Αθήνα, 6 Μαρτίου 2025

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Χρήστος Σταϊκούρας: Δράσεις και έργα που ενισχύουν την ασφάλεια και συγκροτούν ένα σύγχρονο σύστημα λειτουργίας του σιδηροδρόμου

 

Τις πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί για την ενίσχυση της ασφάλειας στον σιδηρόδρομο μετά τον Ιούλιο του 2023, καθώς και την πρόοδο που έχει συντελεστεί σε άλλα πεδία των υποδομών και των μεταφορών παρουσίασε, σήμερα, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σταϊκούρας, στην ομιλία του στη Βουλή, στο πλαίσιο της συζήτησης επί της προτάσεως δυσπιστίας κατά της Κυβέρνησης.

Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών αναφέρθηκε σε δράσεις και έργα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί ή υλοποιούνται και τα οποία, όπως τόνισε: «έχουν ως σκοπό τη διαρκή ενίσχυση της ασφάλειας, τον περιορισμό των πιθανών επιπτώσεων του ανθρώπινου λάθους και τη συγκρότηση ενός σύγχρονου συστήματος λειτουργίας του σιδηροδρόμου».

«Μαγικές λύσεις σε μακροχρόνια προβλήματα δεν υπάρχουν. Απαιτείται υπομονή, σχέδιο, εθνική συνεννόηση, πείσμα και στοχο-προσήλωση. Χρειάζεται μεγάλη και συνεχής προσπάθεια, για να καλύψουμε ακόμα περισσότερο τις αδυναμίες και τις υστερήσεις και να φέρουμε τον ελληνικό σιδηρόδρομο στο επίπεδο που οραματιζόμαστε και αξίζει στους πολίτες και τη χώρα. Ως Κυβέρνηση συνεχίζουμε αυτή την εθνική προσπάθεια, με σοβαρότητα, μεθοδικότητα, επιμονή και σταθερά βήματα», κατέληξε στην ομιλία του ο κ. Σταϊκούρας.

Ακολουθεί η ομιλία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστου Σταϊκούρα:

Το τραγικό δυστύχημα των Τεμπών ανέδειξε, με τον πλέον οδυνηρό τρόπο, τα μεγάλα και διαχρονικά προβλήματα με τα οποία έχει βρεθεί αντιμέτωπος ο ελληνικός σιδηρόδρομος.

Προβλήματα που επιδεινώθηκαν με την οικονομική κρίση της προηγούμενης δεκαετίας, και για την επίλυση των οποίων απαιτείται συστηματική, συγκροτημένη, επίμονη και πολύχρονη προσπάθεια.

Αυτά επισημαίνονται τόσο στην Προειδοποιητική Επιστολή της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όσο και στο Πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Κείμενα τα οποία, ταυτόχρονα, αναγνωρίζουν την πρόοδο που έχει συντελεστεί μετά την τραγωδία των Τεμπών.

Πρόοδο την οποία, με δική μου πρωτοβουλία, παρουσίασα στη Βουλή, ζητώντας τη Σύγκληση της αρμόδιας Διαρκούς Επιτροπής Παραγωγής και Εμπορίου, στις 24 Απριλίου και στις 24 Σεπτεμβρίου 2024.

Το ίδιο έπραξα και κατά την τοποθέτησή μου στη Βουλή, στις 19 Δεκεμβρίου 2024, επί του Νομοσχεδίου για την αναδιάρθρωση του σιδηροδρομικού τομέα.

Σήμερα, και πάλι, δεν θα ωραιοποιήσω καταστάσεις.

Θα παρουσιάσω τις πραγματικές εξελίξεις στον τομέα, από τον Ιούλιο του 2023, δηλαδή μέσα στους τελευταίους 18 μήνες, ώστε να αντιμετωπιστούν προβλήματα δεκαετιών στον ελληνικό σιδηρόδρομο.

Υποστηρίζω ότι κινούμαστε, με ευθύνη, καθαρότητα και αποτελεσματικότητα στη σωστή κατεύθυνση, με απτά και όλο καλύτερα αποτελέσματα για την ασφάλεια των μεταφορών.

Συγκεκριμένα:

1. Τον Σεπτέμβριο του 2023, η Σύμβαση 717 για τη σηματοδότηση και την τηλεδιοίκηση στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη – Προμαχώνας, ολοκληρώθηκε και παραδόθηκε.

Δηλαδή, πριν τις καταστροφές του Daniel, ήταν εγκατεστημένη και λειτουργική στο 100%.

Στο τμήμα που επλήγη, προκειμένου να είναι ασφαλής η κυκλοφορία, οι διασταυρώσεις των συρμών γίνονται στους σταθμούς Λιανοκλαδίου και Λάρισας, οι οποίοι καλύπτονται από σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση, και ενδιάμεσο σταθμό ελέγχου τον Παλαιοφάρσαλο.

Επίσης, τον Δεκέμβριο του 2024, για το τμήμα Τιθορέα – Δομοκός, ολοκληρώθηκε η σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση, με τη Σύμβαση 635.

