Στο κλείσιμο του 2012 η Ελληνική οικονομία βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο  καμπής. Αξιολογώντας με νηφαλιότητα και ρεαλισμό τα δεδομένα, μπορούμε να ισχυρισθούμε ότι αυτό αποτελεί και δυνητικό σημείο αφετηρίας μιας αξιόπιστης και αξιοπρεπούς πορείας της χώρας στην Ευρωπαϊκή και την παγκόσμια σκηνή. Το προωθούμενο νοικοκύρεμα του κράτους και των οικονομικών του, αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο της αναγκαίας ανασυγκρότησης της χώρας και όλων των συστημάτων της. Η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης μετά από επίπονες διαβουλεύσεις, αλλά και συμβιβασμούς με τους εταίρους και δανειστές, σε ένα προϋπάρχον ασφυκτικό πλαίσιο, κατάφερε να συνδιαμορφώσει έναν οδικό χάρτη αποκόλλησης από το τέλμα των τελευταίων τριών ετών. Ήδη, οι τρέχουσες δημοσιονομικές επιδόσεις επιτρέπουν τη διαμόρφωση θετικών προσδοκιών για τη χώρα και συγκρατημένη αισιοδοξία. Ειδικότερα, η εκτέλεση του Προϋπολογισμού του 2012 αξιολογείται ως ικανοποιητική και μάλιστα καλύτερη από τις προβλέψεις. Και τούτο, παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση και χωρίς τη λήψη νέων μέτρων.

Σήμερα είναι σαφές, ότι εφεξής απαιτείται συνεπής και αποτελεσματική εφαρμογή όσων θεσμοθετήθηκαν, σε συνδυασμό βεβαίως με νέες πολιτικές και μέτρα που επισπεύδουν την ανάκαμψη. Δηλαδή, απαιτείται η εφαρμογή ενός ολοκληρωμένου και συνεκτικού εθνικού σχεδίου για την ταχύτατη και δυναμική έξοδο από την κρίση. Σχέδιο που εδράζεται στη σύζευξη της αναγκαίας δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της οικονομίας. Με την εφαρμογή του θα επιτευχθεί τόσο η αμφίπλευρη και βιώσιμη μείωση του δημοσιονομικού ελλείμματος, όσο και ο τερματισμός της καθοδικής πορείας της οικονομίας. Το σχέδιο θα δομηθεί σε δύο πυλώνες.

Ο πρώτος πυλώνας είναι η εδραίωση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας, επιδιώκοντας τον προσανατολισμό της δημοσιονομικής πολιτικής στον εξορθολογισμό των δημοσίων δαπανών και στην ενίσχυση των εσόδων ώστε να συρρικνωθεί η μία συνιστώσα του δημοσιονομικού ελλείμματος, αυτή του διαρθρωτικού ελλείμματος. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν προωθηθεί ήδη μια σειρά από σημαντικές, θεσμικές, δημοσιονομικές πρωτοβουλίες όπως, μεταξύ άλλων, είναι:

• Η επικαιροποίηση και βελτίωση του συστήματος δημοσιονομικών ελέγχων.
• Η ενίσχυση του πλαισίου δημοσιονομικών κανόνων και πρακτικών με την παράλληλη ενεργοποίηση μηχανισμών παρακολούθησης των προϋπολογισμών των ΔΕΚΟ, των ΝΠΙΔ και των ΟΤΑ.
• Η εκπόνηση, για πρώτη φορά, σχεδίου για την αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα.

Ο δεύτερος πυλώνας αφορά την προώθηση και υλοποίηση ενός μεγάλου εύρους πολιτικών και μέτρων, για την ανάσχεση των έντονων υφεσιακών πιέσεων και την τόνωση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία, επιδιώκοντας την αντιμετώπιση της δεύτερης συνιστώσας του δημοσιονομικού ελλείμματος, αυτή του κυκλικού ελλείμματος. Και αυτό επιτυγχάνεται, μεταξύ άλλων, με:

• Την επιτάχυνση της απορρόφησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ και την αποτελεσματική αξιοποίηση των κοινοτικών πόρων, καθώς, λόγω των σοβαρών δημοσιονομικών δυσχερειών, έχουν περιοριστεί οι διαθέσιμοι εθνικοί πόροι.
• Την αξιοποίηση όλων των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων.
• Την επανέναρξη των μεγάλων δημοσίων έργων, κυρίως της κατασκευής των οδικών αξόνων.
• Την αποκατάσταση ομαλών συνθηκών ρευστότητας μέσω της ολοκλήρωσης της ανακεφαλαιοποίησης και της αναδιάρθρωσης του τραπεζικού συστήματος.
• Την προώθηση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και της αξιοποίησης της ακίνητης περιουσίας του δημοσίου.
• Την ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές υπηρεσιών και προϊόντων.
• Την ενίσχυση της επιχειρηματικότητας και της ανταγωνιστικότητας.
• Την επένδυση στις νέες, ενδογενείς, πηγές ανάπτυξης (π.χ. έρευνα, καινοτομία κλπ).

Το χρέος απέναντι στην Πατρίδα και ο σεβασμός στις θυσίες των πολιτών επιβάλλει να προχωρήσουμε με διορατικότητα, συλλογικότητα, αποφασιστικότητα και σκληρή δουλειά στην πλήρη εφαρμογή του σχεδίου, ώστε να οδηγηθούμε το ταχύτερο δυνατό στην έξοδο από το «τούνελ» που βρέθηκε η χώρα. Και να επιτύχουμε, εντός της Ευρωζώνης, τη σταδιακή αποκατάσταση της αξιοπρέπειας, αλλά και της ευημερίας όλων των Ελλήνων πολιτών.

Είναι γνωστό ότι σε κάθε χώρα, το κράτος αποτελεί θεμελιώδες υποκείμενο της οικονομίας της. Είναι επίσης γνωστό ότι στη χώρα μας δομήσαμε ένα κράτος μεγάλο και αναποτελεσματικό. Ένα κράτος «λεβιάθαν». Ένα κράτος που παράγει υπηρεσίες και αγαθά χαμηλής ποιότητας και υψηλού κόστους. Η δομή και η λειτουργία του καθώς και τα οικονομικά του αποτελούν αδύνατο σημείο της χώρας. Η επίδρασή του συνεπώς στην οικονομία σε μάκρο και μίκρο επίπεδο διαχρονικά είναι αρνητική.

Ως εκ τούτων κεντρικό ζητούμενο αποτελεί η αναδόμησή του. Η βελτίωση των λειτουργιών του. Η εξυγίανση και ο εξορθολογισμός των οικονομικών  του. Η προσαρμογή και η διαρκής δημοσιονομική πειθαρχία.

Είναι γνωστό ότι η δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και διαχρονική πειθαρχία,  σε επίπεδο γενικής κυβέρνησης, αποτελούν αναγκαία, αλλά φυσικά όχι από μόνη της ικανή συνθήκη, για την παραγωγική ανασυγκρότηση, την επανεκκίνηση της οικονομίας και προοπτικά την βιώσιμη κοινωνική ευημερία.

Έχει συνεπώς ζωτικό ενδιαφέρον η περιοδική αξιολόγηση της εξελισσόμενης, αναγκαίας αλλά και επώδυνης, δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας.

Όταν η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης, ανέλαβε την ευθύνη διακυβέρνησης η χώρα ήταν ενταγμένη στο μηχανισμό στήριξης. Είχε μπει σε άκαμπτη τροχιά. Οι εσωτερικές και εξωτερικές αξιολογήσεις σημείωναν την αδυναμία της να προχωρήσει στον πραγματικά δύσβατο δρόμο. Απορρίψαμε την επιλογή να γυρίσουμε πίσω. Απορρίψαμε την επιλογή να κάνουμε αμήχανοι σημειωτόν. Επιλέξαμε να βαδίσουμε αταλάντευτα και γρήγορα μπροστά.

Στους έξη μήνες που πέρασαν στα δημόσια οικονομικά καταφέραμε ορισμένα από τα επιδιωκόμενα.

