Δελτίο Τύπου – Απάντηση στις σημερινές ανακοινώσεις του ΣΥΡΙΖΑ
Για να μην εκτίθεται ο ΣΥΡΙΖΑ στις ανακοινώσεις του, καλό θα ήταν να είχε προηγουμένως διαβάσει τις Εκθέσεις τις οποίες επικαλείται. Στην Έκθεση των Ευρωπαϊκών θεσμών (Enhanced Surveillance Report – May 2020), στη σελίδα 42, τα μέτρα που λαμβάνει η Ελληνική Κυβέρνηση έχουν ποσοτικοποιηθεί σε 19,667 δισ. ευρώ (επισυνάπτεται ο σχετικός πίνακας).
Στα μέτρα αυτά δεν συμπεριλαμβάνονται πολλά από τα μέτρα που ανακοινώθηκαν χθες και για τα οποία δεν είχε ενημερωθεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατά τη στιγμή συγγραφής της έκθεσης, όπως ο νέος μηχανισμός στήριξης της απασχόλησης ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ, η παράταση επιδομάτων ανεργίας και η επιδότηση των ασφαλιστικών εισφορών για εποχικά απασχολούμενους, η μείωση ενοικίου και ο συμψηφισμός φόρου ιδιοκτητών ακινήτων, οι μειώσεις ΦΠΑ στις μεταφορές, τον καφέ, τα μη αλκοολούχα ποτά και τα εισιτήρια των κινηματογράφων, η μείωση φορολογίας για έρευνα και ανάπτυξη, η επιδότηση δανείων Α΄ κατοικίας, τα προγράμματα κοινωνικού τουρισμού και τα επιπλέον κονδύλια διαφήμισης του ΕΟΤ, αλλά και η μείωση της προκαταβολής φόρου εισοδήματος.
Ο Τομεάρχης Οικονομικών του ΣΥΡΙΖΑ κ. Ευκλείδης Τσακαλώτος επιμένει να θεωρεί ότι τα μέτρα ρευστότητας της οικονομίας, όπως η επιστρεπτέα προκαταβολή και οι αναστολές φορολογικών και ασφαλιστικών εισφορών έχουν μηδενικό κόστος, ωστόσο παραβλέπει το γεγονός ότι η πλειονότητα των ποσών αυτών θα επιστραφεί σε βάθος ετών. Η δε επιστρεπτέα προκαταβολή, που θα επιστραφεί σε 5 έτη, με περίοδο χάριτος μέχρι τα τέλη του 2021, και με όρο μη επιστροφής για προβληματικές επιχειρήσεις, συγκαταλέγεται, με βάση τους κανόνες της Επιτροπής, στα δημοσιονομικά μέτρα. Τον ενημερώνουμε ότι όλες οι Κυβερνήσεις της Ευρώπης, όσο και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, λαμβάνουν υπόψη τους τα μέτρα ρευστότητας, στην ποσοτικοποίηση των μέτρων.
Συμπερασματικά, στις ανακοινώσεις της Κυβέρνησης περιλαμβάνονται μέτρα με κόστος 14,5 δισ. ευρώ, τα οποία έχουν ήδη προσδιοριστεί και ποσοτικοποιηθεί, καθώς και το ποσό που υπολογίζεται να μοχλεύσουν τα χρηματοδοτικά εργαλεία τα οποία χρησιμοποιούνται, ξεπερνώντας έτσι τα 20 δισ. ευρώ. Η Κυβέρνηση έχει υπολογίσει σύνολο μέτρων 24 δισ. ευρώ για το 2020, λαμβάνοντας υπόψη και όσα θα εξειδικευτούν το προσεχές διάστημα για την επόμενη φάση της ανάταξης της οικονομίας, με την αξιοποίηση επιπλέον πόρων και δαπανών από ευρωπαϊκά κονδύλια.
Σε ό,τι αφορά τον ΣΥΡΙΖΑ, πριν αρχίσει να κάνει αριθμητικές πράξεις, ας απαντήσει επιτέλους μετά από αφωνία 45 ημερών, πώς τα ποσά που προτείνει να δαπανηθούν «εμπροσθοβαρώς», δηλαδή 14 δισ. ευρώ δημοσιονομικά μέτρα + 10 δισ. ευρώ αναστολές φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων με άμεσο δημοσιονομικό κόστος + 12 δισ. ευρώ εγγυήσεις δανείων, μπορούν να χρηματοδοτηθούν χωρίς να προσφύγει η χώρα σε νέο μνημόνιο.
Εάν θεωρεί ότι μπορούν τα ποσά αυτά να δαπανηθούν με συλλογή καρπών από το «λεφτόδεντρο» του «προγράμματος της Θεσσαλονίκης», τον ενημερώνουμε ότι αυτό έχει προ πολλού ξεραθεί. Εκλαμβάνουμε και τις σημερινές ανακοινώσεις του ως ένα άνοστο ευφυολόγημα, από αυτά που συνηθίζει, γιατί η Αξιωματική Αντιπολίτευση έχει χάσει προ πολλού τη σοβαρότητα και την υπευθυνότητα!
Δελτίο Τύπου – Τοποθέτηση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα για το Κυβερνητικό Σχέδιο Επανεκκίνησης της Ελληνικής Οικονομίας
Η πανδημία του κορονοϊού προκάλεσε, σε παγκόσμια κλίμακα, υγειονομικό, κοινωνικό και οικονομικό «σοκ».
Οι συνέπειες είναι πολύπλευρες και μεγάλες.
Οι οικονομίες κλυδωνίζονται και η έκβαση είναι ακόμη αβέβαιη.
Η Ελλάδα αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει την πολύπλευρη κρίση, με συγκριτική επιτυχία.
Δρα συνετά, μεθοδικά και αποτελεσματικά.
Αυτό αναγνωρίζεται στην ευρωπαϊκή και την παγκόσμια σκηνή, σε υγειονομικό και οικονομικό επίπεδο.
Ενδεικτικά, πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στις Προβλέψεις της, επισήμανε την «ταχεία πολιτική αντίδραση της Κυβέρνησης», με «δημοσιονομικά μέτρα που στρώνουν τον δρόμο για ταχύτερη ανάκαμψη», «τα οποία αναμένεται να αποσοβήσουν ευρείας κλίμακας απολύσεις και πτωχεύσεις».
Επιπρόσθετα, η σημερινή, εξαιρετικά θετική Έκθεσή της, στο πλαίσιο της 6ης αξιολόγησης ενισχυμένης εποπτείας, αναδεικνύει την υπευθυνότητα της Κυβέρνησης στο πεδίο της οικονομίας, επιβεβαιώνει τόσο την ταχύτητα λήψης μέτρων όσο και την επάρκεια αυτών, και επισημαίνει την υλοποίηση μεταρρυθμίσεων στη χώρα μας, παρά τις αντίξοες συνθήκες του τελευταίου χρονικού διαστήματος.
Η Κυβέρνηση αποδεικνύεται ότι διαθέτει σχέδιο για τη στήριξη της οικονομίας.
Σχέδιο συνεκτικό, ολοκληρωμένο και δυναμικό.
Σχέδιο με στόχους την προστασία της δημόσιας υγείας, τη στήριξη της απασχόλησης, την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων και την τόνωση της κοινωνικής συνοχής.
Σχέδιο που ξεδιπλώνεται, μεθοδικά και αποφασιστικά, σε 4 φάσεις, ώστε να απαντηθούν, κατά τον βέλτιστο δυνατό τρόπο, οι διαφορετικές ανάγκες που κάθε φορά προκύπτουν από τις ορθές επιλογές της χώρας στο υγειονομικό πεδίο.
Κατά την 1η φάση, τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, είχαμε περιορισμούς στην οικονομική δραστηριότητα.
Στη 2η φάση, στην οποία σήμερα βρισκόμαστε, πραγματοποιείται σταδιακή επαναλειτουργία των επιχειρήσεων.
Η 3η φάση, από τον επόμενο μήνα μέχρι και τον Οκτώβριο, θα χαρακτηρίζεται από την προοδευτική ανάκαμψη της οικονομίας.
Και στη συνέχεια, κατά την 4η φάση, υπό την προϋπόθεση της ομαλής και θετικής εξέλιξης αντιμετώπισης της πανδημίας, θα έχουμε ανάταξη της οικονομίας.
Στόχος αυτού του προγραμματισμού είναι η ταχύτερη και πιο ισχυρή επανεκκίνηση της ελληνικής οικονομίας, ώστε η χώρα να ανακτήσει τη δυναμική που είχε αναπτύξει πριν την υγειονομική κρίση.
Ειδικότερα, κατά την 1η φάση, η Κυβέρνηση προτεραιοποίησε και μερίμνησε για την προστασία της ανθρώπινης ζωής και της δημόσιας υγείας.
Για το σκοπό αυτό ενίσχυσε τον Προϋπολογισμό του Υπουργείου Υγείας, περίπου κατά 275 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα, με οριζόντιες και έγκαιρες παρεμβάσεις, άπλωσε ένα ευρύ «δίχτυ προστασίας» πάνω από νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Προχώρησε σε αναστολές πληρωμής φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων.
