Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η έναρξη των εργασιών του 2^ου Θερινού Τμήματος της Βουλής συμπίπτει με τη δημοσιοποίηση μίας σειράς σημαντικών Εκθέσεων και στοιχείων για την πορεία της Ελληνικής Οικονομίας.

Τα βασικά συμπεράσματα αυτών επιβεβαιώνουν τις συνεχείς διαπιστώσεις της Νέας Δημοκρατίας για τις αρνητικές επιδράσεις στην πορεία της Ελληνικής Οικονομίας από την εφαρμογή του «Μνημονίου».

Ειδικότερα:

1ον. Εντοπίζονται αστοχίες στις προβλέψεις και αποκλίσεις από τους ποσοτικούς στόχους που έχουν τεθεί (ΑΕΠ, πληθωρισμό, ανεργία, πορεία εσόδων κ.α.).

Γεγονός που καταδεικνύει την προχειρότητα του σχεδιασμού και την έλλειψη γνώσης για τις ιδιαιτερότητες της Ελληνικής Οικονομίας.

2ον. Η Κυβέρνηση προσφεύγει σε λογιστικές ακροβασίες, σε συνεχείς μεταβολές των εκτιμήσεων και σε πολιτικές πρακτικές επιζήμιες για την Οικονομία.

3ον. Η εικόνα στην Πραγματική Οικονομία είναι απογοητευτική.

Η ύφεση βαθαίνει και η αγορά «στραγγίζει».

Οι επιχειρήσεις ασφυκτιούν και η έλλειψη ρευστότητας μέρα με τη μέρα διογκώνεται.

Τα λουκέτα πολλαπλασιάζονται.

Η ανεργία αυξάνεται.

Ο πληθωρισμός εκτινάσσεται στα ύψη.

Το βιοτικό επίπεδο των πολιτών συρρικνώνεται δραματικά.

Οι θυσίες των πολιτών δεν πιάνουν τόπο.

4ον. Η εφαρμογή νέων μέτρων βρίσκεται προ των πυλών.

Μέτρα που πλήττουν τα νοικοκυριά και «σκοτώνουν» τις επιχειρήσεις.

5ον. Οι προκλήσεις και οι κίνδυνοι για τη μη πιστή υλοποίηση του Προγράμματος διευρύνονται και αυξάνονται.

 

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Ένας από τους αρκετούς κινδύνους υλοποίησης που καταγράφονται στην τελευταία Έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής αφορά τη διασφάλιση της χρηματοοικονομικής σταθερότητας και της επαρκούς ρευστότητας στον τραπεζικό τομέα.

Ρευστότητα που είναι ζωτικής σημασίας για την τόνωση της αγοράς και την ώθηση της πραγματικής οικονομίας.

Η Νέα Δημοκρατία, ως Κυβέρνηση, το 2008, έγκαιρα κινήθηκε προς την κατεύθυνση αυτή με το πακέτο των 28 δισ. ευρώ.

Η πολιτική αυτή, τότε, αντιμετώπισε τη σφοδρή επίθεση και την τακτική απαξίωσης από το ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Τότε το ΠΑ.ΣΟ.Κ., ως Αξιωματική Αντιπολίτευση, συγκεκριμένα, έλεγε:

Ο κ. Γ.  Παπαδρέου (Βουλή, 31.10.2008): «…[Η Κυβέρνηση] διαθέτει 28 δις ευρώ χωρίς διαφάνεια, χωρίς κανόνες, χωρίς κανείς να ξέρει το πραγματικό μέγεθος του προβλήματος της κάθε τράπεζας, χωρίς καμία εγγύηση ότι αυτοί οι πόροι θα φτάσουν στο φορολογούμενο, στον εργαζόμενο, στο δανειολήπτη, στον παραγωγό, στο μικρομεσαίο επιχειρηματία…λευκή επιταγή στις τράπεζες. Αποτελεί τεράστια κοινωνική πρόκληση, έγκλημα σε βάρος του κοινωνικού συνόλου…».

[Κατάθεση Εγγράφου]

Η κ. Λ. Κατσέλη (Ραδιοφωνική Συνέντευξη Flash Radio, 04.11.2008): «…Εγώ δεν θα περίμενα ποτέ από κανένα τραπεζίτη να εγγυηθεί ότι η δράση και η συμπεριφορά του θα στηρίξει ουσιαστικά την πραγματική οικονομία…».