Συγκεκριμένα:

• Ο Προϋπολογισμός του 2012 εκτελέσθηκε ικανοποιητικά τόσο σε επίπεδο Γενικής όσο και σε επίπεδο Κεντρικής Κυβέρνησης.  Και τούτο παρά τη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση. Καταρτίσθηκε προϋπολογισμός για το 2013, δύσκολος αλλά ρεαλιστικός.
• Το κόστος εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους μειώνεται σημαντικά, τόσο στο επιτόκιο των εξάμηνων εντόκων γραμματίων (στην πρόσφατη έκδοση εξάμηνων εντόκων γραμματίων του Ελληνικού Δημοσίου το επιτόκιο ανήλθε στο 4,38% που ήταν το χαμηλότερο από τις αρχές του 2010) όσο και στις αποδόσεις των νέων ελληνικών ομολόγων (το spread του δεκαετούς ομολόγου κυμαίνεται κοντά στις 1.000 μ. β., σε χαμηλό από τις 21.03.2011).
• Εξυγιαίνεται θεσμικά και εκτελεστικά το σκέλος των δαπανών σε επίπεδο φορέων της Γενικής Κυβέρνησης με θετικά αποτελέσματα.
• Βελτιώνεται η λειτουργικότητα των δομών του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους.
• Αποδεσμεύτηκαν αρκετά υψηλότερες χρηματοδοτικές ροές από το μηχανισμό στήριξης προς τη χώρα.
• Αναβαθμίστηκε  η πιστοληπτική ικανότητα της οικονομίας.
• Αποφασίσθηκε από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα η επιλεξιμότητα των Ελληνικών τίτλων ως εγγύηση για την παροχή ρευστότητας,

Βεβαίως είναι αρκετά αυτά που πρέπει να κάνουμε ακόμη.

Η προώθηση της δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας σε συνδυασμό με άλλες πολιτικές που εφαρμόζονται έχουν αρχίσει να φέρνουν τις πρώτες αχνές αλλά πάντως θετικές ενδείξεις στο ευρύτερο πεδίο της οικονομίας. Ενδεικτικά αναφέρω:

• Ο πληθωρισμός αποκλιμακώνεται. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2012 είναι το πρώτο έτος από την υιοθέτηση του ενιαίου νομίσματος από την Ελλάδα που ο πληθωρισμός της εκτιμάται ότι θα είναι χαμηλότερος από το μέσο πληθωρισμό στην Ευρωζώνη.
• Η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας ενισχύεται. Το επιχειρηματικό περιβάλλον ενδυναμώθηκε και η σχετική κατάταξη της χώρας στις διεθνείς μελέτες βελτιώθηκε κατά 22 θέσεις σε σχέση με πέρυσι.
• Το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών βελτιώθηκε, το έλλειμμά του είναι χαμηλότερο από το ήμισυ του αντιστοίχου ελλείμματος του Οκτωβρίου του 2011, ενώ ήταν πλεονασματικό τους 2 από τους 3 τελευταίους μήνες, τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο.
• Το οικονομικό κλίμα βελτιώνεται και ο σχετικός δείκτης βρέθηκε, το Νοέμβριο του 2012, στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων 20 μηνών, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι η διαφορά σε σχέση με την Ευρωζώνη είναι η μικρότερη από τον Οκτώβριο του 2009.
• Οι καταθέσεις σταδιακά επιστρέφουν στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, αν και μέρος αυτών διοχετεύεται για την κάλυψη φορολογικών και άλλων υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
• Η αναδιάρθρωση, μέσω της συγκέντρωσης και της δημιουργίας νέων ισχυρών τραπεζικών ομίλων και της ανακεφαλαιοποίησης, του τραπεζικού συστήματος.
• Η εικόνα του Ελληνικού Χρηματιστηρίου παρουσιάζει σημεία ανάκαμψης, την περίοδο που ακολούθησε τον Ιούνιο του 2012 παρατηρήθηκε βελτίωση του επενδυτικού κλίματος.

Στην παρούσα φάση εφαρμογής του στρατηγικού σχεδίου, έχει αρχίσει να ανατρέπεται η αίσθηση του νομοτελειακού αδιεξόδου που είχε δημιουργηθεί.