Έδωσε φορολογικά κίνητρα σε εργαζόμενους και εργοδότες.
Μείωσε τα ενοίκια σε επιχειρήσεις, εργαζόμενους και φοιτητές.
Προχώρησε στην καταβολή αποζημίωσης ειδικού σκοπού σε μισθωτούς, επαγγελματίες και επιχειρήσεις, στηρίζοντας περισσότερο τα πιο αδύναμα οικονομικά στρώματα.
Χορήγησε επιπλέον επιδόματα ανεργίας και στήριξε μακροχρόνια ανέργους.
Συνολικά, σήκωσε το βάρος της λειτουργίας του συνόλου, σχεδόν, της οικονομίας, όπως είχε καθήκον μέσα στην πρωτοφανή αυτή κρίση, ενισχύοντας 2.000.000 πολίτες.
Όλα αυτά συνιστούν εμπροσθοβαρή δράση!
Στη 2η φάση, την οποία σήμερα διανύουμε, με το σταδιακό άνοιγμα της οικονομικής δραστηριότητας, η Κυβέρνηση συνεχίζει να στηρίζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Επεκτείνει τη δυνατότητα αναστολής πληρωμής φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, σε εργαζόμενους και εργοδότες.
Επεκτείνει το δικαίωμα αναστολής σύμβασης εργασίας, την αποζημίωση ειδικού σκοπού και την κάλυψη των ασφαλιστικών εισφορών.
Συνεχίζεται η μείωση των ενοικίων στο σύνολο των πληττόμενων επιχειρήσεων.
Ολοκληρώνεται η καταβολή της Επιστρεπτέας Προκαταβολής.
Περισσότερες από 53.000 επιχειρήσεις, κυρίως μικρές και μεσαίες, οριστικοποίησαν την αίτησή τους.
Και μέχρι σήμερα, σε 34.000 από αυτές πιστώθηκαν σημαντικά χρηματικά ποσά στους λογαριασμούς τους.
Τις αμέσως επόμενες ημέρες θα πιστωθούν και στις υπόλοιπες.
Παράλληλα, προχωρούν τα εργαλεία της επιδότησης επιτοκίου, του κεφαλαίου κίνησης, των εγγυοδοτικών μηχανισμών, της διαμόρφωσης ενός νέου θεσμικού πλαισίου για πιστώσεις σε μικρές επιχειρήσεις, με στόχο την ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
Όλα αυτά συνιστούν ουσιαστική στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, στο μέτρο των δυνατοτήτων της χώρας.
Στην 3η φάση, από τον Ιούνιο μέχρι τον Οκτώβριο, τη φάση της προοδευτικής ανάκαμψης της οικονομίας, οι κυβερνητικές παρεμβάσεις, όπως θα αναπτύξουμε στη συνέχεια, εδράζονται σε τέσσερις πυλώνες:
1ος. Στη συνέχιση και διεύρυνση των μέτρων στήριξης της απασχόλησης.
2ος. Στη περαιτέρω ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
3ος. Στη λήψη στοχευμένων φορολογικών μέτρων.
4ος. Στην αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους.
Τέλος, στην 4η φάση, από το φθινόπωρο, όσο θα σταθεροποιείται και θα ανατάσσεται η οικονομία, τόσο θα αποκτούμε περισσότερες δυνατότητες να δρομολογήσουμε πολιτικές με πιο μόνιμα χαρακτηριστικά, ώστε η χώρα να συνεχίσει από εκεί που ήταν πριν την πανδημία.
Συνεκτικές πολιτικές, ενδεικτικά, στα πεδία της πράσινης οικονομίας, της εξωστρέφειας, της καινοτομίας και τεχνολογίας, που θα εμπεριέχονται στο Στρατηγικό μας Σχέδιο για την Ανάπτυξη της Οικονομίας.
Για να ατενίσουμε, με μεγαλύτερη αισιοδοξία και αυτοπεποίθηση, το μέλλον!
Γιατί έχουμε αποδείξει ότι τα καταφέρνουμε!
Τα καταφέρνουμε, όλοι μαζί!
Σήμερα λοιπόν, θα σας μιλήσουμε, κυρίως, για την 3η φάση.
Θα σας μιλήσουμε για συγκεκριμένες πολιτικές, οι οποίες θα αρχίσουν να ξετυλίγονται από την μεθεπόμενη εβδομάδα.
1ον. Επεκτείνεται, για ακόμη μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, το δικαίωμα αναστολής σύμβασης εργασίας των εργαζομένων, η αποζημίωση ειδικού σκοπού και η κάλυψη ασφαλιστικών εισφορών τους.
Συνεχίζεται η δυνατότητα αναστολής σύμβασης εργασίας, σε ποσοστό μάλιστα έως 100%, των εργαζομένων στους κλάδους του τουρισμού, της εστίασης, των μεταφορών, του πολιτισμού και του αθλητισμού.
2ον. Δημιουργείται νέος μηχανισμός στήριξης της βραχυχρόνιας απασχόλησης, ώστε να διατηρηθούν θέσεις εργασίας και να στηριχθεί η επιχειρηματικότητα.
3ον. Παρέχεται επίδομα ανεργίας στους εποχικά απασχολούμενους που δεν θα προσληφθούν την τρέχουσα τουριστική περίοδο.
Και παράλληλα, παρέχεται επιδότηση ασφαλιστικών εισφορών για τους εποχικά εργαζόμενους μερικής απασχόλησης.
4ον. Δίδεται η δυνατότητα αναστολής πληρωμής των δόσεων βεβαιωμένων οφειλών προς τη φορολογική αρχή σε όσες επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές, καθώς και στους κλάδους του τουρισμού, της εστίασης, των μεταφορών, του πολιτισμού και του αθλητισμού, και για τον μήνα Ιούνιο.
Οι εργαζόμενοι των οποίων οι συμβάσεις τελούν σε προσωρινή αναστολή, έχουν το δικαίωμα αναστολής των δόσεων βεβαιωμένων οφειλών.
5ον. Επεκτείνεται η δυνατότητα μείωσης ενοικίου κατά 40%, τον μήνα Ιούνιο, σε όσες επιχειρήσεις παραμένουν κλειστές και στις επιχειρήσεις που ανήκουν στους κλάδους του τουρισμού, της εστίασης, των μεταφορών, του πολιτισμού και του αθλητισμού.
Επιπλέον, δίνεται η ίδια δυνατότητα και σε όσες επιχειρήσεις άνοιξαν τον Μάιο, συμπεριλαμβανομένου του λιανικού εμπορίου.
Επιπρόσθετα, στις επιχειρήσεις που ανήκουν στους κλάδους του τουρισμού, των μεταφορών, του πολιτισμού και του αθλητισμού, δίδεται η δυνατότητα μείωσης του ενοικίου και κατά τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο.
Τέλος, δικαίωμα μείωσης ενοικίου για την 1η τους κατοικία και τη φοιτητική κατοικία των εξαρτώμενων μελών τους, διατηρούν και όλοι οι εργαζόμενοι των οποίων οι συμβάσεις εργασίας τελούν σε καθεστώς προσωρινής αναστολής.
6ον. Για τους ιδιοκτήτες που εκμισθώνουν ακίνητα σε πληττόμενες επιχειρήσεις και εργαζόμενους, αναστέλλονται οι προθεσμίες καταβολής των βεβαιωμένων οφειλών.
Επίσης, γι’ αυτούς τους ιδιοκτήτες, προβλέπεται η δυνατότητα συμψηφισμού μέρους του εισοδήματος που έχασαν, με φορολογικές υποχρεώσεις μετά τον Ιούλιο.
7ον. Χορηγείται 2η Επιστρεπτέα Προκαταβολή, με βάση την απώλεια τζίρου των μηνών Μαρτίου, Απριλίου και Μαΐου.
Το αδιάθετο υπόλοιπο της πρώτης φάσης, που μόλις ολοκληρώθηκε, θα προστεθεί στη 2η φάση, ώστε το συνολικό ποσό που θα έχει χορηγηθεί, μέχρι τέλος Ιουνίου, να διαμορφωθεί στα 2 δισ. ευρώ.
8ον. Προβλέπεται μείωση της προκαταβολής φόρου.
Για τις επιχειρήσεις που θα εμφανίσουν μείωση τζίρου κατά τους μήνες Μάρτιο, Απρίλιο και Μάιο, αθροιστικά άνω ενός ποσοστού, θα προβλεφθεί μείωση της προκαταβολής φόρου που καλούνται να πληρώσουν εντός του 2020 για το 2021, κατά ένα ποσοστό.
Το ποσοστό θα προσδιοριστεί τον Ιούλιο, με βάση τα στοιχεία τζίρου που θα έχουν υποβάλει οι επιχειρήσεις για την προηγούμενη περίοδο.
9ον. Μειώνεται ο ΦΠΑ στις μεταφορές από το 24% στο 13%, για την περίοδο 1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2020.
