Μεταρρυθμίσεις

Ομιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην έναρξη του Συνεδρίου “Capital+Vision” – 28.09.2012

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω το Ελληνογερμανικό Επιμελητήριο, την εφημερίδα «Κεφάλαιο» με τη διαδικτυακή πύλη «Capital.gr» και την εταιρεία «Συμεών Γ. Τσομώκος» για την πρόσκληση που μου απηύθυναν να συμμετάσχω στο Συνέδριο «Capital + Vision» που διοργανώνουν από κοινού.

Κυρίες και Κύριοι,

Είναι γνωστό εδώ και χρόνια, ότι σε παγκόσμιο επίπεδο, διερχόμαστε από μια κρίσιμη καμπή της ιστορίας.

Βασικά χαρακτηριστικά της η ταχύτατη πρόοδος στις επιστήμες, οι τεχνολογικές αλλαγές, οι νέοι καταμερισμοί, οι οικονομικές, κοινωνικές και πολιτικές αναδιατάξεις.

Αυτές οι δυναμικές εξελίξεις προκάλεσαν και προκαλούν τόσο σε παγκόσμιο επίπεδο, όσο και σε επίπεδο Ευρώπης, έντονη ρευστότητα και υψηλή αβεβαιότητα.

Ιδιαίτερα τα τελευταία πέντε χρόνια, μπορούμε να μιλάμε για βίαιη διαταραχή των συνθηκών της ευσταθούς ισορροπίας.

Για τη διαμόρφωση συνθηκών βαθιάς και παρατεταμένης κρίσης.

Η οικονομία, σε παγκόσμια κλίμακα, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2008, διέρχεται μια περίοδο αστάθειας.

Η οικονομία της Ευρωζώνης παρουσιάζει ρευστότητα, έντονη αβεβαιότητα, με συμπτώματα παρατεταμένης κρίσης.

Σ’ αυτό το περιβάλλον κρίσης ήταν αναμενόμενο η Ελλάδα, χώρα με μακροχρόνιες, υποβόσκουσες παθογένειες στο αξιακό, θεσμικό, πολιτικό κοινωνικό και οικονομικό πεδίο, να κλυδωνιστεί.

Η κρίση κατέστησε ξεκάθαρο όσο ποτέ το πρόβλημα του εγχώριου αναπτυξιακού προτύπου.

Πρόβλημα που έχει τις ρίζες του στον δημοσιονομικό, και όχι μόνο, εκτροχιασμό της δεκαετίας του ’80.

Έκτοτε ο εκτροχιασμός στο πεδίο της οικονομίας αποτυπώνεται στα υψηλά «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Ελλείμματα και χρέη που οι Κυβερνήσεις των επόμενων δεκαετιών δεν κατάφεραν να αντιμετωπίσουν δραστικά, επαναφέροντας και εγκαθιστώντας στην οικονομία συνθήκες ευσταθούς ισορροπίας.

Με δεδομένο ότι οι παράγοντες που καθόρισαν τη στρεβλή δυναμική του συστήματος ήταν και είναι πρωτίστως ενδογενείς, η διεθνής κρίση που ακολούθησε ήταν φυσικό να βρει την Ελλάδα χωρίς δυνατότητες αντιστάθμισης.

Πέραν από τις μακροχρόνιες παθογένειες, η απουσία αποτελεσματικού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η ηγεσία της χώρας που προέκυψε από τις εκλογές του 2009 δεν αντέδρασε γρήγορα, και στη συνέχεια δεν αντέδρασε με επάρκεια, διαμόρφωσαν κρίση δανεισμού που οδήγησε τη χώρα στο Μηχανισμό Στήριξης (ΕΕ/ΕΚΤ/ΔΝΤ).

Αποτέλεσμα;

Η οικονομία, η κοινωνία, η πολιτική και συνολικά η χώρα να πέσει σε μακρά και έντονη περιδίνηση.

Κυρίες και Κύριοι,

Στη διετία που ακολούθησε, η χώρα, υπό την καθοδήγηση και την πίεση της Τρόικα, έκανε προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής.

Ειδικότερα, την περίοδο 2010–2012 οι τεράστιες θυσίες των Ελλήνων πολιτών, λόγω των μεγάλων οριζόντιων περικοπών σε μισθούς και συντάξεις αλλά και των αυξήσεων στη φορολογία ανήλθαν αθροιστικά στα 49 δισ. ευρώ, ή στο 22,6% του ΑΕΠ.

Ωστόσο, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» προσπάθειας που κατέβαλαν οι πολίτες.

Παράλληλα, η πορεία της πραγματικής οικονομίας ήταν ιδιαίτερα δυσμενής.

Βυθίστηκε σε μια πρωτοφανή ύφεση η οποία σωρευτικά τα τελευταία χρόνια ξεπερνά το 20%, ενώ η ανεργία ανήλθε στο πρωτόγνωρο 24,5%, με την αντίστοιχη για τους νέους να διαμορφώνεται στο 55% (Ιούνιος 2012).

Αυτά συνέβησαν τόσο γιατί η «συνταγή» της οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε ήταν μονομερώς επικεντρωμένη σε πολιτικές λιτότητας, κρατώντας μέτρα για την ανάκαμψη της οικονομίας και την τόνωση της παραγωγικής διαδικασίας εκτός ημερήσιας διάταξης, όσο και γιατί όσα θετικά επιχειρήθηκαν να εφαρμοστούν παρέμειναν ημιτελή.

Κυρίες και Κύριοι,

Στη νέα φάση που μπήκαμε μετά τις πρόσφατες εκλογές, η κατάσταση εξακολουθεί να είναι πολυπαραμετρική και πολυσύνθετη.

Μπορούμε να διαπιστώσουμε ότι ενώ παραμένει εξαιρετικά ευαίσθητη διακρίνεται αχνό φως στην άκρη του τούνελ.

Το πολιτικό σύστημα δρομολόγησε λύση στο πιεστικό πολιτικό πρόβλημα με το σχηματισμό της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης.

Κυβέρνηση που ξεκίνησε άμεσα να εργάζεται με ένταση σε ένα δυσμενές περιβάλλον.

Είναι γεγονός ότι τα τελευταία τρία περίπου χρόνια διαμορφώθηκε ένα έλλειμμα αξιοπιστίας, το οποίο είναι δύσκολα διαχειρίσιμο.

Οι τεράστιες αποκλίσεις μεταξύ προθέσεων, σχεδιασμού, και υλοποίησης, κυρίως δε αποτελέσματος, αποτελούν μεγάλο βάρος στην πορεία της χώρας.

Η Κυβέρνηση κινήθηκε δραστικά προς την κατεύθυνση συρρίκνωσης των αποκλίσεων αυτών.

Έχοντας πλήρη συνείδηση της δυνητικής σημασίας του κεφαλαίου «αξιοπιστίας της χώρας», πράττει το καλύτερο για την αύξηση της ποσότητας και τη βελτίωση της ποιότητάς του.

Δείχνει την ισχυρή βούλησή της για τη βελτίωση της αξιοπιστίας της χώρας.

Δίνει δείγματα ότι η Ελλάδα περνά από τη σφαίρα των λόγων και των προθέσεων στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Και επιδιώκει την δημιουργία συνεχούς λειτουργίας διαύλων εποικοδομητικής επικοινωνίας και συνεργασίας με τους εταίρους της.

Παράλληλα, ξεκίνησε μια σημαντική προσπάθεια τόσο για την σταθεροποίηση της κατάστασης όσο και για τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την έξοδό της από το φαύλο κύκλο ελλειμμάτων και ύφεσης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, στο πεδίο της οικονομίας τα δύο βασικά βήματα είναι:

1ον. Ο απεγκλωβισμός της οικονομίας από την τρέχουσα φάση χρηματοδοτικής «ασφυξίας» με την αποκατάσταση των χρηματοδοτικών ροών του προγράμματος στήριξης.

2ον. Η υλοποίηση μιας στρατηγικής σύζευξης δημοσιονομικής προσαρμογής και οικονομικής ανάπτυξης, καθώς, όπως επιβεβαιώθηκε και από τα αποτελέσματα των τελευταίων δύο ετών στη χώρα μας, αλλά και σε άλλες χώρες στο παρελθόν, η δημοσιονομική προσαρμογή αν και αναγκαία συνθήκη δεν είναι από μόνη της ικανή να επιτύχει την έξοδο από την κρίση.

Παραδείγματος χάριν, σύμφωνα με χθεσινή έκθεση του ΔΝΤ (WEO, October 2012, Chapter 3): Στο Ηνωμένο Βασίλειο το 1920, παρά τη σημαντική δημοσιονομική προσπάθεια που οδήγησε στην επίτευξη και διατήρηση υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων, το δημόσιο χρέος στην πραγματικότητα αυξήθηκε! Κι αυτό γιατί ο συνδυασμός αυστηρής δημοσιονομικής και νομισματικής πολιτικής που επιδιώχθηκε από τις αρχές οδήγησε σε αρνητική ανάπτυξη, η οποία επιδείνωσε το πρόβλημα του χρέους.

Ενώ, το Βέλγιο και ο Καναδάς ήταν πολύ πιο επιτυχείς περιπτώσεις σε σχέση με την Ιταλία στην προσπάθειά τους για μείωση του χρέους. Η βασική διαφορά μεταξύ αυτών των περιπτώσεων ήταν η σχετική βαρύτητα που δόθηκε στις δύο αυτές χώρες σε μόνιμες διαρθρωτικές βελτιώσεις, έναντι προσωρινών προσπαθειών δημοσιονομικού χαρακτήρα.

Συνεπώς, σ’ αυτή τη δύσκολη συγκυρία, ο στόχος του Υπουργείου Οικονομικών είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή μίγματος πολιτικών πληρέστερου από το μέχρι σήμερα εφαρμοζόμενο.

Από μία πλευρά, λοιπόν, η πολιτική διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών είναι σταθερά προσανατολισμένη στην εξάλειψη πρακτικών σπατάλης και στον εξορθολογισμό της δημόσιας δαπάνης.

Προωθώντας τη δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία σε κάθε πεδίο του ευρύτερου δημοσίου τομέα ώστε να επιτευχθεί η διατηρήσιμη εναρμόνισή του με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.

Βασική μας επιδίωξη είναι να επιτευχθεί τόσο ο περιορισμός του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα, όσο και η βελτίωση της αποτελεσματικότητας της λειτουργίας του που θα αυξήσει την αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών.

Έτσι, θα επιτευχθεί η διατηρήσιμη συρρίκνωση της μιας διάστασης του δημοσιονομικού ελλείμματος, του διαρθρωτικού ελλείμματος.

Κυρίες και Κύριοι,

Προς αυτή την κατεύθυνση, κατά το πρώτο τρίμηνο θητείας της Κυβέρνησης, έχουν ήδη προωθηθεί και εφαρμοστεί μια σειρά από συγκεκριμένα μέτρα.