[Κατάθεση Εγγράφου]

Ο κ. Μ. Χρυσοχοΐδης (Συνέντευξη Τύπου, 29.10.2008): «…[Η Κυβέρνηση] παρέχει δημόσιο  χρήμα στις τράπεζες, χωρίς να εξασφαλίζει το ανάλογο και επιθυμητό σ’ αυτή τη φάση έλεγχο και εποπτεία του Δημοσίου πάνω στο τραπεζικό σύστημα…το δημόσιο χρήμα δίνεται άνευ ελέγχου, δίνεται άνευ όρων…γίνεται κατάχρηση της κρατικής ενίσχυσης…»

[Κατάθεση Εγγράφου]

Σήμερα, το ΠΑΣΟΚ, ως Κυβέρνηση, αποφάσισε, αρχικά, την ενίσχυση της ρευστότητας του τραπεζικού συστήματος με 15 δισ. ευρώ και σήμερα, με την υπό συζήτηση τροπολογία, με άλλα 25 δις. ευρώ.

Αλήθεια, τώρα για το ΠΑΣΟΚ δεν προκύπτουν ζητήματα «λευκής επιταγής», «εγκλήματος σε βάρος του κοινωνικού συνόλου», «άνευ ελέγχου και όρων παροχής δημοσίου χρήματος», και «κατάχρησης της κρατικής ενίσχυσης»;

Ευτυχώς, έστω και αργά αναγνωρίζει την αστοχία της περυσινής του δημαγωγίας.

Σήμερα το ΠΑ.ΣΟ.Κ. υιοθετεί πλήρως την πολιτική της Κυβέρνησης της Ν.Δ. Άλλωστε δεν είναι η πρώτη ούτε θα είναι και η τελευταία φορά που το πράττει αυτό.

Όμως η Ν.Δ. δεν είναι ΠΑ.ΣΟ.Κ.

Η Ν.Δ. πιστεύει διαχρονικά και σταθερά στην αναγκαιότητα της ευρωστίας του τραπεζικού συστήματος, τόσο σε όρους κεφαλαιακής επάρκειας όσο και σε όρους ρευστότητας, ώστε να διαδραματίζει επιτυχώς τον οικονομικό και κοινωνικό του ρόλο.

Το ζητούμενο, συνεπώς, είναι, πλέον, μέρος της ρευστότητας να διοχετευθεί στην πραγματική Οικονομία, στην ενίσχυση νοικοκυριών και επιχειρήσεων.

Να τονωθεί η παραγωγική και επιχειρηματική δραστηριότητα, συμβάλλοντας στην ανάταξη της Οικονομίας.

 

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η ανάταξη και ανάπτυξη της Οικονομίας προϋποθέτει, επίσης, και την προώθηση βασικών πολιτικών μεταρρυθμίσεων και δομικών αλλαγών.

Αλλαγών όπως η ουσιαστική άρση του cabotage την οποία από τις αρχές του έτους έχει προτείνει η Ν.Δ. στην Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στο πλαίσιο των 23 μέτρων για την τόνωση της αγοράς.

Άρση που δύναται να λειτουργήσει αντισταθμιστικά και να «εξουδετερώσει» μέρος από το υφεσιακό αποτέλεσμα της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Ωστόσο, σήμερα, έξι μήνες μετά την πρόταση της Ν.Δ. έρχεται στην Ολομέλεια της Βουλής το εν λόγω νομοσχέδιο.

Έρχεται στο τέλος του καλοκαιριού, ενώ ο κ. Πρωθυπουργός στην ομιλία του στη Γενική Συνέλευση του ΣΕΤΕ είχε υποστηρίξει πως «…μέχρι το τέλος Μαΐου, θα κάνουμε διάλογο με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, ώστε άμεσα να προχωρήσουμε στην άρση του καμποτάζ για την κρουαζιέρα…για να μη χάσουμε και αυτή την κρίσιμη για την Ελλάδα σεζόν…» (21.04.2010).

Και, όμως, η σεζόν χάθηκε.

Μετά, λοιπόν, από χαρακτηριστική καθυστέρηση σε βάρος της τουριστικής δραστηριότητας, σε μία κρίσιμη περίοδο για τη χώρα, συζητάμε σήμερα το εν λόγω Νομοσχέδιο.