2. Τον Νοέμβριο του 2023 ολοκληρώθηκε η παράδοση της Σύμβασης για την εγκατάσταση συστήματος αυτόματης προστασίας συρμών ETCS επί της γραμμής.
3. Τον Μάρτιο του 2024 υπεγράφη, η Σύμβαση μεταξύ ΓΑΙΑΟΣΕ και Hitachi Rail για την αποκατάσταση των συστημάτων ETCS σε 115 μονάδες επί συρμών.

Έως σήμερα έχουν αναταχθεί 72 μονάδες, και, τον Σεπτέμβριο του 2025, θα έχουν αναταχθεί και οι υπόλοιπες 43 μονάδες.

4. Σήμερα, το σύστημα τηλεπικοινωνίας GSM-R είναι εγκατεστημένο στο 78% της γραμμής Αθήνα – Θεσσαλονίκη, έχοντας ανατάξει τις ζημιές που προκάλεσε ο Daniel.

Επίσης, είναι εγκατεστημένες 100 μονάδες GSM-R επί συρμού, έχοντας λάβει, τον Ιούλιο του 2023, τη σχετική αδειοδότηση από τη ΡΑΣ.

Εκτιμάται ότι στο τέλος του 1ου εξαμήνου του 2025, και το σύστημα GSM-R θα είναι πλήρως λειτουργικό, πλην του τμήματος Τιθορέα – Δομοκός.

5. Το διάστημα Αύγουστος – Σεπτέμβριος 2023, προστέθηκαν 2 Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 5.

Επίσης, από το 2024, λειτουργούν 3 καινούργια Κέντρα Ελέγχου Σηράγγων, ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό στα 4.

Τέλος, το 2025 τέθηκε, για πρώτη φορά, σε λειτουργία σύστημα επιτήρησης κυκλοφορίας συρμών στο τμήμα της μονής γραμμής μεταξύ των Σιδηροδρομικών Σταθμών Αθηνών και Αγίων Αναργύρων.

6. Την περίοδο Σεπτεμβρίου – Δεκεμβρίου 2023, τοποθετήθηκαν 300 κάμερες για τη συνεχή παρακολούθηση των συρμών σε σήραγγες.
7. Το 2024, για πρώτη φορά, εκκινήσαμε τη διαγωνιστική διαδικασία για την αντικατάσταση 90 αυτόματων συστημάτων ισόπεδων διαβάσεων παλαιάς τεχνολογίας, με πιστώσεις ύψους 25 εκατ. ευρώ.
8. Τον Ιούλιο του 2023, ο ΟΣΕ υπέγραψε, για πρώτη φορά, Σύμβαση με το Ελληνικό Δημόσιο, 5ετούς διάρκειας, στο πλαίσιο της οποίας αυξάνεται η ετήσια χρηματοδότησή του από τα 45 εκατ. ευρώ στα 75 εκατ. ευρώ.
9. Σήμερα, το προσωπικό του ΟΣΕ αριθμεί 1.317 άτομα, έναντι 1.096 ατόμων στο τέλος του 2023.

Παράλληλα, σε περίπου 1 μήνα, ολοκληρώνεται η πρόσληψη, μέσω ΑΣΕΠ, 140 νέων μόνιμων στελεχών.

Επιπλέον, έχει εγκριθεί από το Υπουργείο Εσωτερικών η αύξηση προσωπικού κατά 100 μονίμους υπαλλήλους.

10. Τον Δεκέμβριο του 2024, ψηφίστηκε ο ν. 5167, όπου δημιουργήθηκε ενιαίος Διαχειριστής Σιδηροδρομικής Υποδομής, η εταιρεία «Σιδηρόδρομοι Ελλάδος».

Στόχος η νέα εταιρεία να λειτουργεί με τις βέλτιστες ευρωπαϊκές πρακτικές, να στελεχωθεί από εξειδικευμένο προσωπικό και να υιοθετήσει σύγχρονα εργαλεία διαχείρισης έργων και απόδοσης.

11. Τον Οκτώβριο του 2024, υπεγράφη σύμβαση με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων, για την εκπόνηση στρατηγικού, επιχειρησιακού και επενδυτικού προγράμματος ανάπτυξης των σιδηροδρομικών μεταφορών.
12. Τον Απρίλιο του 2024, υποβάλαμε, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Σχέδιο Δράσης για την Ασφάλεια και τη Διαλειτουργικότητα, που καταρτίσαμε σε συνεργασία με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Το Σχέδιο Δράσης εφαρμόζεται.

Έχουν ήδη υποβληθεί 3 αναφορές προόδου.

Το εν λόγω Σχέδιο Δράσης, με ορίζοντα ολοκλήρωσης το τέλος του 2026, περιλαμβάνει τις περισσότερες από τις συστάσεις ασφαλείας που το Πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ κάνει προς τον ΟΣΕ, τη ΡΑΣ και τη Hellenic Train.

