Κυρίες και Κύριοι,

Θα ήθελα να αναπτύξω τις σκέψεις με βάση συγκεκριμένες ερώτησεις που προέκυψαν από τη συζήτηση.

1^ο Ερώτημα: Συνέχεια επανέρχονται οι αναφορές για λογιστικές αλχημείες και πλαστά στοιχεία από τη ΝΔ.

Ορισμένες παρατηρήσεις επί αυτού, ανατρέχοντας στο παρελθόν.

1^η Παρατήρηση: Από τις αρχές του 2002, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο άρχισε να προειδοποιεί ότι η Κυβέρνηση έκρυβε επιβαρύνσεις στον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Την ίδια χρονιά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφραζε αμφιβολίες για την ποιότητα των δημοσιονομικών στοιχείων της χώρας μας (Δελτίο Τύπου Νο. 35/2002 της 21ης Μαρτίου 2002 και Δελτίο Τύπου Νο. 116/2002 της 30ης Σεπτεμβρίου 2002).

Αποτέλεσμα των κοινοτικών αμφιβολιών και της αδυναμίας της Eurostat να επιβεβαιώσει τα δημοσιονομικά στοιχεία της Ελλάδας, για τα έτη 2000 και 2001, ήταν η άμεση αναθεώρηση, το Νοέμβριο του 2002, μόνο για την περίπτωση της Ελλάδας, των δημοσιονομικών δεδομένων για τα συγκεκριμένα έτη, υπερδιπλασιάζοντας το δημοσιονομικό έλλειμμα και αυξάνοντας σημαντικά το δημόσιο χρέος, σε σχέση με το Σεπτέμβριο του ιδίου έτους (Δελτίο Τύπου Νο. 132/2002 της 13ης Νοεμβρίου 2002).

Το 2004, η Eurostat επανέλαβε τις επιφυλάξεις της (Δελτίο Τύπου Νο. 38/2004 της 16ης Μαρτίου 2004) και μάλιστα ζήτησε από τη χώρα μας να καταθέσει νέα στοιχεία για την περίοδο 2000-2003 (Report on Greek Government Deficit and Debt Statistics, European Commission, January 2010, σελ. 12, υποσημείωση 14).

Λίγο αργότερα, την ίδια χρονιά, προχώρησε σε εκτεταμένες αναταξινομήσεις και αναθεωρήσεις των δημοσιονομικών στοιχείων, καθώς οι προηγούμενες Κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ., σε 11 περιπτώσεις, έδιναν παραπλανητικές αναφορές στη Eurostat, για την περίοδο 1997-2003 (Report by Eurostat on the Revision of the Greek Government Deficit and Debt Figures, 22 November 2004).

Αναφορές που σχετίζονται, μεταξύ άλλων, με την υπερεκτίμηση του πλεονάσματος των ασφαλιστικών οργανισμών, την υπερεκτίμηση των φορολογικών εσόδων, την ελλιπή καταγραφή των αμυντικών δαπανών, τη μη ακριβή καταχώρηση της ανάληψης χρεών, τη μη ακριβή καταγραφή της κεφαλαιοποίησης των τόκων, τη μη ορθή ταξινόμηση των κεφαλαιακών μεταβιβάσεων κ.α.

Οι πρόσφατες Εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής [Report on Greek Government Deficit and Debt Statistics, January 2010] (σελ. 6, 12, 13 και 14) και της Επιτροπής που συνέστησε το Υπουργείο Οικονομικών για την αξιοπιστία των δημοσιονομικών στοιχείων [Ιανουάριος 2010] (σελ. 26) επιβεβαιώνουν αυτή τη διαπίστωση.

 

2^η Παρατήρηση: Στις παραπάνω επιφυλάξεις και αναθεωρήσεις, θα πρέπει να προστεθούν και οι εκτεταμένες πρακτικές μέσω της «δημιουργικής λογιστικής», που ακολουθήθηκαν την περίοδο 2000-2001, από τις τότε Κυβερνήσεις του ΠΑ.ΣΟ.Κ., για την απόκρυψη δημοσίου χρέους και τη μείωση δημοσιονομικού ελλείμματος.

Πρακτικές όπως:

1ον. Συναλλαγές, τις οποίες σήμερα αναγνωρίζει η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, κατά τις οποίες η τότε Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ., το 2001, μέσω πράξεων μετατροπής συναλλαγματικού χρέους από ξένα νομίσματα σε ευρώ, ενέγραφε το συναλλαγματικό όφελος, ενώ -όπου υπήρχε- απέκρυπτε τη συναλλαγματική ζημία, μέσω κρυφού δανεισμού, με μυστικές πράξεις ανταλλαγής επιτοκίων (swaps), τις οποίες συμφώνησε με την Goldman Sachs, με επαχθείς όρους (πήρε συνεπώς τα κέρδη και έκρυψε τις ζημιές). Μάλιστα, η αποπληρωμή του χρέους θα ξεκινούσε από το 2004.

2ον. Οι τιτλοποιήσεις απαιτήσεων το 2000 και 2001, μέσω της προεξόφλησης μελλοντικών ταμειακών ροών. Τιτλοποιήσεις που δεσμεύουν μελλοντικά έσοδα για την εκπλήρωση άμεσων οικονομικών αναγκών και σχετίζονται με ανεύθυνη οικονομική πολιτική:

• Στις 23 Νοεμβρίου του 2000, η τότε Κυβέρνηση του ΠΑ.ΣΟ.Κ. εκχώρησε μελλοντικά έσοδα του Δημοσίου από το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων συνολικού ύψους 740 εκατ. ευρώ στην εταιρεία «HELLENIC SECURITIZATION».
• Στις 13 Δεκεμβρίου του 2000, εκχώρησε μελλοντικά έσοδα του Δημοσίου από τα Κρατικά Λαχεία συνολικού ύψους 650 εκατ. ευρώ στην εταιρεία «ΑΡΙΑΔΝΗ».
• Στις 23 Οκτωβρίου του 2001, εκχώρησε μελλοντικά έσοδα του Δημοσίου από το Γ’ Κοινοτικό Πλαίσιο Στήριξης συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ στην εταιρεία «ΑΤΛΑΣ».
• Στις 13 Δεκεμβρίου του 2001, εκχώρησε μελλοντικά έσοδα του Δημοσίου από την «EUROCONTROL» συνολικού ύψους 355 εκατ. ευρώ στην εταιρεία «ΑΙΟΛΟΣ».

