Οι άξονες της οικονομικής πολιτικής για την επόμενη μέρα της υγειονομικής κρίσης

 

Χρήστος Σταϊκούρας

Υπουργός Οικονομικών

 

Η Ελλάδα, όπως και ολόκληρος ο πλανήτης, βίωσε σημαντικές αναταράξεις τους τελευταίους 15 μήνες, εξαιτίας της πρωτόγνωρης υγειονομικής κρίσης. Ωστόσο, οι κραδασμοί που προκάλεσε η πανδημία στην κοινωνία και την οικονομία περιορίστηκαν όσο ήταν εφικτό, χάρη στην ταχεία, αποφασιστική και αποτελεσματική αντίδραση της Κυβέρνησης, όπως αναγνωρίζεται από εταίρους, θεσμούς, διεθνείς αγορές, επενδυτές, οίκους αξιολόγησης και – πρωτίστως – τους Έλληνες πολίτες.

Σχεδιάζοντας και υλοποιώντας ένα ευρύ πλέγμα μέτρων, συνολικού ύψους περίπου 40 δισ. ευρώ τη διετία 2020-2021 – πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο – για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, καταφέραμε να αμβλύνουμε τον αντίκτυπο της δοκιμασίας αυτής, με όρους αλληλεγγύης, δικαιοσύνης, αποτελεσματικής και συνετής διαχείρισης των, πεπερασμένων, πόρων.

Παράλληλα, παρά τις αντίξοες συνθήκες, παραμείναμε πιστοί στον δρόμο των μεταρρυθμίσεων, της προώθησης αποκρατικοποιήσεων και της τόνωσης των επενδύσεων, καθώς και στην εφαρμογή των προεκλογικών μας δεσμεύσεων για μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Έτσι, ενισχύσαμε την αξιοπιστία, το κύρος και την εμπιστοσύνη στις προοπτικές της χώρας – γεγονός που αποτυπώνεται στη βελτίωση μιας σειράς από σημαντικούς πρόδρομους δείκτες (δείκτες βιομηχανικής παραγωγής, μεταποίησης, οικονομικού κλίματος, κατασκευαστικής εμπιστοσύνης) και σε εξελίξεις, όπως η συγκράτηση της ανεργίας, παρά την πίεση της πανδημίας, η σημαντική μείωση των μη εξυπηρετούμενων δανείων, οι διαδοχικές θετικές εκθέσεις αξιολόγησης των θεσμών, η αναβάθμιση της πιστοληπτικής αξιολόγησης της Ελλάδας εν μέσω πανδημίας, η περαιτέρω βελτίωση των ιδιαίτερα ευνοϊκών όρων πρόσβασης του Δημοσίου στις διεθνείς αγορές κ.ά.

Όλα τα ανωτέρω αποτελούν πολύτιμες βάσεις για την οικοδόμηση της μετά-κορονοϊό εποχής. Εποχή κατά την οποία η χώρα μας καλείται να χαράξει δημοσιονομική και διαρθρωτική πολιτική που θα συνδυάζει την εσωτερική οικονομική σταθεροποίηση και μεγέθυνση με την ισορροπία του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών.

Προκειμένου να ανταποκριθούμε επιτυχώς στην πρόκληση αυτή, απαιτείται η στροφή της Ελλάδας προς ένα νέο, προσαρμοσμένο στις σύγχρονες ανάγκες, βιώσιμο, παραγωγικό και αναπτυξιακό πρότυπο, σε συνδυασμό με:

• την επίτευξη υψηλών ρυθμών μεγέθυνσης από το 2021,
• την έξοδο της χώρας από το καθεστώς της Ενισχυμένης Εποπτείας το 2022,
• την επίτευξη μονοψήφιου ποσοστού μη εξυπηρετούμενων δανείων το 2022,
• την επίτευξη δημοσιονομικής ισορροπίας το 2022 και ρεαλιστικών πρωτογενών πλεονασμάτων από το 2023, και
• την αναβάθμιση σε επενδυτική βαθμίδα το 2023.

Για την εκπλήρωση των παραπάνω στόχων, βασικές κατευθύνσεις πολιτικής, το επόμενο διάστημα, είναι:

1^η. Η συνέχιση ενίσχυσης πληττόμενων νοικοκυριών και επιχειρήσεων και η σταδιακή μετάβαση σε μέτρα επανεκκίνησης της οικονομίας.

