Στην τηλεόραση του ΑΝΤ1 και την εκπομπή Στούντιο με Θέα με τη δημοσιογράφο Φαίη Μαυραγάνη, βρέθηκε το πρωί του Σαββάτου προσκεκλημένος ο Υπουργός Υποδομών & Μεταφορών και Βουλευτής Φθιώτιδας με τη Νέα Δημοκρατία, Χρήστος Σταϊκούρας.
Αναφερόμενος στο σιδηροδρομικό δίκτυο, ο Υπουργός τόνισε πως ”σταδιακά θα αποκαθίσταται η κυκλοφορία αλλά θα μας πάρει πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα προκειμένου να φτάσουμε στο σημείο το οποίο ήμασταν και ένα πολύ σημαντικό κόστος, που θα καλυφθεί από τα 600 εκατομμύρια ευρώ που εξασφαλίσαμε από την μεταβολή των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας προκειμένου αυτοί οι πόροι να πάνε στις υποδομές.”
Για τις τεράστιες καταστροφές που έφερε στον θεσσαλικό κάμπο η κακοκαιρία Daniel, μίλησε από το περίπτερο των ethnos.gr και imerisia.gr στην ΔΕΘ 2023, ο υπουργός μεταφορών, Χρήστος Σταϊκούρας.
Κάνοντας μία πρώτη αποτίμηση, ο κ. Σταϊκούρας σημείωσε πως, «Αυτή τη στιγμή γίνονται αυτοψίες από τους μηχανικούς του υπουργείου υποδομών και μεταφορών αλλά και από τους φορείς του υπουργείου. Παράδειγμα, κτιριακές υποδομές, όπως τα σχολεία. Πλήρη αποτύπωση της κατάστασης δεν έχουμε, ούτε μπορώ να σάς δώσω τώρα χρονοδιάγραμμα υλοποίησης αυτών. Για συγκεκριμένους λόγους. Ωστόσο, πρώτα απ’ όλα γιατί στη βασική προσβασιμότητα των πολιτών στα χωριά τους ήδη ενεργεί η περιφέρεια, με πόρους περίπου 50 εκατομμυρίων ευρώ που έδωσε η ελληνική κυβέρνηση οι πρώτες παρεμβάσεις γίνονται για να υπάρξει προσβασιμότητα των πολιτών στα χωριά τους. Αυτό θα πρέπει να συνεκτιμηθεί. Από την πολιτεία, μετά, στην υλοποίηση των έργων».
Πολλούς μήνες θα πάρει η αποκατάσταση του σιδηρόδρομου
Ο υπουργός μεταφορών αναφέρθηκε ειδικά στο σιδηροδρομικό δίκτυο: «Στον ΟΣΕ οι αποκαταστάσεις θα πάρουν πάρα πολλούς μήνες. Και η πρώτη εκτίμηση είναι ότι, το κόστος, υπερβαίνει σημαντικά τα 150 εκατομμύρια ευρώ. Στη σιδηροδρομική γραμμή Αθήνα – Θεσσαλονίκη μιλάμε για τις υποδομές, μιλάμε για γέφυρες., για σιδηροδρομικούς σταθμούς για συστήματα τηλεδιοίκησης και σηματοδότησης που πρόσφατα παραδόθηκαν. Αυτά έχουν υποστεί σημαντικότατες ζημιές και εξασφαλίσαμε τη χρηματοδότηση μέσα από την ανακατανομή πόρων του ταμείου ανάκαμψης ύψους 600 εκατομμυρίων ευρώ ώστε να παρέμβουμε σε γέφυρες, σε δρόμους και στο σιδηροδρομικό δίκτυο το συντομότερο δυνατόν. Με τις διαδικασίες που ψηφίστηκαν στη Βουλή την προηγούμενη εβδομάδα», τόνισε, επισημαίνοντας ότι, σε αυτή τη φάση, δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το χρονικό διάστημα αποκατάστασης.
«Το σημαντικό κομμάτι έχει να κάνει με το να έρθει το δίκτυο στην πρότερη κατάσταση που είχε πριν από 20 μέρες. Στο μεταξύ, όμως, θα παραδίδονται τμήματα και θα υλοποιείται η μετακίνηση Ήδη, για παράδειγμα, τις τελευταίες ώρες, ήδη πηγαίνει το τρένο μέχρι το Λιανοκλάδι αλλά μετά χρειάζεται λεωφορείο και μετά τη Λάρισα συνεχίζει. Όσο περνά το διάστημα και γίνονται έργα, θα βελτιώνεται η προσβασιμότητα του πολίτη μέσω σιδηροδρομικού δικτύου από την Αθήνα στη Θεσσαλονίκη. Πότε ακριβώς θα γίνει και με τους ίδιους όρους που γίνονταν πολύ πρόσφατα δεν το ξέρουμε, αλλά σίγουρα θα πάρει πάρα πολλούς μήνες», σημείωσε.
Όσο η εθνική οδός δε δίνεται στην κυκλοφορία οι πολίτες θα διευκολύνονται στα διόδια
Ο υπουργός μεταφορών και υποδομών αναφέρθηκε και στην κατάσταση στην εθνικό οδό που ξαναδόθηκε στην κυκλοφορία. «Άνοιξε ένα τμήμα ανόδου και καθόδου, η αριστερή λωρίδα, και οι παραχωρησιούχοι αισθάνονται ασφάλεια να μάς πουν ότι μπορεί να χρησιμοποιθηθεί το δίκτυο γιατίο έπρεπε να έχουμε και την εικόνα αυτών που έχουν κάνει την αξιολόγηση του έργου. Αυτό παραδόθηκε για αυτοκίνητα μέχρι 3,5 τόνων. Η κατάσταση θα επαναξιολογείται και προφανώς βούλησή μας είναι, με ασφάλεια, να δώσουμε όσο γίνεται πιο γρήγορα, το σύνολο της εθνικής οδού σε κυκλοφορία. Όσο δεν δίνεται το σύνολό της, τόσο θα διευκολύνουμε τους πολίτες σε ό,τι αφορά τα διόδια για άλλους οδικούς άξονες που χρησιμοποιούν», είπε και πρόσθεσε πως, «με τα σημειρνά δεδομένα είναι ζήτημα κάποιων ημερών να δοθεί στην κυκλοφορία και το πρόβλημα προέκυψε γιατί στο πλάι, η στάθμη του νερού, είχε υπερβεί την ίδια την εθνική οδό».