 

Αυτή η εικόνα της χώρας αποτέλεσε το εφαλτήριο, ώστε η Eurostat, μέσα από μεθοδολογικές επισκέψεις και “σχέδια δράσης”, να εκφράσει, αρκετές φορές, μέχρι και σήμερα, αμφιβολίες και ενστάσεις για την ποιότητα των Ελληνικών δημοσιονομικών στοιχείων.

Αποτέλεσμα της συνεργασίας Ελληνικών και Κοινοτικών Αρχών ήταν η βελτίωση σε αρκετούς τομείς και η πρόοδος σε πολλά ζητήματα. Οι πρόσφατες Εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (σελ. 15 και 16) και της Επιτροπής του Υπουργείου Οικονομικών (σελ. 27) επιβεβαιώνουν αυτή τη διαπίστωση.

Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν συστημικά προβλήματα στη συλλογή, την καταγραφή και την παρουσίαση των δημοσιονομικών στοιχείων, μεθοδολογικές αδυναμίες και αναποτελεσματικές τεχνικές διαδικασίες. Προβλήματα που καταγράφονται και στις δύο Εκθέσεις (μεταξύ άλλων στη συγκέντρωση της πληροφόρησης, στην ταχύτητα συλλογής των στοιχείων, στις πρακτικές μεταβίβασης των στοιχείων, στη διαθεσιμότητα των στοιχείων, στις μεθόδους αναγωγής των δειγματοληπτικών ελέγχων στον πληθυσμό, στις πρακτικές μετάβασης από «ταμειακή» σε «εθνικολογιστική» βάση, στην ανεπάρκεια των ελέγχων συνέπειας των στοιχείων, στη χρήση διαφορετικών πηγών για την άντληση των στοιχείων).

Προβλήματα που πρέπει ως χώρα να αντιμετωπίσουμε.

 

2^ο Ερώτημα: Συνέχεια μιλάτε για πρωτοφανή δημοσιονομικό εκτροχιασμό και επαναλαμβάνετε ότι η ΝΔ άφησε έλλειμμα 15,1% του ΑΕΠ το 2009.

Να σας θυμίσω καταρχήν ότι στην Ευρώπη, την περίοδο 2007-2009, το μέσο έλλειμμα αυξήθηκε κατά 6 ποσοστιαίες μονάδες και το μέσο χρέος κατά 20 ποσοστιαίες μονάδες.

Και επίσης να σας θυμίσω τη συμβολή της δικής σας Κυβέρνησης, της Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ στη διαμόρφωση αυτού του μεγέθους.

Κυβέρνηση η οποία «φούσκωσε» με λογιστικές ακροβασίες το έλλειμμα του 2009 κατά 3,7 ποσοστιαίες μονάδες ή 8,8 δισ. ευρώ.

Ματαιώνοντας «ώριμες» δημόσιες εισπράξεις του 2009, μεταφέροντας εισπράξεις του 2009 στο 2010 και μεταθέτοντας πληρωμές του 2010 στο 2009 (όπως είναι οι επιστροφές φόρων, η πληρωμή χρεών νοσοκομείων, οι δαπάνες για εξοπλιστικά, η μετάθεση είσπραξης ΕΤΑΚ, η κατάργηση ρύθμισης για ημιυπαίθριους, η κατάργηση ρύθμισης για λαχεία και ξυστό κ.α.).

Θα μιλήσω μόνο για 2 προφανή στοιχεία που διόγκωσαν το έλλειμμα και έχετε την αποκλειστική ευθύνη:

• Η Κυβέρνηση στο τελευταίο τρίμηνο του 2009 δαπάνησε 500 εκατ. ευρώ για την πρώτη δόση του επιδόματος αλληλεγγύης. Θυμίζω ότι η δαπάνη για την πρώτη δόση του επιδόματος επιβάρυνε τον προϋπολογισμό του 2009, αλλά όλα τα έσοδα από την έκτακτη εισφορά που το χρηματοδότησε, πέρασαν στο φετινό προϋπολογισμό. Και βέβαια, μετά το ΔΝΤ, η δεύτερη δόση του επιδόματος κόπηκε.
• Η Κυβέρνηση στο τελευταίο τρίμηνο του 2009 έχασε κυριολεκτικά κάθε έλεγχο στα έσοδα. Η υστέρηση εσόδων στο 9μηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου 2009 σε σχέση με το 2008 ήταν 1,1 δισ. ευρώ και μόνο στο τελευταίο τρίμηνο του έτους ξεπέρασε τα επιπλέον 2 δισ. ευρώ, για να φθάσει στο σύνολο του έτους περίπου στα 3 δισ. ευρώ! Αν η Κυβέρνηση κατάφερνε να διατηρήσει, τις έστω και μη ικανοποιητικές κατά το ΠΑΣΟΚ, επιδόσεις της ΝΔ στο διάστημα που είχε την ευθύνη, τότε ο προϋπολογισμός θα είχε επιπλέον έσοδα τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ.

 

2^ον. Και ερχόμαστε στο σήμερα, στην πιθανή αναθεώρηση του ελλείμματος του 2009.

1^η Παρατήρηση. Η Κυβέρνηση προβαίνει στην 4^η αναθεώρηση μέσα σε 1 χρόνο του ελλείμματος της Γενικής Κυβέρνησης του 2009.