Καλύπτει μεταφορές επιβατών με τρένο, με μετρό και τραμ, με αστικά και υπεραστικά λεωφορεία, με αεροπλάνο, με πλοίο, με συνδυαστικές μεταφορές.
Οι πολίτες, κυρίως τα πιο αδύναμα εισοδηματικά στρώματα, θα ωφεληθούν ιδιαίτερα από αυτή την πρόνοια της πολιτείας.
10ον. Μειώνεται ο ΦΠΑ στον καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά από το 24% στο 13% για την περίοδο 1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2020.
11ον. Μειώνεται ο ΦΠΑ στο τουριστικό πακέτο από 80/20 (80% με 13% και 20% με 24%) σε 90/10 για την περίοδο 1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2020.
12ον. Μειώνεται ο ΦΠΑ στα εισιτήρια των κινηματογράφων από το 24% στο 13% για την περίοδο 1 Ιουνίου – 31 Οκτωβρίου 2020.
13ον. Οι δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας εκπίπτουν από τα ακαθάριστα έσοδα των επιχειρήσεων προσαυξημένες κατά 100%, έναντι 30% που είναι σήμερα, για δαπάνες που θα πραγματοποιηθούν από 1η Σεπτεμβρίου.
14ον. Δημιουργείται Εθνικό Μητρώο Νεοφυών Επιχειρήσεων, σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα, ώστε να υπάρχει ένα συνεκτικό πλαίσιο ανάπτυξης στοχευμένων πολιτικών υποστήριξης του οικοσυστήματος.
Δίνονται κίνητρα σε φυσικά πρόσωπα που εισφέρουν επενδυτικά κεφάλαια [angel investors] για νεοφυείς επιχειρήσεις, με τη μορφή εκπτώσεων φόρου επί του ποσού που επενδύεται.
15ον. Δρομολογείται πρόγραμμα στο οποίο το Κράτος θα επιδοτεί, για ορισμένο χρονικό διάστημα, σημαντικό μέρος των μηνιαίων δόσεων όσων πλήττονται από τις συνέπειες του κορονοϊού, και έχουν δάνεια με υποθήκη στην πρώτη κατοικία.
Καλύπτει όλα τα «κόκκινα δάνεια», τόσο αυτά που δημιουργήθηκαν πριν το τέλος του 2018, όσο και αυτά που μεταγενέστερα – μέχρι σήμερα – προέκυψαν, για τους πολίτες που επλήγησαν από τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης.
Καλύπτει όμως, και αυτό είναι πολύ σημαντικό, και τα εξυπηρετούμενα δάνεια των συμπατριωτών μας που επλήγησαν από την πανδημία.
Παράλληλα, θέτει δικλείδες ασφαλείας, ώστε να μην επωφεληθούν της επιδότησης οι στρατηγικοί κακοπληρωτές.
Με το νέο πρόγραμμα, επιπροσθέτως προς την παράταση του υφιστάμενου πλαισίου:
Ενισχύονται, για πρώτη φορά, οι συνεπείς δανειολήπτες, με εξυπηρετούμενα δάνεια, οι οποίοι έχουν πληγεί από την πανδημία.
Υποστηρίζεται το σύνολο των δανειοληπτών που επλήγησαν από την υγειονομική κρίση, και έχουν «κόκκινο» δάνειο, ακόμη και μετά το τέλος του 2018.
Καλλιεργείται η κουλτούρα πληρωμών.
Περιορίζεται ο κίνδυνος δημιουργίας μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων.
Ενισχύεται η κοινωνική συνοχή.
Καλύπτονται πολλαπλάσιοι δανειολήπτες σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο.
Το συνολικό κόστος των μέτρων που βρίσκονται σε εφαρμογή ή θα υλοποιηθούν διευρύνεται στα περίπου 14,5 δισ. ευρώ, και η προστιθέμενη αξία τους στα 20 δισ. ευρώ.
Όπως επιβεβαιώνει σήμερα, στην Έκθεσή της, και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Σε αυτό το πλαίσιο παρεμβάσεων θα προστεθούν, το επόμενο διάστημα, νέες πολιτικές που συνδέονται και με την αξιοποίηση Ευρωπαϊκών ταμείων, όπως είναι:
η ενίσχυση της απασχόλησης μέσω του Ευρωπαϊκού Προγράμματος SURE,
η αξιοποίηση εγγυοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων,
και η αξιοποίηση πόρων από το Ταμείο Ανάκαμψης, που μελλοντικά θα δημιουργηθεί.
Το συνολικό κόστος των μέτρων εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στα 24 δισ. ευρώ.
Για να υλοποιήσουμε όλες αυτές τις συνεκτικές πολιτικές, έχουμε διασφαλίσει τα αναγκαία «καύσιμα».
Διαχειριζόμαστε, με προνοητικότητα και σύνεση, τους εγχώριους πόρους, προκειμένου να μην εξαντληθούν στη μάχη για την αντιμετώπιση της πανδημίας και των επιπτώσεών της.
Αξιοποιούμε πλήρως τα αυξημένα περιθώρια δημοσιονομικής ευελιξίας και ενίσχυσης της ρευστότητας τα οποία πηγάζουν από τις αποφάσεις του Eurogroup και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.
Είμαστε έτοιμοι να χρησιμοποιήσουμε, στο βέλτιστο βαθμό και την κατάλληλη στιγμή, τα υφιστάμενα ευρωπαϊκά χρηματοοικονομικά εργαλεία.
Διεκδικούμε, περαιτέρω, δραστικές και καινοτόμες χρηματοδοτικές λύσεις σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Δανειζόμαστε επιτυχώς από τις αγορές, παρά το δυσμενές διεθνές περιβάλλον.
Υλοποιούμε διαρθρωτικές αλλαγές, με στόχο την τόνωση των επενδύσεων, την ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας.
Συμπερασματικά, η Κυβέρνηση σχεδίασε και εφαρμόζει πολιτικές σταθεροποίησης και ανάταξης της οικονομίας, μετά το αιφνίδιο «σοκ» από την πανδημία.
Οικοδομεί πάνω στο ενισχυμένο κεφάλαιο αξιοπιστίας, εντός και εκτός Ελλάδας.
Επενδύει στη σχέση εμπιστοσύνης που έχει χτίσει με τους πολίτες.
Λειτουργεί με αίσθημα αλληλεγγύης, κατανέμοντας δίκαια τα βάρη της κρίσης, αναλαμβάνοντας το μεγαλύτερο.
Δημιουργεί τις προϋποθέσεις, ώστε να επιβεβαιωθούν οι προβλέψεις για ισχυρή ανάκαμψη την επόμενη χρονιά.
Προσδοκούμε ότι επιχειρήσεις και πολίτες θα αξιοποιήσουν, με υπευθυνότητα και αποτελεσματικότητα, την κρατική στήριξη και θα αναλάβουν το δικό τους μερίδιο ευθύνης.
Ώστε, το συντομότερο, να ξαναπιάσουμε το «νήμα» από το σημείο που το είχαμε αφήσει προ της υγειονομικής κρίσης.
Πιστεύω ότι, όλοι μαζί, θα τα καταφέρουμε!
Άλλωστε, μέχρι σήμερα αποδείξαμε ότι με πίστη στις δυνάμεις μας, σκληρή δουλειά, ενότητα, αλληλεγγύη και συντεταγμένη δράση, ξέρουμε και μπορούμε να υπερνικούμε τις δυσκολίες!
Επικοινωνώ και πάλι μαζί σας στο τέλος του πρώτου κύκλου της αναμέτρησης με την πανδημία. Αλλά και στην αφετηρία μίας νέας περιόδου, με επίκεντρο την οικονομία και την κοινωνία.
Γιατί σήμερα θα σας παρουσιάσω το κυβερνητικό σχέδιο για τους επόμενους μήνες. Θα σας μιλήσω για το πώς θα προστατεύσουμε τον κόσμο της εργασίας. Ποιες μειώσεις φόρων θα δρομολογηθούν. Πώς θα ενισχυθεί η ρευστότητα στην αγορά ώστε να στηριχθούν όλες οι επιχειρήσεις, μικρές και μεγάλες.
Και θα σας πω, ακόμη, τι θα κάνουμε για να τονώσουμε τον κλάδο του τουρισμού, που είναι τόσο ζωτικός για τον τόπο μας.
Μέχρι σήμερα, πετύχαμε να περιορίσουμε την εξάπλωση του ιού. Θωρακίσαμε τη δημόσια υγεία και περιορίσαμε τις απώλειες. Στηρίξαμε το εισόδημα των πολιτών και κρατήσαμε όρθιες τις επιχειρήσεις μας. Κάναμε τη χώρα μας παράδειγμα προς μίμηση στην αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης. Και το καταφέραμε όλοι μαζί.
Σας ευχαριστώ που μένετε υπεύθυνοι και τώρα, που σταδιακά αίρονται τα περιοριστικά μέτρα.