Ευθύνη της Περιφέρειας τα αντιπλημμυρικά
Ο κ. Σταϊκούρας κλήθηκε να απαντήσει και για το κομμάτι των ευθυνών πίσω από τις τεράστιες καταστροφές. «Εδώ είχαμε Ιανό επί τέσσερα. Πρώτα απ’ όλα υπάρχουν ειδικοί που αξιολογούν. Τα αντιπλημμυρικά εκ του νόμου, σε όλη την Ελλάδα, είναι ευθύνη της Περιφέρειας εκτός των μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων που υλοποιούνται αυτή τη στιγμή σε όλη την Ελλάδα -στη Θεσσαλία δεν υπάρχει κάποιο τέτοιο- και είναι ευθύνη του υπουργείου υποδομών και μεταφορών. Μετά τον Ιανό, υπήρχε μία χρηματοδότηση της τάξεων των περίπου 140 εκατομμυρίων ευρώ για οδικούς άξονες σε αρκετά σημεία της Θεσσαλίας και για πέντε νέες γέφυρες. Οι τρεις γέφυρες από αυτές υλοποιήθηκαν και οι άλλες δύο υλοποιούνται. Και οι πέντε γέφυρες άντεξαν. Οι αποκαταστάσεις που θα κάνουμε από εδώ και πέρας τη Θεσσαλία θα πρέπει να ενσωματώνουν και την περιβαλλοντική διάσταση όπως θα μάς τη δώσουν οι ειδικοί. Όποιο νέο έργο κάνουμε στην Ελλάδα θα πρέπει κατ’ αντιστοιχία να είναι πιο ανθεκτικό σε πιο ακραία καιρικά φαινόμενα. Και, στη συνέχεια, η χρηματοδότηση. Τρίτον, πολύ σημαντικό, είναι ότι θα πρέπει να δούμε και υφιστάμενες δομές. Αυτή την πρωτοβουλία την είχαμε ανοίξει ούτως ή άλλως πριν γίνουν τα φαινόμενα στη Θεσσαλία», τόνισε και, στη συνέχεια, απέδωσε τις καταστροφές στην ένταση των φαινομένων. «Μιλάμε για ένα φαινόμενο που γίνεται μία φορά στα 1000 χρόνια. Πλημμύρισαν 1,4 εκατομμύρια στρέμματα όταν, στον Ιανό, πλημμύρισαν 233.000 στρέμματα. Μιλάμε για μία οξύτητα του φαινομένου τρεις και τέσσερις φορές υψηλότερη του Ιανού. Υποθέτω ότι βλέπετε σε όλο τον κόσμο πολύ χειρότερες καταστροφές. Μιλάμε για μία οξύτητα του φαινομένου, Αυτό που πρέπει να αξιολογήσουμε είναι η ανθεκτικότητα των έργων. Εάν έχουν την ανθεκτικότητα σε αυτό που θα μάς πουν οι επιστήμονες», υπογράμμισε.
Θα έχουμε, δηλαδή, φυσικές καταστροφές που δε θα μπορούμε να τις αντιμετωπίζουμε; «Θα πρέπει, ό,τι ερώτημα μού θέσετε, να ξεκινήσετε με την παραδοχή ότι υπάρχει ένα φαινόμενο που γίνεται ανά 1.000 χρόνια. Μετά να δούμε τι πήγε καλά και τι δεν πήγε. Να έχουμε μία αίσθηση του μεγέθους του προβλήματος που αντιμετωπίσαμε. Κατ΄ αντιστοιχία και στους σεισμούς, τα κτίρια γίνονται για να αντέξουν σε ένα ύψος Ρίχτερ. Εάν γίνει ένα ακραίο φαινόμενο που γίνεται μία φορά στα 1.000 χρόνια, πιθανότατα οι υποδομές των κτιρίων να μη γίνονται στην Ελλάδα, ή στο εξωτερικό, με αυτές της αντοχές. Το κρίσιμο θέμα, από εδώ και πέρα, είναι οι επιστήμονες να μάς πουν με βάση τις κλιματικές αλλαγές και τη νέα πραγματικότητα, τις αντοχές και την ανθεκτικότητα των κτιρίων και των υποδομών. Στη συνέχεια, να πάμε προς αυτή την κατεύθυνση για να υλοποιήσουμε τα έργα, όπως ξεκίνησε να γίνεται σε όλο τον κόσμο, επειδή έχουμε πλέον παγκοσμίως μία νέα πραγματικότητα. Και εδώ, θέλω να σάς πω ότι, στην Ελλάδα, οι συνέπειες αντιμετωπίστηκαν καλύτερα από ότι στο εξωτερικό».
Ο Χρήστος Σταϊκούρας μίλησε και για την τροπολογία που πέρασε στη Βουλή δίνει κάποιες αυξημένες αρμοδιότητες στο υπουργείο υποδομών, υπό προϋποθέσεις. «Για να δοθούν αυτές οι αρμοδιότητες θα πρέπει, πρώτα απ’ όλα, να εισηγηθεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου στο υπουργικό συμβούλιο τι έργα κρίνει ότι πρέπει να υλοποιηθούν, που δεν είναι αρμοδιότητά του, να πάρει έγκριση από το υπουργικό συμβούλιο και, στη συνέχεια, να τα εκτελέσει το ταχύτερο δυνατόν, στους πόρους που εξασφαλίσαμε. Οι στόχοι άμεσα είναι οδικά, σιδηροδρομικά και γέφυρες. Το ποια ακριβώς, θα προκύψει από τους ειδκ9ούς στο επόμενο χρονικό διάστημα. Γιατί αν πάμε αυτή τη στιγμή. Πρέπει να γίνονται όλα γρήγορα, σωστά και με ασφάλεια. Και με σεβασμό στα χρήματα των Ελλήνων και των Ευρωπαίων φορολογουμένων. Τα 600 εκατομμύρια ευρώ είναι από την ανακατανομή των πόρων του ταμείου ανάκαμψης και ανθεκτικότητας, άρα ουσιαστικά δεν είναι εθνικοί πόροι και αυτοί στο σύνολό τους θα αξιοποιηθούν για τις πρώτες παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν την επόμενη διετία σε υποδομές των περιοχών που έχουν κηρυχθεί σε κατάσταση εκτάκτου ανάγκης».
Πρώτα οι αποζημιώσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων
Ο ίδιος τόνισε, για τα αντιπλημμυρικά που απεντάχθηκαν από το ταμείο ανάκαμψης πως, «αυτό δε σημαίνει ότι δε θα γίνουν. Αυτή τη στιγμή γίνονται οι απαλλοτριώσεις που θέλουν περίπου 7 με 8 μήνες ακόμα. Τα έργα αυτά, που θα ξεκινούσαν στο τέλος του 2024, για να υλοποιηθούν 8θέλουν 36 μήνες. Άρα ουσιαστικά δε θα μπορούσαμε να τα υλοποιήσουμε γιατί, με βάση τη χρηματοδότηση του ταμείου Ανάκαμψης θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί μέχρι το τέλος του 2025. Αξιοποιούμε τους πόρους για την υλοποίηση έργων μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα και, από το ΕΣΠΑ και άλλα χρηματοδοτικά εργαλεία, θα υλοποιήσουμε τα ίδια αυτά έργα με τον χρονικό ορίζοντα που μπορούν να υλοποιηθούν. Τα έργα θα γίνουν σωστά, όσο γίνεται πιο γρήγορα αλλά αν δεν τα είχαμε απεντάξει, και τα έργα δε θα γίνονταν και τα χρήματα θα χάνονταν». Τέλος, ισχυρίστηκε για τα χρήματα του ταμείου ανάκαμψης πως, «Μέχρι το τέλος του 2023 πρέπει πρώτα απ’ όλα να αποζημιώσουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Στα νοικοκυριά βάζω και τους αγρότες. Ένα σημαντικό κομμάτι των πόρων είναι για να βοηθηθεί η ελληνική κοινωνία στην καθημερινότητά της Ήδη έχει ξεκινήσει να εκταμιεύεται η πρώτη δόση της οικοσκευής σε ένα μεγάλο κομμάτι πολιτών. Αυτό για πρώτη φορά γίνεται τόσο γρήγορα. Το δεύτερο είναι να αρχίσουμε να αποκαθιστούμε την καθημερινότητα του πολίτη. Τρίτον, μέσα στο 2023, πρέπει να ξεκινήσουν -αλλά δε θα έχουν ολοκληρωθεί- οι επισκευές στα προβλήματα που έχουν προκύψει στο σιδηροδρομικό δίκτυο/. Όπου αλλού είμαστε έτοιμοι, με πράξεις του υπουργικού συμβουλίου, τάχιστα θα επεμβαίνουμε και θα παρεμβαίνουμε για να υλοποιούμε, κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο, πιο ασφαλή, και με μεγαλύτερη ανθεκτικότητα, δημόσια έργα.