Στο Υπουργείο Οικονομικών, και ειδικότερα στο Γενικό Λογιστήριο του Κράτους, ενδεικτικά, δρομολογήθηκαν:

  • Η μείωση των μισθωμάτων που καταβάλλει το δημόσιο για τη στέγαση των υπηρεσιών του (ετήσια εξοικονόμηση 17 εκατ. ευρώ).
  • Η μείωση των απολαβών των αξιωματούχων του πολιτικού συστήματος και των υψηλόβαθμων δημοσίων υπαλλήλων (ετήσια εξοικονόμηση άνω των 10 εκατ. ευρώ).
  • Η βελτίωση του συστήματος δημοσιονομικών ελέγχων που θα βοηθήσει στην τήρηση της ορθής και ακριβούς απεικόνισης των λογιστικών μεγεθών των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης και θα προωθήσει την εξυγίανση και την πειθαρχία.
  • Η εξακρίβωση των πραγματικά δικαιούχων συνταξιούχων και ο εντοπισμός και η διευθέτηση χιλιάδων παράτυπα χορηγηθεισών συντάξεων, με προφανές δημοσιονομικό όφελος και απώτερο στόχο την αποκατάσταση της δικαιοσύνης.

Θα ήθελα να σας ενημερώσω ότι μέχρι την 20η Σεπτεμβρίου δεν απεγράφησαν 4.560 άτομα.

Για τις περιπτώσεις αυτές, δηλαδή πολιτών που δεν απεγράφησαν, έχει ανασταλεί η καταβολή της σύνταξής τους, δημιουργώντας ήδη μηνιαίο δημοσιονομικό όφελος περίπου 2 εκατ. ευρώ.

  • Η διασφάλιση τήρησης της εφαρμογής ψηφισθέντων Νόμων, σχετικά με την προσαρμογή του επιπέδου των αποδοχών σε όλο το φάσμα του ευρύτερου δημόσιου τομέα (ΔΕΚΟ, κλπ).
  • Ο εξορθολογισμός της δαπάνης για συνδρομές σε διεθνείς οργανισμούς και οντότητες του εξωτερικού μέσα από τη διαδικασία συγκέντρωσης, ταξινόμησης και αξιολόγησης της αναγκαιότητας χρηματοδότησής τους από τα Υπουργεία.

Διαπιστώσαμε, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουμε συλλέξει μέχρι σήμερα, ότι οι συνδρομές προς διεθνείς οργανισμούς ανέρχονται στις 238 και το συνολικό ετήσιο κόστος διαμορφώνεται περίπου στα 222 εκατ. ευρώ.

Όταν ολοκληρωθεί η διαδικασία θα είμαστε σε θέση να γνωστοποιήσουμε την εξοικονόμηση που θα προκύψει από τη σχετική δαπάνη.

Κυρίες και Κύριοι,

Υπάρχουν ήδη ορισμένες πρώτες θετικές, αχνές ενδείξεις για τα αποτελέσματα αυτής της προσπάθειας.

Ενδεικτικά και μόνο, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία εκτέλεσης του Προϋπολογισμού για το πρώτο οκτάμηνο του έτους:

  • Τον Αύγουστο, για πρώτη φορά από τότε που μπήκαμε στο πρόγραμμα οικονομικής πολιτικής, είχαμε πλεόνασμα στον Κρατικό Προϋπολογισμό.
  • Τόσο τον Ιούλιο όσο και τον Αύγουστο, είχαμε μείωση των πρωτογενών δαπανών κατά 17,4% και 14,7% αντίστοιχα, σε σχέση με τους αντίστοιχους μήνες του 2011, χωρίς νέα μέτρα και χωρίς να αυξηθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές.
  • Μειώθηκαν οι αποκλίσεις και στο σκέλος των εσόδων, χωρίς βέβαια αυτό να σημαίνει ότι η τάση αυτή θα εξακολουθήσει να ισχύει.

Το αποτέλεσμα αυτών των δεδομένων είναι ότι στο πρώτο οκτάμηνο του έτους το πρωτογενές έλλειμμα ανήλθε στο 1,4 δισ. ευρώ από τα 6 δισ. ευρώ την αντίστοιχη περυσινή περίοδο.

Η Κυβέρνηση, συνεπώς, προσπαθεί και ήδη έχει να δείξει απτά αποτελέσματα.

Παράλληλα, οριστικοποιείται η εξειδίκευση του πακέτου μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής για τα επόμενα χρόνια, τόσο στο σκέλος των δαπανών όσο και των εσόδων.

Πρόκειται, σαφώς, για ένα πακέτο εξαιρετικά επώδυνο για τους πολίτες και ιδιαίτερα δύσκολο για την Κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις που την απαρτίζουν, το οποίο όμως αποτελεί δέσμευση της χώρας στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής στήριξης που λαμβάνει.

Άλλωστε, θα πρέπει να γνωρίζουμε ότι το 78% των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης –και το έχω ξαναπεί- αφορά μισθούς, συντάξεις, κοινωνικά επιδόματα. Οπότε, αναπόφευκτα η όποια περιστολή δαπανών θα πρέπει να προέλθει και από αυτούς τους τομείς.

Από την πλευρά μας, προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν για όλους, και κυρίως για τους οικονομικά ασθενέστερους συμπατριώτες μας.

Όμως, έχει καταστεί ξεκάθαρο σε όλους ότι από τη στιγμή που η χώρα προσέφυγε στον μηχανισμό στήριξης, λαμβανομένων υπόψη των εσωτερικών χρόνιων αδυναμιών της οικονομίας, το πλαίσιο που διαθέτουμε για τον  σχεδιασμό πολιτικών και δράσης είναι αυστηρά περιορισμένο.

Σ’ αυτό το χώρο, οφείλουμε να αναζητήσουμε λύσεις σε συμφωνία με τους εταίρους και δανειστές μας.

Και αυτό θα πρέπει να αξιολογηθεί από όλους λαμβάνοντας υπόψη όλα τα δεδομένα και τις πιεστικές συνθήκες.

Κυρίες και Κύριοι,

Βασική επιδίωξη της Κυβέρνησης, λαμβανομένου υπόψη του ασφυκτικού πλαισίου κατά την τρέχουσα συγκυρία, είναι η θετική έκθεση αξιολόγησης από τους εταίρους μας που θα αποδεσμεύσει την επόμενη δόση του δανείου. Αυτό θα επιτρέψει στο Δημόσιο να αποπληρώσει μέρος των ληξιπρόθεσμων οφειλών του προς τον ιδιωτικό τομέα, θα τονώσει τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, θα συμβάλλει στην ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και θα ενισχύσει τα ταμειακά διαθέσιμα.

Μετέπειτα, αφού αποκατασταθούν οι ζωτικής σημασίας στην παρούσα φάση χρηματοδοτικές ροές του προγράμματος στήριξης, η οικονομική πολιτική θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει αποτελεσματικά συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές τόσο για την ανάσχεση των έντονων υφεσιακών πιέσεων, όσο και για την τόνωση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία.

Από τη στιγμή που θα διαμορφωθεί μια δυναμική ανάκαμψης της οικονομίας θα περιοριστούν οι επιπτώσεις της ύφεσης στο δημοσιονομικό έλλειμμα, και θα αντιμετωπιστεί η δεύτερη διάστασή του, το κυκλικό έλλειμμα.

Σ’ αυτό το πλαίσιο οι βασικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης είναι δύο: 

1ον. Ο εμπλουτισμός της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής με μέτρα και δράσεις που στοχεύουν στην άμεση επανεκκίνηση της οικονομίας.

Πρόσθετων πολιτικών με στόχο την ανάσχεση της ύφεσης, την ανάκαμψη της οικονομίας και την αντιστροφή της ανοδικής πορείας της ανεργίας.

Πολιτικών όπως είναι, μεταξύ άλλων:

  • Η επιτάχυνση της απορρόφησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ.
  • Η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ). Ήδη, κατά την πρόσφατη επίσκεψη του επικεφαλής της ΕΤΕπ στη χώρα μας, δρομολογήθηκε η υπογραφή συμφωνιών για την παροχή ρευστότητας 1,7 δισ. ευρώ έως το 2015 και άμεσα, το Νοέμβριο, 750 εκατ. ευρώ, κυρίως για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις.
  • Το καθολικό «ξεπάγωμα» των μεγάλων δημοσίων έργων.

2ον. Η επιτάχυνση της υλοποίησης και η προώθηση μιας σειράς λιμναζουσών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων που τα τελευταία χρόνια δεν βρίσκονταν στην ημερήσια διάταξη.

Μεταρρυθμίσεων όπως είναι, μεταξύ άλλων:

  •  Το γενναίο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων. Ήδη προωθούνται μια σειρά από αποκρατικοποιήσεις, με προεξάρχουσα αυτή του ΟΠΑΠ για τον οποίο επιβεβαιώθηκε η απόφαση που είχε ληφθεί στις 29.03.2012 σχετικά με την πώληση με διεθνή ανοικτό πλειοδοτικό διαγωνισμό του 29%, ενώ αποφασίστηκε να προχωρήσουν και οι αποκρατικοποιήσεις των Κρατικών Λαχείων, της Κασσιόπης και του Ελληνικού.
  • Η αναπτυξιακή και διαφανής αξιοποίηση της περιουσίας του Δημοσίου. Στην κατεύθυνση αυτή, έχει γίνει συνολική παρουσίαση του έργου οργάνωσης και προεπιλογής των ακινήτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ταμείου Αξιοποίησης Ιδιωτικής Περιουσίας του Δημοσίου (ΤΑΙΠΕΔ), έχουν εξεταστεί από τους συμβούλους τα χαρτοφυλάκια 30 διαφορετικών φορέων του Δημοσίου με συνολικό αριθμό 80.714 ακίνητα, εκ των οποίων τα 71.220 από την ΚΕΔ. Οι σύμβουλοι έθεσαν με σαφήνεια συγκεκριμένα κριτήρια, βάσει των οποίων επελέγησαν προς αξιοποίηση 3.152 ακίνητα – 2.693 εξ αυτών από την ΚΕΔ – κατανεμημένα σε όλες τις περιφέρειες της χώρας. Η προσπάθεια συνεχίζεται και πολύ σύντομα θα έχουμε ορατό, μετρήσιμο αποτέλεσμα.
  • Η μείωση των εμποδίων στην προσέλκυση επενδύσεων.
  • Η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές υπηρεσιών και προϊόντων.
  • Η εισαγωγή ενός νέου, απλοποιημένου και αποδοτικού φορολογικού νόμου.
  • Η ενίσχυση της επιχειρηματικότητας με τη διαμόρφωση απλών και σταθερών κανόνων, τη βελτίωση του ρυθμιστικού πλαισίου των αγορών, τη μείωση του μη-μισθολογικού και γραφειοκρατικού κόστους.
  • Η ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας της οικονομίας, με την τόνωση της εξωστρέφειας και την ανάδειξη των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων της χώρας.

Κυρίες και Κύριοι,

Τα προαναφερθέντα πρώτα βήματα συνιστούν, στην παρούσα φάση, τα προαπαιτούμενα συστατικά της προσπάθειας ώστε να καταφέρει η Ελλάδα να πορευτεί αποτελεσματικά σε έναν εθνικό οδικό χάρτη ανασυγκρότησης, σε όλα τα πεδία.

Έναν οδικό χάρτη που θα ενσωματώνει όρους των εταίρων μας, αλλά και τη σταθερή βούλησή μας η χώρα να αξιοποιεί τα δικά της αποτελέσματα αλλά και τις ευκαιρίες που φαίνεται να δημιουργούνται στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, ώστε εν πορεία να τροποποιηθούν όροι προς την κατεύθυνση της ελάφρυνσης των πιέσεων.

Έναν οδικό χάρτη ο οποίος θα έχει ως βραχυπρόθεσμο στόχο τον τερματισμό του καθοδικού κύκλου της οικονομίας, ενώ μεσο/μακροπρόθεσμα θα αποσκοπεί στην επιστροφή της οικονομίας και της κοινωνίας στον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους.