Έτσι, σήμερα, το έλλειμμα φαίνεται να διαμορφώνεται περίπου στο 15% του ΑΕΠ, από 13,8% του ΑΕΠ (στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού), από 13,6% του ΑΕΠ (τον Απρίλιο), από 12,7% του ΑΕΠ (στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης).

Όμως, η Έκθεση της Ανεξάρτητης Επιτροπής για την Αξιοπιστία των Δημοσιονομικών Στοιχείων που συνέστησε ο Υπουργός Οικονομικών, υπό το συντονισμό βέβαια του Προέδρου του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, αναφέρει ότι «αν υπάρξουν αποκλίσεις [από το 12,7% του ΑΕΠ], εκτιμάται ότι αυτές θα είναι πολύ μικρές» (Ιανουάριος 2010, σελ. 31).

Το ερώτημα είναι απλό: Η Ανεξάρτητη Επιτροπή έκανε ή δεν έκανε σωστές εκτιμήσεις;

 

2^η Παρατήρηση. Σύμφωνα με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού:

«Τα διαθέσιμα στο τέλος του 2010 αναμένεται να μεταβληθούν λόγω: α) της επαναταξινόμησης στην Κεντρική Κυβέρνηση σημαντικού αριθμού δημοσίων επιχειρήσεων και οργανισμών (ΟΣΕ, ΟΑΣΑ, ΕΛΓΑ, ΟΠΕΚΕΠΕ κτλ.) και β) λογιστικών προσαρμογών σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Σύστημα Λογαριασμών που αφορούν την καταγραφή πράξεων διαχείρισης χρέους παρελθόντων ετών».

Συνεπώς, η όποια αναθεώρηση θα οφείλεται σε επαναταξινομήσεις και σε λογιστικές προσαρμογές, και όχι σε αποκρύψεις στοιχείων από την Κυβέρνηση της ΝΔ.

 

3^η Παρατήρηση. Σύμφωνα με την Έκθεση της Επιτροπής για την Αξιοπιστία των Δημοσιονομικών Στοιχείων:

«Το υπόλοιπο του χρέους δεν περιλαμβάνει επίσης, σύμφωνα με την ισχύουσα Ευρωπαϊκή πρακτική, το δανεισμό διαφόρων φορέων, εκτός Γενικής Κυβέρνησης, ο οποίος έχει πραγματοποιηθεί με την εγγύηση του Δημοσίου. Για παράδειγμα, σημαντικό μέρος του εγγυημένου χρέους το οφείλει ο ΟΣΕ. Σημαντικές είναι επίσης και οι υποχρεώσεις του ΕΛΓΑ» (σελ. 24 και 25).

Αυτές οι Ευρωπαϊκές πρακτικές δεν ισχύουν για το 2009;

3^ο Ερώτημα: Τα spreads ανέβηκαν εξαιτίας της αναθεώρησης των δημοσιονομικών στοιχείων.

1^η Παρατήρηση: Παρόλο που η ηγεσία της Κυβέρνησης διατυμπάνιζε την προσπάθειά της να επανακτήσει την χαμένη αξιοπιστία της χώρας, οι εξελίξεις δείχνουν ακριβώς το αντίθετο.

Και αυτό, διότι τα spreads, από τις 130 μ.β. και 180 μ.β. που ήταν στις αρχές Οκτωβρίου και στα τέλη Νοεμβρίου αντίστοιχα εκτοξεύθηκαν, ως συνέπεια των λόγων, των πράξεων, των καθυστερήσεων και των παραλείψεων της Κυβέρνησης, στις 400 μ.β. τον Απρίλιο, πάνω από τις 1000 μ.β. λίγες ημέρες μετά.

Και επειδή πανηγυρίζετε για την χθεσινή έκδοση των γραμματίων με επιτόκιο 4,54%, να σας θυμίσω οι αντίστοιχες εκδόσεις πραγματοποιήθηκαν με επιτόκιο 0,59% στις 13 Οκτωβρίου του 2009 και 1,38% στις 12 Ιανουαρίου του 2010.

 

2^η Παρατήρηση: Στις 20 Οκτωβρίου η Κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ανακοινώνει επισήμως ότι το έλλειμμα θα φτάσει στο 12,5%.

Ξέρετε πότε έγιναν οι πρώτες υποβαθμίσεις της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας; Στις 16 Δεκεμβρίου από την S&P και την Fitch.

Πράγμα που σημαίνει ότι οι αγορές έδωσαν 2 ολόκληρους μήνες περιθώριο στην Κυβέρνηση για να αντιδράσει στο έλλειμμα που η ίδια ανακοίνωσε.

Και όταν δεν αντέδρασε, άρχισε η διαδικασία υποβάθμισης της πιστοληπτικής ικανότητας που μας οδήγησε το Μάιο στη χρεοκοπία και στο μηχανισμό στήριξης.

 

3^η Παρατήρηση: Σύμφωνα με τη μελέτη του ΚΕΠΕ, «…η άνοδος των spreads δεν οφειλόταν στο ύψος του δημοσίου ελλείμματος και χρέους της χώρας, αλλά στη μελλοντική εξέλιξη (δυναμική) αυτών των μεγεθών…» και συνεχίζει ότι «…η απογραφή του 2004 δεν επηρέασε τη διαχρονική εξέλιξη των spreads ούτε και η ανακοίνωση για έλλειμμα 12,7% για το 2009…»

 

4^ο Ερώτημα: Τι ευθύνες καταλογίζετε στην Κυβέρνηση με μόνο 1 χρόνο θητεία στη διακυβέρνηση της χώρας;

Αυτό το χρόνο, η Κυβέρνηση:

1^ον. «Φούσκωσε», όπως είπαμε, με χρήση «δημιουργικής λογιστικής», το δημοσιονομικό έλλειμμα της χώρας για το 2009.