Σε συνθήκες σταθεροποίησης της δημόσιας οικονομίας και βελτίωσης του «κλίματος» στο εξωτερικό και το εσωτερικό, έχει αρχίσει η σύζευξη της δημοσιονομικής προσαρμογής και της επανεκκίνησης της οικονομίας.

Συμπερασματικά και μακριά από κάθε ίχνος διάθεσης για θριαμβολογία, μπορούμε να σημειώσουμε ότι τα μέχρι σήμερα πεπραγμένα μας επιτρέπουν να προσδοκούμε  ότι με σχέδιο, σκληρή δουλειά και τη συμβολή όλων των εμπλεκομένων η χώρα μπορεί να επιτύχει τους στόχους της.

Η οικονομία, σε παγκόσμια κλίμακα, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2008, διέρχεται μια κρίσιμη καμπή. Μια καμπή που χαρακτηρίζεται από υψηλή αστάθεια. Η οικονομία της Ευρωζώνης παρουσιάζει προβλήματα και έντονη αβεβαιότητα.

Σ’ αυτό το ρευστό περιβάλλον ήταν αναμενόμενο η Ελλάδα, χώρα με μακροχρόνιες, υποβόσκουσες παθογένειες στο αξιακό, στο θεσμικό, στο πολιτικό και στο οικονομικό πεδίο, να κλυδωνιστεί. Η κρίση κατέστησε ξεκάθαρο όσο ποτέ το πρόβλημα του εγχώριου αναπτυξιακού προτύπου, το οποίο έχει τις ρίζες του στον δημοσιονομικό εκτροχιασμό της δεκαετίας του ’80. Ο εκτροχιασμός έκτοτε αποτυπώνεται στα υψηλά «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Ελλείμματα και χρέη που οι Κυβερνήσεις των επόμενων δεκαετιών δεν κατάφεραν επαρκώς να αντιμετωπίσουν δραστικά εγκαθιστώντας συνθήκες ευσταθούς ισορροπίας. Αυτή η κατάσταση, σε συνδυασμό με την απουσία αποτελεσματικού Ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων και με τις μεγάλες παραλείψεις και συγκεκριμένες ενέργειες της Κυβέρνησης που εκλέχθηκε τον Οκτώβριο του 2009, διαμόρφωσε κρίση δανεισμού που οδήγησε στο Μηχανισμό Στήριξης (ΕΕ/ΕΚΤ/ΔΝΤ).

Στη διετία που ακολούθησε, η χώρα, υπό την καθοδήγηση-πίεση της Τρόικα, έκανε μια προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής. Ειδικότερα, την περίοδο 2010–2012 οι τεράστιες θυσίες των Ελλήνων πολιτών λόγω των μεγάλων οριζόντιων περικοπών σε μισθούς και συντάξεις αλλά και των αυξήσεων στη φορολογία ανήλθαν αθροιστικά στα 49 δισ. ευρώ ή στο 22,6% του ΑΕΠ. Ωστόσο, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» προσπάθειας που κατέβαλαν οι πολίτες.

Δυσμενής ήταν και η πορεία της πραγματικής οικονομίας, που βυθίστηκε σε μια πρωτοφανή ύφεση η οποία σωρευτικά τα τελευταία χρόνια ξεπερνά το 20%, ενώ η ανεργία ανήλθε στο πρωτόγνωρο 24,4%, με την αντίστοιχη για τους νέους να ανέρχεται στο 55% (Ιούνιος 2012).

Αυτά συνέβησαν τόσο γιατί η «συνταγή» της οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε ήταν μονομερώς επικεντρωμένη σε πολιτικές λιτότητας, κρατώντας μέτρα για την ανάκαμψη της οικονομίας και την τόνωση της παραγωγικής διαδικασίας εκτός ημερήσιας διάταξης, όσο και γιατί όσα θετικά επιχειρήθηκαν να εφαρμοστούν παρέμειναν ημιτελή.