Νομοσχέδιο, όμως, που:

• Δεν προωθεί την άρση του cabotage αλλά μια απλή μορφή αδειοδότησης της κρουαζιέρας.
• Δεν περιλαμβάνει ρεαλιστικές και ξεκάθαρες διατάξεις, οι οποίες θα ευνοήσουν το θαλάσσιο τουρισμό και θα στείλουν στο εξωτερικό το κατάλληλο μήνυμα προσδίδοντας επενδυτική ελκυστικότητα στην Ελλάδα.
• Δεν εναρμονίζεται με την πλήρη και ουσιαστική απελευθέρωση, όπως ισχύει σε άλλες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
• Δεν άρει, παρά τις παρατηρήσεις όλων των εμπλεκόμενων φορέων, βασικές αρχές και ρυθμίσεις που δεν συνάδουν με την έννοια της πλήρους απελευθέρωσης και αποτελούν τα βασικά εγγενή μειονεκτήματά του.
• Δεν αντιμετωπίζει σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα τη διατήρηση της απασχόλησης, την εξέλιξη και την ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού του ναυτεργατικού κλάδου μέσω εκπαίδευσης και επιμόρφωσης στο πλαίσιο μιας γενικότερης ανάπτυξης της κρουαζιέρας. 

 

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Οι επιπτώσεις από την εφαρμογή του «Μνημονίου» και τις συνοδευτικές πολιτικές και πρακτικές της Κυβέρνησης, όπως η υπό συζήτηση άτολμη και ατελής άρση του cabotage, ωθούν τη χώρα σε ένα παρατεταμένο φαύλο κύκλο.

Φαύλο κύκλο ύφεσης, καθώς το ακολουθούμενο μείγμα οικονομικής πολιτικής δεν είναι το κατάλληλο για την ανάταξη της Οικονομίας.

Η Κυβέρνηση προσεγγίζει ελλειμματικά την αντιμετώπιση του προβλήματος.

Οι επιθυμίες, οι συνεχείς διακηρύξεις προθέσεων της ηγεσίας της και οι επικοινωνιακοί χειρισμοί δεν επαρκούν.

Δεν είναι ικανοί για να επιβληθεί στην Οικονομία «υπακοή».

Το Οικονομικό Επιτελείο της Κυβέρνησης αντί να συγκεράσει πολιτικές μείωσης του δημοσιονομικού ελλείμματος και ενίσχυσης της ανάπτυξης, επιλέγει μονομερώς τη λογιστική μείωση του ελλείμματος, θέτοντας την οικονομία σε διαδικασία καθοδικού σπιράλ.

Εμείς, ως Αξιωματική Αντιπολίτευση και ο Πρόεδρός μας κ. Αντώνης Σαμαράς, το είχαμε έγκαιρα επισημάνει.

Έχουμε έγκαιρα καταθέσει την πρότασή μας για την ανάταξη της Οικονομίας.

Έχουμε καταθέσει το Στρατηγικό Σχέδιο για την Έξοδο από την Κρίση.

Και προς την κατεύθυνση αυτή θα συνεχίσουμε να ασκούμε εντατική, εποικοδομητική, αλλά και σκληρή κριτική στην Κυβερνητική πολιτική με θεμελιώδη άξονα το συμφέρον του τόπου και την ευημερία όλων των πολιτών.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Η επιδείνωση των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας, εξαιτίας των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης, καθώς και δυσμενών εγχώριων παραγόντων, τόσο συγκυριακών όσο και διαρθρωτικών, βρήκε τα θεμελιώδη μεγέθη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, κατά βάση, υγιή.

Ωστόσο, μια σειρά από παράγοντες δημιουργούν ανησυχίες, προκαλούν συνθήκες πιστωτικής ασφυξίας και εγκυμονούν κινδύνους για το τραπεζικό σύστημα, όπως είναι:

• Οι αβεβαιότητες του διεθνούς περιβάλλοντος.
• Η σημαντική επιβράδυνση του εγχώριου ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης.
• Η συρρίκνωση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης.
• Η χειροτέρευση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών.
• Η αισθητή μείωση του ποσοστού κάλυψης των δανείων σε καθυστέρηση από τις συσσωρευμένες προβλέψεις.
• Τα χρηματοδοτικά ανοίγματα των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό.
• Η φυγή καταθέσεων προς το εξωτερικό και η μείωση της αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών.