Με την ίδια ωριμότητα και πειθαρχία καλούμαστε να μετατρέψουμε τους μήνες που έρχονται σε μία γέφυρα, η οποία από την άμυνα για την υγεία θα μας περάσει στην επίθεση προς την πρόοδο. Για να κερδίσουμε, έτσι, τον χρόνο και το έδαφος που χάθηκαν στην υγειονομική καταιγίδα.
Ποτέ δεν έκρυψα πως η μάχη για την ζωή θα έχει βαρύ οικονομικό αντίκτυπο. Σε όλον τον κόσμο, άλλωστε, το κόστος είναι, ήδη, τεράστιο: Οι άνεργοι στην Αμερική ξεπερνούν τα 30 εκατομμύρια. Και στην Ευρώπη καταρρέουν μαζί παραγωγή και ζήτηση. Μιλάμε για μία παγκόσμια οικονομική κρίση, που όμοιά της δεν έχουμε δει εδώ και τρεις γενιές.
Ειδικά για την Ελλάδα, ο κίνδυνος είναι ίσως μεγαλύτερος. Όχι μόνο γιατί η κρίση πλήττει κομβικούς τομείς, όπως ο τουρισμός και η εστίαση. Αλλά και γιατί η πανδημία ανέκοψε την πορεία της χώρας σε μία εποχή που έμπαινε ορμητικά σε τροχιά ανάπτυξης.
Ο Ιανουάριος κι ο Φεβρουάριος ήταν εξαιρετικοί μήνες για την οικονομία. Μοιάζουν όμως, ήδη, τόσο μακρινοί. Οφείλουμε, λοιπόν, να ξαναπιάσουμε το νήμα της προόδου, ώστε από χώρα-παράδειγμα στην άμυνα κατά του ιού, ν’ αναδειχθούμε και σε κράτος-πρότυπο για την επιστροφή στην ευημερία.
Πολύτιμα όπλα μας θα είναι η εμπιστοσύνη που οικοδομήθηκε ανάμεσα σε πολίτες και Πολιτεία. Αλλά και ο βηματισμός της κοινωνίας, με οδηγό ένα οργανωμένο κυβερνητικό σχέδιο. Θα περάσουμε, έτσι, από το στάδιο της πρόταξης της υγείας με στήριξη της οικονομίας, σε αυτό της τόνωσης της οικονομίας με διαρκή επιφυλακή στην υγεία.
Για να ακολουθήσει το φθινοπωρινό σχέδιο για το πώς θα επανέλθουμε στο δρόμο της ισχυρής ανάπτυξης. Έτσι ώστε το 2021, ένα έτος εμβληματικό για την πατρίδα μας, η χώρα να βαδίσει σταθερά προς το αισιόδοξο μέλλον της.
Συμπολίτες μου,
Το πρόγραμμα της μετάβασης από την αβεβαιότητα του σήμερα στην ασφάλεια του αύριο θα ανεβάσει το ύψος των παρεμβάσεών μας στα 24 δισ. Και εδράζεται σε τρεις πυλώνες: Στήριξη εργασίας, μείωση φόρων, τόνωση επιχειρηματικότητας.
Έχει, δηλαδή, τα εξής χαρακτηριστικά: Ενισχύει την συνοχή της κοινωνίας, προστατεύοντας τις θέσεις απασχόλησης. Ανακουφίζει τα νοικοκυριά, μειώνοντας τα καθημερινά τους έξοδα. Και διευκολύνει τον κόσμο της αγοράς, ώστε να κινητοποιηθεί ξανά.
Με άλλα λόγια, και αυτή η δέσμη μέτρων έχει κοινωνική σφραγίδα και αναπτυξιακή υπογραφή. Είναι, όμως, προσαρμοσμένη στις ανάγκες της συγκεκριμένης περιόδου.
Κλειδί του σχεδιασμού είναι το έκτακτο και προσωρινό πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ για την απασχόληση. Όπως δηλώνει και το όνομά του, είναι η σύμπραξη του κράτους και όλων των δυνάμεων της παραγωγής, ώστε να μην χαθούν θέσεις εργασίας μέσα σε αυτή τη δύσκολη συγκυρία.
Θυμίζω ότι έως τώρα στην Ελλάδα οι απολύσεις ήταν λιγότερες από όσες καταγράφονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σχεδόν όλοι οι εργαζόμενοι και οι επαγγελματίες της χώρας ενισχύθηκαν με τον μισθό ειδικού σκοπού. Ενώ το κράτος κάλυψε πλήρως τις ασφαλιστικές τους εισφορές.
Το ευνοϊκό αυτό καθεστώς επεκτείνεται όχι μόνο στον Μάιο, αλλά και για τον Ιούνιο και τον Ιούλιο για τους κλάδους που έχουν πληγεί περισσότερο.
Στο εξής, όμως, η επιδότηση της εργασίας σε αναστολή θα συνδυάζεται με τη χρηματοδότηση της πραγματικής απασχόλησης.
Συνάντησα ξενοδόχους που με ρωτούσαν πώς θα απασχολήσουν όλο το προσωπικό τους, όταν φέτος οι πελάτες θα είναι πολύ λιγότεροι από όσους συνήθως φιλοξενούν. Τον ίδιο προβληματισμό έχουν και επαγγελματίες της εστίασης, που ξανανοίγουν τη Δευτέρα που μας έρχεται τα μαγαζιά τους ύστερα από τρεις μήνες.
Έχουν δίκιο. Τους άκουσα και τους απαντώ: Οι επιχειρήσεις που είδαν τον τζίρο τους να εξανεμίζεται και τώρα αντιμετωπίζουν χαμηλότερη ζήτηση θα μπορούν, έως τα τέλη Οκτωβρίου, να προσαρμόζουν ανάλογα και τον χρόνο εργασίας των υπαλλήλων τους.
Οι τελευταίοι, ωστόσο, αν χρειαστεί να δουλέψουν λιγότερο, θα εξακολουθήσουν να αμείβονται σχεδόν με τον ίδιο μισθό. Και με πλήρως καλυμμένες τις ασφαλιστικές τους εισφορές. Με ποιον τρόπο; Γιατί το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ θα καλύπτει το μεγαλύτερο μέρος της διαφοράς στην αμοιβή.
Και, βέβαια, όριο ασφαλείας θα παραμένει ο βασικός μισθός. Ενώ παρατείνονται και όλα τα επιδόματα ανεργίας, ώστε κανείς να μη μείνει απροστάτευτος.
Με λίγα λόγια, αυτός ο μηχανισμός ενίσχυσης της απασχόλησης απ’ τη μία πλευρά επιτρέπει στις επιχειρήσεις που χτυπήθηκαν να ανασάνουν, μειώνοντας το κόστος εργασίας και επιτρέποντάς τους ευελιξία στη διάταξη του προσωπικού τους. Απ’ την άλλη, θωρακίζει την απασχόληση, αποκλείοντας κάθε απόλυση εργαζομένου που μπαίνει σε αυτό το πλαίσιο, και προστατεύει τις αποδοχές.
Στο δίλημμα, συνεπώς, «επίδομα ανεργίας ή ενίσχυση εργασίας», επιλέγω την ενίσχυση εργασίας. Είναι η μόνη υπεύθυνη και ρεαλιστική απάντηση στα λουκέτα που απειλούν, πια, όλες τις οικονομίες.
Τονίζω και πάλι ότι είναι μια παρέμβαση που έχει προσωρινό χαρακτήρα. Αυτόν το δρόμο ακολουθούν, άλλωστε, χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία και η Αυστρία, με στόχο να ανακόψουν την επίθεση της ανεργίας.
Το πρόγραμμα ΣΥΝ-ΕΡΓΑΣΙΑ χρηματοδοτείται από το ευρωπαϊκό πρόγραμμα SURE. Σε πρώτη φάση θα κοστίσει 1 δισεκατομμύριο ευρώ. Και βέβαια ακόμα δεν έχουμε συνυπολογίσει στο σχέδιό μας τα ευρωπαϊκά κεφάλαια που θα λάβουμε από το ευρωπαϊκό ταμείο ανάκαμψης.
Η κοινή πρωτοβουλία Γαλλίας και Γερμανίας, που ανακοινώθηκε πριν από λίγες μέρες, είναι ένα σημαντικό βήμα προς μία πραγματική Ευρώπη της αλληλεγγύης.
Συμπολίτες μου,
Το δεύτερο σκέλος του σχεδίου αφορά τη φορολογική ανακούφιση πολιτών και επιχειρήσεων. Ιδίως στον τουρισμό, στις μεταφορές, στην εστίαση και στον πολιτισμό.
Έτσι, για τους επόμενους πέντε μήνες μειώνεται από το 24% στο 13% ο ΦΠΑ σε κάθε τύπου εισιτήριο στα μέσα μεταφοράς. Ξέρω τη σημασία που έχει η φθηνότερη μετακίνηση με το λεωφορείο, με το πλοίο ή και με το αεροπλάνο. Και θέλω όσοι μετακινούνται και πάνε διακοπές το καλοκαίρι να το κάνουν με όσο το δυνατόν μικρότερη επιβάρυνση.
Σύντομα, επίσης, θα ανακοινωθούν προγράμματα στήριξης του εσωτερικού τουρισμού, για τους πιο αδύναμους συμπολίτες μας.