Μήνυμα του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών Χρήστου Σταϊκούρα για την Political, ενόψει της Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης
Η φετινή ΔΕΘ είναι η πρώτη μετά την πρόσφατη ανανέωση της εμπιστοσύνης των πολιτών στη Νέα Δημοκρατία.
Η νέα λαϊκή εντολή αποδεικνύει ότι ακολουθήσαμε συνετή οικονομική πολιτική που αναβάθμισε το βιοτικό επίπεδο στη χώρα και συνοδεύεται από την προσδοκία ότι θα συνεχίσουμε με την ίδια και ακόμη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα το μεταρρυθμιστικό μας έργο.
Δυναμικό πυλώνα της οικονομίας αποτελεί ο τομέας των Υποδομών και Μεταφορών, την ευθύνη του οποίου μου εμπιστεύτηκε ο Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης.
Η δημιουργία νέων υποδομών και ο εκσυγχρονισμός των υπηρεσιών στις μεταφορές συμβάλλουν στη μεγέθυνση και βιώσιμη ανάπτυξη της οικονομίας, στη δημιουργία θέσεων απασχόλησης, αλλά και στην ενδυνάμωση της εθνικής ισχύος.
Το στρατηγικό μας πλάνο εστιάζει στην αποτελεσματική προώθηση των έργων που βρίσκονται σε εξέλιξη, πολλά από τα οποία έχουν εμβληματική σημασία.
Ταυτόχρονα, όμως, σχεδιάζουμε μια νέα δέσμη παρεμβάσεων, με σκοπό την ενίσχυση της ασφάλειας των υποδομών, τη μεγιστοποίηση της αποδοτικότητας των εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, την προώθηση των «πράσινων» μεταφορών, αλλά και την ορθολογική αξιοποίηση των πολύτιμων υδάτινων πόρων, πεδίο που αναδεικνύεται σε υψηλή προτεραιότητα με δεδομένη την εντεινόμενη κλιματική κρίση.
«Υπάρχει αναγκαιότητα η πολιτεία να δει ξανά τις υποδομές της. Να δει τις υποδομές της με όρους υψηλής ανθεκτικότητας, γιατί τα φαινόμενα θα πολλαπλασιάζονται σε συχνότητας και θα είναι ακόμα πιο ακραία» τόνισε σε συνέντευξή του στο ΟPEN, ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρήστος Σταϊκούρας αναφορικά με τις καταστροφικές πλημμύρες στη Θεσσαλία, ο οποίος υποστήριξε πως τα έργα που ενισχύθηκαν μετά τον Ιανό «άντεξαν».
Ο υπουργός επανέλαβε ότι το φαινόμενο ήταν ακραίο και φαινόμενα που εμφανίζεται μια φορά τα 1000 χρόνια. «Μετά τον Ιανό εκεί στην περιοχή έπρεπε να γίνουν κάποια έργα. Τα έργα 150.000.000 που έγιναν άντεξαν. Υπάρχουν έργα που έγιναν πριν πολλά χρόνια και πρέπει να ελέγξουμε την στατικότητά τους. Το ίδιο θα πρέπει να γίνει και με τα αντιπλημμυρικάέργα με λογική θωράκισης ακραίων φαινομένων 1000 ετών».
Όσο για τις ευθύνες ο ίδιος παραδέχτηκε: «Χρειάζεται καλύτερος έλεγχος και κατανομή ευθυνών ώστε να διορθώσουμε τις αδυναμίες μας. Ένα μέρος των αντιπλημμυρικών έργων, δε, θα περάσουν υπό την ευθύνη της κεντρικής διοίκησης».
«Μέσα στο Σαββατοκύριακο καλύτερη η κατάσταση της Εθνικής»
Για το άνοιγμα της Εθνικής Οδού Αθηνών – Θεσσαλονίκης ανέφερε: «ξεκινήσαμε από ένα πρόβλημα που εκτείνονταν σε μία απόσταση 3χλμ, χθες περιορίστηκε σημαντικά. Χθες είχα κάνει δηλώσεις ότι θα άνοιγε χθες η Εθνική Οδός, τελικά άνοιξε μια λωρίδα. Θα επιδιώξουμε τις επόμενες ημέρες και ώρες να διευκολύνουμε ακόμα περισσότερο την κίνηση. Εκτιμήσει δεν μπορώ να σας κάνω, αλλά φαίνεται να ομαλοποιείται η κατάσταση και εκτιμώ ότι μέσα στο Σαββατοκύριακο θα είναι ακόμα καλύτερη η κατάσταση στη συγκριμένη περιοχή».
«Μήνες θα πάρει η αποκατάσταση στον σιδηρόδρομο»
Ερωτώμενος για την κατάσταση του σιδηροδρομικού δικτύου, ο κ. Σταϊκούρας υπογράμμισε ότι οι ζημιές είναι μεγάλες και θα πάρουν χρόνο. «Η γραμμή με την μορφή που γνωρίζαμε πριν περίπου 20 ημέρες εκτιμώ ότι θα πάρουν πάρα πολλούς μήνες να επιδιορθωθεί. Οι εκτιμήσεις του κόστους υπερβαίνουν και τα 150 εκατομμύρια ευρώ. Είναι τεράστιες οι ζημιές. Η σύμβαση 717 δεν μπορεί να ολοκληρωθεί. Τα χρήματα θα είναι μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης. Εκτιμώ ότι θα αρχίσει να ομαλοποιείται η κατάσταση» είπε.
Μιλώντας στην ΕΡΤ ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χ. Σταϊκούρας δήλωσε ότι γίνεται αγώνας δρόμου για να ανοίξει η εθνική οδός Αθήνας – Θεσσαλονίκης, με εκτίμηση ότι θα ανοίξει το πρωί του Σαββάτου από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη και την Κυριακή αντίστροφα με μία λωρίδα καθόδου.
Συγκεκριμένα δήλωσε πως: «Με τα σημερινά δεδομένα φαίνεται να έχει περιοριστεί στα 450 μέτρα. Αυτή τη στιγμή σε ένα ύψος περίπου 35 εκατοστών ήταν 3 χιλιόμετρα το πρόβλημα. Η προσδοκία και η εκτίμηση είναι ότι το Σάββατο το πρωί θα ανοίξει το οδικό δίκτυο από Αθήνα προς Θεσσαλονίκη και θα επιδιώξουμε να ανοίξει την Κυριακή το πρωί κάποια λωρίδα από τη Θεσσαλονίκη προς την Αθήνα. Αλλά αυτές είναι οι εκτιμήσεις που είχαμε πριν από αυτό. Μπορεί να μεταβληθεί».
Συμπλήρωσε πως «υπάρχουν αποφάσεις της ελληνικής κυβέρνησης, της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, έτσι ώστε να διευκολύνονται οι πολίτες σε αυτό που λέγονται διόδια σε κάποιους συγκεκριμένους οδικούς άξονες».