 

Η κατάσταση αυτή επιτάσσει την ανάγκη συνετής διαχείρισης της κατάστασης από την Ελληνική Πολιτεία και τα πιστωτικά ιδρύματα, με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος μέσω της ενίσχυσης της κεφαλαιακής επάρκειας και της ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας.

Προς αυτή την κατεύθυνση θετικά συνέβαλλε ο Ν. 3723/2008 της προηγούμενης Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας για τη στήριξη της πιστωτικής και οικονομικής δραστηριότητας.

Νόμος που αντιμετώπισε, τότε, τη σφοδρότατη κριτική της Αντιπολίτευσης, η οποία έφτασε σε ακραίους χαρακτηρισμούς περί «χαρίσματος 28 δισ. ευρώ στους τραπεζίτες», και οι οποίες βέβαια διαψεύσθηκαν από τις μεταγενέστερες εξελίξεις.

Μάλιστα πρόσφατα, η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., που επέκρινε τότε το σχέδιο ρευστότητας της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, αποφάσισε να προτείνει την ενεργοποίηση και επέκτασή του κατά επιπλέον 15 εκατ.  ευρώ.

Και έπραξε σωστά καθώς υπό τις συνθήκες υψηλού κόστους δανεισμού και στενότητας άντλησης κεφαλαίων, η επέκταση του Προγράμματος αποτελούσε αναγκαιότητα.

Η ορθότητα της επιλογής της τότε Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας αναγνωρίζεται από τη σημερινή Κυβέρνηση, αφού στην Αιτιολογική Έκθεση αναφέρεται πως η ρευστότητα θα εξακολουθήσει να παρέχεται σύμφωνα με τους «υφιστάμενους μηχανισμούς».

Αυτό το ενισχυμένο, πλέον, οικονομικό «πακέτο» στήριξης της ρευστότητας του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα συνοδευτεί από τη σύσταση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας.

Παρά τις βελτιώσεις της Κυβέρνησης, στις διατάξεις του Σχεδίου Νόμου υπάρχουν σημεία που δημιουργούν προβληματισμούς και χρήζουν και εξειδικεύσεων.

 

Ειδικότερα:

1^ον. Η αναφορά στην Αιτιολογική Έκθεση ότι το Ταμείο «θα διευκολύνει να δρομολογηθούν στρατηγικές επιλογές ανασύνταξης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος» δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τις προθέσεις, τις επιλογές και το ρόλο του Ταμείου, αλλά και της Κυβέρνησης, σε τέτοιες πρωτοβουλίες.

 2^ον. Οι διατάξεις του Σχεδίου Νόμου δεν διευκρινίζουν πώς η Τράπεζα της Ελλάδος θα εντείνει την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος αυξάνοντας τη συχνότητα και την ταχύτητα υποβολής στοιχείων και την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για συχνούς ελέγχους ακραίων συνθηκών (stress-tests).

Ενισχύονται έτσι οι προβληματισμοί για τους όρους και τις παραμέτρους που θα τίθενται σε αυτούς του ελέγχους, ιδιαίτερα αν τους συνδυάσει και με τη «συντηρητικότητα» των παραδοχών της ΤτΕ.

 

3^ον. Το Άρθρο 10 παρέχει ιδιαίτερα αυξημένες εξουσίες στο Ταμείο αναφορικά με τα πιστωτικά ιδρύματα που εντάσσονται σ’ αυτό τόσο σχετικά με τον καθορισμό του επιχειρησιακού σχεδίου, όσο και σχετικά με τον ορισμό των «νέων υπεύθυνων προσώπων» που θα εισέλθουν στα πιστωτικά ιδρύματα, καθώς και με τις ευρύτατες δικαιοδοσίες του εκπροσώπου του Ταμείου ως μέλους του ΔΣ του πιστωτικού ιδρύματος.

 

4^ον. Με τα προβλεπόμενα δικαιώματα αρνησικυρίας στη λήψη αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης παρέχονται ιδιαίτερα ευρείες εξουσίες στον εκπρόσωπο του Ταμείου (αντίθετα στο Ν. 3723/2008 οι εξουσίες του εκπροσώπου του Ελληνικού Δημοσίου είναι πιο περιορισμένες).