Τονίζεται βέβαια, για όσους δεν έχουν διαβάσει το Πόρισμα, ότι 4 από τις συστάσεις ασφαλείας είναι προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων, και 2 προς άλλο Υπουργείο που δεν σχετίζεται με τη λειτουργία του σιδηροδρόμου.

13. Τον Σεπτέμβριο του 2023, στελεχώθηκε o ΕΟΔΑΣΑΑΜ.

Και τον Δεκέμβριο του 2024, με το ν. 5167, ενισχύθηκε θεσμικά τόσο η λειτουργική ανεξαρτησία όσο και η οικονομική αυτονομία του, αυξάνοντας τις συνολικές οργανικές θέσεις και υπερδιπλασιάζοντας τον προϋπολογισμό του.

14. Υλοποιούνται επενδύσεις υποδομών, ύψους 3 δισ. ευρώ, που πρόσφατα εξασφάλισε η Κυβέρνηση μέσω χρηματοδότησης από το ΕΣΠΑ, το Πρόγραμμα «Συνδέοντας την Ευρώπη (CEF)», και το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Αυτές είναι οι πιο σημαντικές πρωτοβουλίες που έχουν αναληφθεί για την ενίσχυση της ασφάλειας στον σιδηρόδρομο μετά τον Ιούλιο του 2023.

Το έργο που έχει γίνει όμως στο Υπουργείο, την ίδια περίοδο, εκτείνεται και σε άλλα πεδία.

• Μετά από 18 χρόνια, το Μετρό Θεσσαλονίκης παραδόθηκε στην κοινωνία, και επίκειται η επέκτασή του προς την Καλαμαριά.
• Μετά από 10 χρόνια, ο αυτοκινητόδρομος Πάτρα – Πύργος θα ολοκληρωθεί εντός του έτους.
• Μετά από 15 χρόνια, κυκλοφορούν ήδη 515 νέα, αντιρρυπαντικής τεχνολογίας λεωφορεία σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, και αναμένονται άλλα 550 το επόμενο εξάμηνο.
• Μετά από 21 χρόνια, ανανεώνουμε 14 συρμούς της Γραμμής 1 του ΗΣΑΠ, ώστε να έχουμε περίπου 10 πρόσθετα τρένα μέχρι το τέλος του 2026.

Η 28^η Φεβρουαρίου 2023 καταγράφεται, στη συνείδηση της κοινωνίας μας, ως ημέρα εθνικού πένθους και μνήμης για τους συνανθρώπους μας που έχασαν τη ζωή τους στην τραγωδία των Τεμπών.

Οι περισσότεροι ήταν νέα παιδιά.

Το πάνδημο κοινωνικό αίτημα για την ανάδειξη της αλήθειας και την απόδοση δικαιοσύνης είναι δίκαιο και εύλογο, όπως κατέδειξε και η μαζική και ειρηνική συμμετοχή των πολιτών στα συλλαλητήρια.

Το ίδιο και η απαίτηση των συμπολιτών μας να τελειώσουμε με τη νοοτροπία του «πάμε κι όπου βγει».

Σε αυτό το ανθρώπινο, εθνικό και πολιτικό καθήκον παραμένουμε προσηλωμένοι.

Οι δράσεις που σας ανέπτυξα, τα έργα που έχουν ήδη ολοκληρωθεί και αυτά που υλοποιούνται, έχουν ως σκοπό τη διαρκή ενίσχυση της ασφάλειας, τον περιορισμό των πιθανών επιπτώσεων του ανθρώπινου λάθους και τη συγκρότηση ενός σύγχρονου συστήματος λειτουργίας του σιδηροδρόμου.

Καταλήγω, μαγικές λύσεις σε μακροχρόνια προβλήματα δεν υπάρχουν.

Απαιτείται υπομονή, σχέδιο, εθνική συνεννόηση, πείσμα και στοχο-προσήλωση.

Χρειάζεται μεγάλη και συνεχής προσπάθεια, για να καλύψουμε ακόμα περισσότερο τις αδυναμίες και τις υστερήσεις και να φέρουμε τον ελληνικό σιδηρόδρομο στο επίπεδο που οραματιζόμαστε και αξίζει στους πολίτες και τη χώρα.

Ως Κυβέρνηση συνεχίζουμε αυτή την εθνική προσπάθεια, με σοβαρότητα, μεθοδικότητα, επιμονή και σταθερά βήματα.

2025-03-06 ΔΤ – Ομιλία Βουλή Πρόταση Δυσπιστίας

Αθήνα, 26 Φεβρουαρίου 2025

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

 

Απάντηση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σταϊκούρα σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή με θέμα το Ευρωπαϊκό Σύστημα Ασφαλείας των Σιδηροδρόμων ETCS

Τοποθέτηση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστου Σταϊκούρα, στη Βουλή, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Επικρατείας της Πλεύσης Ελευθερίας, Αλέξανδρου Καζαμία, με θέμα τη λειτουργία του Ευρωπαϊκού Συστήματος Ασφαλείας των Σιδηροδρόμων ETCS.