Αρκεί να αντιληφθούμε όλοι ότι xρειάζεται υπομονή και επιμονή, διότι ο αγώνας είναι «μαραθώνιος» και όχι «κατοστάρι».

Σας ευχαριστώ.

Δείτε το βίντεο από την ομιλίαΟμιλία Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην έναρξη του Συνεδρίου “Capital+Vision” – 28.09.2012

Άρθρο Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην ειδική έκδοση “Capital+Vision” της εφημερίδας “Κεφάλαιο” – “Σύζευξη δημοσιονομικής προσαρμογής και ανάπτυξης για την έξοδο από την κρίση”

Η οικονομία, σε παγκόσμια κλίμακα, μετά το ξέσπασμα της χρηματοπιστωτικής κρίσης του 2007-2008, διέρχεται μια κρίσιμη καμπή. Μια καμπή που χαρακτηρίζεται από υψηλή αστάθεια. Η οικονομία της Ευρωζώνης παρουσιάζει προβλήματα και έντονη αβεβαιότητα.

Σ’ αυτό το ρευστό περιβάλλον ήταν αναμενόμενο η Ελλάδα, χώρα με μακροχρόνιες, υποβόσκουσες παθογένειες στο αξιακό, στο θεσμικό, στο πολιτικό και στο οικονομικό πεδίο, να κλυδωνιστεί. Η κρίση κατέστησε ξεκάθαρο όσο ποτέ το πρόβλημα του εγχώριου αναπτυξιακού προτύπου, το οποίο έχει τις ρίζες του στον δημοσιονομικό εκτροχιασμό της δεκαετίας του ’80. Ο εκτροχιασμός έκτοτε αποτυπώνεται στα υψηλά «δίδυμα» ελλείμματα και χρέη.

Ελλείμματα και χρέη που οι Κυβερνήσεις των επόμενων δεκαετιών δεν κατάφεραν επαρκώς να αντιμετωπίσουν δραστικά εγκαθιστώντας συνθήκες ευσταθούς ισορροπίας. Αυτή η κατάσταση, σε συνδυασμό με την απουσία αποτελεσματικού Ευρωπαϊκού μηχανισμού διαχείρισης κρίσεων και με τις μεγάλες παραλείψεις και συγκεκριμένες ενέργειες της Κυβέρνησης που εκλέχθηκε τον Οκτώβριο του 2009, διαμόρφωσε κρίση δανεισμού που οδήγησε στο Μηχανισμό Στήριξης (ΕΕ/ΕΚΤ/ΔΝΤ).

Στη διετία που ακολούθησε, η χώρα, υπό την καθοδήγηση-πίεση της Τρόικα, έκανε μια προσπάθεια δημοσιονομικής προσαρμογής. Ειδικότερα, την περίοδο 2010–2012 οι τεράστιες θυσίες των Ελλήνων πολιτών λόγω των μεγάλων οριζόντιων περικοπών σε μισθούς και συντάξεις αλλά και των αυξήσεων στη φορολογία ανήλθαν αθροιστικά στα 49 δισ. ευρώ ή στο 22,6% του ΑΕΠ. Ωστόσο, το δημοσιονομικό αποτέλεσμα δεν ήταν αντάξιο της «ηράκλειας» προσπάθειας που κατέβαλαν οι πολίτες.

Δυσμενής ήταν και η πορεία της πραγματικής οικονομίας, που βυθίστηκε σε μια πρωτοφανή ύφεση η οποία σωρευτικά τα τελευταία χρόνια ξεπερνά το 20%, ενώ η ανεργία ανήλθε στο πρωτόγνωρο 24,4%, με την αντίστοιχη για τους νέους να ανέρχεται στο 55% (Ιούνιος 2012).

Αυτά συνέβησαν τόσο γιατί η «συνταγή» της οικονομικής πολιτικής που ακολουθήθηκε ήταν μονομερώς επικεντρωμένη σε πολιτικές λιτότητας, κρατώντας μέτρα για την ανάκαμψη της οικονομίας και την τόνωση της παραγωγικής διαδικασίας εκτός ημερήσιας διάταξης, όσο και γιατί όσα θετικά επιχειρήθηκαν να εφαρμοστούν παρέμειναν ημιτελή.

Με το σχηματισμό της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης ξεκίνησε μια σημαντική προσπάθεια τόσο για την σταθεροποίηση της κατάστασης όσο και για τη δημιουργία των προϋποθέσεων για την επανεκκίνηση της οικονομίας και την έξοδό της από το φαύλο κύκλο ελλειμμάτων και ύφεσης.

Προς την κατεύθυνση αυτή, τα δύο βασικά βήματα είναι:

(α) ο απεγκλωβισμός της οικονομίας από την τρέχουσα φάση χρηματοδοτικής «ασφυξίας» και,

(β) η υλοποίηση μιας στρατηγικής σύζευξης δημοσιονομικής προσαρμογής και οικονομικής ανάπτυξης, καθώς, όπως επιβεβαιώθηκε και από τα αποτελέσματα των τελευταίων δύο ετών, η δημοσιονομική προσαρμογή αν και αναγκαία συνθήκη δεν είναι από μόνη της ικανή να επιτύχει την έξοδο από την κρίση.

Από μία πλευρά, λοιπόν, η πολιτική διαχείρισης των δημόσιων οικονομικών είναι σταθερά προσανατολισμένη στην εξάλειψη πρακτικών σπατάλης και στον εξορθολογισμό της δημόσιας δαπάνης, προωθώντας τη δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία σε κάθε πεδίο του ευρύτερου δημοσίου τομέα ώστε να επιτευχθεί η διατηρήσιμη εναρμόνισή του με τις πραγματικές ανάγκες της οικονομίας.

Βασική επιδίωξη είναι να επιτευχθεί τόσο ο περιορισμός του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα, όσο και η βελτίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του που θα αυξήσει την αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών. Έτσι, θα επιτευχθεί η διατηρήσιμη συρρίκνωση της μιας διάστασης του δημοσιονομικού ελλείμματος, του διαρθρωτικού ελλείμματος.

Προς αυτή την κατεύθυνση, κατά το πρώτο τρίμηνο της θητείας της νέας Κυβέρνησης, έχουν ήδη προωθηθεί και εφαρμοστεί μια σειρά από συγκεκριμένα μέτρα.

Παράλληλα, εξειδικεύεται το πακέτο μέτρων δημοσιονομικής προσαρμογής για τα επόμενα χρόνια, τόσο στο σκέλος των δαπανών όσο και των εσόδων. Πρόκειται για ένα πακέτο εξαιρετικά επώδυνο για τους πολίτες και ιδιαίτερα δύσκολο για την Κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις που την απαρτίζουν, το οποίο όμως αποτελεί δέσμευση της χώρας στο πλαίσιο της χρηματοδοτικής στήριξης που λαμβάνει.

Βασική επιδίωξη της Κυβέρνησης, λαμβάνοντας υπόψη τις ασφυκτικές ιδιαιτερότητες της τρέχουσας συγκυρίας, είναι η θετική έκθεση αξιολόγησης από τους εταίρους μας που θα αποδεσμεύσει την επόμενη δόση του δανείου. Αυτό θα επιτρέψει στο Δημόσιο να αποπληρώσει τις ληξιπρόθεσμες οφειλές τους προς τον ιδιωτικό τομέα, θα τονώσει τη ρευστότητα στην πραγματική οικονομία, θα συμβάλλει στην ολοκλήρωση της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και θα ενισχύσει τα ταμειακά διαθέσιμα.

Αφού αποκατασταθούν οι ζωτικής σημασίας, στην παρούσα φάση, χρηματοδοτικές ροές του προγράμματος στήριξης, η οικονομική πολιτική θα είναι σε θέση να αξιοποιήσει αποτελεσματικά συγκεκριμένα μέτρα και πολιτικές τόσο για την ανάσχεση των έντονων υφεσιακών πιέσεων, όσο και για την τόνωση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία. Από τη στιγμή που θα διαμορφωθεί μια δυναμική ανάκαμψης της οικονομίας θα περιοριστούν οι επιπτώσεις της ύφεσης στο δημοσιονομικό έλλειμμα, και θα αντιμετωπιστεί η δεύτερη διάστασή του, το κυκλικό έλλειμμα.

Σ’ αυτό το πλαίσιο οι βασικές προτεραιότητες της Κυβέρνησης είναι δύο:

(α) ο εμπλουτισμός της ασκούμενης οικονομικής πολιτικής με μέτρα και δράσεις που στοχεύουν στην άμεση επανεκκίνηση της οικονομίας, όπως, μεταξύ άλλων, η επιτάχυνση της απορρόφησης των προγραμμάτων του ΕΣΠΑ, η αξιοποίηση των χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, το καθολικό «ξεπάγωμα» των μεγάλων δημοσίων έργων και,

(β) η επιτάχυνση της υλοποίησης μιας σειράς διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, που τα τελευταία χρόνια δεν βρίσκονταν στην ημερήσια διάταξη, όπως είναι, μεταξύ άλλων, το γενναίο πρόγραμμα αποκρατικοποιήσεων, η μείωση των εμποδίων στην προσέλκυση επενδύσεων, η ενδυνάμωση του ανταγωνισμού στις αγορές υπηρεσιών και προϊόντων, η εισαγωγή ενός νέου, απλοποιημένου και αποδοτικού φορολογικού νόμου.

Τα προαναφερθέντα πρώτα βήματα συνιστούν, στην παρούσα φάση, τα προαπαιτούμενα συστατικά της προσπάθειας ώστε να καταφέρει η Ελλάδα να πορευτεί αποτελεσματικά σε έναν εθνικό οδικό χάρτη ανασυγκρότησης, σε όλα τα πεδία.

Έναν οδικό χάρτη που θα ενσωματώνει όρους των εταίρων μας, αλλά και τη σταθερή βούλησή μας η χώρα να αξιοποιεί τα δικά της αποτελέσματα αλλά και τις ευκαιρίες που φαίνεται να δημιουργούνται στο ευρωπαϊκό περιβάλλον, ώστε εν πορεία να τροποποιηθούν όροι προς την κατεύθυνση της ελάφρυνσης των πιέσεων.

Έναν οδικό χάρτη ο οποίος θα έχει ως βραχυπρόθεσμο στόχο τον τερματισμό του καθοδικού κύκλου της οικονομίας, ενώ μακροπρόθεσμα θα αποσκοπεί στην επιστροφή της οικονομίας και της κοινωνίας στον ενάρετο κύκλο της ευημερίας για όλους.

Άρθρο Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στο περιοδικό “The Banker Magazine” – “Why Greece must balance growth and austerity policies” (στα αγγλικά)

Since the onset of the global financial turmoil in 2007-08, we have seen a gradual aggravation of the crisis mainly due to the strong linkages between the banking systems, the economy and the governments’ fiscal position. This deteriorating economic environment has resulted in the widening of economic imbalances, social unrest and political instability. The EMU has been severely hit by the crisis and still faces difficulties to carry on and find its way “out of the woods”. Without doubt, one of the major reasons of the EMU’s vulnerability is that it is an incomplete project, as the “economic” dimension of the union has remained mainly a national matter. As a result, the Euro Area has not been able to cope with the severe asymmetric shocks, while the structural imbalances remained. A clear image of these imbalances was depicted by the differences of the current accounts between the European North and South.

