Οικονομία

Δηλώσεις για τον αιφνιδιαστικό προδανεισμό της κυβέρνησης

Οι πρόσφατες εξαγγελίες του Πρωθυπουργού κ. Παπανδρέου αποτελούν ανακεφαλαίωση των προγραμματικών δηλώσεων της Κυβέρνησης και επανάληψη πολλών προεκλογικών εξαγγελιών του ΠΑΣΟΚ. Είναι κατώτερες των προσδοκιών και των περιστάσεων όπως αυτές έχουν διαμορφωθεί στις αγορές. Αγορές οι οποίες δεν ικανοποιούνται από την αναποφασιστικότητα και την αναβλητικότητα της Κυβέρνησης.

Η αγορά ομολόγων αντέδρασε, τουλάχιστον, επιφυλακτικά με αποτέλεσμα τη σημαντική διεύρυνση της διαφοράς επιτοκίων των ελληνικών τίτλων με τους αντίστοιχους γερμανικούς. Κι όμως χθες, το Ελληνικό Δημόσιο προχώρησε, αιφνιδιαστικά, στην έκδοση πενταετούς ομολόγου αντλώντας 2 δις ευρώ μέσω ιδιωτικής τοποθέτησης. Και γεννώνται τα εξής ερωτήματα:

1) Γιατί η Κυβέρνηση προχώρησε χθες σ’ αυτόν τον προδανεισμό καταβάλλοντας υψηλότερο τίμημα;

2) Τι ποσό επιθυμούσε η Κυβέρνηση να αντλήσει;

3) Γιατί η έκδοση έγινε με κυμαινόμενο επιτόκιο (Euribor +250 μονάδες βάσης) όταν, όπως φαίνεται, τα επιτόκια θα αυξηθούν το 2010;

Δηλώσεις για την Ομιλία του Πρωθυπουργού προς τους Κοινωνικούς Φορείς

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας της Ν.Δ. και Αναπληρωτής Υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης της Οικονομίας κ. Χρήστος Σταϊκούρας σε συνεντεύξεις του την Τρίτη 15 Δεκεμβρίου 2009 αναφέρθηκε στην ομιλία του Πρωθυπουργού στους Κοινωνικούς Φορείς στο Ζάππειο.

Ειδικότερα, στη συνέντευξή του στο ραδιοφωνικό σταθμό Flash και στους δημοσιογράφους κ.κ. Κύρτσο και Σταματόπουλο αναφέρθηκε στο περιεχόμενο της ομιλίας του Πρωθυπουργού, τονίζοντας, μεταξύ άλλων, πως:

«Ήταν μια ανακεφαλαίωση των προγραμματικών δηλώσεων που έκανε πρόσφατα η Κυβέρνηση, μια επανάληψη πολλών προεκλογικών εξαγγελιών του ΠΑΣΟΚ.»

Στη συνέντευξή του στο ραδιοφωνικό σταθμό Radio Θέμα και στη δημοσιογράφο κα Μπιζόγλη δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Η ομιλία του κ. Παπανδρέου ήταν κατώτερη των προσδοκιών της κοινωνίας και των περιστάσεων, με τρανή απόδειξη τη συμπεριφορά των αγορών σήμερα.

Θα ασκήσουμε συνετή, δυναμική και συνεπή αντιπολίτευση. Θα υποστηρίξουμε μέτρα για τη μείωση των δαπανών και για το χτύπημα της φοροδιαφυγής, αλλά όχι της φοροεπιδρομής σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Θα συνεχίσουμε να ξεδιπλώνουμε θετικό πολιτικό λόγο και να καταθέτουμε προτάσεις.»

Κατά τη διάρκεια της συνέντευξής του στο ραδιοφωνικό σταθμό ΑΘΗΝΑ9.84 και στους δημοσιογράφους κ.κ. Κοττάκη και Πάϊκο, ο κ. Σταϊκούρας υπογράμμισε, μεταξύ, άλλων πως:

«Οι αγορές αυτό που προσδοκούν, οι Ευρωπαϊκές αρχές αυτό που επιθυμούν, η Ελληνική οικονομία αυτό που έχει ανάγκη είναι άμεσα και μόνιμα μέτρα, και όχι μελλοντικά μέτρα.»

Ο κ. Σταϊκούρας, στη συνέντευξή του στο ραδιοφωνικό σταθμό «Στο Κόκκινο» και στο δημοσιογράφο κ. Αγρολάμπρο, δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Επιβεβαιώθηκε η απουσία ενός ολοκληρωμένου και ρεαλιστικού σχεδίου για την έξοδο από την κρίση. Η κυβέρνησε φάνηκε πως δεν έχει ανακλαστικά και την ετοιμότητα να πάρει τα κατάλληλα μέτρα. Αντί για τη λήψη μέτρων η Κυβέρνηση εξαγγέλλει διάλογο.»

Δηλώσεις στην εκπομπή της ΝΕΤ «Επισημάνσεις»

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας της Ν.Δ. και Αναπληρωτής Υπεύθυνος του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης της Οικονομίας, κ. Χρήστος Σταϊκούρας σε συνέντευξή του την Δευτέρα 14 Δεκεμβρίου 2009 στο ραδιοφωνικό σταθμό της ΝΕΤ 105,8 στην εκπομπή Επισημάνσεις και τη δημοσιογράφο Πηνελόπη Γαβρά, δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Εκεί που θεωρούμε ότι η Κυβέρνηση πράττει και έχει ένα ολοκληρωμένο και ρεαλιστικό σχέδιο για την έξοδο της χώρας από την οικονομική κρίση, εμείς θα συναινέσουμε, αντίθετα με ότι έκανε ως Αξιωματική Αντιπολίτευση το ΠΑ.ΣΟ.Κ, στο πρόσφατο παρελθόν.