 

Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σταϊκούρας, ανέφερε:

Ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος κ. Μαρινάκης ανέφερε στην ενημέρωση των πολιτικών συντακτών:

«Επιδιώκοντας ακόμα υψηλότερες προδιαγραφές ασφαλείας, έχει προχωρήσει σε μεγάλο βαθμό η εγκατάσταση όλων των πτυχών του ολοκληρωμένου ευρωπαϊκού συστήματος ERTMS. Αυτό είναι το συνολικό ευρωπαϊκό σύστημα. Αποτελείται, αφενός, από το υποσύστημα ασφαλούς κυκλοφορίας των συρμών ETCS και, αφετέρου, από το υποσύστημα για τις απρόσκοπτες τηλεπικοινωνίες μεταξύ του προσωπικού και των σταθμών και των αξιωματούχων, GSM-R. Αν εξαιρεθεί το τμήμα του επλήγη από τη θεομηνία Daniel, η κεντρική γραμμή μεταξύ Αθήνας – Θεσσαλονίκης διαθέτει πια την υποδομή που απαιτείται για το παρατρόχιο κομμάτι του υποσυστήματος ασφαλούς κυκλοφορίας των αμαξοστοιχιών. Σε εξέλιξη είναι η υλοποίηση της σύμβασης για την ανάταξη του εν λόγω συστήματος και στους συρμούς».

Προϋπόθεση όμως λειτουργίας αυτού είναι η σηματοδότηση.

Συνεπώς, είναι μία ευκαιρία σήμερα να σας παρουσιάσω αναλυτικά που βρισκόμαστε, στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη:

 

1^ον. Σηματοδότηση

• Το 2019 το σύστημα σηματοδότησης ήταν εγκατεστημένο και λειτουργικό σε 151,9 χλμ., ήτοι 31%.
• Τον Φεβρουάριο του 2023 είχε εγκατασταθεί και λειτουργούσε σε 259,2 χλμ., ήτοι 54%.
• Τον Σεπτέμβριο του 2023, ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση και το σύστημα λειτουργούσε σε 487 χλμ., ήτοι στο 100% του άξονα.
• Σήμερα, λόγω των καταστροφών που προκάλεσε η θεομηνία Daniel, είναι εγκαταστημένο και λειτουργικό σε 387 χλμ., ήτοι το 80%, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία για τα έργα αποκατάστασης.

Άρα έχουμε καλύτερα, πληρέστερα και πιο λειτουργικά συστήματα σηματοδότησης σήμερα.

 

2^ον. Τηλεδιοίκηση

• Το 2019 το σύστημα τηλεδιοίκησης ήταν εγκατεστημένο και λειτουργικό σε 5,6 χλμ., ήτοι 1%.
• Τον Φεβρουάριο του 2023, είχε εγκατασταθεί και λειτουργούσε σε 149,5 χλμ., ήτοι 31%.
• Τον Σεπτέμβριο του 2023, με την ολοκλήρωση της σύμβασης 717, ολοκληρώθηκε η εγκατάσταση και το σύστημα λειτουργούσε σε 487 χλμ., ήτοι το 100% του άξονα.
• Σήμερα, λόγω των καταστροφών που προκάλεσε η θεομηνία Daniel, είναι εγκαταστημένο και λειτουργικό σε 387 χλμ. ήτοι το 80%, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία για τα έργα αποκατάστασης.

Άρα έχουμε καλύτερα, πληρέστερα και πιο λειτουργικά συστήματα τηλεδιοίκησης σήμερα.

 

3^ον. ETCS

1. Παρατρόχιο σύστημα

• Το 2019 το παρατρόχιο σύστημα ETCS ήταν εγκατεστημένο σε 209,4 χλμ., ήτοι στο 43%.
• Τον Φεβρουάριο του 2023 είχε εγκατασταθεί σε 259,2 χλμ., ήτοι στο 54%.
• Τον Σεπτέμβριο του 2023 είχε εγκατασταθεί σε 394 χλμ., ήτοι στο 81%.
• Σήμερα, λόγω των καταστροφών που προκάλεσε η θεομηνία Daniel, είναι εγκαταστημένο σε 387 χλμ., ήτοι το 80%, ενώ έχει ήδη ξεκινήσει η διαγωνιστική διαδικασία για τα έργα αποκατάστασης.

Άρα έχουμε πληρέστερο, εγκατεστημένο παρατρόχιο σύστημα ETCS σήμερα.

 

2. Επί συρμού σύστημα (On Board)

• To 2019 ήταν εγκατεστημένες 140 μονάδες ETCS (On Board Units) σε λειτουργικά τρένα (πλήθος τρένων: 93).
• Όμως, το σύστημα δεν ήταν λειτουργικό, καθώς δεν υπήρχαν συμβάσεις συντήρησης, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν σταδιακά σημαντικές φθορές, ενώ δεν υπήρχε έγκριση θέσης σε λειτουργία (αδειoδότηση) από τη ΡΑΣ.
• Επίσης, δεν είχαν γίνει δοκιμές ενσωμάτωσης (integration test) και δεν υπήρχε ολοκληρωμένη και συνεχής σηματοδότηση, που υπάρχει σήμερα.
• Τον Φεβρουάριο του 2023 ήταν εγκατεστημένες 139 μονάδες ETCS (On Board Units) σε λειτουργικά τρένα (πλήθος τρένων: 92).
• Τον Φεβρουάριο του 2025 είναι εγκατεστημένες 136 μονάδες ETCS (On Board Units) σε λειτουργικά τρένα (πλήθος τρένων: 89).