Of course, in the case of the country, no one can argue that this result is solely attributed to the participation in the EMU or in the EU, as during the last 38 years and right after the Restoration of Democracy these two targets constituted our stable and clear strategic orientation. Since then, the process of Greece’s convergence to the western European economies and the economic policies followed were marked by some successes but also by major mistakes. Among the aforementioned mistakes, lies the fact that over the last 30 yearsGreecewas not successful in achieving conditions of stable equilibrium in its public finances. These diachronic fiscal distortions, paired with structural weaknesses of the real economy and the inefficient domestic productive process exacerbated the competitiveness of the Greek economy. A situation clearly reflected in the “twin” high deficits and debts. Unfortunately, the persistent problems and distortions ofGreece’s economic model were not mitigated in the EMU environment. On the contrary, the access of both public and private sector to the lower financing cost of the single European currency has resulted in strong domestic demand that has fuelled economic growth during the past decade but has also increased indebtedness to unsustainable levels. Consequently, the aforementioned situation paired with the absence of an effective crisis management mechanism at the EU level that would enable to cope timely, effectively and as a whole with the spill-over effects of the global financial crisis, alongside with specific acts or major omissions of the Greek Government elected in 2009, resulted to the Greek debt crisis and ultimately to the EC/ECB/IMF Support Mechanism (May 2010).

During the two years of fiscal adjustment effort that followed the country’s pledge for support, Greeks have made huge sacrifices considering particularly large across-the-board cuts in wages and pensions as well as enormous tax increases. It is an undisputable fact that the fiscal adjustment effort was the largest in the EU. At the same time, the unit labor cost has been significantly reduced in an effort to restore competitiveness of the economy and according to recent forecasts the average annual increase in unit labor cost will be even lower than the Euro area average for the period 1999-2013. However, the result of this herculean effort to reduce the fiscal deficit was not the expected one. The “prescription” of the adjustment program was mainly focused on austerity whereas significant growth-enhancing measures were largely missing from the agenda, while those few in place were poorly implemented.

After the recent elections and the formation of the Government, Prime Minister Antonis Samaras and the new Ministerial Cabinet have started a significant effort, firstly to stabilize the situation and secondly to create the prerequisites to return in the growth route. The first step of this effort is to put back on track, in cooperation with our international partners, the adjustment program.Greece’s diachronic inability to tackle deficits and to reduce debt to sustainable levels makes fiscal consolidation and discipline an imperative task. However, and taking into consideration the poor results of the few last years, we can clearly underline that although fiscal consolidation is necessary, it is not a sufficient condition in order to achieve sustainable results, especially in a period of a deteriorating domestic and global environment.

What is mostly needed, and is being promoted by the new Government, is the pairing of fiscal adjustment with economic growth in order to enable the economy to escape from the vicious circle of deficits and recession. To that extent, the implementation of specific measures and policies that focus on reversing the recession and increasing the liquidity of the economy aims at facing the cyclical dimension of the deficit. In this framework, the two major priorities of the Government are: (a) the enrichment of the pursued economic policy with measures and actions aiming at the, what we call, “restart of the economy” (acceleration in the absorbance of EU co-funded programs, banks’ recapitalization, EIB projects, etc), and (b) the acceleration in the implementation of structural changes that have delayed (privatizations, reduction of barriers to investment, enhancement of competition in products and services markets, introduction of a new, simplified and efficient tax Law).

On the other hand the orientation of the fiscal policy towards the rationalization of public spending aims at sustainably coping with the other dimension of fiscal deficit, the structural deficit. In this framework, the Ministry of Finance strategy is focused to promote fiscal consolidation and discipline in order to achieve the sustainable retrenchment of the public sector according to the real needs of the Greek economy. In this regard, the underlying philosophy is to achieve the reduction of the public sector intervention at the economy and the radical improvement of its effective function in order to increase the efficiency of public spending.

To this direction –and during the first two months in office– the Ministry has already promoted and implemented specific measures as, among others, are the reduction of the number of the public entities, the abolishment of intermediate governance structures, the establishment of a tighter recruitment rule in the public sector, the reduction of the State buildings rents, the reduction of the salary of all State high officials and employees, etc. Also, a new Law was recently tabled concerning the establishment of a new type of financial controls in all entities within General Government. Particularly, there are going to be corrective changes in the organization of the financial control and auditing system.

Similarly, the Ministry has started the specialization process of the already agreed measures, amounting to EUR 11.5 billion. The potential measures are evaluated by the use of cost-benefit and cost-effectiveness methodologies in order to make the adjustment effort more economically efficient and socially fair.

The aforementioned initiatives are basic elements of the strategic plan of the Government aiming at (a) the fiscal adjustment and the strengthening of the structural competitiveness by rapidly shrinking the “twin” deficits, (b) the reduction of public debt so that it will become sustainable, and (c) the return of the economy into positive and sustainable rates of economic growth. It is a plan that incorporates the agreements with our partners which should be reflected in a comprehensive economic policy program.

The Greek Government has already made clear its determination for accomplishing the fiscal targets of the adjustment program. However, the real economy faces a very difficult situation, with a remarkably deep recession (the cumulative GDP drop since 2008 will exceed 20%, 6.2% for Q2-2012) and historically high unemployment rate (May-2012: 23.1%, 54.9% for the youth). This is because, as previously said, the much-needed structural reforms were not implemented and the economic policy was not accompanied by growth-oriented policies that could trigger the developmental process. These elements are taken into account in the current effort to put back on track the program and to create the prerequisites for the exit from the crisis. Nonetheless, this demand for growth-oriented policies and instruments comes not only from Greece but also from other European countries. If this policy swift finally occurs, Greece will get a “breathing space” and will be able more easily to implement the needed reforms and benefit from its competitive advantages. Until then, we have a lot of work to do in order to be ready to take advantage of the new opportunities that may come up in the European environment. We are strongly committed to this effort and we are more than sure that, with the support of our partners, we will succeed.

Σχετικό link:

http://www.thebanker.com/Comment/Viewpoint/Why-Greece-must-balance-growth-and-austerity-policies (απαιτείται εγγραφή)

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εφημερίδα “ΘΕΣΣΑΛΙΑ” – “Εργαζόμαστε υπεύθυνα για να συντμήσουμε το χρόνο της καθοδικής πορείας της οικονομίας”

1. Η Ελληνική κοινωνία εξακολουθεί να στενάζει υπό την πίεση των πιο σκληρών μέτρων, που περιλαμβάνονται και στο νέο πακέτο μέτρων των 11,5 δισ. ευρώ. Τελικά, αυτά τα μέτρα θα φέρουν αποτέλεσμα ή η κρίση και η αβεβαιότητα θα συνεχίζουν να βασανίζουν τους Έλληνες πολίτες;

Η αλήθεια είναι ότι από τη στιγμή που η χώρα προσέφυγε στο Μηχανισμό Στήριξης, και λαμβανομένων υπόψη των εσωτερικών χρόνιων αδυναμιών μας, ο χώρος σχεδιασμού πολιτικών και δράσης είναι αυστηρά περιορισμένος.

Σε αυτό τον ασφυκτικό χώρο είμαστε υποχρεωμένοι να αναζητήσουμε λύσεις σε συμφωνία με τους εταίρους και δανειστές μας.

Είναι γνωστό ότι έχουμε αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την επίτευξη των δημοσιονομικών, και όχι μόνο, στόχων του Προγράμματος.

Μία από αυτές είναι η εξειδίκευση μέτρων ύψους περίπου 11,5 δισ. ευρώ για τα προσεχή χρόνια.

Πιστεύω ότι όλοι μας επιθυμούμε το πακέτο των πράγματι επώδυνων για τους πολλούς συμπολίτες μας μέτρων στο οποίο αναφέρεσθε να έχει το αναμενόμενο αποτέλεσμα.

Προς αυτή την κατεύθυνση εργαζόμαστε.

Το κεντρικό ζητούμενο δεν είναι όμως να κάνουμε συνεχώς ασκήσεις προβλέψεων επί χάρτου και ατέρμονες συζητήσεις που μόνο σύγχυση και αβεβαιότητα προκαλούν, αλλά να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να βαδίσουμε αποτελεσματικά σε έναν εθνικό οδικό χάρτη ανασυγκρότησης της χώρας σε όλα τα πεδία.

Αυτός ο οδικός χάρτης θα ενσωματώνει τους όρους των εταίρων και δανειστών μας.

Όρους, πολλούς εκ των οποίων, εν πορεία και σε κατάλληλους χρόνους θα επιδιώκουμε να τους τροποποιούμε επί τα βελτίω.

Αν από δω και εμπρός κινηθούμε έτσι, με ταχείς ρυθμούς, μετά το πακέτο των πράγματι δυσβάσταχτων από τους πολλούς συμπατριώτες μας μέτρων εκτιμώ ότι ο καθοδικός κύκλος της οικονομίας θα τερματισθεί σχετικά σύντομα.

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η κυβέρνηση από τότε που παρέλαβε τη «σκυτάλη» της διακυβέρνησης της χώρας και οι πολιτικές δυνάμεις που τη στηρίζουν εργαζόμαστε υπεύθυνα και σκληρά για να συντμήσουμε το χρόνο της καθοδικής πορείας.

2. Ωστόσο, τα μέτρα που φαίνεται να συνθέτουν το πακέτο των 11,5 δισ. ευρώ είναι αρκετά διαφορετικά από αυτά που αναφέρατε προεκλογικά.

Τη δύσκολη κατάσταση της χώρας και της οικονομίας τη γνωρίζαμε.

Στο πλαίσιο που σας προανέφερα, προτιμήσαμε να δώσουμε τη μάχη στον «αγωνιστικό χώρο» και όχι να κάνουμε τον σχολιαστή από την «κερκίδα».

Προσπαθούμε να είμαστε συνεπείς μεσοπρόθεσμα, σε βάθος τετραετίας.

Με δεδομένη την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση της χώρας και την ακαμψία των εταίρων και δανειστών μας λόγω της αναποτελεσματικότητας κατά την εφαρμογή του Προγράμματος μέχρι σήμερα, καταβάλλεται προσπάθεια για να λυθεί η άσκηση συνέπειας προς τις προεκλογικές δεσμεύσεις.

Η άσκηση είναι πολύ δύσκολη.

Έχουμε κάνει βήματα επίλυσης.

Τέτοια είναι, για παράδειγμα, η προσαρμογή κατά την εκτέλεση του Προϋπολογισμού εντός πλαισίου και στόχων, η απόδοση της εξισωτικής αποζημίωσης στους κτηνοτρόφους, και η δυνατότητα αποπληρωμής των φορολογικών υποχρεώσεων του 2011 σε περισσότερες δόσεις.

Όπως γνωρίζετε προσπαθούμε σε όλα τα πεδία και θα έχουμε επιτυχίες.

Ήδη υπάρχουν αχνές ενδείξεις για τη μεταστροφή του κλίματος.

Ενδείξεις που αποτελούν εφαλτήριο συνέχισης και εντατικοποίησης της προσπάθειας και όχι αφορμή εφησυχασμού.

3. Την τελευταία περίοδο η Κυβέρνηση, και κυρίως ο κ. Πρωθυπουργός, έχουν προχωρήσει σε μία σειρά από συναντήσεις με υψηλόβαθμούς αξιωματούχους της Ευρώπης. Σε αρκετές από αυτές συμμετείχατε. Τι έχετε αποκομίσει;

Οι πρόσφατες επαφές που αναφέρετε με βασικές προσωπικότητες της Ευρωπαϊκής πολιτικής και οικονομικής σκηνής αποτελούν μια καλή αφετηρία για τη σημαντική προσπάθεια που έχει ξεκινήσει η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης.