2^ον. Προχώρησε στην υποβολή και ψήφιση Προϋπολογισμού για το έτος 2010 που ήταν κατώτερος των περιστάσεων, και γρήγορα αναθεωρήθηκε.

3^ον. Κατέθεσε Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης, το οποίο ενσωμάτωνε, όπως αποδεικνύεται εκ των υστέρων με τα «πακέτα» μέτρων, μη υλοποιήσιμους στόχους.

4^ον. Έστελνε λανθασμένα και αντιφατικά μηνύματα στις αγορές. Αυτές άρχισαν να μας «τιμωρούν» όταν διαπίστωσαν ότι η Κυβέρνηση αναλώνεται σε διακηρύξεις και επιδίδεται σε φλυαρία χωρίς να προωθεί μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης.

5^ον. Αναφέρονταν απαξιωτικά για την οικονομία και τη χώρα, το κύρος και την αξιοπιστία της, με δυσμενείς επιπτώσεις για την δανειοληπτική της ικανότητα (χαρακτηριστικές, ενδεικτικές, αναφορές περί «Τιτανικού», «εντατικής», «απώλειας εθνικής ανεξαρτησίας», «εκτεταμένης διαφθοράς», «Κυβέρνησης του ψεύδους»). Οι δηλώσεις του κ. Γιούνκερ μας τις υπενθύμισαν…

6^ον. Υπέπεσε σε σωρεία παλινωδιών, δείγμα ελλείμματος πολιτικής αξιοπιστίας.

7^ον. Άργησε να πάρει μέτρα. Αν τα μέτρα είχαν ληφθεί νωρίτερα, θα ήταν πολύ ηπιότερα και ισοδυνάμου οικονομικού αποτελέσματος.

Έτσι, σύμφωνα με τον Διοικητή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, κ. Τρισέ, η Κυβέρνηση «…η Ελληνική Κυβέρνηση άργησε πάρα πολύ να αναγνωρίσει την έκταση του προβλήματος και να λάβει τα αναγκαία μέτρα…».

Και συνεχίζει: «Εμείς, στην ΕΚΤ ήμασταν έντονοι και ξεκάθαροι στις προειδοποιήσεις μας ότι η Κυβέρνηση πρέπει να δράσει γρήγορα και αποφασιστικά…» (15 Μαΐου 2010).

8^ον. Το μίγμα των μέτρων είναι κοινωνικά άδικο και οικονομικά αναποτελεσματικό. Ο συνδυασμός της αύξησης της φορολογίας με την περιοριστική εισοδηματική πολιτική «ροκανίζει» τα εισοδήματα, οδηγεί σε βαθιά και παρατεταμένη ύφεση, «στεγνώνει» την αγορά, παραλύει την ψυχολογία της κοινωνίας και ενισχύει τις πληθωριστικές πιέσεις.

9^ον. Το μίγμα των μέτρων ήταν και ελλιπές. Απουσίαζαν και απουσιάζουν τα μέτρα τόνωσης της αγοράς.

Έτσι, λοιπόν, η αλήθεια είναι ότι η ηγεσία της Κυβέρνησης έχασε τον έλεγχο των εξελίξεων και οδήγησε τη χώρα στο «Μηχανισμό Στήριξης».

Δική της η επιλογή, δική της και η ευθύνη.

 

5^ο Ερώτημα: Η Κυβέρνηση διαβεβαιώνει το ελληνικό λαό ότι δεν θα ληφθούν νέα μέτρα.

Πρώτα απ’ όλα νέα μέτρα θα υπάρξουν.

Υπάρχουν στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2011.

Το γεγονός ότι τα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνονται στο «Μνημόνιο» δεν τα κάνει παλιά, ούτε καταργεί τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες που αυτά έχουν στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.

 

Όσο για τις διαβεβαιώσεις του κ. Υπουργού καλό θα ήταν να είναι λιγότερο απόλυτος.

Το πρόσφατο παρελθόν του το επιβάλλει.

Και για να το αποδείξω, προσθέτω στις χθεσινές μετεκλογικές, έωλες, δεσμεύσεις του κ. Υπουργού, ενδεικτικά 2 ακόμη:

• «Η Κυβέρνηση έχει πάρει όσα μέτρα χρειάζονται, αλλά και επιπλέον μέτρα για να εξασφαλίσει τους στόχους που έχει θέσει για το 2010. Κανένας δεν έχει πει ότι χρειάζονται επιπλέον μέτρα. Αυτό που πλέον χρειάζεται είναι να φανεί ακόμη πιο ξεκάθαρα το αποτέλεσμα από την εφαρμογή του προγράμματός μας» (στην εφημερίδα «REAL NEWS» – 11.4.2010).
• «Για το 2010, έχουμε πάρει όλα τα μέτρα που χρειάζονται και παραπάνω. Θυμίζω ότι έπρεπε να μειώσουμε τέσσερις μονάδες. Έχουμε πάρει μέτρα 6,4 μονάδες. Άρα, θα πιάσουμε το στόχο.» (Εκπομπή PRESS, NET – 13.04.2010)

Και ακολούθησαν και άλλα επώδυνα μέτρα, για το 2010, και για τα επόμενα χρόνια.

 

6^ο Ερώτημα: Ο κ. Υπουργός συχνά αναφέρεται σε δήθεν «μαγικές συνταγές» της ΝΔ;

Μαγικές συνταγές είναι αυτές που επιστρατεύει ο ίδιος για να καλύψει τις δικές του «αντιφάσεις» και την «έλλειψη αξιοπιστίας εκτιμήσεων».

Ήδη καταγράφονται σημαντικές αποκλίσεις σε στόχους για βασικά μεγέθη της Οικονομίας.