Από αυτά, για την αντιμετώπιση των σημαντικών φθορών εξαιτίας της απουσίας συντήρησης, έχει συναφθεί, το Μάρτιο του 2024, σύμβαση ΓΑΙΑΟΣΕ – HITACHI RAIL για την ανάταξη 115 μονάδων ETCS (On Board Units).

Έως σήμερα έχουν αναταχθεί 72 μονάδες ETCS (On Board Units) σε λειτουργικά τρένα (πλήθος τρένων: 54).

Έως τον Σεπτέμβριο του 2025, θα έχουν αναταχθεί και οι υπόλοιπες 43 μονάδες ETCS (On Board Units) σε λειτουργικά τρένα που περιλαμβάνονται στη σύμβαση (πλήθος τρένων: 24).

Σημειώνεται ότι 2 μονάδες ETCS (On Board Units) έχουν αναταχθεί στο πλαίσιο παλαιότερης σύμβασης της ΓΑΙΑΟΣΕ, για 13 μονάδες ETCS (On Board Units) διερευνάται η δυνατότητα και τυχόν τεχνικές λύσεις ανάταξης, ενώ οι υπόλοιπες 6 μονάδες ETCS (On Board Units) είναι κατεστραμμένες και δεν ανατάσσονται (πλήθος τρένων: 11).

 

Συνεπώς σήμερα, σε σχέση με το 2019 και τον Φεβρουάριο του 2023, είμαστε σε πολύ καλύτερο σημείο:

• Έχουμε ολοκληρωμένη και λειτουργική σηματοδότηση σε όλο τον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη (πλην του κατεστραμμένου τμήματος από τη θεομηνία Daniel), απαραίτητη προϋπόθεση για τη λειτουργία του συστήματος ETCS.
• Έχουμε ολοκληρώσει το αντικείμενο των συμβάσεων εγκατάστασης του παρατρόχιου συστήματος ETCS, με την εξαίρεση του τμήματος που έχει πληγεί από τη θεομηνία Daniel.
• Υπάρχει ενεργή σύμβαση ανάταξης του επί συρμού συστήματος ETCS, η οποία έχει υλοποιηθεί σε ποσοστό 63% (72 / 115), και που αναμένεται να ολοκληρωθεί τον Σεπτέμβριο του 2025.
• Υπάρχει έγκριση θέσης σε λειτουργία του παρατρόχιου συστήματος ETCS από τη ΡΑΣ (από Νοέ-2022) για τα τμήματα Πλατύ – Θεσσαλονίκη & Θεσσαλονίκη – Στρυμόνας – Προμαχώνας.
• Είχε αδειοδοτηθεί (Ιούν-2023) και το τμήμα Δομοκός – Λάρισα, που καταστράφηκε από την θεομηνία Daniel.
• Για τα τμήματα ΣΚΑ – Οινόη, Οινόη – Τιθορέα, Τιθορέα – Δομοκός και Λάρισα – Πλατύ, βρίσκεται σε εξέλιξη η διαδικασία υποβολής φακέλων, από τον ΟΣΕ στη ΡΑΣ, προκειμένου να αδειοδοτηθούν.
• Αδειοδοτήθηκε, το Νοέμβριο του 2022, από τη ΡΑΣ το επί συρμού σύστημα ETCS.
• Δρομολογούνται οι διαδικασίες προκειμένου να ξεκινήσουν οι δοκιμές ενσωμάτωσης (integration test) το καλοκαίρι του 2025.

• Μετά από αυτές τις εργασίες, το σύστημα, με δεδομένο – το επαναλαμβάνω – ότι υπάρχει πλέον σηματοδότηση, θα είναι – όπως πρέπει – πλήρως λειτουργικό.

 

4^ον. GSM-R

1. Παρατρόχιο σύστημα

• Το 2019 το παρατρόχιο σύστημα GSM-R ήταν εγκατεστημένο σε 377,9 χλμ., ήτοι στο 78%, χωρίς να έχει γίνει κάποια διαδικασία για την αδειοδότηση και, κατ’ επέκταση, τη λειτουργία του.
• Τον Φεβρουάριο του 2023 ήταν εγκατεστημένο σε 377,9 χλμ., ήτοι στο 78%.
• Τον Σεπτέμβριο του 2023 παρέμενε εγκατεστημένο σε 377,9 χλμ. ήτοι στο 78%.
• Σήμερα, είναι εγκατεστημένο σε 377,9 χλμ., ήτοι στο 78%, έχοντας ανατάξει τις ζημιές που προκάλεσε ο Daniel.