Ταυτόχρονα, μειώνουμε τον ΦΠΑ στα προϊόντα καφέ και στα μη αλκοολούχα ποτά. Αλλά και στα εισιτήρια των θερινών σινεμά.
Οι άνθρωποι της τέχνης και του πολιτισμού περιλαμβάνονται και αυτοί στο νέο πρόγραμμα. Και θα ενισχυθούν περισσότερο με ειδικές πρόνοιες στις εβδομάδες που έρχονται.
Πρόκειται για τομές που αναζωογονούν την κατανάλωση. Τονώνουν την αγοραστική δύναμη. Αλλά αυξάνουν και τον τζίρο των επαγγελματιών του τουρισμού και της εστίασης.
Γι’ αυτούς παρατείνεται, για όλο το καλοκαίρι, και η μείωση ενοικίου κατά 40%.
Και κάτι, νομίζω, ιδιαίτερα κρίσιμο: Η προκαταβολή φόρου, επιτέλους, μειώνεται. Πράγματι, είναι άδικο να καλείται κανείς να προπληρώσει φόρους με βάση τα όποια κέρδη είχε τη μία χρονιά, όταν αυτά -ειδικά φέτος- θα είναι πολύ λιγότερα.
Η προκαταβολή φόρου, λοιπόν, θα μειωθεί γενναία. Και το ακριβές ποσοστό θα ανακοινωθεί σύντομα, ύστερα από μελέτη.
Θα σημειώσω, πάντως, ότι οι μειώσεις φόρων στην κατανάλωση θα έχουν προσωρινό χαρακτήρα. Αποτελούν, όπως εξήγησα, μέτρα-γέφυρα για να περάσουμε από την πλευρά της ύφεσης στην όχθη της ανάπτυξης όσο το δυνατόν πιο ανώδυνα.
Πυλώνας τρίτος: Η ενίσχυση της ρευστότητας των επιχειρήσεων.
Μέσα στον Μάιο δρομολογείται η δεύτερη φάση της επιστρεπτέας προκαταβολής. Και μάλιστα αυτή επεκτείνεται και σε επιχειρήσεις που ίσως δεν πληρούσαν τα κριτήρια του πρώτου σταδίου.
Για το πρόγραμμα αυτό θα διατεθεί 1 ακόμη δισεκατομμύριο. Ενεργοποιείται, επίσης, και το Ταμείο Εγγυοδοσίας Επιχειρήσεων, κινητοποιώντας 7 δισεκατομμύρια μέσα στο 2020. Οι επιχειρήσεις θα έχουν, έτσι, τη δυνατότητα για γρήγορη και εύκολη χρηματοδότηση, με το Δημόσιο να εγγυάται έως και το 80% των δανείων.
Και, τέλος, αναστέλλονται έως τον Σεπτέμβριο οι πληρωμές χρεολυσίων και δόσεων δανείων που έχουν επιχειρήσεις συγκεκριμένων κλάδων. Τις λεπτομέρειες θα αναλύσουν σε λίγο οι αρμόδιοι Υπουργοί.
Και ειδική αναφορά θα υπάρξει στον τουρισμό. Η τουριστική περίοδος ξεκινά 15 Ιουνίου, ημερομηνία από την οποία θα μπορούν να ανοίξουν τα εποχικά ξενοδοχεία.
Και από 1η Ιουλίου, σταδιακά, θα ξεκινήσουν και οι απευθείας πτήσεις εξωτερικού προς τους τουριστικούς μας προορισμούς.
Στους επισκέπτες μας θα γίνονται δειγματοληπτικά τεστ και θα τηρούνται τα γενικά υγειονομικά μας πρωτόκολλα, που δεν θα σκιάσουν, ωστόσο, ούτε τον λαμπερό μας ήλιο ούτε τη φυσική ομορφιά της Ελλάδας.
Όπλο μας είναι τα διαβατήριο ασφάλειας, αξιοπιστίας και υγείας που έχει κερδίσει η χώρα μας. Η μεγάλη της φήμη. Η υγειονομική ασπίδα, σε κάθε τόπο φιλοξενίας. Και βέβαια, το μεράκι του Έλληνα που πάντα τον εμπνέει ο Ξένιος Δίας.
Ας αντικρίσουμε, όμως, με θάρρος την πραγματικότητα: Τον Απρίλιο και τον Μάιο ο τουρισμός βρέθηκε στο ναδίρ. Ό,τι πετύχουμε, λοιπόν, φέτος θα είναι κέρδος.
Και θα το ξαναπώ: Προτεραιότητα είναι να προστατεύσουμε τις θέσεις εργασίας. Και να βοηθήσουμε τους επαγγελματίες του κλάδου να ετοιμάσουν την μεγάλη τους αντεπίθεση το 2021. Γιατί η υπεράσπιση της απασχόλησης αποτελεί προϋπόθεση για την επιστροφή στην ανάπτυξη. Και η μαζική απώλεια θέσεων εργασίας δεν σημαίνει παρά διόγκωση των ανισοτήτων.
Συμπολίτες μου,
Όπως κερδίσαμε τη μάχη της υγείας, θα νικήσουμε και στον πόλεμο της οικονομίας.
Θα πρέπει, όμως, να επιδείξουμε την ίδια πειθαρχία, την ίδια προσαρμοστικότητα και την ίδια αλληλεγγύη, που προκάλεσαν τον παγκόσμιο θαυμασμό για την Ελλάδα.
Αποστολή μου είναι να βλέπω τη μεγάλη εικόνα και να επιμερίζω με όσο πιο δίκαιο τρόπο το βάρος της κρίσης. Ναι, είμαστε σε αχαρτογράφητα νερά. Αλλά αποδείξαμε, ως λαός, ότι δεν φοβόμαστε τα δύσκολα. Κυρίως, δεν φοβόμαστε να αλλάξουμε.
Πόσα στερεότυπα δεν κατέρρευσαν αυτούς τους μήνες; Ο Έλληνας, που κάποιοι έλεγαν ότι σκέφτεται ατομικά, έγινε συνειδητό μέρος μιας συλλογικής προσπάθειας. Και το κράτος, που συχνά προκαλούσε εύλογα παράπονα, όταν χρειάστηκε έγινε ασπίδα προστασίας μας. Δεν λειτούργησε απλά, αλλά εκσυγχρονίστηκε και έγινε πιο αποτελεσματικό.
Τη θέση της παλιάς καχυποψίας πήρε η εμπιστοσύνη. Πιστέψαμε ο ένας τον άλλον. Και όλοι μαζί πιστέψαμε στην Πολιτεία.
Είμαι σίγουρος ότι αυτές οι παρακαταθήκες δεν θα γίνουν κάστρα στην άμμο που θα σβήσει το καλοκαιρινό κύμα. Αλλά αυτό εξαρτάται από όλους μας.
Ξέρω ότι σε πολλούς από εσάς συνυπάρχει η ελπίδα και ο φόβος. Ας κρατήσουμε τα θετικά συναισθήματα ως πολεμοφόδια για τη μάχη που έρχεται.
Προσωπικά, νιώθω πιο δυνατός, έχοντας αντιμετωπίσει σε λίγους μήνες -και σχεδόν παράλληλα- την πρόκληση της οικονομίας, την καταιγίδα του μεταναστευτικού και την απειλή μίας παγκόσμιας πανδημίας.
Όλα ήταν δύσκολα. Πήγαμε όμως καλά. Γι’ αυτό και αισιοδοξώ για την επόμενη μέρα. Γιατί ο στόχος μου παραμένει ένας: Η Ελλάδα να διατηρεί το δικαίωμά της να αλλάζει και να γίνεται όλο και καλύτερη!
Στην αρχή της γέφυρας που έχουμε να διασχίσουμε, λοιπόν, σας ζητώ να κάνουμε το φετινό καλοκαίρι επίλογο της κρίσης και πρόλογο της αναγέννησης. Με αναπτερωμένη την υπερηφάνεια και την πίστη στις δυνάμεις μας. Κι όπως πάντα, με πυξίδα τον ρεαλισμό και με χάρτη μας το μελετημένο σχέδιο.
Και να είστε σίγουροι, μαζί θα τα καταφέρουμε και πάλι!
Στην αποκατάσταση μιας αδικίας εις βάρος των μικρών οινοπαραγωγών, η οποία τους είχε επιβληθεί με τις φορολογικές επιβαρύνσεις της προηγούμενης Κυβέρνησης, προχώρησε το Υπουργείο Οικονομικών.
Με Απόφαση που υπέγραψε ο Υφυπουργός Οικονομικών κ. Απόστολος Βεσυρόπουλος, καθορίζεται η διαδικασία επιστροφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης (ΕΦΚ) και των λοιπών επιβαρύνσεων, που οι μικροί οινοπαραγωγοί είχαν προκαταβάλει για κρασί, το οποίο, όμως, δεν είχαν διαθέσει στην κατανάλωση κατά την περίοδο που ίσχυε ο συντελεστής ΕΦΚ κρασιού και έως την ημερομηνία κατάργησής του.