Αποκλίσεις από στόχους, όπως είναι:

• ο πληθωρισμός (το «Μνημόνιο» προέβλεπε 1,9%, το Προσχέδιο εκτιμά 4,6%, το Σεπτέμβριο είναι στο 5,6%),
• η ανεργία (το «Μνημόνιο» προέβλεπε 11,8%, το Προσχέδιο εκτιμά 11,6%, και ήδη, το 2^ο τρίμηνο του έτους, έφτασε στο 11,8%),
• τα έσοδα (το «Μνημόνιο» προέβλεπε αύξηση 13,7%, το Προσχέδιο εκτιμά αύξηση 8,7%, μέχρι Σεπτέμβριο είναι στο 3,7%), και
• το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (το «Μνημόνιο» προέβλεπε μείωση 4%, το Προσχέδιο μείωση 6%, μέχρι Σεπτέμβριο είναι μειωμένο κατά 3%).

Και φυσικά να μην ξεχνάμε ότι ο ίδιος προέβλεψε ύφεση 0,3% για το 2010 τον Ιανουάριο, 2% το Μάρτιο και 4% το Μάιο.

Αυτά τα «μαγικά» στοιχεία συνεπώς καλό θα ήταν να τα παρουσιάσετε εσείς σε Οικονομολόγους.

Και μιας και μιλήσαμε για Οικονομολόγους, από τους οποίους ζητάτε να αξιολογήσουν τη δική μας πρόταση, να δούμε πως αξιολογούν τη δική σας:

Οι Οικονομολόγοι του ΙΟΒΕ υπογραμμίζουν πως «η επιβολή έκτακτης εισφοράς στις επιχειρήσεις, ή η εξοικονόμηση πόρων 500 εκατ. ευρώ το ίδιο έτος από την εφαρμογή του «Καλλικράτη», δεν μπορούν να θεωρηθούν στη σημερινή συγκυρία ρεαλιστικές προτάσεις δημοσιονομικής προσαρμογής για το 2011» (Η Ελληνική Οικονομία, Τεύχος 03/10, σελ. 44).

Οι Οικονομολόγοι του ΙΟΒΕ τονίζουν ότι, μεταξύ άλλων, «η υστέρηση εσόδων οφείλεται και στη θέσπιση υπεραισιόδοξων στόχων από την Κυβέρνηση, λόγω, ενδεχομένως, της υποεκτίμησης της ελαστικότητας ζήτησης ως προς της τιμές και ως προς το εισόδημα».

Οι Οικονομολόγοι του ΚΕΠΕ υποστηρίζουν τη διάκριση διαρθρωτικού και κυκλικού ελλείμματος, όπως κάνει και η πρόταση της ΝΔ, και ποσοτικοποιούν τα δύο μεγέθη σε ίδιο περίπου ύψος με αυτό της πρότασης της ΝΔ.

 

Οι παραγωγικοί φορείς, μέλη των οποίων είναι και πολλοί Οικονομολόγοι, διαπιστώνουν ότι το «Μνημόνιο» οδηγεί στον φαύλο κύκλο της ανατροφοδοτούμενης ύφεσης.

Προτείνουν «διαπραγμάτευση με στόχο την επιμήκυνση της περιόδου δημοσιονομικής προσαρμογής», «ευελιξία στην εφαρμογή του Μνημονίου» και «άμεση απεμπλοκή από τους όρους του».

Για όλα αυτά τι έχει να πει η Κυβέρνηση;

 

Και κάτι τελευταίο.

Και η παραποίηση της πρότασης της ΝΔ έχει τα όριά της.

Ενδεικτικά, ο Υπουργός Οικονομικών, μιλώντας στην Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, είπε ότι «…η πρόταση ξεκινάει από το απίθανο ότι με αύξηση των δαπανών και με μείωση των φόρων κατά ένα μαγικό τρόπο μέχρι το τέλος του 2011 το έλλειμμα θα είχε μηδενισθεί…».

Ωστόσο, ουδέποτε η ΝΔ μίλησε για μείωση φόρων πριν την έξοδο από το «Μνημόνιο».

Καλό θα ήταν ο κ. Υπουργός αν όχι να μελετήσει την πρόταση, τουλάχιστον να τη διαβάσει.

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Καλούμαστε, σήμερα, όπως κάθε χρόνο τέτοια περίοδο, να συζητήσουμε τις βασικές αρχές και κατευθύνσεις της οικονομικής πολιτικής της Κυβέρνησης για τον επόμενο χρόνο.

Να διαβουλευθούμε επί του Προσχεδίου του Κρατικού Προϋπολογισμού του 2011.

Προσχέδιο που περιλαμβάνει πρόσθετους φόρους και νέες περικοπές.

Μεγαλύτερες θυσίες, ακόμη και από εκείνες του 2010, για μισθωτούς και συνταξιούχους.

Θυσίες οι οποίες αναμένεται να γίνουν πιο οδυνηρές ανάλογα με το εύρος των αποκλίσεων από τους στόχους του Προϋπολογισμού για το 2010.

Αποκλίσεις από στόχους για βασικά μεγέθη της Ελληνικής Οικονομίας, όπως είναι:

• Ο πληθωρισμός (το «Μνημόνιο» προέβλεπε 1,9%, το Προσχέδιο εκτιμά 4,6%, το Σεπτέμβριο είναι στο 5,6%) (σύμφωνα μάλιστα με το «Προσχέδιο» «για τους επόμενους μήνες του 2010 εκτιμάται ότι, σταδιακά από το Σεπτέμβριο, οι πληθωριστικές πιέσεις θα μειώνονται», και τελικά αυτές αυξήθηκαν οριακά από το 5,5% του Αυγούστου). 
• Η ανεργία (το «Μνημόνιο» προέβλεπε 11,8%, το Προσχέδιο εκτιμά 11,6%, και ήδη, το 2^ο τρίμηνο του έτους, έφτασε στο 11,8%).
• Τα καθαρά έσοδα του Τακτικού Προϋπολογισμού (το «Μνημόνιο» προέβλεπε αύξηση 13,7%, το Προσχέδιο εκτιμά αύξηση 8,7%, μέχρι Σεπτέμβριο είναι στο 3,7%).