Σημειώνεται ότι υπολείπεται το τμήμα Τιθορέα – Δομοκός για να ολοκληρωθεί η εγκατάσταση στο 100% του άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη και για το οποίο έχει ολοκληρωθεί η σύνταξη των τευχών δημοπράτησης.

 

2. Επί συρμού σύστημα (On Board)

• Το 2019 ήταν εγκατεστημένες σε τρένα 119 μονάδες GSM-R (On Board συσκευές Cab Radios).
• Τον Φεβρουάριο του 2023 ήταν εγκατεστημένες σε τρένα 119 μονάδες GSM-R (On Board συσκευές Cab Radios).
• Σήμερα, είναι εγκατεστημένες σε τρένα 100 μονάδες GSM-R (On Board συσκευές Cab Radios), έχοντας λάβει, βασικό αυτό, τον Ιούλιο του 2023, τη σχετική αδειοδότηση από τη ΡΑΣ.

Η διαφορά 19 μονάδων GSM-R (On Board Cab Radios) οφείλεται στην απώλεια 4 μονάδων που ήταν τοποθετημένες στις μηχανές των αμαξοστοιχιών του δυστυχήματος των Τεμπών, καθώς και στην αποξήλωση 15 μονάδων από ακινητοποιημένα τρένα για να τοποθετηθούν σε λειτουργικά.

 

Συνεπώς σήμερα, σε σχέση με το 2019 και τον Φεβρουάριο του 2023, είμαστε σε πολύ καλύτερο σημείο:

• Έχει ληφθεί, από τον Ιούλιο του 2022, η αδειοδότηση από τη ΡΑΣ για το παρατρόχιο σύστημα GSM-R, οπότε και μπήκε σε λειτουργία το σύστημα, καθιστώντας δυνατή την επικοινωνία, μέσω αυτού, του προσωπικού του διαχειριστή υποδομής επί της γραμμής.
• Βρίσκεται σε φάση υλοποίησης η σύμβαση συντήρησης και ανάταξης του παρατρόχιου συστήματος GSM-R, που περιλαμβάνει και τη συντήρηση των εγκαταστημένων μονάδων (On Board συσκευές Cab Radios) προκειμένου να είναι λειτουργικές.

Εκτιμάται ότι μέχρι τέλος Μαρτίου του 2025 θα έχουμε 118 μονάδες GSM-R (On Board συσκευές Cab Radios) σε 59 τρένα που θα εξυπηρετούν τον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη.

Μέσα στο 1^ο εξάμηνο του 2025, θα έχουμε 158 μονάδες GSM-R (On Board συσκευές Cab Radios), δηλαδή 38 επιπλέον από το 2019.

 

Συμπερασματικά, τα συστήματα ασφάλειας των σιδηροδρομικών μεταφορών είναι σήμερα πολύ καλύτερα από τον Φεβρουάριο του 2023, πολύ περισσότερο δε από το 2019!

 

Επιπλέον της αρχικής μου τοποθέτησης, έχω να προσθέσω τα εξής:

 

1^ον. Σήμερα λειτουργούν 5 Κέντρα Ελέγχου Κυκλοφορίας (ΚΕΚ).

• Το 2019 λειτουργούσε μόνο το ΚΕΚ Σιδηροδρομικού Κέντρου Αχαρνών (ΣΚΑ) για το τμήμα Τρεις Γέφυρες – ΣΚΑ – Αεροδρόμιο (Γραμμή Προαστιακού).
• Το 2020 τέθηκε σε λειτουργία το ΚΕΚ Κορίνθου για το τμήμα Κιάτο – Ροδοδάφνη, καθώς είχε πάψει να λειτουργεί από το 2010 για το τμήμα ΣΚΑ – Κιάτο λόγω βανδαλισμών.
• To 2021 τέθηκε σε λειτουργία το ΚΕΚ Θεσσαλονίκης για το τμήμα Πλατύ – Θεσσαλονίκη – Στρυμόνας – Προμαχώνας.
• Το 2022 τέθηκε σε λειτουργία το ΚΕΚ Λιανοκλαδίου για το τμήμα Τιθορέα – Δομοκός.
• Τον Αύγουστο του 2023 τέθηκε σε λειτουργία το ΚΕΚ Λάρισας για το τμήμα Δομοκός – Πλατύ.
• Τον Σεπτέμβριο του 2023 το ΚΕΚ ΣΚΑ για το τμήμα ΣΚΑ – Τιθορέα.
• Και το 2025 τέθηκε, για πρώτη φορά, σε λειτουργία σύστημα επιτήρησης κυκλοφορίας συρμών, στο τμήμα της μονής γραμμής μεταξύ των Σιδηροδρομικών Σταθμών Αθηνών και Αγίων Αναργύρων.

Η λειτουργία αυτών των Κέντρων ενισχύει την ασφάλεια.

 

2^ον. Σήμερα λειτουργούν 4 Κέντρα Ελέγχου Σηράγγων (ΚΕΣ).