Επιπλέον, με την Υπουργική Απόφαση καθορίζεται η διαδικασία διαγραφής του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης κρασιού και των λοιπών επιβαρύνσεων στην περίπτωση που οι εν λόγω επιβαρύνσεις είχαν μεν βεβαιωθεί σε μικρούς οινοπαραγωγούς, αλλά δεν έχουν εισπραχθεί για αποθέματα κρασιού, το οποίο δεν είχε διατεθεί στην κατανάλωση κατά το ανωτέρω διάστημα.
Ο Υφυπουργός Οικονομικών κ. Απόστολος Βεσυρόπουλος, δήλωσε σχετικά: «Βάζουμε τέλος στις στρεβλώσεις, τις οποίες δημιούργησε ένας άδικος φόρος, που υπονόμευσε την αναπτυξιακή προοπτική του κλάδου της ελληνικής οινοποιίας».
Οι τέσσερις πυλώνες του σχεδίου μας για Οικονομία και Τουρισμό
“Οι δικές μας εκτιμήσεις είναι ότι η ύφεση θα κυμανθεί από το 10% έως το 13%, και με τη λήψη των μέτρων που λάβαμε, θα λάβουμε και που σταδιακά ξεδιπλώνουμε μπορεί η ύφεση να μειωθεί από 5 έως 8 ποσοστιαίες μονάδες. Αυτές είναι οι τελευταίες εκτιμήσεις που έχουμε με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία που έχει η οικονομία” δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στον realfm 97,8 και στην εκπομπή του Νίκου Χατζηνικολάου.
Ερωτηθείς γιατί οι ευρωπαϊκές προβλέψεις είναι χειρότερες απάντησε ότι “σας προϊδεάζω ότι αυτό θα το αναδείξω και το απόγευμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ισχυρίζεται ότι η κυβέρνηση αντέδρασε πολύ γρήγορα και πήρε μέτρα που στρώνουν τον δρόμο για ταχύτερη ανάκαμψη και αναμένεται να αποσοβήσουν ευρείας κλίμακας απολύσεις και πτωχεύσεις. Άρα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατ’αρχήν συμφωνεί με τα μέτρα που έχει πάρει η ελληνική κυβέρνηση στο πεδίο της ελληνικής οικονομίας. Δεύτερον, ισχυρίζεται πράγματι ότι η ύφεση θα είναι βαθύτερη στην Ελλάδα φέτος εξαιτίας του γεγονότος ότι έχουμε μεγάλη εξάρτηση από τον τουρισμό. Αλλά ταυτόχρονα, υποστηρίζει ότι του χρόνου η ανάκαμψη για την Ελλάδα θα είναι υψηλότερη όλων των ευρωπαϊκών χωρών”.
“Κανείς δεν αμφισβητεί ότι φέτος η χώρα θα περάσει μια βαθιά ύφεση, όπως και όλη η Ευρώπη” πρόσθεσε. “Το απόγευμα θα ακούσετε το σχέδιο σε μεγάλη έκταση και πληρότητα σήμερα από εμένα και τον αρμόδιο υπουργό Τουρισμού, που αποδεικνύει ότι η χώρα διαθέτει σχέδιο και σε αυτόν τον τομέα για την ελληνική οικονομία. Είναι γεγονός ότι ο Τουρισμός θα πληγεί πάρα πολύ φέτος και στις δικές μας εκτιμήσεις αυτό έχει ενσωματωθεί. Προσπαθούμε να περιορίσουμε τις δυσμενείς συνέπειες και εκεί έρχεται το υπουργείο Οικονομικών να συμβάλλει με τον τρόπο του, είτε αφορά εργαζόμενους είτε αφορά τη ρευστότητα αυτών των επιχειρήσεων και του εποχικού κλάδου του τουρισμού είτε αφορά κάποια φορολογικά μέτρα” ανέφερε.
Αναφορικά με όσα θα ανακοινωθούν το απόγευμα είπε “το σχέδιο μας ξετυλίγεται σε τέσσερις φάσεις. Η πρώτη είναι αυτή που παρήλθε τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, υπενθυμίζω ότι βάλαμε την Υγεία πάνω από την Οικονομία, αυτό έχει ένα κόστος για την Οικονομία, αλλά θεωρώ ότι ορθώς το πήραμε γιατί πάνω από όλα αξίζει η ανθρώπινη ζωή. Χωρίς να μπω σε λεπτομέρειες θα σας πω ότι 2 εκατ. πολίτες βοηθήθηκαν από το κράτος. Η δεύτερη φάση είναι αυτή που βρισκόμαστε σήμερα και έχουμε σταδιακή επαναλειτουργία των επιχειρήσεων. Σε αυτή τη φάση θα πρέπει η κυβέρνηση να συνεχίσει να στηρίζει νοικοκυριά και επιχειρήσεις, επεκτείνοντας τη δυνατότητα αναστολής πληρωμής φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, επεκτείνοντας το δικαίωμα αναστολής των συμβάσεων εργασίας, συνεχίζοντας τη μείωση των ενοικίων, αλλά πολύ σημαντικό ενισχύοντας όλο και περισσότερο τη ρευστότητα των επιχειρήσεων. Χθες το βράδυ ολοκληρώθηκε η πρώτη φάση της επιστρεπτέας προκαταβολής και οριστικοποίησαν την αίτησή τους 53.000 επιχειρήσεις, από αυτές 34.000 έχουν δει στους λογαριασμούς τους σημαντικά χρηματικά ποσά. Για πρώτη φορά το κράτος δίνει τόσο σημαντικούς πόρους, σε τόσο πολλές επιχειρήσεις. Η τρίτη φάση που θα αναπτύξουμε σε μεγαλύτερη έκταση το απόγευμα είναι από τον επόμενο μήνα μέχρι και τον Σεπτέμβριο και θα χαρακτηρίζεται από την προοδευτική ανάκαμψη της αγοράς. Τέσσερις πυλώνες έχουμε: συνέχιση και διεύρυνση των μέτρων στήριξης της απασχόλησης, η περαιτέρω ενίσχυση της ρευστότητας, η λήψη στοχευμένων φορολογικών μέτρων και η αντιμετώπιση του ιδιωτικού χρέους των πολιτών. Η τέταρτη φάση θα είναι η σταθεροποίηση της Οικονομίας, η φάση ουσιαστικά μετά τον Σεπτέμβριο”.
Πραγματοποιήθηκε σήμερα μέσω τηλεδιάσκεψης συνάντηση εργασίας της Διοικητικής Επιτροπής του ΣΒΕ με τον Υπουργό Οικονομικών κ. Χρ. Σταϊκούρα και τον Υφυπουργό κ. Απόστολο Βεσυρόπουλο.
Κατά τη διάρκεια της τηλεδιάσκεψης ο Πρόεδρος του ΣΒΕ κ. Αθανάσιος Σαββάκης παρουσίασε τα αποτελέσματα έρευνας του ΣΒΕ που αφορά στην αξιολόγηση των μέτρων που έλαβε η κυβέρνηση για την υποστήριξη των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19.
Η έρευνα διεξήχθη το χρονικό διάστημα μεταξύ 11 και 15 Μαΐου 2020 και σ΄ αυτήν συμμετείχαν 189 μικρομεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις με έδρα την Ελληνική Περιφέρεια.
Βασικό εύρημα της έρευνας αποτελεί το πρόβλημα ρευστότητας το οποίο αντιμετωπίζουν ήδη, και το οποίο θα αντιμετωπίσουν εντονότερα το επόμενο δίμηνο οι μικρομεσαίες μεταποιητικές επιχειρήσεις με έδρα την ελληνική περιφέρεια. Για το λόγο αυτό ο ΣΒΕ ζήτησε από τον Υπουργό Οικονομικών να υπάρξει σχετική κυβερνητική πρωτοβουλία για την ανταπόκριση και προσαρμογή του τραπεζικού συστήματος στα νέα δεδομένα που δημιουργήθηκαν από την πανδημία, ούτως ώστε να υποστηριχθούν οι υγιείς βιομηχανίες της χώρας.
Στο πλαίσιο αυτό ο κ .Σταϊκούρας δήλωσε ότι αύριο ο Πρωθυπουργός θα ανακοινώσει τα μέτρα της επόμενης φάσης υποστήριξης των επιχειρήσεων και της οικονομίας. Τα συγκεκριμένα μέτρα θα στηρίζονται σε τρεις πυλώνες:
-Στην απασχόληση και τη διατήρηση των θέσεων εργασίας.
-Στην παροχή ρευστότητας στην οικονομία,
-Στην ανακοίνωση φορολογικών μέτρων για την υποστήριξη κλάδων που έχουν πληγεί από την πανδημία.
Επιπλέον δήλωσε ότι πράγματι στις προτεραιότητες της κυβέρνησης για την επόμενη μέρα βρίσκεται η πρόταση του ΣΒΕ που αφορά στη δραστηριοποίηση του τραπεζικού συστήματος της χώρας για την έμπρακτη υποστήριξη των επιχειρήσεων του ιδιωτικού τομέα .