 

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Πιο συγκεκριμένα, με το Προσχέδιο:

1^ον. Παραμένουν οι αποκλίσεις και οι αβεβαιότητες για την επίτευξη των στόχων του 2010.

Η ίδια η Κυβέρνηση άλλωστε ομολογεί ότι «το αποτέλεσμα του 2010 θα καθορίσει το μέγεθος της προσπάθειας που πρέπει να γίνει το 2011».

Ειδικότερα, στο Προσχέδιο τα έσοδα εκτιμάται, πλέον, ότι θα αυξηθούν κατά 8,7% εφέτος – χωρίς την περαίωση κατά 7,2% – έναντι στόχου που περιλαμβάνεται στο «Μνημόνιο» για 13,7%.

Η υστέρηση των εσόδων συνεπώς για το σύνολο του έτους εκτιμάται στα 2,4 δισ. ευρώ.

Ειδικότερα, τα έσοδα από ΦΠΑ εκτιμώνται ότι θα είναι 1,4 δισ. ευρώ λιγότερα έναντι των στόχων του «Μνημονίου», και οι ειδικοί φόροι κατανάλωσης 600 εκατ. ευρώ λιγότεροι έναντι των προβλέψεων.

Έτσι, τα έσοδα από άμεσους φόρους, παρά τις έκτακτες εισφορές νοικοκυριών και επιχειρήσεων και την φορολογική αμνηστία της Κυβέρνησης, διαμορφώνονται στα ίδια επίπεδα με πέρυσι (μάλιστα ο φόρος εισοδήματος προβλέπεται να μειωμένος κατά 8,5%).

 

Για τους λόγους αυτούς και η Κυβέρνηση, στους πρώτους 5 μήνες υλοποίησης του «Μνημονίου», χρησιμοποιεί όποιες «εφεδρείες» έχει διαθέσιμες προκειμένου, λογιστικά, να επιτύχει την προσδοκώμενη μείωση του ελλείμματος.

Έτσι, όπως καταγράφεται στο Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, η Κυβέρνηση προχωρά, μέσα στο 2010, στη λήψη νέων μέτρων και σε περαιτέρω περικοπές σε σχέση με αυτές που προβλέπονται στο «Μνημόνιο», προκειμένου να καλύψει την τεράστια, έναντι των στόχων, υστέρηση στα έσοδα.

Μέτρα όπως είναι:

• Η περαίωση των ανέλεγκτων υποθέσεων η οποία προσδοκάται να αποφέρει επιπλέον 700 εκατ. ευρώ.
• Η περαιτέρω μείωση των αποδοχών και συντάξεων κατά 381 εκατ. ευρώ.
• Η περαιτέρω συρρίκνωση των δαπανών για κοινωνική προστασία κατά 295 εκατ. ευρώ (145 εκατ. ευρώ από το ΕΚΑΣ, 70 εκατ. ευρώ από το Ασφαλιστικό Κεφάλαιο Αλληλεγγύης Γενεών, 89 εκατ. ευρώ από τα υπόλοιπα της έκτακτης ενίσχυσης κοινωνικής αλληλεγγύης).
• Η περαιτέρω μείωση των δαπανών για επιχορηγήσεις φορέων κατά 196 εκατ. ευρώ.
• Η περαιτέρω συρρίκνωση των δαπανών του Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων κατά 200 εκατ. ευρώ.
• Η περαιτέρω μείωση των καταναλωτικών δαπανών κατά 35 εκατ. ευρώ (βέβαια οι δαπάνες για μετακινήσεις αυξάνονται ισόποσα).
• Η μείωση των δαπανών για παραλαβές εξοπλιστικών προγραμμάτων κατά 1,6 δισ. ευρώ, επιβαρύνοντας, αφού μιλάμε για παραλαβές, μελλοντικούς Προϋπολογισμούς.

 

Η σύγκριση, συνεπώς των εκτιμήσεων του «Μνημονίου» με αυτές του Προσχεδίου αποκαλύπτει νέα μέτρα και περικοπές ύψους περίπου 3,4 δισ. ευρώ για το 2010.

 

2^ον. Η ύφεση παραμένη βαθιά και είναι παρατεταμένη.

Εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 2,6% για το 2011, από 4% το 2010, η 2^η μεγαλύτερη από το 1975.

Το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν μειώνεται, σε ονομαστικούς όρους, κατά περίπου 4 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2010 (ή -1,7%), πολύ περισσότερο απ’ ότι το 2009 και το 2010.

Μάλιστα, το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν, το 2^ο τρίμηνο του 2010, σε σταθερές τιμές διαμορφώθηκε περίπου στα 44 δισ. ευρώ, όσο περίπου ήταν στο 3^ο τρίμηνο του 2006.

 

3^ον. Η δημοσιονομική προσαρμογή για το 2011 είναι τεράστια.

Λαμβάνονται μέτρα συνολικού ύψους 9,2 δισ. ευρώ (ή 3,9% του ΑΕΠ) προκειμένου το έλλειμμα να μειωθεί μόλις κατά 2,2 δισ. ευρώ (ή 0,8% του ΑΕΠ).

Και αυτό οφείλεται στις πολλαπλασιαστικές, δυσμενείς, επιπτώσεις των οικονομικών μέτρων και στην ύφεση η οποία επιδεινώνεται.

 

4^ον. Η δημοσιονομική προσαρμογή είναι οικονομικά αναποτελεσματική και η λιτότητα είναι μονόπλευρη.