Οι εξουσίες μάλιστα αυτές δεν είναι απολύτως καθορισμένες αφού η αναφορά στο «κτλ» αφήνει πολλές ερμηνείες ανοικτές.

Τουλάχιστον, σύμφωνα και με την Έκθεση του Τμήματος Νομοτεχνικής Επεξεργασίας της Βουλής η απαρίθμηση των περιπτώσεων κατά τις οποίες παρέχεται το ως άνω δικαίωμα αρνησικυρίας θα πρέπει, προς αποφυγή ερμηνευτικών αμφισβητήσεων, να είναι αποκλειστική και όχι ενδεικτική.  

 

5^ον. Στο άρθρο 4 παρ. 2 του Σχεδίου Νόμου αναφέρεται, και το θέτει και η Έκθεση του Τμήματος Νομοτεχνικής Επεξεργασίας της Βουλής, ότι ο Πρόεδρος, οι Αντιπρόεδροι και τα δύο (2) μη εκτελεστικά μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου επιλέγονται από το Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Με την Περ. β’ της προτεινόμενης παραγράφου προβλέπεται περαιτέρω ότι «ο διορισμός και των 7 μελών του ΔΣ γίνεται με απόφαση του Υπουργού Οικονομικών κατόπιν εισηγήσεως του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος…».

Παρατηρείται ότι το Μνημόνιο ορίζει ότι «το Ταμείο θα διοικείται από ένα ΔΣ, αποτελούμενο από έναν επικεφαλής, έναν εκτελεστικό διευθυντή και 3 διευθυντές που θα ορίζονται από τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος…».

Κατόπιν τούτου, θα πρέπει να διευκρινισθεί ότι είναι δεσμευτική η εισήγηση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος προς τον Υπουργό Οικονομικών όσον αφορά το διορισμό των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου του Ταμείου και ειδικότερα ότι δεν πρόκειται περί εισήγησης αλλά περί επιλογής από τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Κάτι αντίστοιχο όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, συμφώνως με την Περ. α’ της προτεινόμενης παραγράφου.

 

Με την προσδοκία, αλλά και πεποίθηση, ότι η Κυβέρνηση θα ξεκαθαρίσει τους παραπάνω προβληματισμούς, εμείς, ως Αξιωματική Αντιπολίτευση τοποθετούμαστε θετικά, και επί των Άρθρων, στο υπό συζήτηση Σχέδιο Νόμου.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Τις τελευταίες δύο δεκαετίες σημειώθηκαν ραγδαίες αλλαγές στην παγκόσμια οικονομία προς την κατεύθυνση του εκσυγχρονισμού και της διεθνοποίησης του χρηματοπιστωτικού συστήματος, πυρήνας του οποίου είναι ο τραπεζικός τομέας.

Τόσο η θεωρία όσο και οι εμπειρικές μελέτες συγκλίνουν στη διαπίστωση ότι η εύρυθμη λειτουργία του τραπεζικού τομέα, ιδιαίτερα σε τραπεζοκεντρικές χώρες (bank-based countries) όπως είναι η Ελλάδα, αποτελεί προϋπόθεση για την υγιή ανάπτυξη της οικονομίας και την αποτελεσματική κατανομή των οικονομικών πόρων.

Από τα μέσα της δεκαετίας του 1980 καταβλήθηκαν συστηματικές προσπάθειες για τον εκσυγχρονισμό του ελληνικού τραπεζικού συστήματος, το οποίο χαρακτηρίζονταν, μέχρι τότε, από έντονες στρεβλώσεις και εγγενείς αδυναμίες.

Αυτές οι εξελίξεις βελτίωσαν το επίπεδο του ανταγωνισμού στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα, ενίσχυσαν το ύψος και διεύρυναν τις πηγές κερδοφορίας των πιστωτικών ιδρυμάτων, και τόνωσαν τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα η οποία συμβάλλει στην οικονομική και κοινωνική ευημερία.