Συμπληρωματικά με τα παραπάνω, ο κ. Σταϊκούρας υπογράμμισε ότι το Υπουργείο Οικονομικών βρίσκεται σε στενή συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων για την εύρεση των προσφορότερων λύσεων για τα μεγάλα θέματα των εγγυήσεων και επιταγών. Τα βασικά σημεία της έρευνας γνώμης του ΣΒΕ έχουν ως εξής:
Οι κύριες προσαρμογές για την επόμενη μέρα τις οποίες πρότεινε ο ΣΒΕ σήμερα προς την κυβέρνηση, έτσι όπως αυτές καταγράφηκαν από την έρευνα γνώμης, είναι κατά σειρά κρισιμότητας οι εξής:
-Ανταγωνιστικότητα – μείωση φορολογίας και έμμεσου κόστους εργασίας
-Ανταπόκριση και Προσαρμογή του Τραπεζικού συστήματος
-Εμβάθυνση και Παγίωση της Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης
-Εκσυγχρονισμός και Προσαρμογή της Αγοράς Εργασίας
Ψηφιακός Μετασχηματισμός των Επιχειρήσεων του Ιδιωτικού Τομέα.
-Τούτο διότι από την έρευνα γνώμης προέκυψε ότι τα τέσσερα (4) σπουδαιότερα προβλήματα τα οποία αναμένεται να αντιμετωπίσουν οι επιχειρήσεις το επόμενο χρονικό διάστημα κατά σειρά σπουδαιότητας είναι:
-Ρευστότητα
-Μείωση πωλήσεων
-Αύξηση Λειτουργικού κόστους (Α΄ύλες, Μεταφορικά, ειδικά μέτρα)
-Αδυναμία Υλοποίησης Επενδύσεων
Συμπληρωματικά με τα παραπάνω, στην έρευνα καταγράφηκαν τα πέντε (5) πλέον αποτελεσματικά ειδικά μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για τη στήριξη της οικονομίας, τα οποία είναι:
-Ασφαλιστική κάλυψη των εργαζομένων με συμβάσεις υπό αναστολή
-Αναστολή πληρωμών χρεολυσίων δανείων για συνεπείς επιχειρήσεις
-Αναστολή προθεσμιών της φορολογικής διοίκησης
-Εργασία από απόσταση (τηλε-εργασία)
-Αναστολή συμβάσεων
Αντιθέτως τα ζητήματα/προβλήματα που δημιουργήθηκαν από τη λήψη των μέτρων για την αντιμετώπιση της πανδημίας, είναι:
-Ηλεκτρονική γραφειοκρατία συστήματος «ΕΡΓΑΝΗ»
-Οριζόντιος χαρακτήρας μέτρων – Αδυναμία επιλογής σύμφωνα με τις ανάγκες
-Απουσία ειδικών μέτρων στήριξης για μεγάλες επιχειρήσεις
-Τραπεζικά κριτήρια στα εγγυημένα δάνεια
-Επιταγές
Παρά ταύτα :
Το 79% των συμμετεχόντων στην έρευνα αξιολογεί θετικά τους χειρισμούς της κυβέρνησης και τα μέτρα που έλαβε για την αντιμετώπιση της κρίσης, και μόνο 4% αρνητικά
Το 89% ομοίως αξιολογεί θετικά τα μέτρα για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης, και μόνο το 3% έχει αρνητική άποψη,
ενώ
Το 62% αξιολογεί θετικά τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση για τη στήριξη της οικονομίας και το 14% έχει αρνητική γνώμη.
Τέλος, και σε ότι αφορά στην αξιολόγηση της συνεισφοράς των θεσμικών φορέων κατά την περίοδο της πανδημίας:
η Ευρωπαϊκή Ένωση αξιολογείται θετικά με το ισχνό 30%, και,
το τραπεζικό σύστημα αξιολογείται θετικά μόνο από το 48% και αρνητικά από το 40%
Αντίθετα οι θετικές γνώμες:
για την κυβέρνηση με ποσοστό 91%
για τους επιχειρηματικούς φορείς με 84%, και,
για τη δημόσια διοίκηση με 75%
τους αναδεικνύουν στους βασικούς πυλώνες υποστήριξης των επιχειρήσεων κατά την περίοδο της πανδημίας.
Τους τελευταίους μήνες η πανδημία του κορονοϊού δοκιμάζει τις κοινωνικές και οικονομικές αντοχές όλων των χωρών του πλανήτη. Ακόμη και σήμερα, κανείς δεν γνωρίζει την έκταση και το βάθος αυτής της υγειονομικής κρίσης. Στην Ελλάδα, η Κυβέρνηση, η επιστήμη, το Κράτος και οι πολίτες έδρασαν, από την πρώτη στιγμή, με προνοητικότητα, μεθοδικότητα, αποφασιστικότητα και συντονισμό, πρωτίστως, για την προστασία της δημόσιας υγείας και, αμέσως μετά, για τη στήριξη των εργαζομένων και των εργοδοτών που πλήττονται από την κρίση.
Παράλληλα, όμως, η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Οικονομικών συνέχιζε την προσπάθεια αντιμετώπισης του μεγάλου κοινωνικού και οικονομικού προβλήματος που κληρονόμησε, της υπερχρέωσης νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Προς αυτή την κατεύθυνση, τους δύο τελευταίους μήνες, που η χώρα είχε μπει σε κατάσταση lockdown, προέβη στις εξής ενέργειες:
1ον. Προέβλεψε, με την έκδοση Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου, τη διευκόλυνση των ιδιωτών, ελεύθερων επαγγελματιών και επιχειρήσεων, μέσω της αυτόματης τρίμηνης αναστολής καταβολής δόσεων στο πλαίσιο των ρυθμίσεων των ν.4469/17, 4605/19 και 3869/10. Οφειλέτες που δεν περιλαμβάνονται στις ανωτέρω ρυθμίσεις, δύνανται να επωφεληθούν της τρίμηνης αυτής αναστολής κατόπιν αίτησής τους και αξιολόγησης από τον πιστωτή.
Επιπλέον, σε συνεννόηση με τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων, υφίσταται διευκόλυνση των συνεπών επιχειρήσεων των οποίων η λειτουργία έχει επηρεαστεί από την υγειονομική κρίση, μέσω της μετάθεσης της καταβολής μέρους ή και του συνόλου των δόσεων του κεφαλαίου (χρεολύσια) των δανείων τους για χρονική περίοδο έξι μηνών και άνω.
2ον. Παρέτεινε τον υφιστάμενο Νόμο για την προστασία της κύριας κατοικίας για 3 ακόμη μήνες, έως το τέλος Ιουλίου 2020, συνυπολογίζοντας ότι, εξαιτίας της υγειονομικής κρίσης, οι δυνητικοί δικαιούχοι αδυνατούν να υλοποιήσουν τις διαδικασίες υποβολής αίτησης, καθώς και τη νέα οικονομική πραγματικότητα. Έτσι, η αρχική διάρκεια των 6 μηνών που προέβλεπε η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, και έληγε στις 31 Δεκεμβρίου 2019, παρατάθηκε, συνολικά, κατά 7 μήνες από την Κυβέρνηση της Νέας Δημοκρατίας, ώστε να δοθεί μια τελευταία ευκαιρία αξιοποίησης του ισχύοντος πλαισίου σε όσους το επιθυμούν.
3ον. Σχεδιάζει και θα υλοποιήσει ένα νέο πρόγραμμα υποστήριξης δανειοληπτών, στο οποίο το Κράτος θα επιδοτεί, για ορισμένο χρονικό διάστημα, σημαντικό μέρος των μηνιαίων δόσεων όσων πλήττονται από τις συνέπειες του κορονοϊού, και έχουν δάνεια με υποθήκη στην κύρια κατοικία.
Με το πρόγραμμα αυτό ενισχύονται, για πρώτη φορά, οι συνεπείς δανειολήπτες, με εξυπηρετούμενα δάνεια, οι οποίοι έχουν πληγεί από την πανδημία, υποστηρίζεται το σύνολο των δανειοληπτών που επλήγησαν από την υγειονομική κρίση, και έχουν «κόκκινο» δάνειο, ακόμη και μετά το τέλος του 2018, καλλιεργείται η κουλτούρα πληρωμών, αποτρέπεται η εκμετάλλευση του νέου πλαισίου από στρατηγικούς κακοπληρωτές, περιορίζεται ο κίνδυνος δημιουργίας μιας νέας γενιάς «κόκκινων» δανείων, ενισχύεται η κοινωνική συνοχή και καλύπτονται πολλαπλάσιοι δανειολήπτες σε σχέση με το υφιστάμενο πλαίσιο.