 

2^η. Η υλοποίηση μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, στην κατεύθυνση μείωσης ασφαλιστικών εισφορών και φορολογικών συντελεστών, κυρίως για τη μεσαία τάξη, και βελτίωσης της «ποιότητας» των δημόσιων οικονομικών.

Ήδη έχουμε προχωρήσει σε πολλές και σημαντικές – μόνιμες – μειώσεις φόρων, σε λιγότερο από 2 χρόνια, παρά την κρίση.

 

3^η. Η αποκατάσταση της ικανότητας του χρηματοπιστωτικού συστήματος να χρηματοδοτήσει την ανάκαμψη της οικονομίας, μέσα από την υλοποίηση του Νόμου για τη Ρύθμιση Οφειλών και την Παροχή Δεύτερης Ευκαιρίας και από την παράταση του Προγράμματος «Ηρακλής».

 

4^η. Η συνέχιση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων, η προώθηση αξιοποίησης της δημόσιας ακίνητης περιουσίας και η υλοποίηση διαρθρωτικών αλλαγών και μεταρρυθμίσεων που θα ενισχύσουν τη διαρθρωτική ανταγωνιστικότητα της οικονομίας.

Δίνοντας προτεραιότητα στη βελτίωση της ποιότητας, της αποδοτικότητας και της διεθνοποίησης της εκπαίδευσης, της κατάρτισης, της διά βίου μάθησης, της έρευνας και τεχνολογικής ανάπτυξης, της καινοτομίας και της επιχειρηματικότητας.

Με ένα κράτος παραγωγικό, αποδοτικό, αποτελεσματικό, ποιοτικό, ψηφιακό και δίκαιο.

Κράτος που θα μεριμνά και θα παρεμβαίνει για τη βέλτιστη λειτουργία του μηχανισμού της αγοράς, την εξασφάλιση της μέγιστης δυνατής οικονομικής αποτελεσματικότητας, και την κοινωνικά δικαιότερη κατανομή του εισοδήματος και του παραγόμενου πλούτου.

 

5^η. Η βέλτιστη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

Το Εθνικό Σχέδιο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» έχει ως κύριο στόχο την κάλυψη του μεγάλου κενού σε επενδύσεις, παραγωγικότητα, εθνικό προϊόν και απασχόληση.

Σε αυτό το πλαίσιο, αποσκοπεί στο να κινητοποιήσει και σημαντικές δυνάμεις από τον ιδιωτικό τομέα, ενισχύοντας τις ιδιωτικές επενδύσεις, και χρησιμοποιώντας τις Συμπράξεις Δημόσιου και Ιδιωτικού Τομέα για την πραγματοποίηση δημοσίων επενδύσεων, ώστε να ενεργοποιήσει σημαντικά επιπρόσθετα ιδιωτικά κεφάλαια.

Επιπλέον, η παροχή οικονομικών κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις, συμπληρώνεται από μια σειρά μεταρρυθμίσεων που στοχεύουν στη βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, στη μείωση της γραφειοκρατίας και του διοικητικού κόστους, και στην αύξηση του μεγέθους των ελληνικών επιχειρήσεων.

 

6^η. Η ενεργός συμμετοχή της χώρας, όπως γίνεται την τελευταία διετία, στις πρωτοβουλίες για τη νέα ευρωπαϊκή οικονομική αρχιτεκτονική, που θα περιλαμβάνει, μεταξύ άλλων, την εμβάθυνση της οικονομικής και νομισματικής ένωσης, την ολοκλήρωση της τραπεζικής ένωσης, την προώθηση της ένωσης των κεφαλαιαγορών και τις αλλαγές στο Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης.

Αλλαγές που θα πρέπει να διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη διατηρησιμότητα των δημόσιων οικονομικών, να προσφέρουν τη μέγιστη δυνατή ευελιξία στην αντιμετώπιση κρίσεων, και να ενθαρρύνουν τις επενδύσεις.

 

Με οδοδείκτη τις προαναφερθείσες πολιτικές, με σχέδιο, μεθοδικότητα, σκληρή δουλειά, όραμα και αυτοπεποίθηση, θα κερδίσουμε το κρίσιμο «στοίχημα» της διαμόρφωσης ενός καλύτερου αύριο, με υψηλή, βιώσιμη, έξυπνη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη για εμάς και για τις επόμενες γενιές.