Έτσι, η επιδείνωση των επιδόσεων της ελληνικής οικονομίας, εξαιτίας των επιπτώσεων της διεθνούς κρίσης, καθώς και δυσμενών εγχώριων παραγόντων, τόσο συγκυριακών όσο και διαρθρωτικών, βρήκε τα θεμελιώδη μεγέθη του ελληνικού τραπεζικού τομέα, κατά βάση, υγιή.

Ωστόσο, μια σειρά από παράγοντες δημιουργούν ανησυχίες, προκαλούν συνθήκες πιστωτικής ασφυξίας και εγκυμονούν κινδύνους για το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα, όπως είναι:

• Οι αβεβαιότητες του διεθνούς περιβάλλοντος.
• Η σημαντική επιβράδυνση του εγχώριου ρυθμού οικονομικής ανάπτυξης (η ύφεση εκτιμάται στο -4%).
• Η συρρίκνωση των ρυθμών πιστωτικής επέκτασης (+2,8% προς τον ιδιωτικό τομέα [επιχειρήσεις και νοικοκυριά] τον Μάϊο του 2010, από 4,2% το Δεκέμβριο του 2009).
• Η χειροτέρευση της ποιότητας του δανειακού χαρτοφυλακίου των τραπεζών (ο λόγος των δανείων σε καθυστέρηση προς το σύνολο των δανείων ανήλθε στο 7,7% το Δεκέμβριο του 2009 έναντι 5,0% το Δεκέμβριο του 2008).
• Η αισθητή μείωση του ποσοστού κάλυψης των δανείων σε καθυστέρηση από τις συσσωρευμένες προβλέψεις (41,5% το Δεκέμβριο του 2009 έναντι 48,9% το Δεκέμβριο του 2008).
• Τα χρηματοδοτικά ανοίγματα των ελληνικών τραπεζών στο εξωτερικό.
• Η φυγή καταθέσεων προς το εξωτερικό και η μείωση της αποταμίευσης των ελληνικών νοικοκυριών, εξαιτίας και εσφαλμένης τακτικής της κυβέρνησης.

 Η κατάσταση αυτή επιτάσσει την ανάγκη συνετής διαχείρισης της κατάστασης από την Ελληνική Πολιτεία και τα πιστωτικά ιδρύματα με στόχο τη διατήρηση της σταθερότητας του ελληνικού τραπεζικού συστήματος μέσω της ενίσχυσης της κεφαλαιακής επάρκειας και της ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων της χώρας.

Προς αυτή την κατεύθυνση θετικά συνέβαλλε ο Ν. 3723/2008 της προηγούμενης Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας για τη στήριξη της πιστωτικής και οικονομικής δραστηριότητας.

Νόμος που αντιμετώπισε, τότε, τη σφοδρότατη κριτική της Αντιπολίτευσης, η οποία έφτασε σε ακραίους χαρακτηρισμούς περί «χαρίσματος 28 δισ. ευρώ στους τραπεζίτες», και οι οποίες βέβαια διαψεύσθηκαν από τον όγκο των αδιάθετων – πριν από την κρίση δανεισμού στην οποία οδήγησε τη χώρα η παρούσα Κυβέρνηση – πόρων του πακέτου ρευστότητας (περίπου 17 δισ. ευρώ).

Μάλιστα πρόσφατα, η Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., που επέκρινε τότε το σχέδιο ρευστότητας της Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας, αποφάσισε να προτείνει την ενεργοποίηση και επέκτασή του κατά επιπλέον 15 εκατ.  ευρώ.

Και έπραξε σωστά καθώς υπό τις συνθήκες υψηλού κόστους δανεισμού και στενότητας άντλησης κεφαλαίων, εξαιτίας και των Κυβερνητικών αστοχιών, η επέκταση του Προγράμματος αποτελούσε αναγκαιότητα.

Η ορθότητα της επιλογής της τότε Κυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας αναγνωρίζεται από τη σημερινή Κυβέρνηση, αφού στην Αιτιολογική Έκθεση αναφέρεται πως η ρευστότητα θα εξακολουθήσει να παρέχεται σύμφωνα με τους «υφιστάμενους μηχανισμούς».

Αυτό το ενισχυμένο, πλέον, οικονομικό «πακέτο» στήριξης της ρευστότητας του Ελληνικού τραπεζικού συστήματος θα συνοδευτεί από τη σύσταση του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (Ταμείο).