Οι τρείς άξονες στους οποίους οφείλει να κινηθεί η νέα Κυβέρνηση είναι:

α) να δωθεί έμφαση στη μείωση των δαπανών, εκεί που είναι σπατάλες, όχι όμως στις δαπάνες που έχουν θετικό πολλαπλασιαστή,

β) να ληφθούν μόνιμα μέτρα και όχι μέτρα που θα διαρκέσουν για μια χρήση,

γ) να δωθεί έμφαση στις νέες πηγές ανάπτυξης, δηλαδή επένδυση στη γνώση, καινοτομία, έρευνα και την επιχειρηματικότητα.

Σε τέτοια μέτρα, τα οποία θεωρούμε ότι βοηθούν για την ανάταξη της Ελληνικής οικονομίας, εμείς θα είμαστε πλάι στην Κυβέρνηση.

Όμως, από την άλλη θα κάνουμε και μια σκληρή αντιπολίτευση όταν βλέπουμε ότι ο πολιτικός λόγος της Κυβέρνησης είναι εγκλωβισμένος σε αντιφάσεις, και σε δήθεν καινοτόμες συμμετοχικές διαδικασίες. Όταν απουσιάζει η τόλμη και η αποφασιστικότητα.»

Δελτίο Τύπου από το Συνέδριο του ΕΛΚ στη Βόννη

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας της Ν.Δ. κ. Χρήστος Σταϊκούρας, στις 9 και 10 Δεκεμβρίου 2009, συμμετείχε, ως μέλος της αντιπροσωπείας στελεχών της Ν.Δ. που συνόδευσε τον Πρόεδρο κ. Αντώνη Σαμαρά, στο εκλογικό Συνέδριο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στη Βόννη της Γερμανίας που φιλοξενείται από το Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα της Καγκελαρίου κας Angela Merkel. Κεντρικό θέμα διαβούλευσης του διήμερου Συνεδρίου ήταν η Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς. Κατά τη διάρκεια του Συνεδρίου, ψηφίστηκε το κείμενο “Η Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον”, στη διαπραγμάτευση του οποίου συμμετείχε ο κ. Σταϊκούρας τους προηγούμενους μήνες, ως εκπρόσωπος της Ν.Δ. στην Ομάδα Εργασίας Οικονομικής και Κοινωνικής Πολιτικής του Ε.Λ.Κ. Το εν λόγω κείμενο θέτει το πλαίσιο ιδεών και αρχών της Κοινωνικής Οικονομίας της Αγοράς (αυτό που αλλιώς αποκαλείται κοινωνικός φιλελευθερισμός), όπως αυτή αναδείχθηκε και εδραιώθηκε μεταπολεμικά στην Ευρώπη, και αποτελεί, πλέον, το κυρίαρχο ιδεολογικό ρεύμα στην Ε.Ε.

Ο κ. Χρήστος Σταϊκούρας σε δηλώσεις του από τη Βόννη, την Πέμπτη 10 Δεκεμβρίου, στο ραδιοφωνικό σταθμό «Στο Κόκκινο» και στο δημοσιογράφο κ. Αγρολάμπρο δήλωσε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Χθες και σήμερα συζητάμε για την Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον. Η Κοινωνική Οικονομία της Αγοράς αναφέρεται ουσιαστικά στους μηχανισμούς της αγοράς που εξασφαλίζουν τη μέγιστη οικονομική αποτελεσματικότητα, αλλά και την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή των εισοδημάτων και του παραγόμενου πλούτου. Άρα η κοινωνική διάσταση σε όποια οικονομική πολιτική ακολουθηθεί είναι πλέον μονόδρομος. Ειδικά σε περιόδους οικονομικής κρίσης.»

Επίσης, ο κ. Σταϊκούρας αναφέρθηκε στην κατάσταση της Ελληνικής οικονομίας και στις πολιτικές και πρακτικές της Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, υπογραμμίζοντας, μεταξύ άλλων, πως:

«Πράγματι η κατάσταση της οικονομίας δεν ήταν καλή, κυρίως, λόγω της οικονομικής κρίσης. Πριν από τις εκλογές παρουσιάσαμε ένα πακέτο μέτρων, το οποίο αν το υλοποιούσαμε μαζί με αυτό που πήραμε τον Ιούλιο, και θα ίσχυε μέσα στο 2009, θα οδηγούσε στην ανάταξη της οικονομίας το 2011. Άρα υπήρχε σχέδιο. Το ΠΑΣΟΚ ήξερε την κατάσταση και παραταύτα κάνει κάποιες λογιστικές ακροβασίες που οδηγούν το έλλειμμα στο 12,7%. Αυτό έχει άμεσες επιπτώσεις στις αγορές.

Απαιτείται άμεσα η λήψη των αναγκαίων μόνιμων μέτρων. Πρέπει να κινηθούμε σε τρεις κατευθύνσεις: α) στον περιορισμό των δαπανών, εκείνων που αφορούν πραγματικές σπατάλες, β) στη λήψη μόνιμων μέτρων για να αντιμετωπίσουμε τα μεγάλα διαρθρωτικά προβλήματα της ελληνικής οικονομίας, γ) στην προώθηση νέων πηγών ανάπτυξης. Αυτά είναι μέτρα που θα αποδώσουν το 2010, και κάποια θα αποδώσουν μακροπρόθεσμα και θα περάσουν το μήνυμα στην Ε.Ε. και στις αγορές ότι υπάρχει ένα ολοκληρωμένο σχέδιο.

Σήμερα που μιλάμε η Κυβέρνηση δεν έχει ολοκληρωμένο σχέδιο, κάτι που επηρεάζει αρνητικά τις αγορές, καθώς η πρόσφατη υποβάθμιση δεν έγινε τόσο γιατί το έλλειμμα είναι στο 12,7%. Έγινε γιατί τα μέτρα δεν πείθουν τις αγορές ότι υπάρχει σχέδιο.»