Αυτή, αντίθετα με τη διεθνώς βέλτιστη πρακτική και τις προτάσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, γίνεται, κυρίως, από το σκέλος των εσόδων, και όχι από αυτή των δαπανών.

Έτσι, το Προσχέδιο, σύμφωνα και με τις επιταγές του «Μνημονίου», περιλαμβάνει για το 2011 πρόσθετους φόρους ύψους 5,3 δισ. ευρώ (ή 2,3% του ΑΕΠ) και περαιτέρω περικοπές δαπανών ύψους 1,4 δισ. ευρώ (ή 0,6% του ΑΕΠ).

Δηλαδή, επιπλέον επιβαρύνσεις, οδυνηρές για την Οικονομία και την κοινωνία.

Και πρόκειται για νέα μέτρα.

Το γεγονός ότι τα μέτρα αυτά συμπεριλαμβάνονται στο «Μνημόνιο» δεν τα κάνει παλιά, ούτε καταργεί τις οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες που αυτά έχουν στα νοικοκυριά και στις επιχειρήσεις.

 

5^ον. Η δημοσιονομική προσαρμογή είναι κοινωνικά άδικη.

Ο λόγος έμμεσων / άμεσων φόρων εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 1,48 το 2010, από 1,33 το 2009, ενώ αναμένεται να «σκαρφαλώσει» στο 1,65 το 2011.

Οι υψηλότεροι των τελευταίων 12 ετών, επιβαρύνοντας άδικα και δυσανάλογα τα χαμηλά και μεσαία εισοδηματικά στρώματα.

 

6^ον. Η επίτευξη των στόχων της δημοσιονομικής προσαρμογής είναι μη ρεαλιστική.

Η διετία 2010 – 2011 είναι η μόνη περίοδος, τουλάχιστον των τελευταίων 15 ετών που η τάση μεταβολής των φορολογικών εσόδων είναι αντίθετη της πορείας της οικονομικής δραστηριότητας.

Έτσι, ενώ προβλέπεται μείωση του ονομαστικού ΑΕΠ κατά 1,7% το 2011, εκτιμάται πως τα φορολογικά έσοδα θα αυξηθούν κατά 5%.

 

Επίσης, η πρόβλεψη του Προσχεδίου για τα έσοδα από το ΦΠΑ (στο 8,32% του ΑΕΠ) το 2011 είναι τουλάχιστον έωλη, αφού τέτοια επίπεδα προέβλεπε και το Μνημόνιο για το 2010 (8,23% του ΑΕΠ), αλλά σύντομα αναθεωρήθηκε προς τα κάτω (7,42% του ΑΕΠ).

Η τελευταία εκτίμηση αποτελεί την παραδοχή της Κυβέρνησης ότι απέτυχε στην πάταξη της φοροδιαφυγής, αφού προσδοκά, μετά την αύξηση κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες του ΦΠΑ, να εισπράξει λιγότερα έσοδα, ως ποσοστό του ΑΕΠ, από το μέσο επίπεδο εσόδων από ΦΠΑ της περιόδου 2004 – 2009 (7,48% του ΑΕΠ).

 

Όμως, ο απόλυτος παραλογισμός της Κυβέρνησης έρχεται με την έκτακτη εισφορά των επιχειρήσεων.

Έκτακτη εισφορά που προσδοκάται να αποφέρει 1 δισ. ευρώ το 2011.

Έκτακτη εισφορά για τα κέρδη των επιχειρήσεων της χρήσεως του 2009.

Όμως, σύμφωνα και με το Προσχέδιο του Προϋπολογισμού, «τα έσοδα από τη φορολογία νομικών προσώπων εκτιμάται ότι θα εμφανίσουν μείωση 12,5% το 2010 λόγω της μειωμένης κερδοφορίας των επιχειρήσεων κατά τη χρήση έτους 2009».

Έτσι, ενώ η κερδοφορία είναι μειωμένη, η Κυβέρνηση προσδοκά να αντλήσει περισσότερα έσοδα και από το 2010 (που ήταν 800 εκατ. ευρώ) και από τις αρχικές προβλέψεις του «Μνημονίου» για το 2011 (που ήταν 600 εκατ. ευρώ).

Μάλιστα, σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, «η επιβολή έκτακτης εισφοράς στις επιχειρήσεις, ή η εξοικονόμηση πόρων 500 εκατ. ευρώ το ίδιο έτος από την εφαρμογή του «Καλλικράτη», δεν μπορούν να θεωρηθούν στη σημερινή συγκυρία ρεαλιστικές προτάσεις δημοσιονομικής προσαρμογής για το 2011» (Η Ελληνική Οικονομία, Τεύχος 03/10, σελ. 44).

 

7^ον. Απουσιάζει από το Προσχέδιο κάθε αναπτυξιακή διάσταση.

Η επιβολή νέων έκτακτων εισφορών στις ήδη υπέρμετρα φορολογημένες επιχειρήσεις θα έχει επιπτώσεις στην ανάπτυξη και στην απασχόληση.

Ενώ παράλληλα η Κυβέρνηση συνεχίζει να συρρικνώνει και το Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων (ΠΔΕ).

Το ΠΔΕ του 2011 προβλέπεται να φτάσει τα 8,7 δισ. ευρώ, μειωμένο κατά 3,3% σε σχέση με το 2010.

Οι δαπάνες αυτές αντιπροσωπεύουν το 3,7% του ΑΕΠ για το 2011, το χαμηλότερο ποσοστό των τελευταίων 17 ετών.

Πρόγραμμα Δημοσίων Επενδύσεων το οποίο εκτιμάται ότι θα είναι ήδη μειωμένο κατά 6,1% σε σχέση με το 2009.

Μάλιστα οι δαπάνες του ΠΔΕ είναι μειωμένες κατά 30% το πρώτο εννεάμηνο του έτους σε σχέση με πέρυσι, δηλαδή συρρικνωμένες κατά 2,4 δισ. ευρώ.

