Απέχουμε μόλις μία αναβάθμιση από κάποιο διεθνή οίκο αξιολόγησης προκειμένου να πάρουμε την πολυπόθητη επενδυτικά βαθμίδα. Μήπως αυτή η μέρα έρθει πριν τις εκλογές;
Η κατάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας εντός του 2023 αποτελεί κεντρικό εθνικό στόχο στο πεδίο της οικονομίας, καθώς θα βάλει την Ελλάδα στο «ραντάρ» του συνόλου της διεθνούς επενδυτικής κοινότητας.
Για τον σκοπό αυτό, η Κυβέρνηση έχει πράξει και εξακολουθεί να πράττει ό,τι είναι δυνατόν. Άλλωστε, σας θυμίζω ότι, εδώ και 2,5 χρόνια, είχαμε θέσει το 2023 ως ορόσημο για την ανάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας και στο μεσοδιάστημα – παρά τη μεγάλη αβεβαιότητα διεθνώς – κατορθώσαμε να πετύχουμε όλους τους επιμέρους στόχους που είχαμε θέσει και οι οποίοι αποτελούσαν βασικές προϋποθέσεις για την αναβάθμιση αυτή: υψηλή και διατηρήσιμη ανάπτυξη, βελτίωση της σύνθεσης του ΑΕΠ, έξοδος από το καθεστώς Ενισχυμένης Εποπτείας, μείωση του ποσοστού των «κόκκινων» δανείων στα χαρτοφυλάκια των τραπεζών σε μονοψήφια ποσοστά και δημοσιονομική υπευθυνότητα. Επιπλέον, αντιμετωπίσαμε αποτελεσματικά τις πολυ-επίπεδες εξωγενείς κρίσεις των τελευταίων ετών.
Όλα τα παραπάνω οδήγησαν στην αναβάθμιση της ελληνικής οικονομίας την τελευταία τριετία 11 φορές – 4 εκ των οποίων στη διάρκεια της ενεργειακής κρίσης και των αυστηρότερων χρηματοπιστωτικών συνθηκών –, ενώ και την περασμένη εβδομάδα είδατε θετικές αναφορές οίκων αξιολόγησης στην πορεία της οικονομίας μας και τις προοπτικές της.
Παρόλο που ο γενικός δείκτης του πληθωρισμού πέφτει στο 7,2%, κάτω από το ευρωπαϊκό μέσο όρο, σε κρίσιμους τομείς όπως τα τρόφιμα παραμένει διπλάσιος, με τις αυξήσεις σε βασική είδη όπως κρέας, ψωμί, γαλακτοκομικά να έρχονται πάλι. Θα μπορέσει το Market Pass να απορροφήσει αυτές τις αυξήσεις;
Ο πληθωρισμός, πράγματι, υποχωρεί τους τελευταίους μήνες και βρίσκεται χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, όμως παραμένει υψηλός και επίμονος, επιβαρύνοντας αισθητά τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς.
Γι’ αυτό η Κυβέρνηση στηρίζει σταθερά, γενναία και πολύπλευρα τους πολίτες, μέσα από ένα ευρύ πλέγμα μέτρων, τα οποία απευθύνονται άμεσα στους καταναλωτές και συνδυάζουν οικονομική αποτελεσματικότητα και κοινωνική δικαιοσύνη.
Το Market Pass, δηλαδή η ενίσχυση ύψους 10% επί των αγορών νοικοκυριών σε supermarket και άλλες επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στο λιανικό εμπόριο τροφίμων, αποτελεί μέρος αυτού του πλέγματος μέτρων και, από τον Φεβρουάριο και για έξι μήνες, θα ενισχύσει το 85% των νοικοκυριών, και μάλιστα χωρίς δημοσιονομικό κόστος, καθώς αυτό θα καλυφθεί από τα έσοδα της έκτακτης εισφοράς που επιβάλλεται στις εταιρείες διύλισης.
Ταυτόχρονα, εφαρμόζουμε και μια σειρά άλλων σημαντικών παρεμβάσεων στήριξης των πολιτών, οι οποίες ενισχύουν το διαθέσιμο εισόδημά τους. Παρεμβάσεις προσωρινές, όπως είναι η ενίσχυση ύψους 250 ευρώ που έλαβαν 2,3 εκατ. ευάλωτοι δικαιούχοι τον περασμένο μήνα και η αύξηση συντάξεων, κατά 7,75%, από αυτόν τον μήνα, η επέκταση των μειωμένων συντελεστών ΦΠΑ σε συγκεκριμένα αγαθά και υπηρεσίες και, βεβαίως, οι επιδοτήσεις νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας, φυσικού αερίου, πετρελαίου θέρμανσης. Έχουμε προχωρήσει, όμως, από την αρχή του έτους και σε παρεμβάσεις μόνιμες, όπως είναι η μονιμοποίηση της κατάργησης της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης, για όλους τους πολίτες, η μονιμοποίηση της μείωσης των ασφαλιστικών εισφορών κατά τρεις μονάδες και η κατάργηση της ειδικής εισφοράς 1% υπέρ του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων. Επίσης, κάνουμε πράξη την κατάργηση, υπό προϋποθέσεις, του τέλους επιτηδεύματος.