Δελτίο Τύπου από την εισήγηση στην Επιτροπή για τον «Κρατικό Προϋπολογισμό 2010»

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας της Ν.Δ. και Ειδικός Εισηγητής επί του Προϋπολογισμού του 2010, κ. Χρήστος Σταϊκούρας στην Εισήγησή του στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής για τον «Προϋπολογισμό 2010», μεταξύ άλλων, ανέφερε τα εξής:

«Η επιδείνωση των δημόσιων οικονομικών της χώρας μας, δε σημαίνει ότι η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., εγκλωβισμένη στις ανέφικτες προεκλογικές της υποσχέσεις και στην απουσία ολοκληρωμένου και ρεαλιστικού σχεδίου ανάταξης της οικονομίας, θα πρέπει να καταφεύγει σε λογιστικές πρακτικές που είναι επιζήμιες για το επίπεδο της εθνικής ευημερίας, αφού επηρεάζεται η πιστοληπτική ικανότητα της χώρας και το κόστος δανεισμού της. Πρακτικές, που αποτυπώνονται στον Προϋπολογισμό του 2010, με πρωταρχικό και άμεσο δημοσιονομικό στόχο την αύξηση του ελλείμματος το 2009 και τη μείωσή του κατά 3,6 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ το 2010.

Ως Ν.Δ. θεωρούμε, και το έχουμε διατυπώσει με σαφήνεια και υπευθυνότητα αναλαμβάνοντας και το σχετικό πολιτικό κόστος, ότι η αντιμετώπιση αυτών των προβλημάτων καθίσταται επιτακτική, άμεση και πιεστική. Για να επιτευχθεί ο στόχος της δημοσιονομικής σταθεροποίησης και εξυγίανσης θα πρέπει:

1ον. Η μείωση του διαρθρωτικού ελλείμματος να επικεντρωθεί κυρίως, αντίθετα απ’ ότι υιοθετείται με τον Προϋπολογισμό του 2010, κυρίως στην περιστολή των κρατικών δαπανών και στην αύξηση της αποτελεσματικότητας των δημόσιων πόρων με ορθολογική κατανομή των δαπανών τους.

2ον. Η δημοσιονομική προσαρμογή, σύμφωνα και με τις κατευθυντήριες γραμμές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πρέπει να επιτευχθεί με μόνιμα μέτρα, διαρθρωτικού χαρακτήρα. Μέτρα που φαίνεται να καλύπτουν ένα μικρό ποσοστό της προσδοκώμενης δημοσιονομικής προσαρμογής στον Προϋπολογισμό του 2010.

3ον. Η βελτίωση των ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης πρέπει να εδράζεται στην υιοθέτηση και υλοποίηση δύσκολων, αλλά αναγκαίων, διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων.

Η ανάταξη της Ελληνικής οικονομίας απαιτεί ολοκληρωμένο σχέδιο και πολιτική βούληση. Απαιτείται συστηματική και συνεχής δημοσιονομική και μεταρρυθμιστική προσπάθεια. Δυστυχώς όμως, συνολικά, ο πολιτικός λόγος της Κυβέρνησης είναι εγκλωβισμένος σε αντιφάσεις. Χαρακτηρίζεται από αναξιοπιστία, ασάφειες, ατολμία και υπαναχωρήσεις. Εξαντλείται σε θεωρούμενες καινοτόμες συμμετοχικές διαδικασίες. Απουσιάζει από αυτόν η τόλμη και η αποφασιστικότητα, παρά, πιθανόν, τις καλές προθέσεις. Αντί για τη λήψη μέτρων, η Κυβέρνηση εξαγγέλλει διάλογο. Αντί για μεταρρυθμίσεις, η Κυβέρνηση είναι χαμένη στο Διαδίκτυο προκειμένου να στελεχώσει τον κρατικό μηχανισμό.

Σ’ αυτή τη λογική ο Κρατικός Προϋπολογισμός του 2010 είναι κατώτερος των περιστάσεων. Είναι ένας προϋπολογισμός ανέξοδων ισορροπιών. Χωρίς μόνιμα και διατηρήσιμα μέτρα για τη δημοσιονομική προσαρμογή. Χωρίς σοβαρό μεταρρυθμιστικό σχέδιο. Χωρίς πολιτική βούληση. Χωρίς όραμα.»

Δελτίο Τύπου από την εισήγηση στην Ολομέλεια της Βουλής επί του Σχεδίου Νόμου «Οικονομική ενίσχυση κοινωνικής αλληλεγγύης, εισφορά κοινωνικής ευθύνης των μεγάλων επιχειρήσεων και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας και άλλες διατάξεις»

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας της Ν.Δ. κ. Χρήστος Σταϊκούρας, στην εισήγησή του, την Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2009, στην Ολομέλεια της Βουλής επί του Σχεδίου Νόμου «Οικονομική ενίσχυση κοινωνικής αλληλεγγύης, εισφορά κοινωνικής ευθύνης των μεγάλων επιχειρήσεων και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας και άλλες διατάξεις των Υπουργείων Οικονομικών, Εργασίας και Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Το Υπό Συζήτηση Σχέδιο Νόμου, καταδεικνύει ότι απέχει από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της Κυβέρνησης. Οι ευχάριστες προεκλογικές εξαγγελίες γρήγορα διαψεύστηκαν, εύκολα αποδομήθηκαν. Ειδικότερα, η χορήγηση της έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης κοινωνικής αλληλεγγύης, ορθή νομοθετική πρωτοβουλία υπό την παρούσα δυσμενή οικονομική και κοινωνική συγκυρία, ανέρχεται στα 1,07 δις. ευρώ και όχι στα 1,6 δις. ευρώ, ή 2,5 δις. ευρώ αν συμπεριλάβουμε και τα επιδόματα κοινωνικής αλληλεγγύης και θέρμανσης που καταργούνται, που είχε υποσχεθεί προεκλογικά το ΠΑ.ΣΟ.Κ. Παράλληλα, καταργούνται νομοθετικές πρωτοβουλίες της προηγούμενης Κυβέρνησης όπως το επίδομα θέρμανσης, παγώνουν τα κλιμάκια του Ε.Κ.Α.Σ. ενώ εμφανίζονται με τη μορφή ενός κοινωνικού επιδόματος αλληλεγγύης.