Επίσης εκτίμησε ότι το κόστος στο σιδηροδρομικό δίκτυο ενδέχεται να φτάσει τα 100 εκατομμύρια ευρώ και συμπεριέλαβε στο κόστος των καταστροφών και όσες παρεμβάσεις έγιναν μετά το δυστύχημα των Τεμπών, με αποτέλεσμα να υπάρχει κίνδυνος να επανέλθει ο σιδηρόδρομος μετά από αρκετούς μήνες.
Τόνισε πως «Στις προχθεσινές αποφάσεις που ελήφθησαν στο Στρασβούργο, μεταξύ άλλων απεφασίσθη να μπορεί να γίνει χρήση του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και εξασφαλίσαμε για πρώτη φορά ευελιξία στο Ταμείο ανάκαμψης, έτσι ώστε αυτά τα 600 εκατομμύρια να δοθούν για υποδομές, υποδομές, οδικοί άξονες, σιδηρόδρομοι».
Συνέχισε λέγοντας πως: Ως προς τον Ιανό έχουμε και ερώτημα αν θέλουμε να κάνουμε έργα με ανθεκτικότητα τέσσερις φορές στον Ιανό, γιατί αυτό που συνέβη την προηγούμενη εβδομάδα είχε χαρακτηριστικά πρωτόγνωρα σε χρονικό διάστημα 200 300 ετών. Αυτό σημαίνει ότι και το κόστος είναι διαφορετικό και οι πηγές χρηματοδότησης είναι διαφορετικές. Άρα, αν μπορώ να συνοψίσω τη στρατηγική στρατηγική, έχει τρεις πυλώνες. Ο πρώτος πυλώνας είναι άμεσα έργα αποκατάστασης. Αυτά θα κοστίσουν ή τουλάχιστον έχουμε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση 600 εκατ. Ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας. Σε αυτά τα έργα βάζω και τα σχολεία.
Ήδη οι Κτιριακές Υποδομές σε συνεργασία με το Υπουργείο Παιδείας ελέγχει τα σχολεία και θα συνεχιστεί αυτός ο έλεγχος της επόμενης ημέρας. Και τρίτον, είναι υφιστάμενες υποδομές που θα πρέπει να ελέγξουμε την ανθεκτικότητά τους. Παράδειγμα Γέφυρες σε όλη την Ελλάδα θα έχουμε μέχρι το τέλος του έτους μητρώο σε λειτουργία ώστε να γνωρίζουμε πόσες γέφυρες έχουμε με μήκος άνω των 6 μέτρων, ποια είναι η ανθεκτικότητά τους και τι παρεμβάσεις πρέπει να κάνουμε. Όπως επίσης πρέπει να δούμε και τα αντιπλημμυρικά στο σύνολό τους για να μπορέσουμε να αντιμετωπίσουμε όσο γίνεται».
Συμπλήρωσε επίσης ότι: «Τα αντιπλημμυρικά έργα, όχι μόνο εκεί, παντού ανήκουν στην περιφέρεια και η Περιφέρεια έχει δώσει αναλυτική λίστα των αντιπλημμυρικών έργων που έχουν γίνει στην περιοχή. Μετά τον ΙΑΝΟ, σύμφωνα με την ενημέρωση, την επίσημη των υπηρεσιών. Έγιναν και άλλα περίπου σε 450 θέσεις, τα οποία έργα φαίνεται ότι άντεξαν μέσα σ αυτή την κρίση όμως έχω ζητήσει αναλυτικά στοιχεία και εκτός αυτής της περιοχής. Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών κάνει δέκα μεγάλα αντιπλημμυρικά έργα και σχεδιάζει και κάποια ακόμα για τα μεγάλα στρατηγικής σημασίας έργα. Ανήκουν στο υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών. Τα αντιπλημμυρικά, όχι αυτά που ανήκουν στη Περιφέρεια».
Ο Χρήστος Σταϊκούρας απαντά σε καίρια ερωτήματα που άπτονται των αρμοδιοτήτων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών του οποίου είναι επικεφαλής.
Τα ζητήματα που έχουν προκύψει τους τελευταίους μήνες και εμπίπτουν στις αρμοδιότητες του Υπουργείου Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών είναι πολλά και απαιτούν άμεσους χειρισμούς και δράσεις.
Ο αρμόδιος Υπουργός Χρήστος Σταϊκούρας, που γνωρίζει άριστα τις προτεραιότητες και έχει θέσει ήδη τους στόχους, απαντά στα ερωτήματα του newsauto.gr και του protothema.gr που απασχολούν τους πάντες.
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, στο οποίο ηγείστε, έχει πλέον ένα διευρυμένο και νευραλγικής σημασίας χαρτοφυλάκιο, δεδομένων και των νέων προκλήσεων, όπως η κλιματική αλλαγή. Ποιες είναι οι πρώτες προτεραιότητες σας στο υπουργείο;
Αντιλαμβανόμαστε, με τον πλέον επώδυνο τρόπο, πως η πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα αποτελεί μονόδρομο για όλους. Αλλά και ότι ο χρόνος επανάληψης των ακραίων καιρικών φαινομένων μειώνεται συστηματικά, ενώ μεγαλώνει η ταχύτητα εναλλαγής αυτών. Στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών η αντιμετώπιση και η προσαρμογή στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής, σε συνδυασμό με τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των συμπολιτών μας, αποτελούν την αιχμή του δόρατος της πολιτικής μας. Η αναβάθμιση των αστικών συγκοινωνιών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, η πορεία των εμβληματικών έργων υποδομής, ο εκσυγχρονισμός του ελληνικού Σιδηρόδρομου, η ενίσχυση των υπηρεσιών των αερομεταφορών, η υλοποίηση σημαντικής δέσμης αρδευτικών και αντιπλημμυρικών έργων, η υλοποίηση σύγχρονων «πράσινων» έργων των Κτιριακών Υποδομών, η εμπέδωση της ασφάλειας γεφυρών, σηράγγων και φραγμάτων, η οδική ασφάλεια και φυσικά η προώθηση της ηλεκτροκίνησης και της βιώσιμης κινητικότητας είναι οι άξονες στους οποίους βασίζεται η στρατηγική μας για το αμέσως προσεχές διάστημα. Μένουν πολλά να γίνουν. Όμως, ήδη από τις προγραμματικές μας δηλώσεις, καταστήσαμε σαφή την πολιτική βούληση για σχεδιασμένη, υπεύθυνη και αποτελεσματική δουλειά με σκοπό ουσιαστικό κοινωνικό, περιβαλλοντικό και οικονομικό αποτύπωμα στην καθημερινότητα των πολιτών.
Κάθε χρόνος που περνάει η ηλεκτροκίνηση και η μικροκινητικότητα έχουν όλο και μεγαλύτερη διείσδυση στην αγορά; Δεδομένης της απόφασης της κυβέρνησης για οριστική απαγόρευση των πωλήσεων αυτοκινήτων με κινητήρες εσωτερικής καύσης από το 2030 υπάρχουν σχέδια για περαιτέρω ενίσχυση και επιδότηση της αγοράς ηλεκτροκίνητων οχημάτων;
Ο Εθνικός Κλιματικός Νόμος αναφέρει ότι από την 1η Ιανουαρίου 2030 ή εναλλακτικά, από μια διαφορετική ημερομηνία που υπαγορεύει η ευρωπαϊκή νομοθεσία, όπως ο πρόσφατος Κοινοτικός Κανονισμός, που αφορά στα πρότυπα επιδόσεων για τις εκπομπές CO2, από 1/1/2035, όλα τα νέα επιβατικά και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα θα πρέπει να είναι μηδενικών ρύπων.