Σύσταση που περιλαμβάνεται στο Μνημόνιο που συνοδεύει την προσφυγή της χώρας στο Μηχανισμό Στήριξης της Ελληνικής Οικονομίας.

Σκοπός του Ταμείου θα είναι η διατήρηση της σταθερότητας του τραπεζικού συστήματος, ειδικότερα της φερεγγυότητάς του, και όχι η στήριξη των αναγκών ρευστότητας των πιστωτικών ιδρυμάτων.

Στις βασικές ρυθμίσεις του Σχεδίου Νόμου αναφέρθηκε η Εισηγήτρια της Πλειοψηφίας, οπότε δεν θα τις επαναλάβω.

Ωστόσο, στις διατάξεις του Σχεδίου Νόμου υπάρχουν σημεία που δημιουργούν προβληματισμούς και χρήζουν περαιτέρω διευκρινήσεων και εξειδικεύσεων.

Ειδικότερα:

1^ον. Η αναφορά στην Αιτιολογική Έκθεση ότι το Ταμείο «θα διευκολύνει να δρομολογηθούν στρατηγικές επιλογές ανασύνταξης του ελληνικού τραπεζικού συστήματος» δημιουργεί ερωτηματικά ως προς τις προθέσεις, τις επιλογές και το ρόλο του Ταμείου, αλλά και της Κυβέρνησης, σε τέτοιες πρωτοβουλίες.

 

2^ον. Υπάρχει ασάφεια ως προς τις προϋποθέσεις που πρέπει να συντρέχουν για να υποβάλλει ένα πιστωτικό ίδρυμα αίτημα στο Ταμείο μετά από υπόδειξη της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ) ή με δική του πρωτοβουλία.

Γίνεται αναφορά σε «συντηρητικές παραδοχές της ΤτΕ», χωρίς αυτές να προσδιορίζονται.

Δημιουργείται έτσι ένας προβληματισμός για το εύρος, την επάρκεια και την αποτελεσματικότητα αυτών.

 

3^ον. Οι διατάξεις του Σχεδίου Νόμου δεν διευκρινίζουν πως «η Τράπεζα της Ελλάδος θα εντείνει την εποπτεία του χρηματοπιστωτικού συστήματος αυξάνοντας τη συχνότητα και την ταχύτητα υποβολής στοιχείων και την περαιτέρω ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου πλαισίου για συχνούς ελέγχους ακραίων συνθηκών (stress-tests)».

Ενισχύονται έτσι οι προβληματισμοί για τους όρους και τις παραμέτρους που θα τίθενται σε αυτούς του ελέγχους, ιδιαίτερα αν τους συνδυάσει και με τη «συντηρητικότητα» των παραδοχών της ΤτΕ.

 

4^ον. Παρέχει, εκτιμώ, ιδιαίτερα αυξημένες εξουσίες στο Ταμείο αναφορικά με τα πιστωτικά ιδρύματα που εντάσσονται σ’ αυτό τόσο σχετικά με τον καθορισμό του επιχειρησιακού σχεδίου, όσο και σχετικά με τον ορισμό των «νέων υπεύθυνων προσώπων» που θα εισέλθουν στα πιστωτικά ιδρύματα, καθώς και με τις ευρύτατες δικαιοδοσίες του εκπροσώπου του Ταμείου ως μέλους του ΔΣ του πιστωτικού ιδρύματος.

 

5^ον. Η μετατροπή των προνομιούχων μετοχών σε κοινές είναι η πιο σημαντική πρόβλεψη του σχεδίου νόμου καθώς επιφέρει μία μη αναστρέψιμη μεταβολή στην μετοχική σύνθεση του πιστωτικού ιδρύματος.

Για το λόγο αυτό, είναι εύλογο η μετατροπή να απαιτεί προϋποθέσεις κατά το δυνατόν αντικειμενικές, κατ’ αναλογία της πρόβλεψης της παραγράφου 6.2.(β) όταν το πιστωτικό ίδρυμα καλείται να εκδώσει κοινές μετοχές μόνο όταν τα κεφάλαιά του υπολείπονται των ελάχιστων εποπτικών κεφαλαίων.

Επίσης, αν το πιστωτικό ίδρυμα δεν επιτύχει κάποιους στόχους του σχεδίου αναδιάρθρωσης αλλά, παρά ταύτα, διατηρεί υψηλή κεφαλαιακή επάρκεια δεν υπάρχει λόγος μετατροπής των προνομιούχων μετοχών σε κοινές.