Επιπλέον, το ύψος της οικονομικής ενίσχυσης ανά δικαιούχο υπολείπεται του αντίστοιχου που είχε προτείνει ως Αξιωματική Αντιπολίτευση το ΠΑ.ΣΟ.Κ. με αποτέλεσμα τα 300 και 400 ευρώ του επιδόματος, να υπολείπονται των 500 ευρώ που είχε δεσμευθεί πριν από μερικούς μήνες. Τέλος, η πρωτοβουλία της Κυβέρνησης για την επιβολή έκτακτης εισφοράς σε επιχειρήσεις διαψεύδει τις προεκλογικές δεσμεύσεις της αλλά και τις προγραμματικές δηλώσεις του κ. Υπουργού Οικονομικών για λύσεις που δεν θα εξαντλούνται σε έκτακτες εισφορές.

Ταυτόχρονα, η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία, περιλαμβάνει και διατάξεις που δημιουργούν έντονες ανησυχίες για τις επιπτώσεις τους στην οικονομική δραστηριότητα, καθώς η επιβολή της έκτακτης εισφοράς στα κέρδη επιχειρήσεων, μέτρο που υπό τις παρούσες συνθήκες δεν έχει υιοθετηθεί από καμία χώρα της ευρωζώνης, ενέχει τον κίνδυνο μετακύλισης του κόστους στους πολίτες, ενώ η επιβολή της έκτακτης εισφοράς στην ακίνητη περιουσία φυσικών προσώπων, μετά τις παλινωδίες ως προς το ύψος της αξίας, αναμένεται να επιβαρύνει σημαντικά την αγορά κατοικίας και την οικοδομική δραστηριότητα».

Δελτίο Τύπου από την Εισήγησή του στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής επί του Σχεδίου Νόμου “Οικονομική ενίσχυση κοινωνικής αλληλεγγύης, εισφορά κοινωνικής ευθύνης των μεγάλων επιχειρήσεων και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας και λοιπές διατάξεις”

Ο Βουλευτής Φθιώτιδας της ΝΔ κ. Χρήστος Σταϊκούρας, στην εισήγησή του την Τετάρτη 25 Νοεμβρίου 2009 στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής επί του σχεδίου νόμου «Οικονομική ενίσχυση κοινωνικής αλληλεγγύης, εισφορά κοινωνικής ευθύνης των μεγάλων επιχειρήσεων και της μεγάλης ακίνητης περιουσίας και άλλες διατάξεις των Υπουργείων Οικονομικών, Εργασίας και Ασφάλισης και Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης» ανέφερε, μεταξύ άλλων, τα εξής:

«Χαιρετίζουμε την εκκίνηση του νομοθετικού έργου της Κυβέρνησης μετά από 50 ημέρες θητείας. Χαιρετίζουμε τη νομοθετική πρωτοβουλία για την ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων στρωμάτων.

Πρέπει όμως να επισημάνουμε ότι το Νομοσχέδιο άρει κάποιες από τις προεκλογικές δεσμεύσεις της Κυβέρνησης. Εμπεριέχει διατάξεις που είχαν αποκλεισθεί από τον προγραμματικό λόγο της Κυβέρνησης. Η παρούσα νομοθετική πρωτοβουλία δεν είναι δημοσιονομικά ουδέτερη. Είναι ποσοτικά ουδέτερη. Το αποτέλεσμα δεν είναι αριθμητικά ισοδύναμο. Είναι αριθμητικά ίσο. Η δαπάνη ύψους 1.068 εκ. ευρώ για την οικονομική ενίσχυση κοινωνικής αλληλεγγύης είναι ίση με την αύξηση εσόδων ύψους 1.085 εκ. ευρώ από την επιβολή έκτακτης εισφοράς στις επιχειρήσεις και στην ακίνητη περιουσία των φυσικών προσώπων. Όμως, η δαπάνη επιμερίζεται ισόποσα, στα έτη 2009 και 2010, ενώ τα έσοδα καταγράφονται, στο σύνολό τους, το 2010. Έτσι, σαφέστατα, επιβαρύνεται το δημόσιο έλλειμμα του 2009.

Δυστυχώς, συνολικά, ο πολιτικός λόγος της Κυβέρνησης είναι εγκλωβισμένος σε αντιφάσεις. Χαρακτηρίζεται από αναξιοπιστία, ασάφειες και ατολμία. Εξαντλείται σε θεωρούμενες καινοτόμες συμμετοχικές διαδικασίες. Το αποτέλεσμα αυτής της πολιτικής στον οικονομικό τομέα είναι επιζήμιο για τη χώρα, την πιστοληπτική της ικανότητα και το κόστος δανεισμού. Απαιτείται, συνεπώς, άμεσα η εφαρμογή ενός συγκροτημένου, μεσοπρόθεσμου σχεδίου, που θα περιλαμβάνει τολμηρές, αλλά αναγκαίες, μεταρρυθμίσεις. Και όπως ανέφερε χθες ο κ. Διοικητής της Τραπέζης της Ελλάδος στην Επιτροπή μας, αυτή τη στιγμή, δεν γνωρίζουμε μεσοπρόθεσμους στόχους.»