Η Κυβέρνηση εφαρμόζει ήδη ένα συγκροτημένο πλάνο χορήγησης κινήτρων στην αγορά αμιγώς ηλεκτρικού ή υβριδικού ηλεκτρικού οχήματος, αλλά και δίκυκλων, τρίκυκλων και ποδηλάτων, που ενισχύουν σημαντικά και τη μικροκινητικότητα, η οποία αποτελεί αναγκαία παράμετρο για τη βιώσιμη αστική κινητικότητα.
Ειδικά κίνητρα χορηγούνται και για τα επαγγελματικά οχήματα, τα οποία πραγματοποιούν πολλά περισσότερα χιλιόμετρα σε σχέση με τα ιδιωτικά, είτε αυτό αφορά στα φορτηγά και τους εταιρικούς στόλους είτε τα ταξί.
Η ευρύτερη στρατηγική για τη μείωση των αέριων ρύπων θα αποτυπωθεί στο Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), το οποίο βρίσκεται σε φάση αναθεώρησης.
Δυστυχώς η Ελλάδα έχει έναν από τους πιο γηρασμένους στόλους ιδιωτικών αυτοκινήτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Θα μπορούσε να είναι στα σχέδια της κυβέρνησης η παροχή κινήτρων για την απόσυρση των παλαιών και ρυπογόνων αυτοκινήτων και η αντικατάστασή τους με καινούρια, είτε αμιγώς ηλεκτρικά είτε με χαμηλές εκπομπές CO2;
Οι κοινοί ευρωπαϊκοί στόχοι του Green Deal και του Fit-for-55 για ραγδαία μείωση των αέριων ρύπων, λόγω της κλιματικής κρίσης απαιτούν την αύξηση της διείσδυσης ηλεκτροκίνητων οχημάτων στο μείγμα των συνολικών πωλήσεων. Στα προγράμματα επιδότησης για αγορά ή μίσθωση ηλεκτροκίνητων οχημάτων που ενεργοποίησε η Κυβέρνηση, όπως το «Κινούμαι Ηλεκτρικά», στο οποίο έχουν υποβληθεί χιλιάδες αιτήσεις και σήμερα τρέχει ο β’ κύκλος με μεγάλη επιτυχία, προβλέπεται προαιρετικά η δυνατότητα απόσυρσης για τα ιδιωτικά οχήματα. Μάλιστα, στο ειδικό πρόγραμμα «Πράσινα Ταξί» η απόσυρση και η καταστροφή οχήματος είναι υποχρεωτική. Επομένως, η διάσταση της απόσυρσης υπάρχει ήδη στα προγράμματα υπέρ της ηλεκτροκίνησης. Βούλησή μας είναι να πιάσουμε τους κοινούς ευρωπαϊκούς στόχους και τα προγράμματα επιδότησης να συνεχιστούν.
Μια εκπεφρασμένη προτεραιότητα της Κυβέρνησης είναι η οδική ασφάλεια. Ποια θα είναι τα επόμενα βήματα σε αυτό τον τομέα;
Η οδική ασφάλεια είναι μια προτεραιότητα εθνικής σημασίας, γιατί αφορά στην προστασία της ανθρώπινης ζωής, η οποία είναι το ύψιστο αγαθό. Την προηγούμενη δεκαετία η χώρα μας κατέγραψε τη μεγαλύτερη ποσοστιαία μείωση του αριθμού των θυμάτων από τροχαία ατυχήματα, αλλά ο συνολικός αριθμός των συμπολιτών μας που χάνονται κάθε χρόνο στην άσφαλτο ή τραυματίζονται σοβαρά, δεν επιτρέπει κανέναν εφησυχασμό. Με πρωτοβουλία της Κυβέρνησης συντάχθηκε το Εθνικό Στρατηγικό Σχέδιο για την Οδική Ασφάλεια με ορίζοντα το 2030, που αποσκοπεί στην περαιτέρω μείωση του αριθμού των θυμάτων από τροχαία δυστυχήματα κατά 50% στο τέλος της τρέχουσας δεκαετίας.
Το Σχέδιο αυτό αποτελεί τον οδηγό των δράσεων που θα ακολουθήσουμε όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς, ώστε από κοινού να διαμορφώσουμε πιο αποτελεσματικούς κανόνες και συνθήκες ασφαλούς οδήγησης, αλλά και μια καλύτερη κουλτούρα στην κοινωνία, όσον αφορά στον σεβασμό του ΚΟΚ.
Ως Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, υλοποιούμε ταυτόχρονα, την κατασκευή νέων αυτοκινητόδρομων και σύγχρονων οδικών αξόνων, με τη λειτουργία των οποίων θα ενισχυθεί καθοριστικά το αίσθημα ασφάλειας σε περιοχές που έχουν επώδυνες μνήμες από τροχαία δυστυχήματα, όπως η Κεντρική Ελλάδα, η Δυτική Πελοπόννησος και η Κρήτη.
Κατά καιρούς έχουν εξαγγελθεί εμβληματικά έργα υποδομής, τόσο στην Αττική, με τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού, όσο και στη Θεσσαλονίκη με τον fly–over αυτοκινητόδρομο. Υπάρχει κάποιο πιο συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για την υλοποίησή τους;
Ο κύριος όγκος των έργων για το Flyover της Θεσσαλονίκης, που θα κατασκευαστεί στην Ανατολική Περιφερειακή Οδό, ξεκινά τους αμέσως επόμενους μήνες και θα ολοκληρωθεί εντός της τετραετίας. Πρόκειται για ένα εμβληματικό έργο το οποίο, σε συνδυασμό με το Μετρό, το οποίο παραδίδεται εντός του 2024, θα αλλάξουν ριζικά την εικόνα της πόλης.
Με αλλεπάλληλες συσκέψεις προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε, για πρώτη φορά εγκαίρως, την συγκοινωνιακή όχληση που θα προκύψει, η οποία ωστόσο θα είναι παροδική. Μερικά από τα οφέλη, που θα είναι μόνιμα για την πόλη και τους πολίτες, θα είναι η ταχεία και ασφαλής παράκαμψη του αστικού ιστού, η σημαντική αύξηση της οδικής ασφάλειας, λόγω της μείωσης του αριθμού ατυχημάτων, η αποσυμφόρηση της κίνησης και η αναβάθμιση του οδικού δικτύου. Αυτονόητη είναι η περιβαλλοντική αναβάθμιση της ευρύτερης περιοχής, με μείωση του όγκου των οχημάτων στο κέντρο, με ταυτόχρονη αύξηση της μέσης ταχύτητας εκτός κέντρου. Ταυτόχρονα, ενισχύεται η πόλη ως τουριστικός προορισμός, μειώνεται δραστικά το κόστος των μεταφορών, με άμεσο όφελος για την πραγματική οικονομία, αλλά κυρίως βελτιώνεται η δραστικά η καθημερινότητα των πολιτών.