6^ον. Δεδομένου ότι η απόδοση των προνομιούχων μετοχών καθορίζεται σε εύλογο επίπεδο με βάση τις οδηγίες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, γεννώνται ερωτηματικά γιατί απαιτείται αποτίμηση της τιμής διάθεσης από ελεγκτικές εταιρείες, καθώς και γιατί η τιμή διάθεσης θα πρέπει να συμπίπτει με την ονομαστική αξία των μετοχών.

Εφόσον το Ταμείο λαμβάνει εύλογη απόδοση κατά την διάρκεια της συμμετοχής του, η οποία μάλιστα προσαυξάνεται μετά την πάροδο της πενταετίας, δεν γίνεται κατανοητό γιατί η εξαγορά θα πρέπει να γίνεται σε τιμή ανώτερη από την τιμή διάθεσης. Η τιμή εξαγοράς πρέπει να ισούται με την τιμή διάθεσης.

Θα πρέπει να υπάρχει ανώτατο όριο υπεραξίας που μπορεί να λάβει το Ταμείο κατά την αποπληρωμή των προνομιούχων μετοχών.

Εναλλακτικά, το σύνολο της απόδοσης που έχει καταβληθεί από το πιστωτικό ίδρυμα θα μπορούσε να αφαιρείται από την υπεραξία που προκύπτει κατά την αποτίμηση.

 

7^ον. Χρειάζεται διευκρίνηση γιατί οι προνομιούχες μετοχές θα πρέπει να εκδίδονται χωρίς δικαίωμα ψήφου.

Πρέπει δηλαδή να διευκρινιστεί στο Σχέδιο Νόμου ότι το «δικαίωμα ψήφου στην Γενική Συνέλευση» αφορά την ιδιαίτερη Συνέλευση των προνομιούχων μετόχων μόνο, σύμφωνα με τα αντιστοίχως προβλεπόμενα στο άρθρο1 § 1 του ν. 3723/2008 για την ενίσχυση της ρευστότητας.

 

8^ον. Με τα προβλεπόμενα δικαιώματα αρνησικυρίας στη λήψη αποφάσεων του Διοικητικού Συμβουλίου και της Γενικής Συνέλευσης παρέχονται ιδιαίτερα ευρείες εξουσίες στον εκπρόσωπο του Ταμείου (αντίθετα στο Ν. 3723/2008 οι εξουσίες του εκπροσώπου του Ελληνικού Δημοσίου είναι πιο περιορισμένες).

Οι εξουσίες μάλιστα αυτές δεν είναι απολύτως καθορισμένες αφού η αναφορά στο «κτλ» αφήνει πολλές ερμηνείες ανοικτές.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης επί των άρθρων, θα προσθέσω και κάποια επιχειρηματικά και νομικά θέματα. Μόνο ένα νομικό θέμα θα ήθελα να θίξω τώρα. Στο άρθρο 4 παρ. 2β, αναφέρεται σύμφωνα και με τα προβλεπόμενα στο Μνημόνιο Οικονομικής Χρηματοπιστωτικής Πολιτικής ότι ο πρόεδρος, οι αντιπρόεδροι και τα δύο μη εκτελεστικά μέλη του Δ.Σ. επιλέγονται από τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, ενώ τα υπόλοιπα δύο μη εκτελεστικά μέλη ορίζονται ex oficio. Κατόπιν τούτων, θα πρέπει να διευκρινιστεί ότι είναι δεσμευτική η εισήγηση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος προς τον Υπουργό Οικονομικών, όσον αφορά τον διορισμό των μελών του Δ.Σ. του ταμείου και ειδικότερα ότι δεν πρόκειται περί εισήγησης, αλλά περί επιλογής από τον Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Με αυτές τις σκέψεις και κάποιες ακόμα που θα προσθέσω αύριο και με την προσδοκία, αλλά και την πεποίθηση ότι η Κυβέρνηση θα ξεκαθαρίσει τους παραπάνω προβληματισμούς, εμείς, ως Αξιωματική Αντιπολίτευση τοποθετούμαστε θετικά επί της αρχής στο υπό συζήτηση σχέδιο νόμου.