, κάνει μία τρομερή δημοσιονομική προσαρμογή, με απίστευτες θυσίες της ελληνικής κοινωνίας την οποία και σήμερα ευχαριστώ. Βγάζοντας, όπως σας περιέγραψα την ύφεση, που ήταν πολύ βαθιά τα μνημονιακά χρόνια, ουσιαστικά η Ελλάδα έχει κάνει την μεγαλύτερη προσαρμογή στην Ευρώπη. Τούτο επιτεύχθηκε με μεγάλο κόστος:  Με αυξήσεις φόρων, με μειώσεις δαπανών με μειώσεις συντάξεων, μειώσεις μισθών από διαφορετικές κυβερνήσεις με διαφορετική ένταση και έκταση και διαφορετικές προτεραιότητες. Αυτό είναι τα τρία στοιχεία τα οποία έχουμε θέσει στο τραπέζι επιμένουμε και η πλειοψηφία των χωρών θεωρώ ότι κινείται σε αυτή την κατεύθυνση.

Άρα μου λέτε ότι στόχο για πρωτογενές πλεόνασμα 3,5% του ΑΕΠ δεν θα ξαναδούμε;

Με τα δεδομένα τα οποία έχουμε σήμερα, όχι.  Πάντως παράλληλα με τα μέτρα στήριξης προχωρούμε ως χώρα και μεταρρυθμίσεις. Εκτός από τα μέτρα ενίσχυσης της κοινωνίας προωθούμε και αναβαθμίζουμε και το μεταρρυθμιστικό προφίλ της κυβέρνησης. Θα συνεχίσουμε να υλοποιούμε μεταρρυθμίσεις. Ξέρετε πολύ καλά ότι και εμείς ως Υπουργείο Οικονομικών υλοποιούμε πλήθος μεταρρυθμίσεων. Σας θυμίζω το πλαίσιο το οποίο ολοκληρώθηκε πριν από μικρό χρονικό διάστημα για την προσέλκυση Επενδύσεων ιδιωτών και συνταξιούχων στην Ελλάδα (σ.σ. το πλέγμα μέτρων του Non Dom) το οποίο προσελκύει μεγάλο ενδιαφέρον από το εξωτερικό. Θα θυμίσω τις μεταρρυθμίσεις που έχουν γίνει για τη διαμόρφωση ενός νέου θεσμικού πλαισίου το οποίο από σήμερα ξεκινάει να υλοποιείται σε τμήμα συμπατριωτών μας, επιχειρήσεων και αφορά το πλαίσιο ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας. Σας θυμίζω τις ρυθμίσεις που κάνουμε για να εξυγιάνουμε δημόσιους φορείς που επιβάρυναν με πολλά εκατομμύρια τον προϋπολογισμό.

Να σας πω τέλος ότι σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, μετά από πολύ στενή συνεργασία και πολλή δουλειά που έγινε το προηγούμενο διάστημα,  σημειώθηκε σημαντική πρόοδος, σε ότι αφορά το Υπουργείο Οικονομικών και την επένδυση στο Ελληνικό, και αυτή αφορά στην υπογραφή της σύμβασης διανομής και τις διαδικασίες εισφοράς των εμπραγμάτων δικαιωμάτων έτσι ώστε να προχωρήσει με ακόμα ταχύτερους ρυθμούς το έργο στο Ελληνικό.

capital.gr