Συνιστούν, φυσικά, και μια ευκαιρία εξωτερίκευσης της μεγάλης προσπάθειας που καταβάλλεται καθώς και παράθεσης συγκεκριμένων επιχειρημάτων.

Ο ρεαλιστικός σχεδιασμός της Κυβέρνησης, σε ένα ομολογουμένως δύσκολο και σχεδόν άκαμπτο πλαίσιο και σε ένα ρευστό Ευρωπαϊκό περιβάλλον, η αποφασιστικότητα των κινήσεών της και τα πεπραγμένα της κατά τους δύο πρώτους μήνες συνέβαλαν στη βελτίωση της πειστικότητας των επιχειρημάτων μας.

Αυτό που επιδιώξαμε από την πλευρά μας ήταν να καταστήσουμε σαφή την ισχυρή βούλησή μας για τη βελτίωση της αξιοπιστίας της χώρας, τη σταθεροποίηση της κατάστασης και τη δημιουργία των απαραίτητων προϋποθέσεων για την επαναφορά της χώρας σε τροχιά βιώσιμης ανάπτυξης.

Και για να το επιτύχουμε αυτό παραθέσαμε δείγματα ότι η χώρα μας περνά από τη σφαίρα των λόγων και των προθέσεων στο πεδίο των δύσκολων, αλλά αναγκαίων, αποφάσεων και πράξεων.

Από την πλευρά τους οι εταίροι μας έδειξαν διάθεση αλληλεγγύης και οικοδόμησης διαύλων εποικοδομητικής επικοινωνίας και συνεργασίας.

Αυτό που αποκόμισα, συνεπώς, είναι ορατά σημάδια μεταστροφής, επί τα βελτίω, του κλίματος.

4. Παρά τα όποια θετικά σχόλια έχει αποσπάσει από τους ευρωπαίους εταίρους μας προσφάτως η Ελληνική Κυβέρνηση για την πολιτική της, η Τρόικα  συνεχίζει στους ίδιους επιτακτικούς τόνους να ζητά μαζικές απολύσεις στο Δημόσιο όσο και ανατροπές στο καθεστώς των εργασιακών σχέσεων. Ποιά θα είναι η στάση της Ελληνικής πλευράς σε αυτό το θέμα;

Δεν υιοθετώ τον δραματική χροιά που δίνετε στην όντως δύσκολη διαδικασία διαβούλευσης με την Τρόικα.

Σύμφωνα με όσα είμαι εγώ σε θέση να γνωρίζω, από την εμπλοκή μου στην ευρύτερη διαδικασία, δεν προκύπτει αίτημα των εταίρων και δανειστών μας για μαζικές απολύσεις στο Δημόσιο και ανατροπές στο καθεστώς των εργασιακών σχέσεων.

Αναφορικά με το ζήτημα των απολύσεων δημοσίων υπαλλήλων υπάρχει, ούτως ή άλλως, κύμα συνταξιοδοτήσεων και αποχωρήσεων που πρέπει να συνυπολογισθεί.

Παράλληλα, έχουν ήδη γίνει μεγάλες κινήσεις προς την κατεύθυνση της ελαστικοποίησης των εργασιακών σχέσεων.

Εν προκειμένω, λοιπόν, οι συζητήσεις βρίσκονται σε εξέλιξη.

5. Ένα άλλο ακανθώδες ζήτημα από το οποίο θα κριθεί και η βιωσιμότητα της Ελληνικής οικονομίας είναι και αυτό της επιμήκυνσης της δημοσιονομικής προσαρμογής της Ελλάδας. Κάτω από ποιές προϋποθέσεις πιστεύετε ότι θα μπορούσε να επιτευχθεί μια ευνοϊκότερη προς την Ελλάδα συμφωνία;

Έχω τονίσει ξανά ότι το ζήτημα της διεκδίκησης της επιμήκυνσης του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής αποτελεί μια μείζονα πολιτική κίνηση της Κυβέρνησης Εθνικής Ευθύνης.

Πρόκειται για μία κίνηση η οποία για να είναι επιτυχής θα πρέπει να εδράζεται στην στέρεα βάση της καλής έκθεσης από τους εταίρους και δανειστές μας.

Ο στόχος που έχει τεθεί παραμένει σταθερός και επιδιώκεται με μεθοδικότητα.

Η ψηλάφηση λύσεων έχει ήδη αρχίσει.

Προσωπική μου εκτίμηση είναι ότι η λύση που τελικά θα επιλεγεί θα διασφαλίζει οριστικά τη διευθέτηση του προβλήματος της βιωσιμότητας του χρέους και δεν θα φέρνει σε δύσκολη θέση τους εταίρους στο εσωτερικό τους, κατά τη λήψη των αποφάσεων.

6. Αντιδράσεις προκαλεί και στο εσωτερικό της ΝΔ το θέμα των διαπραγματεύσεων με την Τρόικα. Πριν λίγες ημέρες είδαμε τις αποδοκιμασίες στελεχών της ΔΑΚΕ προς Υπουργούς της Κυβέρνησης. Υπό αυτές τις συνθήκες πόσο εύκολο εγχείρημα θα είναι η ψήφιση του πακέτου των 11,6 δισ. ευρώ από τη Βουλή;

Καταρχάς, καλό θα ήταν να διαχωρίσουμε τα γεγονότα σε αυτά που έγιναν εντός και σε αυτά που έγιναν εκτός των γραφείων της ΝΔ.

Και αυτό γιατί είναι άλλο πράγμα ο εποικοδομητικός διάλογος μεταξύ Βουλευτών και Υπουργών, ώστε οι πρώτοι να ενημερωθούν και με τη σειρά τους να είναι σε θέση να ενημερώσουν τους πολίτες στους οποίους λογοδοτούν, και είναι ένα τελείως διαφορετικό πράγμα μια «συγκέντρωση διαμαρτυρίας».

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πακέτο των μέτρων αυτών είναι επώδυνο για τους πολίτες και δύσκολο για την Κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις που την απαρτίζουν.

Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι προσπαθούμε να κάνουμε το καλύτερο δυνατόν για όλους και κυρίως για τους οικονομικά ασθενέστερους συμπατριώτες μας στον αυστηρά περιορισμένο πλαίσιο που διαθέτουμε για να πάρουμε αποφάσεις και να δράσουμε.

Οι δικαιολογημένες πολλές φορές κριτικές επισημάνσεις για λάθη και παραλείψεις δεν πρέπει σε καμία περίπτωση να απονευρώσουν την αναγκαία εθνική προσπάθεια για γρήγορη ανάταξη της οικονομίας και της χώρας.

Αλλά να την ενδυναμώσουν.

Η Κυβέρνηση Εθνικής Ευθύνης και οι Βουλευτές των κομμάτων που τη στηρίζουν, πρέπει και πιστεύω ότι θα επιδείξουν ένα καλό συνδυασμό ορθολογισμού, τόλμης και ευαισθησίας.

7. Ποια είναι η εκτίμησή σας για την εκτέλεση του τρέχοντος Προϋπολογισμού; Πιστεύετε ότι θα επιτευχθούν οι στόχοι;

Η πορεία εκτέλεσης του τρέχοντος Προϋπολογισμού, σύμφωνα με τα πρόσφατα στοιχεία του πρώτου οκταμήνου, μας επιτρέπει να είμαστε συγκρατημένα αισιόδοξοι, αν και παραμένουν οι ανησυχίες για το σκέλος των εσόδων.

Ειδικότερα, το ισοζύγιο του Κρατικού Προϋπολογισμού είναι μειωμένο κατά 34% έναντι της αντίστοιχης περσινής περιόδου.

Έτσι το μήνα Αύγουστο, για πρώτη φορά την τελευταία τριετία, είχαμε πλεόνασμα στο ισοζύγιο του Κρατικού Προϋπολογισμού 850 εκατ. ευρώ.

Η δημοσιονομική διαχείριση, λαμβάνοντας υπόψη και το γεγονός της μη χορήγησης μέχρι σήμερα των προβλεπόμενων από το πρόγραμμα χρηματοδότησης δόσεων, γίνεται με μεγάλη προσοχή.

Τα περιθώρια που έχουμε στο σκέλος των δαπανών είναι εξαιρετικά περιορισμένα, με αποτέλεσμα τα ταμειακά διαθέσιμα να είναι αποκλειστικά προσανατολισμένα στην κάλυψη συγκεκριμένων αναγκών.

Ταυτόχρονα, με στοχευμένες περιστολές δημοσίων δαπανών, επιδιώκουμε να αποσυμφορήσουμε τις πιεστικές συνθήκες.

Προς την κατεύθυνση αυτή συνεχίσουμε τη προσπάθεια δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας.

8. Ως προς το θέμα των εσόδων επικρατεί ένας σχετικός προβληματισμός καθώς τα χρήματα που έχουν εισρεύσει στα κρατικά ταμεία δεν ήταν τα αναμενόμενα. Πού το αποδίδετε και πώς μπορεί να αντιστραφεί αυτή η κατάσταση;     

Όσον αφορά στο σκέλος των εσόδων, όπως προανέφερα παραμένουν ανησυχίες.

Δυστυχώς, λόγω της φοροδιαφυγής αλλά και της γενικότερης αδυναμίας του φοροελεγκτικού και εισπρακτικού μηχανισμού είμαστε αναγκασμένοι να λάβουμε τα επιπλέον μέτρα περιστολής των δαπανών.

Προσδοκούμε ότι θα καλυφθούν οι υστερήσεις στα έσοδα προκειμένου εν πορεία να αποσυμπιεσθεί το σκέλος των δαπανών.

Το βέβαιο είναι ότι οι προσπάθειες στο μέτωπο πάταξης της φοροδιαφυγής εντείνονται.

Το Υπουργείο Οικονομικών προχωρά τις επόμενες μέρες σε έλεγχο και διασταυρώσεις στοιχείων σε 54.000 φυσικά πρόσωπα που έχουν πραγματοποιήσει χρηματικά εμβάσματα στο εξωτερικό την περίοδο 2009-2012, ενώ για τις παραβάσεις που διαπιστώνονται από το ΣΔΟΕ προβλέπονται δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, επιβολή υψηλών προστίμων και απόδοση στο Δημόσιο των φόρων που αναλογούν στα μη δηλωθέντα ποσά.

Αξίζει, επίσης, να αναφερθεί ότι επανενεργοποιείται η διαδικασία διαπραγμάτευσης της σύμβασης για τις καταθέσεις Ελλήνων στην Ελβετία και ποινικοποιείται η φοροδιαφυγή για μεγάλα ποσά άσχετα από τυχόν συμβιβασμό που θα γίνει με την εφορία.

9. Η ημερομηνία-ορόσημο για το μέλλον της Ελλάδας φαίνεται ότι είναι η 18η Οκτωβρίου, όπου στην Σύνοδο Κορυφής αναμένεται να ληφθούν οι κρίσιμες αποφάσεις ως προς την χορήγηση της επόμενης δόσης του δανείου. Για να υπάρξει θετικό αποτέλεσμα ποιές κινήσεις πρέπει να γίνουν από Ελληνικής πλευράς;

Δεν θέλω να οριοθετήσω την προσπάθεια χρονικά.

Αυτό που προέχει είναι η ολοκλήρωση της διαδικασίας εξειδίκευσης του πακέτου μέτρων ύψους 11,5 δισ. ευρώ που καθυστέρησε μιας και έπρεπε να είχε γίνει από τον Ιούνιο.