Απογευματινή: Το παγκόσμιο οικονομικό πρόβλημα απαιτεί παγκόσμια λύση

Η παρατεταμένη και διαρκώς μεταλλασσόμενη τρέχουσα οικονομική κρίση έχει οδηγήσει πολλούς επιστήμονες και μη στον παραλληλισμό της έντασης και έκτασής της με την Μεγάλη Ύφεση του 1929. Με εφαλτήριο αυτή τη συσχέτιση, πολλοί προσδοκούσαν η πρόσφατη συνάντηση των 20 πιο ανεπτυγμένων χωρών (Σύνοδος των G20) να αποτελέσει ένα νέο Bretton Woods, μία Συνθήκη που να θέτει τις βάσεις μιας νέας παγκόσμιας αρχιτεκτονικής για την έξοδο από την κρίση.
 
Τα αποτελέσματα της συνάντησης δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες τους. Ωστόσο, δεν θα πρέπει να αγνοηθεί η ιδιαίτερη σημασία τους, καθώς το τελικό κείμενο της Συνόδου κατέδειξε τη βούληση των ηγετών να επιτύχουν μεγαλύτερη συνεργασία και καλύτερο συντονισμό των εθνικών δράσεων για την αντιμετώπιση της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, πέρα από προσεγγίσεις προστατευτισμού και απομονωτικού μονομερισμού. Αποδεχόμενοι την κρισιμότητα των περιστάσεων, οι ηγέτες των χωρών κατέληξαν σε έναν συμβιβασμό αναφορικά με τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την ανάκαμψη της παγκόσμιας οικονομίας, την αναδιάρθρωση του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, την ενίσχυση του παγκόσμιου εμπορίου και τη θεμελίωση των όρων για τη βιώσιμη οικονομική ανάπτυξη.
 
Οι βασικοί άξονες της απόφασης της Συνόδου, που αναπτύσσονται σε σχετικό κείμενο 29 σημείων, είναι:
  • Η ενίσχυση του ρυθμιστικού και εποπτικού πλαισίου που διέπει τη λειτουργία των διεθνών χρηματοπιστωτικών αγορών, η οριοθέτηση αρχών, κανόνων και περιορισμών στη λειτουργία των κερδοσκοπικών και επενδυτικών κεφαλαίων και των εταιρειών αξιολόγησης πιστοληπτικής αξιολόγησης, η αντιμετώπιση των προβλημάτων στη λειτουργία των «φορολογικών παραδείσων» και ο περιορισμός των στρεβλώσεων στις απολαβές των στελεχών που δραστηριοποιούνται στον χρηματοπιστωτικό τομέα. Η προώθηση των σχετικών πρωτοβουλιών σε εθνικό επίπεδο θα πραγματοποιηθεί σε ένα πλαίσιο διεθνούς συνεργασίας και συντονισμού για την παρακολούθηση του χρηματοπιστωτικού συστήματος και των κινδύνων που το διέπουν και θα ενισχυθεί με τη θεσμοθέτηση ενός διεθνούς Συμβουλίου για τη Χρηματοπιστωτική Σταθερότητα (Financial Stability Board).
  • Η αναβάθμιση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου με την παροχή πολλαπλάσιων κεφαλαιακών πόρων, τη διαφανέστερη λειτουργία του και την αναδιάρθρωση της σύνθεσής του, ενδυναμώνοντας την παρεμβατική δυνατότητά του ως δανειστής ύστατης καταφυγής (lender of last resort).
  • Η κεφαλαιακή στήριξη των φτωχότερων κρατών, τα οποία και πλήγονται περισσότερο από την τρέχουσα κρίση.
  • Η τόνωση της διεθνούς εμπορικής δραστηριότητας μέσω της διάθεσης σημαντικών πόρων στους διεθνείς οργανισμούς για τη στήριξης των συναλλαγών.
  • Η στήριξη της οικονομίας μέσα από δημοσιονομικές παρεμβάσεις και εθνικά αναπτυξιακά και σταθεροποιητικά προγράμματα (ύψους 5 δις δολαρίων ως το 2010).
Η Σύνοδος του Λονδίνου δεν σήμανε το τέλος της παγκόσμιας πιστωτικής κρίσης ή της οικονομικής ύφεσης που προκάλεσε. Κατέληξε όμως σε συγκεκριμένα μέτρα. Έδειξε ότι τα παγκόσμια προβλήματα απαιτούν παγκόσμιες λύσεις. Έθεσε, με τρόπο ρεαλιστικό, σε κλίμα σύμπνοιας και συνεργασίας, μακριά από ανέξοδες και αδιέξοδες αντιπαραθέσεις:
  • τους άξονες στους οποίους θα εδράζονται οι πρωτοβουλίες ανάκαμψης της παγκόσμιας οικονομίας,
  • τις κατευθυντήριες γραμμές για την ενίσχυση της σταθερότητας και ευρωστίας του διεθνούς χρηματοπιστωτικού συστήματος, και
  • τις αρχές για την αποφυγή του εμπορικού, νομισματικού και χρηματοπιστωτικού προστατευτισμού.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα καθοριστεί από τη συνέχιση και ενδυνάμωση των συντονισμένων πρωτοβουλιών που θα αναληφθούν σε διεθνές επίπεδο και θα κριθεί από τις εθνικές δράσεις και πολιτικές στο πλαίσιο των αρχών και κανόνων που έθεσε η Σύνοδος. Η Ελληνική κυβέρνηση έγκαιρα και αποφασιστικά, σε συντονισμό και πλήρη ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ανέπτυξε στοχευμένες δράσεις και προχώρησε στην κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Αντιμετώπισης της Κρίσης με βασικούς άξονες δράσης τη διατήρηση των θετικών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και τη θωράκιση της απασχόλησης, τη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής, και την ενίσχυση των περισσότερο ευάλωτων στην κρίση κοινωνικών ομάδων. Πρόκειται για ένα συγκροτημένο, συνεκτικό και ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο, με στέρεους και σταθερούς άξονες δράσης, αλλά και με συνεχείς διορθώσεις, συμπληρώσεις και προσαρμογές επί αυτού ώστε να ανταποκρίνεται, με επάρκεια, στα νέα δεδομένα.
 