Απορεί μάλιστα κανείς πως η Κυβέρνηση θα μπορέσει να επιτύχει σε 3 μήνες αυτό που έχει εγκαταλείψει εδώ και 9 μήνες: να αυξήσει τις δαπάνες του ΠΔΕ τους επόμενους μήνες του έτους κατά 3,6 δισ. ευρώ περίπου (δηλαδή, κατά μέσο όρο, 1,2 δισ. ευρώ ανά μήνα, όταν ο μέσος μηνιαίος όρος των πρώτων εννέα μηνών ήταν 600 εκατ. ευρώ) ώστε να επιτύχει, τουλάχιστον, τον αναθεωρημένο στόχο για μείωση του Προγράμματος κατά 6,1% εφέτος (από -4% που ήταν ο στόχος μέχρι την προηγούμενη εβδομάδα).

Προφανώς, όμως, το Πρόγραμμα χρησιμοποιείται από την Κυβέρνηση όχι για αναπτυξιακές δράσεις, αλλά ως αντιστάθμισμα της υστέρησης των εσόδων ώστε να μην υπάρξει απόκλιση από το στόχο του ελλείμματος.

Όμως, αυτή η συρρίκνωση του Προγράμματος μεταφράζεται, σύμφωνα με την Έκθεση του ΙΟΒΕ, σε μείωση κατά περίπου 1,2 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ και σε καθυστέρηση στην αξιοποίηση του ΕΣΠΑ. 

 

8^ον. Δεν υπάρχει καμία συγκεκριμένη αναφορά σε παρεμβάσεις σε τομείς όπως είναι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας και οι αποκρατικοποιήσεις.

Υπάρχει απλή αναφορά στο ότι «έως το τέλος του 2010 θα έχει εκπονηθεί ένα σχέδιο που εξειδικεύει το πλαίσιο αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας ώστε να διασφαλισθεί η πρόβλεψη για τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ ετήσια έσοδα από αποκρατικοποιήσεις την περίοδο 2011-2013».

Να θυμήσουμε απλώς ότι στο Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης που κατέθεσε η Κυβέρνηση τον Ιανουάριο υπογραμμίζεται ότι «..αναμένεται ότι οι ιδιωτικοποιήσεις και μετοχοποιήσεις θα εξασφαλίσουν 2,5 δισ. ευρώ το 2010 και θα συνεχιστούν κατά τα επόμενα έτη».

Η απόλυτη αναντιστοιχία λόγων και πράξεων.

 

9^ον. Το χρέος, ως ποσοστό του ΑΕΠ, αναμένεται να διευρυνθεί στο 142,2%, από 132,7% που αναμένεται να διαμορφωθεί εφέτος (και 115,4% που ήταν το 2009).

Το χρέος, ως απόλυτος αριθμός, αναμένεται να «εκτοξευθεί» στα 330 δισ. ευρώ το 2011, από 274 δισ. ευρώ το 2009, δηλαδή αυξάνεται κατά 56 δισ. ευρώ (ή 26,8% του ΑΕΠ) σε 2 χρόνια Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ.

Οι τόκοι εξυπηρέτησης του δημοσίου χρέους προβλέπεται να είναι αυξημένοι κατά 2,6 δισ. ευρώ (ή 1,2% του ΑΕΠ), και να διαμορφωθούν στα 15,8 δισ. ευρώ για το 2011 (ή 6,8% του ΑΕΠ το 2011 από 5,2% του ΑΕΠ το 2009).

Μάλιστα οι πληρωμές για τόκους, από εφέτος, είναι υψηλότερες από εκείνες για μισθούς.

 

10^ον. Προβλέπεται η περαιτέρω διόγκωση της ανεργίας, η οποία και αναμένεται να διαμορφωθεί στο τραγικό ύψος του 14,5% (και 15% το 2012), από 11,6% εφέτος (και 9,5% το 2009).

Κάτι που μεταφράζεται σε 145.000 επιπλέον ανέργους.

Σημείο στο οποίο η χώρα δεν έχει ξαναβρεθεί ποτέ, από το 1960 μέχρι σήμερα.

Ενώ μάλιστα οι άνεργοι θα αυξάνουν, το Προσχέδιο «αποκαλύπτει» περικοπή περίπου 500 εκατ. ευρώ των επιδομάτων ανεργίας το 2012, μηδενική αύξηση άλλων παροχών και πάγωμα, τουλάχιστον έως το 2013, οποιουδήποτε επιδόματος κοινωνικής αλληλεγγύης.

Έτσι, οι δαπάνες για κοινωνική προστασία διαμορφώνονται στο 1% του ΑΕΠ για το 2010 και στο 1,15% του ΑΕΠ για το 2011, σε πολύ χαμηλότερο επίπεδο από αυτές για το 2009 (1,37% του ΑΕΠ), παρόλο που οι εκτιμήσεις είναι για διόγκωση της ανεργίας.

 

Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι,

Συμπερασματικά, πρόκειται για έναν αντιαναπτυξιακό, κοινωνικά άδικο και οικονομικά αναποτελεσματικό Προϋπολογισμό.

Προϋπολογισμό που εδράζεται σε έωλες παραδοχές.

Που περικλείει μη ρεαλιστικές προβλέψεις.

Που περιλαμβάνει πρόσθετους φόρους και νέες περικοπές.

Που περιλαμβάνει νέες θυσίες.

Μεγαλύτερες θυσίες, ακόμη και από εκείνες του 2010, για μισθωτούς και συνταξιούχους.

Που οδηγεί σε διόγκωση της ανεργίας.

Εν τέλει, πρόκειται για έναν βραχύβιο Προϋπολογισμό, ο οποίος αναμένεται, όπως και ο 1ος της Κυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ, πολύ γρήγορα να αναθεωρηθεί, και πάλι επί το δυσμενέστερο για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.