Όσον αφορά τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού, ξεκαθαρίζουμε την ισχυρή πολιτική βούληση για την προώθηση των εν λόγω έργων, προς όφελος των επισκεπτών και των κατοίκων της πρωτεύουσας, ενώ θα προχωρήσουμε σε εξειδίκευση των σχεδίων, με σχετικές ανακοινώσεις στο προσεχές διάστημα.
Συνέντευξη στο Πρώτο Πρόγραμμα της ΕΡΤ και στον δημοσιογράφο Θάνο Σιαφάκα, παραχώρησε ο Υπουργός Υποδομών & Μεταφορών και Βουλευτής Φθιώτιδας με τη Νέα Δημοκρατία, Χρήστος Σταϊκούρας.
Νέος έκτακτος μηχανισμός από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, για την ταχεία αντιμετώπιση των συνεπειών της καταστροφικής κακοκαιρίας «Daniel»
Νομοθετική διάταξη, με την οποία εισάγεται νέος έκτακτος μηχανισμός ταχείας αντίδρασης της Πολιτείας για την αντιμετώπιση των συνεπειών της καταστροφικής κακοκαιρίας «Daniel», υποστήριξε στην Βουλή ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σταϊκούρας.
Με τη σχετική τροπολογία προβλέπεται ότι το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών αναλαμβάνει τον σχεδιασμό, την ανάθεση και την εκτέλεση επειγόντων έργων αποκατάστασης στις περιοχές, όπου έχει συντελεστεί η φυσική αυτή καταστροφή και οι οποίες έχουν – συνεπακόλουθα – κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης πολιτικής προστασίας.
Όπως ανέφερε από το βήμα της Βουλής ο κ. Σταϊκούρας: «Ο μηχανισμός αυτός βασίζεται στο εξής δίπτυχο: Αφενός, στην ανάληψη δυνατότητας σχεδιασμού, ανάθεσης, εκτέλεσης και παρακολούθησης υλοποίησης επειγόντων έργων που δεν ανήκουν σήμερα στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Με τον τρόπο αυτό η Κεντρική Διοίκηση γίνεται άμεσος αρωγός επίλυσης ζωτικών προβλημάτων που αντιμετωπίζουν, πρωτίστως, οι κάτοικοι των πληγεισών περιοχών.
Αφετέρου, στην επιτάχυνση των διαδικασιών που αφορούν στην εκκίνηση και υλοποίηση των έργων αποκατάστασης. Η ανάληψη των έκτακτων αυτών αρμοδιοτήτων από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θα γίνεται – κατόπιν σχετικής εισήγησης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών – με Πράξη Υπουργικού Συμβουλίου και για έργα τα οποία θα περιγράφονται συνοπτικά στην Πράξη αυτή. Οι συνέργειες και η συνεργασία μεταξύ Τοπικής Αυτοδιοίκησης, Περιφερειών και Κεντρικής Διοίκησης, αποτελούν το ακριβέστερο εργαλείο ανάδειξης και ιεράρχησης των στρατηγικών έργων για την αποκατάσταση των κομβικών υποδομών των πληγεισών περιοχών και για την επαναφορά της αναγκαίας κανονικότητας στην κοινωνική, οικονομική και παραγωγική ζωή των περιοχών που δοκιμάστηκαν».
Στη συνέχεια, σύμφωνα με την εν λόγω τοπολογία, με αποφάσεις του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών θα εξειδικεύονται τα προς εκτέλεση έργα που είναι κατεπείγοντα, τελούν σε άμεση συνάφεια και είναι αναγκαία, αποκλειστικά για την αποκατάσταση βλαβών στις υποδομές.
Σημειώνεται ότι για την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης απαιτείται η σύμφωνη γνώμη του Τεχνικού Συμβουλίου Δημόσιων Έργων του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών.
Περαιτέρω, η ανάθεση των έργων αποκατάστασης, τόσο εκείνων που αναλαμβάνονται εκτάκτως όσο και εκείνων που εμπίπτουν στη συνήθη αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, επιταχύνεται μέσω μιας απλουστευμένης διαδικασίας, ενώ προϋπόθεση αυτής είναι η προηγούμενη έκδοση απόφασης εξαίρεσης από την περιβαλλοντική αδειοδότηση από το αρμόδιο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας.
Για την επιλογή δε του αναδόχου προσκαλούνται τουλάχιστον τρεις (3) εργοληπτικές επιχειρήσεις, οι οποίες έχουν αποδεδειγμένη εμπειρία στην εκτέλεση έργων αντίστοιχης κατηγορίας υποδομών.
«Η προτεινόμενη διάταξη, με διαφάνεια και θεσμική διασφάλιση, εκτιμούμε ότι θα προσδώσει στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών την απαιτούμενη ευελιξία για να δρομολογήσει, συντεταγμένα και υπεύθυνα, την ανάταξη των βασικών υποδομών των πληγεισών περιοχών της χώρας», σημείωσε ο Υπουργός.
Από την πλευρά του, ο Υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών, αρμόδιος για τις Υποδομές, Νίκος Ταχιάος, εξήγησε ότι ενώ από το Ταμείο Ανάκαμψης απεντάχθηκαν αντιπλημμυρικά έργα, επειδή κρίθηκε ότι θα ήταν ανέφικτο να κατασκευαστούν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2025, παρόλα αυτά, τα εν λόγω έργα, «θα υλοποιηθούν κανονικά με την αξιοποίηση άλλων χρηματοδοτικών εργαλείων, που έχει ήδη βρει η Κυβέρνηση», όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.
Ο κ. Ταχιάος ξεκαθάρισε, ότι «η Κυβέρνηση θα διασφαλίσει την ανάταξη της Θεσσαλίας και τα έργα θα γίνουν το συντομότερο δυνατόν με απόλυτη διαφάνεια», τόνισε.
Ομιλία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστου Σταϊκούρα στο Συνέδριο του Economist
Σε τρεις άξονες δράσης η αντιμετώπιση των επιπτώσεων από τις φυσικές καταστροφές, σύμφωνα με το σχέδιο που ανέλυσε σήμερα ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σταϊκούρας από το βήμα του Συνεδρίου του Economist, στη Θεσσαλονίκη, με θέμα τη Διαχείριση των Φυσικών Καταστροφών.
Ειδικότερα, όπως επεσήμανε ο κ. Σταϊκούρας: «Οφείλουμε να δράσουμε, με ταχύτητα, σχέδιο και ασφάλεια, πάνω σε τρεις, ταυτόχρονα, πυλώνες:
1ος Άξονας: Η άμεση αποκατάσταση των ζημιών των υποδομών, με την υλοποίηση στοχευμένων τοπικών παρεμβάσεων και μέτρων έκτακτου χαρακτήρα, που θα αποκαταστήσουν την προσβασιμότητα. Σε αυτή τη κατεύθυνση, με την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης, θα συμπεριληφθούν βραχείας αποκατάστασης έργα υποδομών, ύψους 500-600 εκατ. ευρώ. Έργα κυρίως οδικά και σιδηροδρομικά, καθώς και η αποκατάσταση γεφυρών.