 

2021-06-18 ΕΠΙΚΑΙΡΑ Άρθρο

Μειώσεις φόρων: Η αξιοπιστία ως πρόταγμα της οικονομικής πολιτικής

Χρήστος Σταϊκούρας

Υπουργός Οικονομικών

 

Η Νέα Δημοκρατία είχε προεκλογικά δεσμευτεί ότι θα υλοποιήσει μία συνετή και υπεύθυνη δημοσιονομική πολιτική, στοχεύοντας στη μείωση της φορολογίας νοικοκυριών και επιχειρήσεων και στη στήριξη των μεσαίων και χαμηλών εισοδημάτων.

Σήμερα, παρά τις πρωτόγνωρα δύσκολες υγειονομικές συνθήκες, ο απολογισμός της Κυβέρνησης, και σε αυτό το πεδίο, είναι ιδιαίτερα θετικός.

Το οικονομικό επιτελείο, με αξιοσημείωτη προσήλωση και συνέπεια στις δεσμεύσεις του, πέτυχε σημαντικούς στόχους, μειώνοντας φορολογικούς συντελεστές για νοικοκυριά και επιχειρήσεις και θεσπίζοντας φορολογικά κίνητρα για φυσικά και νομικά πρόσωπα.

Κατάφερε, ακόμα και μέσα στη δίνη μιας πρωτοφανούς για τα παγκόσμια δεδομένα κρίσης, όχι απλώς να κρατήσει όρθια την κοινωνία και την οικονομία, αλλά και να διαμορφώσει τις κατάλληλες συνθήκες για μία δυναμική επανεκκίνηση και ισχυρή ανάκαμψη της οικονομίας μας την επαύριον της πανδημίας.

Ενδεικτικά, σχεδιάσαμε και υλοποιήσαμε:

 

Α. Μείωση φορολογικών συντελεστών.

• Μειώσαμε τον ΕΝΦΙΑ, μεσοσταθμικά, κατά 22%. Ενώ, με τη μεταρρύθμιση του πλαισίου προσδιορισμού των αντικειμενικών αξιών της ακίνητης περιουσίας και την επικαιροποίηση του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού αξιών ακινήτων, διευκολύνεται η δημιουργία πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου για την περαιτέρω μείωση της φορολογίας ακινήτων, ιδιαίτερα χαμηλής και μεσαίας αξίας.
• Απαλλάξαμε από τον ΕΝΦΙΑ την κύρια κατοικία σε μικρά ακριτικά νησιά.
• Μειώσαμε τον εισαγωγικό φορολογικό συντελεστή στα φυσικά πρόσωπα από το 22% στο 9%, με ταυτόχρονη αύξηση του αφορολογήτου ορίου για κάθε παιδί.
• Δημιουργήσαμε νέα προοδευτική φορολογική κλίμακα για τα φυσικά πρόσωπα, με μείωση κατά μία μονάδα σε όλους τους ανώτερους φορολογικούς συντελεστές.
• Μειώσαμε τον φορολογικό συντελεστή κερδών επιχειρήσεων από το 28% στο 22%.
• Μειώσαμε τον φορολογικό συντελεστή για τα μερίσματα από το 10% στο 5%.
• Μειώσαμε την προκαταβολή φόρου για όλα τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν επιχειρηματική δραστηριότητα, από το 100% στο 55%.
• Μειώσαμε την προκαταβολή φόρου από επιχειρηματική δραστηριότητα νομικών προσώπων/νομικών οντοτήτων από το 100% στο 80%, και ειδικά για εφέτος στο 70%.
• Αναστείλαμε, για το 2021 και 2022, την εισφορά αλληλεγγύης με ωφελούμενους τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, τους εισοδηματίες, τους ελεύθερους επαγγελματίες και τους αγρότες.
• Καθιερώσαμε χαμηλό φορολογικό συντελεστή 10% για όλα τα αγροτικά συνεταιριστικά σχήματα.
• Καταργήσαμε την εισφορά 0,6% για εταιρείες factoring και leasing.
• Καθιερώσαμε μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ στο 6% σε κατηγορίες εμβολίων φαρμάκων και διαγνωστικών σκευασμάτων που αφορούν ασθενείς με δυσίατα νοσήματα και πάσχοντες από καρκίνο.
• Μειώσαμε τους συντελεστές ΦΠΑ στο 13% για τα βρεφικά είδη, τα κράνη μοτοσικλετιστών και τα παιδικά καθίσματα.
• Μειώσαμε, για αρκετούς μήνες, τον ΦΠΑ στις μεταφορές, σε καφέ και ποτά, στα εισιτήρια κινηματογράφου και στο τουριστικό πακέτο.
• Θέσαμε τα είδη που προορίζονται για την εξυπηρέτηση ατόμων με αναπηρία όρασης στον μειωμένο συντελεστή ΦΠΑ, δηλαδή στο 6%.

Επιπλέον:

• Μειώσαμε, κατά 4 ποσοστιαίες μονάδες, τις ασφαλιστικές εισφορές των μισθωτών του ιδιωτικού τομέα.

 

Β. Θέσπιση φορολογικών κινήτρων.

• Μειώσαμε, κατά 50%, τον φορολογικό συντελεστή του πρώτου κλιμακίου για τις νεοφυείς επιχειρήσεις, για τα 3 πρώτα έτη λειτουργίας τους.
• Μεταρρυθμίσαμε το φορολογικό πλαίσιο των δικαιωμάτων προαίρεσης απόκτησης μετοχών από εργαζόμενους (stock options).
• Θεσπίσαμε έκπτωση δαπανών των επιχειρήσεων για δράσεις Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.
• Εξορθολογήσαμε το πλαίσιο υπολογισμού των δαπανών που πρέπει να πραγματοποιούνται με ηλεκτρονικά μέσα.
• Θεσπίσαμε έκπτωση φόρου 40% για δαπάνες που αφορούν λήψη υπηρεσιών για ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων.
• Αναστείλαμε τον φόρο υπεραξίας μεταβίβασης ακινήτων για μία τριετία.
• Θεσπίσαμε ρυθμίσεις για τους τόκους ομολογιών, τον τρόπο φορολόγησης των εταιρειών που επενδύουν σε ακίνητη περιουσία, των αμοιβαίων κεφαλαίων ακινήτων, των εταιρειών επενδύσεων χαρτοφυλακίου και των ΟΣΕΚΑ.
• Θεσπίσαμε προσαυξημένη έκπτωση στις φορολογικές αποσβέσεις των μη ρυπογόνων επιβατικών αυτοκινήτων.
• Χορηγήσαμε προσαυξημένη έκπτωση για συγκεκριμένες δαπάνες που αφορούν τους εργαζόμενους και την προστασία του περιβάλλοντος.
• Προωθήσαμε την απαλλαγή από τον ΦΠΑ για τις δωρεές, προκειμένου να υποστηριχθούν οι δωρεές προς το Ελληνικό Δημόσιο για κοινωφελείς σκοπούς.
• Απαλλάξαμε τα αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης πολυτέκνων από τον φόρο πολυτελούς διαβίωσης.
• Διαμορφώσαμε ένα ειδικό καθεστώς εναλλακτικής φορολόγησης του εισοδήματος που προκύπτει στην αλλοδαπή για τα φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα (Non-Dom), τα οποία πραγματοποιούν σημαντικές επενδύσεις στη χώρα μας.
• Επεκτείναμε την εναλλακτική φορολόγηση εισοδήματος σε συνταξιούχους του εξωτερικού, οι οποίοι μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην πατρίδα μας.
• Δώσαμε κίνητρα, μέσα από τον φόρο εισοδήματος και την ειδική εισφορά αλληλεγγύης, για την επιστροφή στη χώρα Ελλήνων που έφυγαν από τη χώρα στα χρόνια της κρίσης.
• Θεσπίσαμε κίνητρα για τη δημιουργία εταιρειών ειδικού σκοπού διαχείρισης οικογενειακής περιουσίας (family offices).

 

Συμπερασματικά, πετύχαμε πολλά.

Μεταρρυθμίσαμε αρκετά επί του πραγματικού πεδίου, υπέρ των πολλών.

Αποδείξαμε, σε εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες, ότι σχεδιάζουμε και πράττουμε.

Οι εξ αποστάσεως φλυαρίες δεν είναι η επιλογή μας.

Η στόχευσή μας πλέον εκτείνεται στην επόμενη ημέρα, και στην ομαλή επιστροφή στην κανονικότητα, που βρίσκεται ήδη επί θύραις.

Οφείλουμε να συνεχίσουμε την προσπάθεια, με εμπιστοσύνη στις δυνάμεις μας, με όρους οικονομικής αποτελεσματικότητας και κοινωνικής δικαιοσύνης, με στόχο την επίτευξη υψηλής και βιώσιμης ανάπτυξης, τη δημιουργία πολλών και καλών θέσεων απασχόλησης και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής.

Και θα το πράξουμε, με τόλμη και αποφασιστικότητα, όπως άλλωστε το πράξαμε κατά τα δύο χρόνια διακυβέρνησης της Νέας Δημοκρατίας.

2021-06-18 Άρθρο ΥΠΟΙΚ_Νεα