• Το 2020 τέθηκε σε λειτουργία το ΚΕΣ Κορίνθου.
• Το 2024 τέθηκαν διαδοχικά, εντός του έτους, τα ΚΕΣ ΣΚΑ, Λιανοκλαδίου και Λαρίσης.

Η λειτουργία αυτών των Κέντρων ενισχύει την ασφάλεια.

 

3^ον. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενεργοποίησε τη διαδικασία επί παραβάσει όχι για το ευρωπαϊκό σύστημα ETCS.

Διότι αν το είχε κάνει γι’ αυτό το λόγο, θα έπρεπε να το κάνει για όλη την Ευρώπη, αφού το σύστημα αυτό έχει εγκατασταθεί, σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, στο 14% του Ευρωπαϊκού σιδηροδρομικού δικτύου, με σχεδιασμό για 31% στο τέλος του 2023.

 

Μάλιστα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι στο 26% του συνολικού εγχώριου σιδηροδρομικού δικτύου αυτό το σύστημα είναι ήδη λειτουργικό, με 0% το 2019!

 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αποφάσισε να κινήσει διαδικασία επί παραβάσει με την αποστολή προειδοποιητικής επιστολής στην Ελλάδα, επί της οποίας η χώρα μας έχει τοποθετηθεί έγκαιρα και αρμοδίως, επειδή δεν ευθυγραμμίζεται με τις συνολικές απαιτήσεις της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων, σύμφωνα με την Οδηγία 798, του 2016.

Σύμφωνα με το Δελτίο Τύπου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής:

«Η Επιτροπή θεωρεί ότι στην Ελλάδα υπάρχουν μακροχρόνιες ελλείψεις στην εφαρμογή της οδηγίας από την έναρξη ισχύος της. Οι ελλείψεις είναι συστημικές και απορρέουν επίσης από την έλλειψη νοοτροπίας ασφάλειας εντός των οικείων οργανισμών. Η Επιτροπή επισημαίνει ότι έπειτα από την έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Σιδηροδρόμων σχετικά με την κατάσταση της υλοποίησης και της εφαρμογής της ενωσιακής νομοθεσίας για τους σιδηροδρόμους στην Ελλάδα, η Ελληνική Κυβέρνηση ενέκρινε σχέδιο δράσης, κατόπιν διαβουλεύσεων και συμφωνίας με τις υπηρεσίες της Επιτροπής. Το σχέδιο δράσης αποτελεί τη βάση για την αντιμετώπιση των ελλείψεων και σημειώνεται ικανοποιητική πρόοδος στην εφαρμογή του, με την Ελλάδα να υποβάλλει διμηνιαίες εκθέσεις στην Επιτροπή σχετικά με την πρόοδο που έχει σημειωθεί».

 

Προφανώς, όπως έχω υποστηρίξει και παλαιότερα στο Κοινοβούλιο, δεν είμαι εδώ για να ωραιοποιήσω καταστάσεις.

Ούτε να ισχυριστώ ότι έχουν λυθεί όλα τα προβλήματα.

Προβλήματα που έχουν σωρευθεί τις περασμένες δεκαετίες, και για την επίλυση των οποίων απαιτείται συστηματική, επίμονη και πολύχρονη προσπάθεια.

Υποστηρίζω όμως ότι κινούμαστε, με ευθύνη, στη σωστή κατεύθυνση, με όλο και καλύτερα αποτελέσματα.

 

 

Απάντηση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σταϊκούρα σε επίκαιρη ερώτηση στη Βουλή με θέμα τον έλεγχο της μεταφοράς φορτίων με τον σιδηρόδρομο

Τοποθέτηση του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστου Σταϊκούρα, στη Βουλή, απαντώντας σε επίκαιρη ερώτηση του Ανεξάρτητου Βουλευτή Αιτωλοακαρνανίας Μάριου Σαλμά, με θέμα τον έλεγχο της μεταφοράς φορτίων με τον σιδηρόδρομο στην Ελλάδα.

 

Ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σταϊκούρας, ανέφερε:

 

Οι σιδηροδρομικές μεταφορές στην Ευρώπη, και στην Ελλάδα, διέπονται από ένα ευρύ πλέγμα ενωσιακού θεσμικού πλαισίου, από συγκεκριμένες συμβάσεις, διεθνείς και ευρωπαϊκούς κανονισμούς και οδηγίες.

Δεν ισχύει, κανονιστικά, στη χώρα μας κάτι λιγότερο από αυτό που ισχύει σε άλλες, ευρωπαϊκές χώρες.

Επισημαίνουμε ότι στην Ευρώπη, και στη χώρα μας, για τις διεθνείς σιδηροδρομικές μεταφορές, εφαρμόζεται η Σύμβαση COTIF, η οποία έχει κυρωθεί με το ν. 3646/2008.

Η συγκεκριμένη σύμβαση επιτρέπει στα τρένα να κινούνται, διασυνοριακά, με ομαλότητα και συνέπεια.

Πρόκειται για ένα διεθνές νομικό πλαίσιο που εναρμονίζει τους κανόνες μεταφοράς επιβατών και εμπορευμάτων μεταξύ των χωρών που συμμετέχουν.