4ον. Συνεχίζει να επεξεργάζεται ένα νέο θεσμικό πλαίσιο ρύθμισης χρεών, το οποίο θα αντικαταστήσει όλα τα επιμέρους εργαλεία ρύθμισης οφειλών που υπάρχουν σήμερα. Πλαίσιο που θα περιλαμβάνει τη δυνατότητα συνολικής ρύθμισης και αναδιάρθρωσης όλων των χρεών, τη δυνατότητα παροχής δεύτερης ευκαιρίας για υπερχρεωμένους δανειολήπτες οι οποίοι αδυνατούν να εξυπηρετήσουν τις οφειλές τους, τη δυνατότητα πτώχευσης και παροχής δεύτερης ευκαιρίας και στα φυσικά πρόσωπα, πέραν των νομικών, πρόνοιες για δανειολήπτες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες και εντοπισμό των στρατηγικών κακοπληρωτών.
5ον. Διατήρησε, καθ’ όλη τη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης, σε πλήρη λειτουργία την Ηλεκτρονική Πλατφόρμα της προστασίας της κύριας κατοικίας και παρουσιάζει, στη 2η Έκθεση Προόδου, τα συγκεντρωτικά στοιχεία για την πορεία εξέλιξης των αιτήσεων το τελευταίο δίμηνο. Ενώ, μέσω της Ειδικής Γραμματείας Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους συνέχισε να εξυπηρετεί τους αιτούντες δανειολήπτες, είτε μέσω της ηλεκτρονικής γραμμής υποστήριξης (helpdesk) είτε μέσω τηλεφωνικής επικοινωνίας με τα 49 Κέντρα και Γραφεία Ενημέρωσης και Υποστήριξης Δανειοληπτών (τέσσερα λειτούργησαν εν μέσω της υγειονομικής κρίσης).
Συγκεκριμένα, από τον Ιούλιο του 2019 μέχρι τα μέσα Μαΐου, υποβλήθηκαν στην πλατφόρμα πάνω από 4.000 αιτήσεις, αυξημένες κατά 40% το τελευταίο δίμηνο. Αριθμός που θα ήταν μικρότερος αν η σημερινή Κυβέρνηση δεν είχε προχωρήσει σε πολλές και σημαντικές, νομοθετικές και λειτουργικές, βελτιώσεις, καθώς και στην άμεση ενεργοποίηση της κρατικής επιδότησης.
Μέσω της πλατφόρμας, από τις 13 Μαρτίου, όταν και ξεκίνησαν τα περιοριστικά μέτρα λόγω του κορονοϊού, έχουν υποβληθεί 653 νέες προτάσεις ρύθμισης από τις τράπεζες και τους διαχειριστές δανείων προς τους δανειολήπτες. Έτσι, ο συνολικός αριθμός ανέρχεται πλέον στις 1.897.
Να σημειωθεί ότι σε όλες αυτές τις προτάσεις περιλαμβάνεται κρατική επιδότηση, η οποία φτάνει έως 50% στη δόση του δανείου, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα διαγραφής οφειλών. Μέχρι σήμερα, έχει εγκριθεί κρατική επιδότηση, μέχρι τη συνολική εξόφληση των δόσεων αποπληρωμής των δανείων που ρυθμίστηκαν, ύψους 20,4 εκατ. ευρώ, ενώ έχει πραγματοποιηθεί διαγραφή οφειλών σε δάνεια ύψους 9,8 εκατ. ευρώ.
Ήδη, μέχρι τα μέσα Μαΐου, 1.148 δανειολήπτες – ήτοι 535 περισσότεροι το τελευταίο δίμηνο και 1.024 από το τέλος του προηγούμενου έτους – έχουν ανταποκριθεί θετικά στις προτάσεις που τους έχουν γίνει και έχουν διασώσει την κύρια κατοικία τους, ενώ οι υπόλοιποι 749 έχουν προθεσμία ενός μηνός, για να αποδεχθούν την πρόταση της τράπεζας.
Επιπλέον, μέχρι το τέλος Μαρτίου, όταν και άρχισε να εφαρμόζεται η δυνατότητα αναστολής χρεολυσίων και δόσεων, ρυθμίστηκαν από τράπεζες και διαχειριστές δανείων, με τη χρήση όλων των διαθέσιμων εργαλείων, περίπου 200.000 δάνεια.
Το Υπουργείο Οικονομικών συνεχίζει απρόσκοπτα και αδιάλειπτα την προσπάθεια αντιμετώπισης του κρίσιμου και ευαίσθητου ζητήματος του ιδιωτικού χρέους, με στόχο την προστασία των ευάλωτων νοικοκυριών και τη διατήρηση της αναγκαίας κουλτούρας πληρωμών.
Η επέτειος της Γενοκτονίας των Ελλήνων του Πόντου, αποτελεί τον ελάχιστο φόρο τιμής προς εκείνους που διώχθηκαν και θυσιάστηκαν για τον Ελληνισμό και την Ορθοδοξία.
Ο Ποντιακός Ελληνισμός, παρά τις κακουχίες και τις αντιξοότητες, κατάφερε με αξιοπρέπεια να καταστεί ένα ιδιαίτερα δυναμικό κομμάτι της κοινωνικής και οικονομικής ζωής της σύχρονης Ελλάδας.
Ας είναι η σημερινή μέρα το εφαλτήριο για την υπόμνηση της αναγκαιότητας ειρηνικής συνύπαρξης, αλληλοσεβασμού και καλής γειτονίας των λαών.
Την τρίτη φάση αντιμετώπισης της υγειονομικής κρίσης, από το τέλος Ιουνίου έως τον Σεπτέμβριο με την επανεκκίνηση της οικονομίας, περιέγραψε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας.
Σε αυτήν περιλαμβάνονται η ενίσχυση της απασχόλησης (μέσω και του προγράμματος SURE), η δεύτερη φάση της «επιστρεπτέας προκαταβολής» (ίσως και με μεγαλύτερο ποσό, είπε), καθώς και οι πρωτοβουλίες περιορισμένου χρονικού διαστήματος για κλάδους που πλήττονται ιδιαίτερα ή θα πληγούν μέσα στο καλοκαίρι.
Μιλώντας στο OPEN και απαντώντας σε παρέμβαση ξενοδόχου από την Τήλο, ο υπουργός είπε ότι οι περιπτώσεις των νησιών με λιγότερους από 1.000 κατοίκους αποτελούν ειδική περίπτωση που θα αξιολογηθεί την κατάλληλη χρονική στιγμή. Προσέθεσε, ωστόσο, πως ο εποχικός τουρισμός, εάν ανοίξει, θα βοηθηθεί από την Πολιτεία με την «επιστρεπτέα προκαταβολή», ενώ θα υπάρξουν οι αναστολές πληρωμών φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων, οι πρωτοβουλίες γενικά για τον τουρισμό, καθώς και συγκεκριμένες προβλέψεις ειδικά για τους εργαζόμενους του εποχικού τουρισμού.
Στο επίκεντρο τα συμβόλαια ενοικίων
Σχετικά με τις μειώσεις των ενοικίων από τις πληττόμενες επιχειρήσεις, ο κ. Σταϊκούρας ανέφερε ότι το μέτρο πιθανόν να ισχύσει και για αυτές που θα ανοίξουν στο τέλος του τρέχοντος μηνός ή τον Ιούνιο. Αλλά, επισήμανε ότι το μέτρο δεν θα ισχύσει για μεγάλο χρονικό διάστημα, διότι το κράτος δεν μπορεί να παρεμβαίνει μεταξύ δύο ιδιωτών. Πρέπει να ισορροπήσει η οικονομία, πρόσθεσε, και σε αυτό το πλαίσιο οι ιδιώτες (σ.σ. ιδιοκτήτες και ενοικιαστές) πρέπει να έρθουν σε συνεννόηση για τα συμβόλαια. Ενώ, για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων που εισπράττουν, με κυβερνητική απόφαση, μειωμένα ενοίκια, δήλωσε πως η Πολιτεία θα αναλάβει μέρος του βάρους και το μέτρο θα ισχύσει έως το τέλος του έτους.
Κληθείς να σχολιάσει «δημοσκόπηση» της εκπομπής που καταδείκνυε απαισιοδοξία της πλειονότητας των πολιτών για την οικονομία, ο υπουργός είπε πως «υπάρχει προβληματισμός για το άγνωστο και στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Αντιλαμβάνομαι την αγωνία των πολιτών και προσπαθούμε να ανταποκριθούμε το καλύτερο δυνατόν». Πρόσθεσε ότι «δυστυχώς η ανεργία θα αυξηθεί, η οικονομία θα βρεθεί σε βαθιά ύφεση, το χρέος θα αυξηθεί, το μέσο διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών θα συρρικνωθεί». Όμως, είπε ότι τα πράγματα είναι καλύτερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και η ύφεση θα είναι μεν βαθιά, αλλά παροδική.
Δείτε το video από τη συνέντευξη που παραχώρησε ο Υπουργός Οικονομικών, Βουλευτής Φθιώτιδας, Χρήστος Σταϊκούρας στο μεσημβρινό δελτίο ειδήσεων του τηλεοπτικού σταθμού Star Κεντρικής Ελλάδας, με τη δημοσιογράφου Θώμη Παληού:
Στο cstaikouras.gr χρησιμοποιούμε cookies για να διασφαλίσουμε την καλύτερη εμπειρία πλοήγησης.