Παράλληλα, η μείωση της ανεργίας, η επικείμενη νέα – τρίτη κατά σειρά – αύξηση του κατώτατου μισθού και η μείωση των τιμών ειδών σούπερ μάρκετ, όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία για το Καλάθι του Νοικοκυριού, παρέχουν πρόσθετη χείρα βοηθείας, ιδίως στους πιο ευάλωτους συμπολίτες μας.
Μπορείτε να μου πείτε ένα βασικό επιχείρημα γιατί δεν εφαρμόζει η Ελλάδα τη μείωση του ΦΠΑ στα τρόφιμα, όπως έκανε η Ισπανία και πρότεινε ο ΣΥΡΙΖΑ;
Μπορώ να σας πω πολλά βασικά επιχειρήματα. Πέρα από το ότι τα οριζόντια μέτρα είναι αμφίβολο κατά πόσο οδηγούν σε ανάλογη μείωση της τελικής τιμής στον καταναλωτή και ότι δεν έχουν κοινωνικό πρόσημο, καθώς δεν ενισχύουν τους πιο ευάλωτους συμπατριώτες μας, ειδικά για τα τρόφιμα, στα οποία αναφερθήκατε, οι καταναλωτές στην Ελλάδα έχουν μεγαλύτερο όφελος από το Market Pass σε σχέση με αυτό που θα είχαν από τη μείωση του ΦΠΑ.
Όπως είδατε πρόσφατα, τα ίδια επιχειρήματα επικαλείται και η Γαλλική Κυβέρνηση.
Πέραν όλων αυτών, οικονομική πολιτική δεν ασκείται με ένα μέτρο, αλλά με συνδυασμό πολλών παρεμβάσεων. Το συνολικό πακέτο μέτρων στήριξης των πολιτών που έχει λάβει η Ελληνική Κυβέρνηση ανέρχεται στο 2,3% του ΑΕΠ, ενώ ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 1,3%. Συνεπώς, έχουμε λάβει μέτρα γενναία, τα οποία έχουν όφελος που φθάνει στο σύνολό του στα νοικοκυριά – κυρίως τα πιο ευάλωτα –, ενώ, ταυτόχρονα, διασφαλίζεται η ευστάθεια των δημόσιων οικονομικών, η οποία θα κλονιζόταν από μια μείωση του ΦΠΑ.
Βρισκόσαστε σαν υπουργείο σε μία νέα προπαρασκευαστική διαδικασία τόσο με τους servicers για τα «κόκκινα» δάνεια όσο και με τους τραπεζίτες για τα επιτόκια καταθέσεων και τις προμήθειες που επιβάλλουν. Τι ακριβώς ζητάτε και πού πιστεύετε ότι θα καταλήξει αυτή η διαπραγμάτευση;
Ως Υπουργείο Οικονομικών συνεχίζουμε τις επαφές μας με τις διοικήσεις των τραπεζών και τις εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων από δάνεια και πιστώσεις, προκειμένου να βρούμε τις βέλτιστες εφικτές λύσεις συμβολής του χρηματοπιστωτικού τομέα στην ανάπτυξη της οικονομίας και τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων κατά την τρέχουσα συγκυρία. Κάτι που δεν γίνεται σε καμία ευρωπαϊκή χώρα, εκτός της Ισπανίας.
Προς την κατεύθυνση αυτή, οι μέχρι τώρα επαφές έχουν αποφέρει τα πρώτα αποτελέσματα.
Η λειτουργία του Εξωδικαστικού Μηχανισμού αποδίδει ολοένα και περισσότερους καρπούς, καθώς οι ολοκληρωμένες αιτήσεις των πολιτών και τα ποσοστά ρυθμίσεων οφειλών κάθε μήνα πολλαπλασιάζονται. Έως το τέλος του 2022, είχαν υλοποιηθεί 2.705 ρυθμίσεις οφειλών, συνολικού ύψους 510 εκατ. ευρώ, με αύξηση του ποσοστού εγκρισιμότητας από τους πιστωτές στο 63%, ενώ το ποσό των επιτυχών ρυθμίσεων τριπλασιάστηκε το τελευταίο τρίμηνο. Ωστόσο, απαιτούνται διορθωτικές παρεμβάσεις και επιπλέον προσπάθεια από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, για να πετύχουμε το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα.
Παράλληλα, η πλατφόρμα για το πρόγραμμα επιδότησης δανείων ευάλωτων νοικοκυριών από τις τράπεζες αναμένεται να ανοίξει στο τέλος Ιανουαρίου – σύμφωνα με τις δεσμεύσεις των ίδιων των τραπεζών –, ενώ κάποιες τράπεζες έχουν προχωρήσει σε αυξήσεις επιτοκίων και μειώσεις κόστους προμηθειών. Αναμένουμε και θα συνεχίσουμε να πιέζουμε για περαιτέρω τέτοιες πρωτοβουλίες.
Βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο, η Κυβέρνηση έχει υλοποιήσει ήδη ένα πλάνο μείωσης της φορολογίας. Ωστόσο, δεν έχουμε ακόμα εικόνα αν και ποια θα είναι τα επόμενα βήματα ελάφρυνσης για την επόμενη τετραετία; Για παράδειγμα, θα έχουμε νέα μείωση στο μη μισθολογικό κόστος; Υπάρχει τέτοιο δημοσιονομικό περιθώριο;
Αυτή την τετραετία, η Κυβέρνηση – παρά τις πρωτόγνωρες εξωγενείς κρίσεις – έκανε πράξη τις δεσμεύσεις της για μειώσεις φόρων και ασφαλιστικών εισφορών. Όπως έχει τονίσει ο Πρωθυπουργός, στόχος της δεύτερης τετραετίας είναι οι καλύτεροι μισθοί. Τα σχετικά μέτρα θα εξειδικευθούν στον κατάλληλο χρόνο, θα τεθούν στην κρίση των πολιτών και είμαι βέβαιος ότι θα επικροτηθούν στις κάλπες.
Πολλή συζήτηση έχει γίνει για τα επίπεδα των μισθών στους δημοσίους υπαλλήλους που έχουν μείνει αμετάβλητα για χρόνια, αλλά και για το κατώτατο μισθό στους ιδιωτικούς υπαλλήλους, που παραμένουν σε πολύ χαμηλά επίπεδα σε σχέση με τον πληθωρισμό και το γενικότερο κόστος ζωής. Ποιες κινήσεις θα γίνουν;
Οι δημόσιοι υπάλληλοι, όπως προανέφερα, έχουν, ήδη, δει ενίσχυση του μισθού τους από αυτόν τον μήνα, μέσω της κατάργησης της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης και της ειδικής εισφοράς 1% υπέρ του Ταμείου Πρόνοιας Δημοσίων Υπαλλήλων. Για πρώτη φορά, λοιπόν, έχουμε μία πρώτη στήριξη του μισθού των δημοσίων υπαλλήλων κατά 280 εκατ. ευρώ και προετοιμάζουμε νέο μισθολόγιο, που θα υλοποιηθεί από την 1η Ιανουαρίου 2024, τόσο για το ενιαίο μισθολόγιο όσο και για τα ειδικά μισθολόγια, και θα αφορά, κυρίως, τους χαμηλόμισθους και όσους έχουν θέσεις ευθύνης, ύψους 500 εκατ. ευρώ.
Όσον αφορά στον κατώτατο μισθό, η Κυβέρνηση έχει ήδη προχωρήσει σε δύο αυξήσεις του κατώτατου μισθού, ο οποίος διαμορφώνεται σήμερα στα 713 ευρώ και είναι ο 9ος υψηλότερος στην Ευρώπη. Με τις αυξήσεις αυτές, το συνολικό ετήσιο όφελος για κάθε εργαζόμενο φθάνει τα 882 ευρώ. Ακολουθώντας τη θεσμοθετημένη διαδικασία, θα προχωρήσουμε σε νέα αύξηση, από τον Απρίλιο, η οποία πρέπει να είναι γενναία, αλλά και ρεαλιστική, καθώς πρέπει να συνδυάσουμε την ενίσχυση του εισοδήματος των εργαζομένων με την περαιτέρω μείωση της ανεργίας.
Είστε βουλευτής για χρόνια στον νομό Φθιώτιδας, ο νομός έχασε μία έδρα λόγω της νέας απογραφής, αφού μειώθηκε ο μόνιμος πληθυσμός του. Τι φταίει; Η υπογεννητικότητα, το δημογραφικό ή η έλλειψη δουλειών στον νομό; Είναι λύση η μεγαλύτερη διοχέτευση κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ στις περιφέρειες;
Η συνταγή είναι σαφής.
Το κράτος, υπό την ευρεία έννοια, καλείται να ολοκληρώσει τάχιστα τις δημόσιες υποδομές, να βελτιώσει τις συνθήκες ζωής και να καταστήσει την περιοχή θελκτική για ιδιωτικές επενδύσεις. Η διεύρυνση της παραγωγικής βάσης θα δημιουργήσει παραγωγικές θέσεις εργασίας που θα αυξήσουν τον συνολικό πλούτο και θα προσδώσουν στην περιοχή, συνολικά, θετική δυναμική.
Μεγάλη ευκαιρία για την ανάπτυξη των Περιφερειών της χώρας αποτελεί η βέλτιστη αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης. Μάλιστα, από το ΕΣΠΑ, που είναι και το κύριο εργαλείο το οποίο λειτουργεί σε επίπεδο Περιφερειών, θα κατευθυνθούν προς τις Περιφέρειες πάνω από 8 δισ. ευρώ, που είναι και το 1/3 των συνολικών πόρων.