Σε κάθε περίπτωση απαιτείται αποφασιστικότητα, τόλμη και διορατικότητα στη λήψη των αποφάσεων, ακολουθώντας τις αρχές της διεθνούς κοινότητας και αξιοποιώντας τα πρώτα αισιόδοξα μηνύματα που εκπορεύονται από τη προσπάθεια σταθεροποίησης της παγκόσμιας οικονομίας.

Δημόσιος Τομέας: Η κρίση, το κράτος και η κοινωνική διάσταση των επιχειρήσεων

Η αντιμετώπιση της τρέχουσας χρηματοπιστωτικής κρίσης, αλλά και των επιπτώσεων αυτής στην πραγματική οικονομία, δημιουργεί ένα πεδίο ανάπτυξης μιας ιδιαίτερα ενδιαφέρουσας συζήτησης αναφορικά με την ανταπόκριση του κράτους και της αγοράς, των βασικών δομικών συστατικών του συστήματος οικονομικής οργάνωσης, στις ανάγκες και απαιτήσεις της κοινωνίας. Της κοινωνίας που αποτελεί τον τελικό αποδέκτη του υψηλού κόστους που συνοδεύει μια συστημική διαταραχή της οικονομίας, καθώς, σύμφωνα με σχετικές μελέτες, οι επιπτώσεις μιας κρίσης μειώνουν κατά 1% το ΑΕΠ κατά το έτος εκδήλωσής της και κατά 3% την επόμενη χρονιά, ενώ οι συνολικές απώλειες της οικονομίας κατά τη διάρκεια μιας τραπεζικής κρίσης κυμαίνονται από 15% έως 20% του ΑΕΠ (Eichengreen et al., 1996; Demirgoc-Kunt et al., 2000; Hoggarth et al., 2001). Στο πλαίσιο του υψηλού τιμήματος που επωμίζεται το κοινωνικό σύνολο εντάσσεται και το δημοσιονομικό κόστος μιας συστημικής τραπεζικής κρίσης, το οποίο, σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (2008), εκτιμάται στο 15% του ΑΕΠ.

Συνεπώς, πρώτιστο μέλημα κυβερνήσεων, εποπτικών και ρυθμιστικών αρχών είναι η διασφάλιση της σταθερότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος και της ευρωστίας της πραγματικής οικονομίας. Το κράτος θα πρέπει να παρεμβαίνει και να μεριμνά για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς και την εξασφάλιση της μέγιστης οικονομικής αποτελεσματικότητας, την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου και τη σταθεροποίηση της οικονομίας.
 
Προς την κατεύθυνση αυτή, και μακριά από προσεγγίσεις άκρατου κρατικού παρεμβατισμού, κινούνται και οι πρωτοβουλίες που έχουν προωθηθεί από την ελληνική κυβέρνηση για τη διατήρηση των θετικών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και τη θωράκιση της απασχόλησης, την ενίσχυση της κεφαλαιακής επάρκειας των τραπεζών, την εγγύηση των καταθέσεων, την προστασία των δανειοληπτών και την ενίσχυση της ρευστότητας στην οικονομία. Σε αυτό το πλαίσιο είναι σημαντικό η ρευστότητα να διοχετευτεί στις επιχειρήσεις.
 
Καθοριστικός όμως είναι και ο κοινωνικός ρόλος των επιχειρήσεων, καθώς αφενός η παρούσα κρίση αποτελεί ιδανική ευκαιρία για την ανάπτυξη της τρίτης διάστασης της οικονομίας, του τομέα της «κοινωνικής οικονομίας», και αφετέρου η άμεση αντιμετώπιση της κρίσης επιβάλλει την ανάδειξη υψηλού βαθμού κοινωνικής ευθύνης των επιχειρήσεων, κυρίως των πιστωτικών ιδρυμάτων.
 
Στον τομέα της κοινωνικής οικονομίας, στον οποίο εδράζουν πολιτικές με στόχο την αειφόρο ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή, δραστηριοποιούνται μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί, κοινωνικές επιχειρήσεις, συνεταιρισμοί, εθελοντικές οργανώσεις και διάφοροι άλλοι τύποι ενώσεων. Η νέα αυτή μορφή κοινωνικά προσανατολισμένης επιχειρηματικότητας στηρίζεται στην αυτοοργάνωση των πολιτών και στην εθελοντική προσφορά υπηρεσιών στη βάση της αλληλεγγύης και της συνεργασίας. Σύμφωνα με διεθνείς μελέτες αλλά και την παγκόσμια πρακτική, ο τομέας της κοινωνικής οικονομίας συμβάλλει στην κάλυψη των «κενών χώρων» που αφήνουν μεγάλα τμήματα της ζήτησης αγαθών και υπηρεσιών, συνήθως κοινωνικού χαρακτήρα, των οποίων η παραγωγή και η διάθεση από τους μηχανισμούς της ελεύθερης αγοράς κρίνεται ασύμφορη, η δε παροχή τους από το κράτος πολλές φορές ανέφικτη.
 
Στην Ελλάδα, η έννοια και οι δραστηριότητες του τομέα της κοινωνικής οικονομίας δεν είναι ιδιαίτερα ανεπτυγμένες, καθώς οι όποιες απόπειρες σύστασης κοινωνικών επιχειρήσεων χαρακτηρίζονται από αποσπασματικότητα, συνήθως έχουν άτυπο ή/και παράτυπο χαρακτήρα, και εκλαμβάνονται από την κοινωνία ως «φιλανθρωπικές δράσεις» και «ευεργεσίες». Τα βασικότερα προβλήματα είναι η έλλειψη θεσμικής, χρηματοδοτικής και διοικητικής υποστήριξης, η ανεπάρκεια εξειδικευμένου και έμπειρου ανθρώπινου δυναμικού, η περιορισμένη και ανεπαρκής γνώση, η απουσία ενημέρωσης και η έλλειψη «τεχνογνωσίας» στην οργάνωση και λειτουργία μιας κοινωνικής επιχείρησης, η απουσία ισχυρής παράδοσης στον τομέα της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, και η ανεπάρκεια της δικτύωσης και της ανάπτυξης συνεργασιών μεταξύ φορέων της κοινωνικής οικονομίας και του ιδιωτικού τομέα.
 