Διασφαλίζει και εγγυάται κοινούς κανόνες μεταφοράς, είτε μιλάμε για μετακίνηση ανάμεσα σε Ελλάδα και κάποια βαλκανική χώρα, είτε μιλάμε για μετακίνηση ανάμεσα στην Ελλάδα και χώρες της Κεντρικής Ευρώπης.

Σε ό,τι αφορά την ασφάλεια μεταφοράς φορτίου, ισχύει ο Εκτελεστικός Κανονισμός 2019/773/ΕΕ της 16ης Μαΐου 2019, σχετικά με την τεχνική προδιαγραφή δια-λειτουργικότητας για το υποσύστημα διεξαγωγής και διαχείρισης της κυκλοφορίας του σιδηροδρομικού συστήματος της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Επιπλέον, σχετικά με τη σιδηροδρομική μεταφορά επικινδύνων εμπορευμάτων (RID), αυτή ρυθμίζεται από την ΚΥΑ με αριθμ. 200035 (ΦΕΚ Β’ 4101/23.06.2023), με την οποία εναρμονίστηκε η ελληνική νομοθεσία στις διατάξεις της Οδηγίας 2022/2407/ΕΕ.

 

Στη βάση όλων αυτών, και συναφώς – επαναλαμβάνω – με ότι ισχύει σε όλη την Ευρώπη, το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών δεν έχει αρμοδιότητα ελέγχου για το περιεχόμενο των φορτίων.

Πολύ δε περισσότερο, δεν προβλέπεται και διαδικασία γνωστοποίησης του φορτίου προς το Υπουργείο.

Τα ομόλογα, αρμόδια Υπουργεία στα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προφανώς και στη χώρα μας, είναι υπεύθυνα για τις εθνικές πολιτικές, τη ρύθμιση και την εποπτεία του τομέα των μεταφορών, συμπεριλαμβανομένων των σιδηροδρομικών μεταφορών.

Οι υποχρεώσεις τους επικεντρώνονται στη συστημική ρύθμιση και όχι στην επιχειρησιακή παρακολούθηση και έλεγχο της εφαρμογής της, για τα οποία η αρμοδιότητα καταλείπεται σε άλλους φορείς.

 

Σύμφωνα και πάλι με το ευρωπαϊκό θεσμικό πλαίσιο, ο αποστολέας είναι υπεύθυνος για την ταξινόμηση, τη συσκευασία, τη σήμανση και την τεκμηρίωση των εμπορευμάτων, ειδικά των επικίνδυνων, σύμφωνα με τους κανονισμούς της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στη βάση του Τελωνειακού Κώδικα.

Οι σιδηροδρομικές επιχειρήσεις πρέπει να διασφαλίζουν την ασφάλεια της μεταφοράς και να επαληθεύουν την ακρίβεια της τεκμηρίωσης των εμπορευμάτων.

Και τέλος, ο διαχειριστής υποδομής είναι υπεύθυνος για τη λειτουργία και την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου αναφορικά με την τήρηση των προδιαγραφών μεταφοράς των εμπορευμάτων, χωρίς να γνωρίζει το περιεχόμενο κάθε βαγονιού.

Και αυτό είναι κάτι που αποτυπώνεται ευκρινώς στον τεχνικό πυλώνα του 4^ου σιδηροδρομικού πακέτου και στην Οδηγία 798/2016 για την ασφάλεια των σιδηροδρομικών μεταφορών, που ενσωματώθηκε στην εγχώρια έννομη τάξη με τον ν. 4632/2019.

Για ειδικότερα θέματα δυνητικά παράνομων φορτίων και ελεγκτικών μηχανισμών, υφίσταται θεσμικό πλαίσιο αρμοδιότητας άλλων Υπουργείων, με ελεγκτικούς βραχίονες αρμόδιων Υπηρεσιών και Αρχών.

Ό,τι ακριβώς ισχύει και στην υπόλοιπη Ευρώπη.

 

Η σιδηροδρομική επιχείρηση Hellenic Train απάντησε, στις 9 Μαρτίου 2023, και επανέλαβε, στις 30 Ιανουαρίου 2025, τη σύνθεση και το περιεχόμενο του φορτίου της εμπορευματικής αμαξοστοιχίας.

Επίσης, η ΑΑΔΕ έδωσε συγκεκριμένη απάντηση σε ό,τι αφορά τη διασυνοριακή διέλευση από το Τελωνείο Ευζώνων.

 

Τέλος, σύμφωνα και πάλι με τη σιδηροδρομική επιχείρηση Hellenic Train, κάθε σιδηροδρομική μεταφορά εμπορευμάτων διενεργείται βάσει του υφιστάμενου κανονιστικού πλαισίου, και τηρούνται οι συνδυαστικές, εκ των διατάξεων, υποχρεώσεις.

Σε κάθε περίπτωση, η δικαστική διερεύνηση είναι σε εξέλιξη και αναμένουμε το αποτέλεσμά της.