Προς την κατεύθυνση αυτή γίνεται συστηματική δουλειά.

Γίνονται συνεργασίες με όλους τους εμπλεκόμενους εντός και εκτός της χώρας.

Η προσπάθεια αυτή αρχίζει σταδιακά να αναγνωρίζεται, όπως φαίνεται και από τις σχετικές δηλώσεις των εταίρων μας.

Βασική μας επιδίωξη είναι να διαμορφωθεί μια θετική έκθεση αξιολόγησης από την Τρόικα, η οποία θα βεβαιώσει την επαναφορά του προγράμματος εντός τροχιάς και θα οδηγήσει στη χορήγηση της επόμενης δόσης.

Είναι προφανές ότι η αποδέσμευση των επόμενων δόσεων θα δώσει τη δυνατότητα  αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, θα ενισχύσει τη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας, θα επιτρέψει την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και θα τονώσει, φυσικά, τα ταμειακά διαθέσιμα  του κράτους για την κάλυψη των άμεσων αναγκών.

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εφημερίδα “Τύπος της Κυριακής” – “Στο ασφυκτικό πλαίσιο που υφίσταται, προσπαθούμε για το καλύτερο”

1. Τα 11,5 δισ. ευρώ που θα γίνουν και παραπάνω, αν το θελήσει η Τρόικα, και το μεγαλύτερο τμήμα με τα πιο επώδυνα μέτρα θα προέλθει από τα γνωστά θύματα, μισθωτούς και συνταξιούχους…

Η αλήθεια είναι ότι, από τη στιγμή που η χώρα προσέφυγε στο Μηχανισμό Στήριξης και λαμβανομένων υπόψη των εσωτερικών χρόνιων αδυναμιών μας, ο χώρος σχεδιασμού πολιτικών και δράσης είναι αυστηρά περιορισμένος.

Είναι γνωστό ότι έχουμε αναλάβει συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την επίτευξη των στόχων του Προγράμματος.

Μία από αυτές είναι η εξειδίκευση μέτρων ύψους περίπου 11,5 δισ. ευρώ για την περίοδο 2013-2014.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το πακέτο των μέτρων αυτών είναι επώδυνο για τους πολίτες και βασανιστικό για την Κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις που τη στηρίζουν.

Θα πρέπει, επίσης, να γνωρίζετε ότι περίπου το 78% των δαπανών της Γενικής Κυβέρνησης αφορά μισθούς, συντάξεις και κοινωνικά επιδόματα.

Οπότε, αναπόφευκτα, η όποια περιστολή δαπανών θα πρέπει να προέλθει και από αυτούς τους τομείς.

Ωστόσο, επιδίωξή μας είναι, και αυτό καθίσταται εμφανές από την προσπάθεια που καταβάλλεται, το βάρος του πακέτου να επιμεριστεί όσο γίνεται πιο δίκαια.

Θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι προσπαθούμε το μίγμα να πλήξει όσο λιγότερο γίνεται τους οικονομικά ασθενέστερους συμπατριώτες μας.

2. Προεκλογικά στο Ζάππειο είχατε παρουσιάσει ισοδύναμα πολλών δισ. ευρώ, τα οποία τώρα απέρριψε η Τρόικα. Οπότε, είτε δεν ξέρατε τι λέγατε τότε, είτε τα λέγατε για προεκλογικούς λόγους…

Στο Ζάππειο είχαμε παρουσιάσει, σε τρεις χρονικές στιγμές, την δική μας πρόταση με βάση τα δεδομένα της κάθε περιόδου. Και δεν ήταν μόνο τα δημοσιονομικά ισοδύναμα. Άλλωστε αυτά αξιολογούνται και αξιοποιούνται έναντι συμφωνημένων μέτρων. Τα 11,5 δισ. ευρώ δεν είχαν καν ξεκινήσει να αναζητούνται μέχρι τον Ιούνιο…

Τώρα, με δεδομένη την παρούσα δημοσιονομική κατάσταση της χώρας και την ακαμψία των εταίρων και δανειστών μας λόγω της αναποτελεσματικότητας κατά την εφαρμογή του Προγράμματος μέχρι σήμερα, καταβάλλεται προσπάθεια για να λυθεί η άσκηση συνέπειας προς τις προεκλογικές δεσμεύσεις.

Η άσκηση είναι πολύ δύσκολη. Κάνουμε βήματα επίλυσης όπως π.χ. είναι η επαναφορά της εκτέλεσης του Προϋπολογισμού εντός στόχων, η απόδοση της εξισωτικής αποζημίωσης στους κτηνοτρόφους, η δυνατότητα αποπληρωμής των φορολογικών υποχρεώσεων του 2011 σε περισσότερες δόσεις κ.α.

Προσπαθούμε σε όλα τα πεδία. Θα έχουμε επιτυχίες. Υπάρχουν αχνές ενδείξεις αλλαγής του κλίματος. Όμως, δεν βιάζομαι για ανακοινώσεις συλλογικών προσπαθειών. Η πρακτική αυτή που κυριαρχεί στη χώρα μας μόνο σύγχυση και αβεβαιότητα προκαλεί.

3. Γίνεται μεγάλη συζήτηση τον τελευταίο καιρό, με τα αλλεπάλληλα κρούσματα που έχουν δει το φως της δημοσιότητας, για τις συντάξεις «μαϊμού». Τι πρωτοβουλίες έχουν αναληφθεί προς αυτή την κατεύθυνση από το Γενικό Λογιστήριο του Κράτους;

Στην παρούσα φάση ολοκληρώνεται η εξακρίβωση των πραγματικά δικαιούχων. Μέχρι την 20η Αυγούστου δεν είχαν απογραφεί 6.972 άτομα, ενώ για τις περιπτώσεις που δεν θα απογραφούν μέχρι την 14η Σεπτεμβρίου, αναστέλλεται η καταβολή της σύνταξής τους από την 24η Σεπτεμβρίου και αρχίζει άμεσα η αναζήτηση των αχρεωστήτως καταβληθεισών συντάξεων και η παραπομπή στη Δικαιοσύνη όσων με δόλο εισέπρατταν τις συντάξεις αυτές. Προετοιμάζεται νομοθετική πρωτοβουλία και διαδικτυακή πύλη. Μέσω αυτών θα διασφαλισθεί η διαφάνεια στη διαδικασία χορήγησης των συντάξεων.

4. Πολλοί λένε ότι δεν κάνετε τίποτα για να πληρώσουν και άλλοι, δεν κάνετε τίποτα π.χ. για τη φοροδιαφυγή…

Όσον αφορά στη φοροδιαφυγή, πρόκειται για ένα έντονο και διαχρονικό πρόβλημα το οποίο έχει οικονομικές αλλά και κοινωνικές διαστάσεις.

Εξαιτίας αυτού, αλλά και ευρύτερα της υστέρησης στο σκέλος των εσόδων, είμαστε αναγκασμένοι να λάβουμε τα επιπλέον μέτρα περιστολής των δαπανών.

Προσδοκούμε ότι θα καλυφθούν οι υστερήσεις προκειμένου εν πορεία να αποσυμπιεσθεί το σκέλος των δαπανών.

Το βέβαιο είναι ότι οι προσπάθειες εντείνονται. Το Υπουργείο Οικονομικών προχωρά τις επόμενες μέρες σε έλεγχο και διασταυρώσεις στοιχείων σε 54.000 φυσικά πρόσωπα που έχουν πραγματοποιήσει χρηματικά εμβάσματα στο εξωτερικό την περίοδο 2009-2012, ενώ για τις παραβάσεις που διαπιστώνονται από το ΣΔΟΕ προβλέπονται δέσμευση τραπεζικών λογαριασμών, επιβολή υψηλών προστίμων και απόδοση στο Δημόσιο των φόρων που αναλογούν στα μη δηλωθέντα ποσά.

Παράλληλα, επανενεργοποιείται η διαδικασία διαπραγμάτευσης της σύμβασης για τις καταθέσεις Ελλήνων στην Ελβετία και ποινικοποιείται η φοροδιαφυγή για μεγάλα ποσά άσχετα από τυχόν συμβιβασμό που θα γίνει με την εφορία.

5. Με τα ειδικά μισθολόγια τι θα κάνετε τελικά; Γιατί και εδώ προεκλογικά λέγατε άλλα και μάλιστα στις εκλογές οι ένστολοι στήριξαν τη ΝΔ με την ψήφο τους…

Πρέπει να κατανοήσουμε ότι, από τη στιγμή που έχουμε ακόμη πρωτογενή δημοσιονομικά ελλείμματα, η δυνατότητα διαπραγμάτευσης με τους εταίρους και δανειστές μας είναι περιορισμένη.

Αυτή, δυστυχώς, είναι η αλήθεια. Πικρή αλλά αυτή είναι.

Βεβαίως, στο ασφυκτικό πλαίσιο που υφίσταται, προσπαθήσαμε και προσπαθούμε για το καλύτερο για τους συμπατριώτες μας που αμείβονται με ειδικά μισθολόγια.

Να σημειώσω ακόμη ότι στη διαδικασία διαβούλευσης για την εξειδίκευση των μέτρων επιδιώκεται να αντιμετωπισθούν και μισθολογικές στρεβλώσεις που εντοπίζονται σε ορισμένες περιπτώσεις ειδικών μισθολογίων, καθώς και ανάγκες που θα προκύψουν τα επόμενα έτη για την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Επιδιώκεται, πέραν των άλλων κριτηρίων, να ληφθούν υπόψη ο συγκερασμός θέσεων των διαφόρων κατηγοριών και κυρίως το περί δικαίου αίσθημα των Ελλήνων πολιτών.

6. Ήδη η Τρόικα ανοίγει και άλλα ζητήματα, όπως για παράδειγμα τα εργασιακά στον ιδιωτικό τομέα. Πως θα το χειριστείτε αυτό;

Δεν γνωρίζω από ποιές πηγές αντλείτε την πληροφόρησή σας, αλλά σύμφωνα με όσα είμαι εγώ σε θέση να γνωρίζω δεν προκύπτει υποεκτίμηση της απόδοσης των 11,5 δισ. ευρώ.

Όπως προανέφερα, υπάρχουν συγκεκριμένες δεσμεύσεις που έχει αναλάβει η χώρα για την επίτευξη των δημοσιονομικών, και όχι μόνο, στόχων του Προγράμματος.

Αποτελεί άλλωστε και εκπεφρασμένη βούληση της Κυβέρνησης να προχωρήσει η δημοσιονομική εξυγίανση, οι διαρθρωτικές αλλαγές στις αγορές εργασίας και αγαθών και οι αποκρατικοποιήσεις.

7. Στη Βουλή αποκαλύψατε πριν λίγες μέρες πως οι τράπεζες χρωστούν στο Δημόσιο 500 εκατ. ευρώ. Να υποθέσω ότι είναι δανεικά και αγύριστα;

Κατ’ αρχάς, θα πρέπει να υπογραμμίσω την πάγια θέση μου, ότι στην πατρίδα μας οι Νόμοι πρέπει να εφαρμόζονται από όλους και για όσο χρονικό διάστημα ισχύουν.

Πράγματι, υπάρχει ζήτημα με την εφαρμογή από τις τράπεζες του Ν. 3723/2008.

Από τις 28 Αυγούστου, στο Συμβούλιο Συστημικής Ευστάθειας, θέσαμε το θέμα της εφαρμογής του Νόμου. Ενημερώσαμε με προσεκτικές διατυπώσεις τη Βουλή. Η εφαρμογή του αντανακλάται στον Κρατικό Προϋπολογισμό.

Βεβαίως, στην ρευστή περίοδο που διανύουμε και με δεδομένη την πολυπλοκότητα του προβλήματος, πρέπει να προχωρήσουμε με αποφασιστικότητα, σοβαρότητα και μεθοδικότητα.

Αυτό κάνουμε. Δεν παρασυρόμαστε σε επικοινωνιακή αντιμετώπιση του προβλήματος. Προχωρούμε ουσιαστικά. Γνώμονας για μας είναι το δημόσιο συμφέρον και η πορεία της πατρίδας.

Καλένδες για μας δεν υπάρχουν. Όλοι οι εμπλεκόμενοι θα κριθούμε τελικά από τις αποφάσεις και τις πράξεις μας.

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών Χρ. Σταϊκούρα στην εφημερίδα “Η Ελλάδα αύριο” – “Επιδίωξή μας είναι το βάρος του πακέτου των μέτρων να επιμεριστεί όσο γίνεται πιο δίκαια”

1. Η ύφεση στην οικονομία αναμένεται φέτος να ξεπεράσει το 7%. Υπάρχουν εκτιμήσει ότι μετά τη λήψη του νέου πακέτου μέτρων θα προσεγγίσει το 10% με ότι αυτό συνεπάγεται για την ανεργία και την κοινωνική συνοχή. Υπάρχει τρόπος να αποφευχθεί αυτό;

Οι εξελίξεις της πραγματικής οικονομίας διέψευσαν τις προβλέψεις που είχαν γίνει στο τέλος του 2011 και τις αρχές του 2012.

Ήδη κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2012 η ύφεση διατηρείται πάνω από το 6%.

Δηλαδή, η ζωή επαλήθευσε τη ρήση σύμφωνα με την οποία «το κακό με την οικονομία είναι ότι ελάχιστα σέβεται τις επιθυμίες μας».

Είναι αλήθεια ότι οι τρέχουσες προβλέψεις για την εξέλιξη της ύφεσης είναι πιο δυσμενείς από τις αρχικές.

Ωστόσο, η Κυβέρνηση Σαμαρά, πέραν των πολιτικών δημοσιονομικής εξυγίανσης, προσαρμογής και πειθαρχίας έχει δρομολογήσει την ενεργοποίηση βασικών εργαλείων επανεκκίνησης της οικονομίας.

Το πακέτο των πράγματι επώδυνων για τους πολλούς συμπατριώτες μας μέτρων είναι αναπόφευκτο προκειμένου να προχωρήσουμε στα επόμενα βήματα.

Βήματα τα οποία εν πορεία θα περιορίσουν τις υφεσιακές πιέσεις.

Η επιτυχής έκβαση αυτών των βημάτων είναι αναγκαία για να βγούμε από το φαύλο κύκλο της ύφεσης

Και αυτό διότι θα επιτρέψει τη διαμόρφωση θετικής έκθεσης αξιολόγησης από την Τρόικα, η οποία θα οδηγήσει στη χορήγηση της επόμενης δόσης.

Η αποδέσμευση των επόμενων δόσεων θα δώσει τη δυνατότητα  αποπληρωμής των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου προς τον ιδιωτικό τομέα, θα ενισχύσει τη ρευστότητα της πραγματικής οικονομίας, θα επιτρέψει την ολοκλήρωση της διαδικασίας ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών και θα τονώσει, φυσικά, τα ταμειακά διαθέσιμα  του κράτους για την κάλυψη των άμεσων αναγκών.

Η προώθηση σειράς αναπτυξιακών πρωτοβουλιών και λιμναζουσών διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και αποκρατικοποιήσεων θα οδηγήσουν στην τόσο αναγκαία βελτίωση του επιχειρηματικού και επενδυτικού κλίματος και τη διαμόρφωση των προϋποθέσεων για επανεκκίνηση της οικονομίας.

Πιστεύω ότι τελικά με ενεργοποίηση και των δυνητικών εργαλείων της ευρωζώνης θα καταφέρουμε να ξεφύγουμε από το τέλμα.

2. Η Κυβέρνηση υποστηρίζει ότι θέλει επιμήκυνση του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής χωρίς να ζητά πρόσθετα κεφάλαια. Πως μπορεί να γίνει αυτό; Με επιπλέον εκδόσεις εντόκων; Αυτό όμως δεν θα αυξήσει ακόμη περισσότερο το χρέος κάνοντας το μη βιώσιμο;

Το ζήτημα της διεκδίκησης της επιμήκυνσης του προγράμματος δημοσιονομικής προσαρμογής αποτελεί μια μείζονα πολιτική κίνηση.

Πρόκειται για μία κίνηση η οποία για να είναι επιτυχής θα πρέπει να εδράζεται στην στέρεα βάση της καλής έκθεσης από τους εταίρους και δανειστές μας. Ο στόχος που έχει τεθεί παραμένει σταθερός και επιδιώκεται με μεθοδικότητα.

Η ψηλάφηση λύσεων έχει ήδη αρχίσει. Η εκτίμησή μου είναι ότι η λύση που τελικά θα επιλεγεί θα διασφαλίζει οριστικά τη διευθέτηση του προβλήματος της βιωσιμότητας του χρέους και δεν θα φέρνει σε δύσκολη θέση τους εταίρους στο εσωτερικό τους, κατά τη λήψη των αποφάσεων.

3. Το κούρεμα του ελληνικού χρέους προς το λεγόμενο «επίσημο» τομέα, όπως είναι τα ελληνικά ομόλογα που διαθέτει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, πιστεύετε ότι θα βοηθούσε το ελληνικό πρόγραμμα οικονομικής σταθεροποίησης;

Αναφέρεστε σε θέμα που δεν έχει τεθεί στο τραπέζι των συζητήσεων και δεν αποτελεί σημείο των διαβουλεύσεων με τους δανειστές μας.

Συνεπώς, δεν τίθεται προς δημόσια συζήτηση εκ μέρους της κυβέρνησης.

Εκείνο που μπορώ να σας πω τώρα είναι ότι κάθε ελάφρυνση του φορτίου του δημοσίου χρέους είναι αυτονόητο πως έχει ευεργετικές επιδράσεις στην προσπάθεια διασφάλισης της βιωσιμότητάς του, σταθεροποίησης των δημοσίων οικονομικών και ανάταξης της οικονομίας.

4. Το πακέτο των 13,5 δισ. ευρώ θα είναι εμπροσθοβαρές, δηλαδή τα περισσότερα μέτρα θα ληφθούν το 2013 ή θα επιμεριστεί εξίσου στα δύο έτη;

Πρόκειται για ένα δύσκολο πακέτο μέτρων, επώδυνο για τους πολίτες και βασανιστικό για την κυβέρνηση και τις πολιτικές δυνάμεις που τη στηρίζουν.

Επιδίωξή μας, και αυτό πλέον καθίσταται εμφανές από την προσπάθεια που καταβάλλεται, είναι το βάρος του πακέτου να επιμεριστεί όσο γίνεται πιο δίκαια.

Προς την κατεύθυνση αυτή, η διαδικασία εξειδίκευσης, διαπνέεται από λογικές κόστους – οφέλους, κόστους – αποτελεσματικότητας, κόστους – χρησιμότητας.

Όσον αφορά το ζήτημα της επιμήκυνσης, όπως σας προανέφερα, παραμένει σταθερός στόχος, ενώ η χρονική κατανομή των μέτρων του πακέτου αποτελεί αντικείμενο της διαπραγμάτευσης.

Και θα μου επιτρέψετε να μην αναφερθώ σε λεπτομέρειες για ευνόητους λόγους.

5. Μπορείτε να δεσμευτείτε ότι το πακέτο μέτρων αυτό είναι πραγματικά το τελευταίο; Αν ναι τι είναι αυτό που σας κάνει να πιστεύετε ότι η οικονομία το αργότερο το 2014 θα επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς ανάπτυξης που αποτελεί προϋπόθεση για να μην χρειαστούν νέα μέτρα;

Πιστεύω ότι όλοι μας επιθυμούμε το πακέτο των πράγματι επώδυνων για τους πολλούς συμπολίτες μας μέτρων στο οποίο αναφέρεσθε να είναι το τελευταίο.

Το κεντρικό ζητούμενο δεν είναι όμως να κάνουμε συνεχώς ασκήσεις προβλέψεων επί χάρτου και ατέρμονες συζητήσεις που μόνο σύγχυση και αβεβαιότητα προκαλούν, αλλά να ενώσουμε τις δυνάμεις μας και να βαδίσουμε αποτελεσματικά σε έναν εθνικό οδικό χάρτη ανασυγκρότησης της χώρας σε όλα τα πεδία.

Αυτός ο οδικός χάρτης θα ενσωματώνει τους όρους των εταίρων και δανειστών μας.

Όρους, πολλούς εκ των οποίων, εν πορεία και σε κατάλληλους χρόνους θα επιδιώκουμε να τους τροποποιούμε επί τα βελτίω.

Αν από δω και εμπρός κινηθούμε έτσι με ταχείς ρυθμούς μετά το πακέτο των πράγματι δυσβάσταχτων από τους πολλούς συμπατριώτες μας μέτρων εκτιμώ ότι ο καθοδικός κύκλος της οικονομίας θα τερματισθεί σχετικά σύντομα.

Δεν πρέπει να μας διαφεύγει ότι η κυβέρνηση από τότε που παρέλαβε τη «σκυτάλη» της διακυβέρνησης της χώρας και οι πολιτικές δυνάμεις που τη στηρίζουν εργαζόμαστε υπεύθυνα και σκληρά για να συντμήσουμε το χρόνο της καθοδικής πορείας.

Είμαι ρεαλιστικά αισιόδοξος ότι θα τα καταφέρουμε.

6. Φοβάστε μια αρνητική έκθεση της Τρόικα;

Είναι γνωστό ότι από τη στιγμή που ενταχθήκαμε στο μηχανισμό στήριξης η αξιολόγηση της πορείας μας, σε όλα τα βήματά της, από τους εταίρους και δανειστές μας έχει μεγάλη σημασία.

Τούτου δοθέντος, όλο αυτό το διάστημα, στην κυβέρνηση εργαζόμαστε μεθοδικά και σκληρά για να επιλύσουμε προβλήματα της χώρας και φυσικά να εξασφαλίσουμε όσο γίνεται πιο θετική αξιολόγηση από την Τρόικα.

Υπάρχει ισχυρή βούληση για να πετύχουμε αυτή την εξέλιξη.

Εξέλιξη που αποτελεί προϋπόθεση για επόμενα βήματα τα οποία εκτιμάται ότι θα μας ανακουφίσουν από ένα μέρος των πιέσεων.

Οι επιτυχείς πρόσφατες επαφές του Πρωθυπουργού με κορυφαίους παράγοντες εκ των εταίρων μας, η ισχυρή βούλησή μας για δημοσιονομική εξυγίανση, προσαρμογή και πειθαρχία, η δρομολόγηση της επανεκκίνησης της οικονομίας και η βασανιστική προσπάθειά μας για εφαρμογή του κοινωνικά επώδυνου προγράμματος  εντός του πλαισίου που είχε συμφωνηθεί έχουν αυξήσει το κεφάλαιο αξιοπιστίας της χώρας.

Συνεπώς, φρονώ ότι μπορεί βάσιμα να προσδοκούμε ότι θα υπάρξει μια καλή εξέλιξη.