Με το σχηματισμό της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης ξεκίνησε μια σημαντική προσπάθεια τόσο για την σταθεροποίηση της κατάστασης όσο και για τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την έξοδό της από το φαύλο κύκλο ελλειμμάτων και ύφεσης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, τα δύο βασικά βήματα είναι:

(α) ο απεγκλωβισμός της οικονομίας από την τρέχουσα φάση χρηματοδοτικής «ασφυξίας» και,

(β) η υλοποίηση μιας στρατηγικής σύζευξης δημοσιονομικής προσαρμογής και οικονομικής ανάπτυξης, καθώς, όπως επιβεβαιώθηκε και από τα αποτελέσματα των τελευταίων δύο ετών, η δημοσιονομική προσαρμογή αν και αναγκαία συνθήκη δεν είναι από μόνη της ικανή να επιτύχει την έξοδο από την κρίση.

Από μία πλευρά, λοιπόν, η πολιτική διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών είναι σταθερά προσανατολισμένη στην εξάλειψη πρακτικών σπατάλης και στον εξορθολογισμό της δημόσιας δαπάνης, προωθώντας τη δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία σε κάθε πεδίο του ευρύτερου δημοσίου τομέα ώστε να επιτευχθεί η διατηρήσιμη εναρμόνισή του με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.

Βασική επιδίωξη είναι να επιτευχθεί τόσο ο περιορισμός του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα, όσο και η βελτίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του που θα αυξήσει την αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών. Έτσι, θα επιτευχθεί η διατηρήσιμη συρρίκνωση της μιας διάστασης του δημοσιονομικού ελλείμματος, του διαρθρωτικού ελλείμματος.

Προς αυτή την κατεύθυνση, κατά το πρώτο τρίμηνο της θητείας της νέας Κυβέρνησης, έχουν ήδη προωθηθεί και εφαρμοστεί μια σειρά από συγκεκριμένα μέτρα.

Παράλληλα, εξειδικεύεται το πακέτο μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής για τα επόμενα χρόνια, τόσο στο σκέλος των δαπανών όσο και των εσόδων. Πρόκειται για ένα πακέτο εξαιρετικά επώδυνο για τους πολίτες και ιδιαίτερα δύσκολο για την Κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις που την απαρτίζουν, το οποίο όμως αποτελεί δέσμευση της χώρας στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής στήριξης που λαμβάνει.

Βασική επιδίωξη της Κυβέρνησης, λαμβάνοντας υπόψη τις ασφυκτικές ιδιαιτερότητες της τρέχουσας συγκυρίας, είναι η θετική έκθεση αξιολόγησης από τους εταίρους μας που θα αποδεσμεύσει την επόμενη δόση του δανείου. Αυτό θα επιτρέψει στο Δημόσιο να αποπληρώσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους προς τον ιδιωτικό τομέα, θα τονώσει τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, θα συμβάλλει στην ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και θα ενισχύσει τα ταμειακά διαθέσιμα.

Αφού αποκατασταθούν οι ζωτικής σημασίας, στην παρούσα φάση, χρηματοδοτικές ροές του προγράμματος στήριξης, η οικονομική πολιτική θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει αποτελεσματικά συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές τόσο για την ανάσχεση των έντονων υφεσιακών πιέσεων, όσο και για την τόνωση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία. Από τη στιγμή που θα διαμορφωθεί μια δυναμική ανάκαμψης της οικονομίας θα περιοριστούν οι επιπτώσεις της ύφεσης στο δημοσιονομικό έλλειμμα, και θα αντιμετωπιστεί η δεύτερη διάστασή του, το κυκλικό έλλειμμα.

Σ’ αυτό το πλαίσιο οι βασικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης είναι δύο:

(α) ο εμπλουτισμός της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής με μέτρα και δράσεις που στοχεύουν στην άμεση επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως, μεταξύ άλλων, η επιτάχυνση της απορρόφησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, το καθολικό «ξεπάγωμα» των μεγάλων δημοσίων έργων και,

(β) η επιτάχυνση της υλοποίησης μιας σειράς διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, που τα τελευταία χρόνια δεν βρίσκονταν στην ημερήσια διάταξη, όπως είναι, μεταξύ άλλων, το γενναίο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, η μείωση των εμποδίων στην προσέλκυση επενδύσεων, η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές υπηρεσιών και προϊόντων, η εισαγωγή ενός νέου, απλοποιημένου και αποδοτικού φορολογικού νόμου.