Οι τρέχουσες δυσμενείς οικονομικές συνθήκες αποτελούν ιδιαίτερη ευκαιρία για την ανάπτυξη συνεκτικής προσέγγισης και ολοκληρωμένης παρέμβασης από την Πολιτεία, με τη συμμετοχή της κοινωνίας, ενθαρρύνοντας την καλλιέργεια και την ενίσχυση του τομέα της κοινωνικής οικονομίας και επιχειρηματικότητας στην Ελλάδα ως μέσο για την ενδυνάμωση του παραγωγικού ιστού, την ενίσχυση της απασχόλησης, και την τόνωση της κοινωνικής συνοχής. Για την επίτευξη του στόχου αυτού, πέρα από τις υφιστάμενες δομές εταιρικής κοινωνικής ευθύνης, απαιτείται συνδυασμός πολιτικών και δράσεων, οι οποίες να επιχειρούν τη δημιουργία του κατάλληλου ευνοϊκού πλαισίου ανάπτυξης πρωτοβουλιών κοινωνικής επιχειρηματικότητας. Εκτός όμως από τις πρωτοβουλίες της Πολιτείας, απαιτείται και η αλλαγή της νοοτροπίας του επιχειρηματικού κόσμου, με τη συνειδητοποίηση από μέρους του της ανάγκης ενδυνάμωσης της κοινωνικής επιχειρηματικότητας και της υιοθέτησης και εφαρμογής ενός προτύπου αξιών επιχειρηματικής ηθικής.
 
Πιο εξειδικευμένα, στο πλαίσιο των προσπαθειών για την αντιμετώπιση της τρέχουσας οικονομικής και κοινωνικής συγκυρίας τα πιστωτικά ιδρύματα καλούνται άμεσα και έμμεσα να αναλάβουν την κοινωνική ευθύνη που τους αναλογεί. Άμεσα, ενισχύοντας και στηρίζοντας τα χαμηλά κοινωνικά στρώματα που πλήττονται περισσότερο από την κρίση. Ενδεχομένως, θα μπορούσαν τα τραπεζικά ιδρύματα να συνεισφέρουν μερίδιο των κερδών τους που θα προκύψει από τη χρήση του πακέτου ενίσχυσης της ρευστότητας της οικονομίας στο Εθνικό Ταμείο Κοινωνικής Συνοχής. Τέτοιες συμπεριφορές και δράσεις ενσωματώνουν και ενσαρκώνουν στοιχεία υπεύθυνης επιχειρηματικότητας και καταλήγουν υπέρ των μακροπρόθεσμων επιχειρηματικών τους συμφερόντων. Έμμεσα, διευκολύνοντας την πιστωτική επέκταση σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις μέσω της μείωσης των επιτοκίων χορηγήσεων, ενισχύοντας την αναπτυξιακή και παραγωγική διαδικασία και στηρίζοντας την ανάκαμψη της οικονομίας. Μία μείωση των επιτοκίων που θα είναι σε αντιστοιχία με το επίπεδο του επιτοκίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και τις δημοσιονομικές κεφαλαιακές ενισχύσεις.
 
Η Κυβέρνηση, έγκαιρα και αποφασιστικά, σε συντονισμό και πλήρη ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ανέπτυξε στοχευμένες δράσεις και προχώρησε στην κατάρτιση εθνικού σχεδίου αντιμετώπισης της κρίσης που καλύπτει με υπευθυνότητα, τις προκλήσεις που δημιουργεί η τρέχουσα δυσμενής συγκυρία. Πρόκειται για ένα συγκροτημένο, συνεκτικό και ολοκληρωμένο εθνικό σχέδιο, με στέρεους και σταθερούς άξονες δράσης, αλλά και με συνεχείς διορθώσεις, συμπληρώσεις και προσαρμογές επί αυτού ώστε να ανταποκρίνεται με επάρκεια στα νέα δεδομένα. Αυτοί οι άξονες δράσης είναι η διατήρηση των θετικών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και η θωράκιση της απασχόλησης, η συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής, και η ενίσχυση των περισσότερο ευάλωτων στην κρίση κοινωνικών ομάδων και τομέων. Απομένει και η εκδήλωση υπεύθυνης στάσης από τα πιστωτικά ιδρύματα, η κοινωνική ευθύνη των οποίων έγκειται στην αποτελεσματικότητα της αξιοποίησης και διοχέτευσης των πόρων του σχεδίου ρευστότητας στην οικονομία και στην αμεσότητα που οι πόροι αυτοί θα καρπωθούν και θα επιστραφούν στην κοινωνία.
 
Πηγές:
Demirguc-Kunt, A., E. Detragiache and P. Gupta (2000) “Inside the crisis: An empirical analysis of banking systems in distress”, Working Paper No 00/156, IMF.
Eichengreen, Β., A. Rose and C. Wyplosz (1996) “Contagious currency crises: First tests”, Scandinavian Journal of Economics, 98 (4), 463-484.
Hoggarth, G., R. Reis and V. Saporta (2001) “Costs of banking system instability: Some empirical evidence”, Working Paper No 114, Bank of England.
Κορλίρας, Π. (2003), Η αναζήτηση της οικονομικής τάξης, Εκδόσεις Λιβάνη, Αθήνα

Σέντρα: Αξιολόγηση των ευρωπαϊκών εκτιμήσεων για την πορεία της Ελληνικής οικονομίας

Η ιδιαιτέρως έντονη, πολυδιάστατη και διαρκώς μεταλλασσόμενη κρίση πλήττει τις εθνικές οικονομίες, μεταξύ των οποίων και την ελληνική.
Σε αυτό το κλίμα αβεβαιότητας και κλυδωνισμών, πολλές ευρωπαϊκές χώρες (17 στο σύνολο, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα) προχώρησαν σε επικαιροποίηση των Προγραμμάτων Σταθερότητας και Ανάπτυξης.
Στηριζόμενη σε αυτά τα Προγράμματα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προέβη σε αναθεωρημένες εκτιμήσεις για την πορεία των ευρωπαϊκών οικονομιών, εντάσσοντας κάποιες από αυτές στη διαδικασία του υπερβολικού ελλείμματος (ΔΥΕ) (μεταξύ των οποίων και την Ελλάδα). Σύμφωνα με αυτές τις προβλέψεις (Πίνακας 1):
  • Η Ελλάδα, μεταξύ των χωρών που συμπεριλήφθηκαν στη ΔΥΕ, εμφανίζει τον υψηλότερο ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης για το 2008.
  • Η Ελλάδα είναι από τα λίγα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης που εκτιμάται πως θα σημειώσουν θετικό ρυθμό οικονομικής μεγέθυνσης και το 2009 (μόνο 5 από τις 27 χώρες θα έχουν θετικό πρόσημο).
  • Η Ελλάδα, μεταξύ των χωρών που συμπεριλήφθηκαν στη ΔΥΕ, εμφανίζει χαμηλότερο και κοντά στο όριο του 3% δημοσιονομικό έλλειμμα το 2009 και το 2010 (το 3,7% για το 2009 είναι και χαμηλότερο από το 4,0% που είναι ο μέσος ευρωπαϊκός όρος).
Η εικόνα που διαμορφώνεται από τις προαναφερθέντες εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής σε καμία περίπτωση δεν συνάδει με τις προσεγγίσεις που παρουσιάζονται για την Ελληνική οικονομία και την εμφανίζουν ως τον αδύναμο κρίκο της Ευρωζώνης.
Αντιθέτως, η Ελληνική οικονομία βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση, όχι μόνο από περισσότερο ανταγωνιστικές οικονομίες, όπως αυτές της Ισπανίας, της Γαλλίας και της Ιρλανδίας, που επίσης εισήλθαν σε ΔΥΕ, αλλά και από τις άλλες 11 που προχώρησαν σε επικαιροποίηση των Προγραμμάτων Σταθερότητας και Ανάπτυξης(οι επιτυχείς μέχρι σήμερα εκδόσεις τίτλων για τη χρηματοδότηση του δημοσίου χρέους, παρά το υψηλό κόστος δανεισμού, το επιβεβαιώνει).
Βέβαια, αυτό δεν σημαίνει ότι η ελληνική οικονομία δεν εμφανίζει διαχρονικές αγκυλώσεις και διαρθρωτικές αδυναμίες. Αδυναμίες που γίνονται ιδιαίτερα εμφανείς σε περιόδους οικονομικής κρίσης (όπως είναι το ύψος του δημοσίου χρέους, το έλλειμμα ανταγωνιστικότητας κ.α.).
Επιβάλλεται συνεπώς η συνέχιση και εντατικοποίηση της προσπάθειας.
Με υπευθυνότητα, σύνεση, ρεαλισμό και διορατικότητα, μακριά από εύκολες και ανέξοδες δόσεις υποσχεσιολογίας, παροχολογίας και κινδυνολογίας, εντός και εκτός χώρας.
Η Ελληνική κυβέρνηση, έγκαιρα, σε συντονισμό και πλήρη ευθυγράμμιση με τις ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες, ανέπτυξε στοχευμένες δράσεις και προχώρησε στην κατάρτιση Εθνικού Σχεδίου Αντιμετώπισης της Κρίσης, με βασικούς άξονες δράσης τη διατήρηση των θετικών ρυθμών οικονομικής μεγέθυνσης και τη στήριξη της απασχόλησης, τη συνέχιση της δημοσιονομικής προσαρμογής με στόχο τη μακροχρόνια, σύμφωνα και με το Επικαιροποιημένο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών και την ενίσχυση των περισσότερο ευάλωτων στην κρίση κοινωνικών ομάδων.

Πρόκειται για ένα συνεκτικό και ολοκληρωμένο Εθνικό Σχέδιο, με σταθερούς άξονες δράσης, αλλά και με συνεχείς διορθώσεις και προσαρμογές ώστε να ανταποκρίνεται με επάρκεια στα νέα δεδομένα.

Πίνακας 1: Εκτιμήσεις Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ιανουάριος 2009

 

 
Πραγματικό
ΑΕΠ (%)
Δημοσιονομικό Έλλειμμα (%)
 
2008
2009
2010
2008
2009
2010
Ιρλανδία (ΔΥΕ)
-2,0
-5,0
0,0
-6,3
-11,0
-13,0
Ελλάδα (ΔΥΕ)
2,9
0,2
0,7
-3,4
-3,7
-4,2
Ισπανία (ΔΥΕ)
1,2
-2,0
-0,2
-3,4
-6,2
-5,7
Γαλλία (ΔΥΕ)
0,7
-1,8
0,4
-3,2
-5,4
-5,0
Λετονία (ΔΥΕ)
-2,3
-6,9
-2,4
-3,5
-6,3
-7,4
Δανία
-0,6
-1,0
0,6
3,1
-0,3
-1,5
Γερμανία
1,3
-2,3
0,7
-0,1
-2,9
-4,2
Ολλανδία
1,9
-2,0
0,2
1,1
-1,4
-2,7
Σουηδία
0,5
-1,4
1,2
2,3
-1,3
-1,4
Φινλανδία
1,5
-1,2
1,2
4,5
2,0
0,5
Μεγ. Βρετανία
-0,6
-2,3
0,9
-5,7
-9,5
-9,2
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή (2009)
InstagramYoutube