2ος Άξονας: Η υλοποίηση νέων έργων, ακόμη και με τον εκ βάθρων επανασχεδιασμό και την κατασκευή υποδομών, υψηλότερης ανθεκτικότητας σε δυσμενέστερες καταστάσεις (EIB: “build back better”), ώστε να μετριάσουμε, όσο είναι εφικτό, μελλοντικούς κινδύνους. Προς αυτή την κατεύθυνση, θα απαιτηθεί η συμβολή ειδικών και επιστημόνων, από την ακαδημαϊκή κοινότητα, θεσμικούς φορείς και τη δημόσια διοίκηση, ώστε να ενσωματώσουμε την κλιματική παράμετρο στην υλοποίηση έργων υποδομών, μεταξύ άλλων και αντιπλημμυρικών έργων.
Επίσης, θα απαιτηθεί η άμεση και αποτελεσματική παρακολούθηση των μελετών και έργων σε όλες τις φάσεις τους, μέχρι και την ολοκλήρωσή τους. Και φυσικά θα απαιτηθούν πρόσθετοι χρηματοδοτικοί πόροι, προφανώς περισσότεροι σε σχέση με το παρελθόν, μέσα από την αξιοποίηση, όπως συμφωνήσαμε εχθές, επιλέξιμων – μελλοντικά – χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3ος Άξονας: Ο έλεγχος και η συντήρηση υφιστάμενων έργων, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειάς τους. Για παράδειγμα, οι γέφυρες αποτελούν σημαντικό μέρος του δομικού πλούτου της χώρας μας. Παρότι αντιστοιχούν – κατά μέσο όρο – μόλις στο 2-3% των χιλιομέτρων του οδικού δικτύου, αντιστοιχούν στο 30% περίπου του κόστους κατασκευής».
«Κινούμενοι πάνω σε αυτούς τους άξονες, με σχέδιο και αποφασιστικότητα, επιδιώκουμε να αποκαταστήσουμε τον πληγέντα – από τις καταστροφές – κοινωνικό, οικονομικό και παραγωγικό ιστό της χώρας μας, να ενισχύσουμε την ασφάλεια της κοινωνίας και να βαδίσουμε σε έναν δρόμο προκοπής και αλληλεγγύης, ειδικά σήμερα που η οικονομία μας το επιτρέπει, στηριζόμενη σε πιο στέρεες βάσεις», τόνισε ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών.
Αναλυτικά η ομιλία του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών στο Συνέδριο του Economist:
Η χώρα μας έχει περάσει πολλές και μεγάλες δυσκολίες τις τελευταίες εβδομάδες.
Πλήθος πρωτόγνωρων φυσικών καταστροφών έχει οδηγήσει σε τραγικές ανθρώπινες απώλειες και έχει επιφέρει βαρύ κοινωνικό, περιβαλλοντικό, οικονομικό και παραγωγικό αντίτιμο.
Αυτές οι φυσικές καταστροφές είναι το αποτέλεσμα μιας νέας πραγματικότητας.
Πραγματικότητα που πρέπει – καταρχάς – να αποδεχθούμε και να την αντιμετωπίσουμε με ενσυναίσθηση, ρεαλισμό, σωστό σχεδιασμό και αποφασιστικότητα.
Τρεις είναι οι βασικές διαπιστώσεις που χαρακτηρίζουν τη νέα πραγματικότητα:
Η 1η διαπίστωση είναι ότι αυτή συνοδεύεται από πολυάριθμες απειλές που αφορούν σε όλον τον πλανήτη.
Χώρες όπως η Τουρκία, η Βουλγαρία, η Ισπανία, η Ιταλία, η Σλοβενία, η Αυστρία, ο Καναδάς, η Νότια Κορέα, το Μεξικό, τη Λιβύη κ.α. πλήττονται από πολύ σοβαρές φυσικές καταστροφές.
Σύμφωνα με επιστήμονες, «προς το τέλος του αιώνα, τα ζεστά καλοκαίρια των ημερών μας, θα είναι τα δροσερά τότε».
Σύμφωνα δε με άλλους, «η μέση θερμοκρασία έχει αυξηθεί κατά 1,2 βαθμούς Κελσίου, όχι με 0,5 που ακούγαμε μέχρι πρότινος, σε σύγκριση με την προβιομηχανική περίοδο, με αποτέλεσμα μια γενικευμένη κλιματική αστάθεια, που αποτυπώνεται σε όλες τις περιοχές του πλανήτη και εκδηλώνεται με κατά τόπους ακραία καιρικά φαινόμενα».
Ανάμεσα σε αυτές, η περιοχή της Μεσογείου, το κλιματικό hot spot σύμφωνα με τα Ηνωμένα Έθνη.
Η 2η διαπίστωση είναι ότι τα ακραία καιρικά φαινόμενα αλληλο-τροφοδοτούνται, με τη συχνότητα εναλλαγής τους να ενισχύεται.Τους ισχυρούς καύσωνες και τις μεγα-πυρκαγιές διαδέχονται οι πιο καταστρεπτικές καταιγίδες και πλημμύρες.
Η 3η διαπίστωση είναι ότι ο χρόνος επανάληψης ακραίων φαινομένων πυκνώνει.
Παρατηρούμε ακραία καιρικά φαινόμενα που οδηγούν, ολοένα και συχνότερα, σε τεράστιες φυσικές καταστροφές.
Με τον “Ιανό”, πριν από 3 χρόνια, πλημμύρησαν 243.000 στρέμματα.
Σήμερα, με τον “Daniel”, με τα στοιχεία που είχαμε μέχρι πριν τέσσερις ημέρες, έχουν ξεπεράσει τα 720.000 στρέμματα.
Η Ελλάδα, την τελευταία περίπου εβδομάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με αυτή την νέα πραγματικότητα, σε μεγαλύτερη ένταση και έκταση σε σχέση με το πρόσφατο παρελθόν. Ιδιαίτερα η Θεσσαλία, αλλά και τμήματα της Στερεάς Ελλάδας.
Το κόστος βαρύ, σε ανθρώπινες ζωές, περιουσίες, φυτικό και ζωικό κεφάλαιο, καθώς και υποδομές. Ακόμη, όχι πλήρως καταγεγραμμένο. Στο πεδίο των υποδομών, οι καταστροφές είναι χωρικά και δομικά εκτεταμένες.
1ον. Τα οδικά δίκτυα έχουν υποστεί πολύ σημαντικές ζημιές, τόσο στο εθνικό όσο και στο λοιπό, αστικό, επαρχιακό και αγροτικό δίκτυο.
Παρατηρούνται έντονες καθιζήσεις του οδοστρώματος έως και πλήρης αποδόμηση της υπόβασης του δρόμου, που προκλήθηκαν από υποχώρηση επιχωμάτων, λόγω του μεγάλου όγκου συσσωρευμένου νερού και της έντονης ταχύτητας που ανέπτυξαν τα όμβρια ύδατα.
Επίσης καταγράφονται κατολισθήσεις και καταστροφή των πρανών επιχωμάτων και των ορυγμάτων οδών, με αποτέλεσμα να καταστραφεί κατά τόπους το οδικό δίκτυο ή να γεμίσει το οδόστρωμα με τα προϊόντα της κατολίσθησης.
2ον. Μεγάλο πλήθος γεφυρών, επί του εθνικού και τοπικού δικτύου των πληγεισών περιοχών, έχει υποστεί σημαντικές βλάβες ή έχει – ολοσχερώς – καταστραφεί.
3ον. Έχουν προκληθεί σημαντικές βλάβες σε αποστραγγιστικά δίκτυα και αντιπλημμυρικά έργα των πληγεισών περιοχών.
4ον. Το σιδηροδρομικό δίκτυο έχει υποστεί σοβαρότατες ζημιές.