Τα προαναφερθέντα πρώτα βήματα συνιστούν, στην παρούσα φάση, τα προαπαιτούμενα συστατικά της προσπάθειας ώστε να καταφέρει η Ελλάδα να πορευτεί αποτελεσματικά σε έναν εθνικό οδικό χάρτη ανασυγκρότησης, σε όλα τα πεδία.

Έναν οδικό χάρτη που θα ενσωματώνει όρους των εταίρων μας, αλλά και τη σταθερή βούλησή μας η χώρα να αξιοποιεί τα δικά της αποτελέσματα αλλά και τις ευκαιρίες που φαίνεται να δημιουργούνται στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, ώστε εν πορεία να τροποποιηθούν όροι προς την κατεύθυνση της ελάφρυνσης των πιέσεων.

Έναν οδικό χάρτη ο οποίος θα έχει ως βραχυπρόθεσμο στόχο τον τερματισμό του καθοδικού κύκλου της οικονομίας, ενώ μακροπρόθεσμα θα αποσκοπεί στην επιστροφή της οικονομίας και της κοινωνίας στον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους.

Since the onset of the global financial turmoil in 2007-08, we have seen a gradual aggravation of the crisis mainly due to the strong linkages between the banking systems, the economy and the governments’ fiscal position. This deteriorating economic environment has resulted in the widening of economic imbalances, social unrest and political instability. The EMU has been severely hit by the crisis and still faces difficulties to carry on and find its way “out of the woods”. Without doubt, one of the major reasons of the EMU’s vulnerability is that it is an incomplete project, as the “economic” dimension of the union has remained mainly a national matter. As a result, the Euro Area has not been able to cope with the severe asymmetric shocks, while the structural imbalances remained. A clear image of these imbalances was depicted by the differences of the current accounts between the European North and South.

Of course, in the case of the country, no one can argue that this result is solely attributed to the participation in the EMU or in the EU, as during the last 38 years and right after the Restoration of Democracy these two targets constituted our stable and clear strategic orientation. Since then, the process of Greece’s convergence to the western European economies and the economic policies followed were marked by some successes but also by major mistakes. Among the aforementioned mistakes, lies the fact that over the last 30 yearsGreecewas not successful in achieving conditions of stable equilibrium in its public finances. These diachronic fiscal distortions, paired with structural weaknesses of the real economy and the inefficient domestic productive process exacerbated the competitiveness of the Greek economy. A situation clearly reflected in the “twin” high deficits and debts. Unfortunately, the persistent problems and distortions ofGreece’s economic model were not mitigated in the EMU environment. On the contrary, the access of both public and private sector to the lower financing cost of the single European currency has resulted in strong domestic demand that has fuelled economic growth during the past decade but has also increased indebtedness to unsustainable levels. Consequently, the aforementioned situation paired with the absence of an effective crisis management mechanism at the EU level that would enable to cope timely, effectively and as a whole with the spill-over effects of the global financial crisis, alongside with specific acts or major omissions of the Greek Government elected in 2009, resulted to the Greek debt crisis and ultimately to the EC/ECB/IMF Support Mechanism (May 2010).

During the two years of fiscal adjustment effort that followed the country’s pledge for support, Greeks have made huge sacrifices considering particularly large across-the-board cuts in wages and pensions as well as enormous tax increases. It is an undisputable fact that the fiscal adjustment effort was the largest in the EU. At the same time, the unit labor cost has been significantly reduced in an effort to restore competitiveness of the economy and according to recent forecasts the average annual increase in unit labor cost will be even lower than the Euro area average for the period 1999-2013. However, the result of this herculean effort to reduce the fiscal deficit was not the expected one. The “prescription” of the adjustment program was mainly focused on austerity whereas significant growth-enhancing measures were largely missing from the agenda, while those few in place were poorly implemented.

After the recent elections and the formation of the Government, Prime Minister Antonis Samaras and the new Ministerial Cabinet have started a significant effort, firstly to stabilize the situation and secondly to create the prerequisites to return in the growth route. The first step of this effort is to put back on track, in cooperation with our international partners, the adjustment program.Greece’s diachronic inability to tackle deficits and to reduce debt to sustainable levels makes fiscal consolidation and discipline an imperative task. However, and taking into consideration the poor results of the few last years, we can clearly underline that although fiscal consolidation is necessary, it is not a sufficient condition in order to achieve sustainable results, especially in a period of a deteriorating domestic and global environment.

What is mostly needed, and is being promoted by the new Government, is the pairing of fiscal adjustment with economic growth in order to enable the economy to escape from the vicious circle of deficits and recession. To that extent, the implementation of specific measures and policies that focus on reversing the recession and increasing the liquidity of the economy aims at facing the cyclical dimension of the deficit. In this framework, the two major priorities of the Government are: (a) the enrichment of the pursued economic policy with measures and actions aiming at the, what we call, “restart of the economy” (acceleration in the absorbance of EU co-funded programs, banks’ recapitalization, EIB projects, etc), and (b) the acceleration in the implementation of structural changes that have delayed (privatizations, reduction of barriers to investment, enhancement of competition in products and services markets, introduction of a new, simplified and efficient tax Law).

On the other hand the orientation of the fiscal policy towards the rationalization of public spending aims at sustainably coping with the other dimension of fiscal deficit, the structural deficit. In this framework, the Ministry of Finance strategy is focused to promote fiscal consolidation and discipline in order to achieve the sustainable retrenchment of the public sector according to the real needs of the Greek economy. In this regard, the underlying philosophy is to achieve the reduction of the public sector intervention at the economy and the radical improvement of its effective function in order to increase the efficiency of public spending.

To this direction –and during the first two months in office– the Ministry has already promoted and implemented specific measures as, among others, are the reduction of the number of the public entities, the abolishment of intermediate governance structures, the establishment of a tighter recruitment rule in the public sector, the reduction of the State buildings rents, the reduction of the salary of all State high officials and employees, etc. Also, a new Law was recently tabled concerning the establishment of a new type of financial controls in all entities within General Government. Particularly, there are going to be corrective changes in the organization of the financial control and auditing system.

Similarly, the Ministry has started the specialization process of the already agreed measures, amounting to EUR 11.5 billion. The potential measures are evaluated by the use of cost-benefit and cost-effectiveness methodologies in order to make the adjustment effort more economically efficient and socially fair.

The aforementioned initiatives are basic elements of the strategic plan of the Government aiming at (a) the fiscal adjustment and the strengthening of the structural competitiveness by rapidly shrinking the “twin” deficits, (b) the reduction of public debt so that it will become sustainable, and (c) the return of the economy into positive and sustainable rates of economic growth. It is a plan that incorporates the agreements with our partners which should be reflected in a comprehensive economic policy program.

The Greek Government has already made clear its determination for accomplishing the fiscal targets of the adjustment program. However, the real economy faces a very difficult situation, with a remarkably deep recession (the cumulative GDP drop since 2008 will exceed 20%, 6.2% for Q2-2012) and historically high unemployment rate (May-2012: 23.1%, 54.9% for the youth). This is because, as previously said, the much-needed structural reforms were not implemented and the economic policy was not accompanied by growth-oriented policies that could trigger the developmental process. These elements are taken into account in the current effort to put back on track the program and to create the prerequisites for the exit from the crisis. Nonetheless, this demand for growth-oriented policies and instruments comes not only from Greece but also from other European countries. If this policy swift finally occurs, Greece will get a “breathing space” and will be able more easily to implement the needed reforms and benefit from its competitive advantages. Until then, we have a lot of work to do in order to be ready to take advantage of the new opportunities that may come up in the European environment. We are strongly committed to this effort and we are more than sure that, with the support of our partners, we will succeed.

Σχετικό link:

http://www.thebanker.com/Comment/Viewpoint/Why-Greece-must-balance-growth-and-austerity-policies (απαιτείται εγγραφή)