Συνέντευξη Αναπλ. Υπουργού Οικονομικών στην “Καθημερινή της Κυριακής” | 5.8.2012

“Τα 11,6 δισ. ευρώ επαρκούν όταν συνδυαστούν με μέτρα συρρίκνωσης της φοροδιαφυγής και ανάταξης της οικονομίας”

 

Εάν εφαρμοστούν τα μέτρα που έχουν συμφωνηθεί για το 2012 επιτυγχάνεται ο δημοσιονομικός στόχος του Μνημονίου;

Εκτιμούμε πως με τη συνεπή εκτέλεση του προϋπολογισμού ο στόχος του δημοσιονομικού ελλείμματος, σε απόλυτους όρους, θα επιτευχθεί ή τουλάχιστον θα προσεγγισθεί ικανοποιητικά.

Πιστεύετε ότι θα υπάρχουν κάποιες αποκλίσεις; Θα χρειαστούν πρόσθετα μέτρα;

Επιδιώκουμε οι όποιες αποκλίσεις, κυρίως από την πλευρά των εσόδων, που οφείλονται στη βαθύτερη από τις προβλέψεις ύφεση και τη διαφυγή φορολογητέας ύλης, να μην οδηγήσουν στη λήψη νέων μέτρων.

Εξετάζετε να επισπεύσετε την εφαρμογή κάποιων μέτρων από τα 11,6 δισ.;

Τώρα προσπαθούμε να εξειδικεύσουμε μέτρα ύψους 11,6 δισ. ευρώ, όπως τα προσδιορίζει το Πρόγραμμα Οικονομικής Πολιτικής. Αυτή είναι μια δύσκολη και επώδυνη διαδικασία.

Ταυτόχρονα αναλάβαμε πρωτοβουλίες, όπως μειώσεις στις αμοιβές των αξιωματούχων και των υψηλόβαθμων στελεχών του ευρύτερου δημοσίου τομέα και της αυτοδιοίκησης και στα μισθώματα κτιρίων από δημόσιους φορείς, ώστε το δημοσιονομικό όφελος να είναι μεγαλύτερο. Εκτιμώ ότι οι συνάδελφοί μου Υπουργοί, στον τομέα ευθύνης τους, θα κινηθούν δραστικά προς την ίδια κατεύθυνση.

Πρώτα τα μέτρα των 11,6 δισ. και μετά η διαπραγμάτευση για την επέκταση και την κατανομή τους σε δύο ή τέσσερα χρόνια ή ταυτόχρονα;

Τα μέτρα στα οποία αναφέρεστε θα έπρεπε ήδη να είχαν προσδιοριστεί από τον Ιούνιο. Δυστυχώς, δεν υπήρχε κάποια συγκροτημένη προετοιμασία.

Η εξειδίκευσή τους αποτελεί προϋπόθεση για τη θετική αξιολόγηση των εταίρων μας, ειδικά όταν το πρόγραμμα είναι εκτός των προβλεφθέντων χρονοδιαγραμμάτων.

Με τη σειρά της, η θετική έκθεση συνιστά προϋπόθεση ώστε να υπάρξει η εκταμίευση της επόμενης δόσης και η διαπραγμάτευση για την επέκταση του χρόνου της δημοσιονομικής προσαρμογής.

Τα 11,6 δισ. ευρώ μπορούν να προκύψουν χωρίς μείωση του μισθολογικού κόστους; Χωρίς δηλαδή απολύσεις στο δημόσιο και οριζόντιες μειώσεις μισθών;

Τόσο η ηγεσία της Κυβέρνησης, όσο και οι ηγεσίες των πολιτικών δυνάμεων που τη στηρίζουν έχουν ξεκαθαρίσει την ισχυρή βούληση ώστε να μην υπάρξουν οριζόντιες περικοπές και απολύσεις στο δημόσιο. Προς την κατεύθυνση αυτή κινούμαστε και στο Υπουργείο Οικονομικών.

Επαρκούν τα 11,6 δισ. για τη μείωση του ελλείμματος κάτω από το 3% του ΑΕΠ ή απαιτούνται κι άλλα λόγω της βαθύτερης ύφεσης;

Θεωρούμε ότι επαρκούν όταν συνδυαστούν με μέτρα συρρίκνωσης της φοροδιαφυγής και ανάταξης της οικονομίας.

Μπορούμε να διατηρούμε σε ένα περιβάλλον τόσο μεγάλης μείωσης της ιδιωτικής δραστηριότητας έναν τόσο μεγάλο δημόσιο τομέα;

Συνιστά βασική πολιτική επιλογή, με ξεκάθαρο ιδεολογικό υπόβαθρο, η προσαρμογή του δημοσίου τομέα στις πραγματικές ανάγκες και δυνατότητες της χώρας.

Οφείλουμε συνεπώς να πετύχουμε τόσο τον περιορισμό του εύρους και της παρεμβατικότητας του δημοσίου τομέα, όσο και τη βελτίωση της αποτελεσματικής λειτουργίας του ώστε να αυξηθεί η αποδοτικότητα των σχετικών δαπανών.

Μπορεί και υπό ποιες προϋποθέσεις να ζητήσει η Ελλάδα την απευθείας ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών από τον ESM;

Όσο περισσότερο συνεπείς και αξιόπιστοι είμαστε στην προσέγγιση των στόχων και των δεσμεύσεων που αναλαμβάνουμε, τόσο περισσότερο αυξάνονται οι βαθμοί ελευθερίας που έχουμε για να διεκδικήσουμε τροποποιήσεις στο ακολουθούμενο πρόγραμμα στήριξης.

Τροποποιήσεις και αξιοποίηση των πρόσφατων ευρωπαϊκών αποφάσεων, όπως αυτή που αναφέρετε.

Νέες περικοπές στους μισθούς των δημοσίων υπαλλήλων θα υπάρξουν; Στις ΔΕΚΟ;

Στο πρώτο σκέλος έχω συνολικά τοποθετηθεί.

Όσον αφορά τις ΔΕΚΟ, θα ήθελα να σας πληροφορήσω ότι έχουμε ξεκινήσει μια διαδικασία επιβεβαίωσης της εναρμόνισής τους με τους υφιστάμενους νόμους που αφορούν τον εξορθολογισμό μισθών και επιδομάτων.

Είναι μια διαδικασία που γίνεται για πρώτη φορά και υπάρχουν δυσκολίες. Σε κάθε περίπτωση οι νόμοι θα εφαρμοσθούν από όλους και από τότε που πρέπει.

Εξαντλήθηκαν τα περιθώρια μείωσης των λειτουργικών δαπανών; Σε ποιούς τομείς μπορούν να γίνουν εξοικονομήσεις και πόσες μπορεί να είναι;

Οι λειτουργικές δαπάνες και οι επιχορηγήσεις φορέων αποτελούν το 10% των συνολικών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού.

Άρα τα περιθώρια, αν και συγκεκριμένα και περιορισμένα, είναι  υπαρκτά.

Η τρόικα δέχθηκε τα ισοδύναμα μέτρα που προτείνατε αντί της μείωσης των ειδικών μισθολογίων; Θα εξαιρεθεί το σύνολο των αμειβομένων με ειδικά μισθολόγια ή μόνο κάποιοι από αυτούς;

Βρισκόμαστε σε μία διαδικασία αξιολόγησης των δημοσιονομικά ισοδύναμων μέτρων, η οποία συνεχίζεται και σχετίζεται με την τροποποίηση μέτρων και πολιτικών που περιλαμβάνονται στο δημοσιονομικό προγραμματισμό για το τρέχον έτος.

Πολιτικές και μέτρα που αφορούν, τουλάχιστον για εφέτος, την αύξηση των δόσεων αποπληρωμής των φορολογικών υποχρεώσεων, την εξισωτική αποζημίωση των κτηνοτρόφων και τα ειδικά μισθολόγια.

Προς τούτο έχουμε εντοπίσει είκοσι συγκεκριμένους κωδικούς ελαστικής δημόσιας δαπάνης, για τους οποίους προτείνουμε περικοπή από 10% έως 20%.

Επίσης, προωθούμε και την άμεση κατάργηση αμειβόμενων επιτροπών του δημοσίου και τη μείωση κατά 0,5% των λειτουργικών δαπανών του κρατικού προϋπολογισμού για τους υπόλοιπους μήνες του έτους.

Η τελευταία πρωτοβουλία εκτιμούμε ότι θα αποφέρει εξοικονόμηση έως 300 εκατ. ευρώ.

Μέχρι πότε επαρκούν τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας χωρίς τις δόσεις του δανείου;

Η τρέχουσα κατάσταση είναι οριακή και αναμένεται να συνεχιστεί μέχρι περίπου το Σεπτέμβριο, οπότε και εκτιμάται να ολοκληρωθεί η έκθεση. Έκθεση που σχετίζεται, φυσικά, με την αποδέσμευση της επόμενης δόσης του μηχανισμού στήριξης.

Στο μεσοδιάστημα κομβική ημερομηνία είναι, για τους γνωστούς λόγους, η 20η Αυγούστου.

Από την πλευρά μας, διαχειριζόμαστε τα ταμειακά διαθέσιμα με ιδιαίτερη προσοχή, ενώ διερευνούμε διάφορες λύσεις διευθέτησης του ζητήματος.

Έχετε διερευνήσει τη δυνατότητα να δοθεί δάνειο – γέφυρα και ποια ήταν η απάντηση των δανειστών;

Όπως σας είπα διερευνούμε εναλλακτικές λύσεις, όπως είναι η αύξηση της έκδοσης εντόκων γραμματίων με μετάθεση για αργότερα της υποχρέωσης μείωσης των stock τους. Σε συνεννόηση με τους εταίρους μας θα επιλεγεί η βέλτιστη λύση.

Υπήρχε ένα σχέδιο σταδιακής αποπληρωμής των οφειλών του δημοσίου προς τους ιδιώτες. Πώς θα υλοποιηθεί;

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι η αποπληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του δημοσίου είναι συνάρτηση και επακόλουθο της εκπλήρωσης των δεσμεύσεών μας και της συνέχισης του προγράμματος.

Σ’ αυτό το πλαίσιο, προτεραιότητα στο σχεδιασμό της Κυβέρνησης αποτελεί η άμεση και ταχύτατη πληρωμή τους. Στο εύρος, πάντα, του αντικειμενικά εφικτού.

Ποιο είναι κατά τη γνώμη σας το καλό σενάριο για την ελληνική οικονομία και ποιο το κακό σενάριο;

Το κακό σενάριο, και αυτό προσπαθούμε να αποφύγουμε, είναι η έξοδος της χώρας από την Ευρωζώνη.

Το καλό, το οποίο επιδιώκουμε και προσδοκούμε να πετύχουμε, είναι να γίνει θετική αξιολόγηση από τους εταίρους, να πάρουμε τη δόση, να ολοκληρωθεί η ανακεφαλαιοποίηση των τραπεζών, να επιτευχθεί η επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής και να ξεκινήσει άμεσα η ανάταξη της οικονομίας.

Πρόκειται για το σενάριο που, κατά τη συγκεκριμένη τρέχουσα δύσκολη συγκυρία, θα διαμορφώσει τις προϋποθέσεις ώστε να ξεκινήσουμε την προσπάθεια για να εισέλθουμε στον ενάρετο κύκλο της διατηρήσιμης ανάπτυξης και της κοινωνικής συνοχής, με ισότιμη συμμετοχή στον πυρήνα της Ευρώπης.

 

TwitterInstagramYoutube