Ζημιές στον εξοπλισμό σημαντικού αριθμού ισόπεδων διαβάσεων (περίπου 30 με τις μέχρι σήμερα εκτιμήσεις), σε τμήμα της υποδομής, στην επιδομή, στη θεμελίωση μεγάλου αριθμού γεφυρών, στον εξοπλισμό σηματοδότησης / τηλεδιοίκησης, σε σιδηροδρομικούς σταθμούς.
5ον. Δημόσιες κτιριακές υποδομές έχουν υποστεί σημαντικές ζημιές, η ακριβής έκταση των οποίων διαπιστώνεται μέσω αυτοψιών από τεχνικά κλιμάκια του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών και εποπτευόμενων φορέων του, που έχουν ήδη ξεκινήσει.
Ενδεικτική χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο εποπτευόμενος φορέας «Κτιριακές Υποδομές ΑΕ», με τις αυτοψίες σε σχολεία των πληγεισών περιοχών.
Τόσο η ίδια η πραγματικότητα όσο και οι δυσμενείς συνέπειές της, δημιουργούν, αναπόφευκτα, νέα δεδομένα.
Με βάση αυτά, οφείλουμε να δράσουμε, με ταχύτητα, σχέδιο και ασφάλεια, πάνω σε 3 – ταυτόχρονα – άξονες:
1ος Άξονας: Η άμεση αποκατάσταση των ζημιών των υποδομών, με την υλοποίηση στοχευμένων τοπικών παρεμβάσεων και μέτρων έκτακτου χαρακτήρα, που θα αποκαταστήσουν την προσβασιμότητα. Σε αυτή τη κατεύθυνση, με την αναθεώρηση του Εθνικού Σχεδίου Ανθεκτικότητας και Ανάκαμψης, θα συμπεριληφθούν βραχείας αποκατάστασης έργα υποδομών, ύψους 500-600 εκατ. ευρώ. Έργα κυρίως οδικά και σιδηροδρομικά, καθώς και η αποκατάσταση γεφυρών.
Στην ίδια κατεύθυνση θα συμβάλει η ψήφιση, σε λίγες ώρες, διάταξης που κατατέθηκε εχθές το βράδυ με την οποία επιτρέπεται στο Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών να αναλάβει τον σχεδιασμό, την ανάθεση και την εκτέλεση επειγόντων έργων αποκατάστασης στις περιοχές, που έχει συντελεστεί φυσική καταστροφή.
Ο μηχανισμός αυτός βασίζεται στο εξής δίπτυχο: Αφενός στη δυνατότητα ανάληψης σχεδιασμού, ανάθεσης, εκτέλεσης και παρακολούθησης υλοποίησης επειγόντων έργων, που δεν ανήκουν σήμερα στην αρμοδιότητα του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών. Με τον τρόπο αυτό η κεντρική διοίκηση έρχεται άμεσα αρωγός επίλυσης ζωτικών προβλημάτων, που αντιμετωπίζουν πρωτίστως οι κάτοικοι των πληγεισών περιοχών. Και αφετέρου στην επιτάχυνση των διαδικασιών, που αφορούν στην εκκίνηση και υλοποίηση έργων αποκατάστασης. Η ανάληψη των έκτακτων αυτών αρμοδιοτήτων από το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών θα γίνεται κατόπιν εισήγησης του Υπουργού Υποδομών και Μεταφορών με πράξη Υπουργικού Συμβουλίου και για τα έργα που περιγράφονται στην πράξη αυτή.
2ος Άξονας: Η υλοποίηση νέων έργων, ακόμη και με τον εκ βάθρων επανασχεδιασμό και την κατασκευή υποδομών, υψηλότερης ανθεκτικότητας σε δυσμενέστερες καταστάσεις (EIB: “build back better”), ώστε να μετριάσουμε, όσο είναι εφικτό, μελλοντικούς κινδύνους.
Προς αυτή την κατεύθυνση, θα απαιτηθεί η συμβολή ειδικών και επιστημόνων, από την ακαδημαϊκή κοινότητα, θεσμικούς φορείς και τη δημόσια διοίκηση, ώστε να ενσωματώσουμε την κλιματική παράμετρο στην υλοποίηση έργων υποδομών, μεταξύ άλλων και αντιπλημμυρικών έργων.
Επίσης, θα απαιτηθεί η άμεση και αποτελεσματική παρακολούθηση των μελετών και έργων σε όλες τις φάσεις τους, μέχρι και την ολοκλήρωσή τους. Και φυσικά θα απαιτηθούν πρόσθετοι χρηματοδοτικοί πόροι, προφανώς περισσότεροι σε σχέση με το παρελθόν, μέσα από την αξιοποίηση, όπως συμφωνήσαμε εχθές, επιλέξιμων – μελλοντικά – χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
3ος Άξονας: Ο έλεγχος και η συντήρηση υφιστάμενων έργων, με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειάς τους, κάτι το οποίο είχα την ευκαιρία να συζητήσω την προηγούμενη εβδομάδα. Για παράδειγμα, οι γέφυρες αποτελούν σημαντικό μέρος του δομικού πλούτου της χώρας μας. Παρότι αντιστοιχούν – κατά μέσο όρο – μόλις στο 2-3% των χιλιομέτρων του οδικού δικτύου, αντιστοιχούν στο 30% περίπου του κόστους κατασκευής.
Το Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών έχει ήδη συντάξει το Εθνικό Μητρώο Γεφυρών, που συνιστά την Ηλεκτρονική Βάση Δεδομένων, το Εθνικό Εγχειρίδιο Επιθεώρησης και Αξιολόγησης Γεφυρών, και τον Κανονισμό Επιθεώρησης και Συντήρησης Γεφυρών.
Στο αμέσως προσεχές διάστημα, σε εφαρμογή Νόμου του 2022, θα εκδοθεί Υπουργική Απόφαση για την έγκριση του Κανονισμού και τη συγκρότηση της Διοικητικής Αρχής Γεφυρών, η οποία θα εποπτεύει την εφαρμογή και την τήρηση των κανόνων σε όλες τις γέφυρες με άνοιγμα μήκους άνω των 6 μέτρων.
Μετά την έκδοση της Υπουργικής Απόφασης ξεκινά η άμεση εφαρμογή του Κανονισμού προς διενέργεια περιοδικών επιθεωρήσεων και αξιολόγηση της υφιστάμενης κατάστασης. Παράλληλα, με την εφαρμογή του Εθνικού Μητρώου Γεφυρών, μετά την ολοκλήρωση των διαδικασιών ανάρτησής του, θα ξεκινήσει η καταγραφή των γεφυρών από τους αρμόδιους φορείς.
Κινούμενοι πάνω σε αυτούς τους άξονες, με σχέδιο και αποφασιστικότητα, επιδιώκουμε να αποκαταστήσουμε τον πληγέντα – από τις καταστροφές – κοινωνικό, οικονομικό και παραγωγικό ιστό της χώρας μας, να ενισχύσουμε την ασφάλεια της κοινωνίας και να βαδίσουμε σε έναν δρόμο προκοπής και αλληλεγγύης, ειδικά σήμερα που η οικονομία μας το επιτρέπει, στηριζόμενη σε πιο στέρεες βάσεις.
Παρακολουθήστε τις δηλώσεις του Υπουργού στο ΑΠΕ στο περιθώριο της Συνόδου:
