Δελτίο Τύπου – Στο επίκεντρο της συνάντησης του Υπουργού Οικονομικών και του Διευθύνοντος Συμβούλου της ΕΤΑΔ Α.Ε. η εύρυθμη λειτουργία των δύο Επιχειρηματικών Μονάδων της Εταιρείας στη Φθιώτιδα: του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού και της Ι.Π. Υπάτης
Ο Υπουργός Οικονομικών κ. Χρήστος Σταϊκούρας είχε την Παρασκευή, 6 Νοεμβρίου 2020, συνάντηση εργασίας με τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της Εταιρείας Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤΑΔ) Α.Ε., κ. Στέφανο Βλαστό. Στο πλαίσιο της συνάντησης, ο κ. Σταϊκούρας ενημερώθηκε διεξοδικά από τον κ. Βλαστό σχετικά με τις συστηματικές ενέργειες που έχει κάνει η ΕΤΑΔ για την έγκαιρη προετοιμασία, τον εκσυγχρονισμό και την εύρυθμη λειτουργία, εν μέσω της πανδημικής κρίσης, των δύο επιχειρηματικών της μονάδων στην Π.Ε. Φθιώτιδας: του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού και της Ιαματικής Πηγής Υπάτης. Σημειώνεται, ότι για τα εν λόγω θέματα, είχαν προηγηθεί και άλλες σχετικές συναντήσεις, στην κατεύθυνση της ολοκλήρωσης των προαπαιτούμενων και της επιτάχυνσης των διαδικασιών.
Συγκεκριμένα, όπως επισήμανε ο κ. Βλαστός, παρά τις νέες, έκτακτες συνθήκες και τα περιοριστικά μέτρα, ενόψει της φετινής χειμερινής περιόδου η εταιρεία έχει ήδη διασφαλίσει την έγκαιρη υλοποίηση όλων των απαραίτητων εργασιών συντήρησης, τεχνικής αναβάθμισης και βελτίωσης της ασφάλειας των επισκεπτών του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού, ενώ έχει προχωρήσει, με επιτυχία, στον ψηφιακό μετασχηματισμό των υπηρεσιών της, με στόχο να προσφέρει στους επισκέπτες και χιονοδρόμους μια συνολικά αναβαθμισμένη, ποιοτικά υψηλή και ασφαλή εμπειρία.
Στο πλαίσιο αυτό, όπως ενημέρωσε τον Υπουργό Οικονομικών ο Διευθύνων Σύμβουλος της ΕΤΑΔ, η εταιρεία, έως τα τέλη Σεπτεμβρίου, είχε ολοκληρώσει τις ετήσιες συντηρήσεις των αναβατήρων και υποσταθμών, ενώ υλοποίησε εργασίες συντήρησης του χιονοδρομικού πεδίου και διενήργησε διεθνή διαγωνισμό για τη διάστρωση των πιστών για τρία έτη, με δυνατότητα επέκτασης για ακόμα ένα έτος. Επιπλέον, μετά από πάρα πολλά χρόνια έγιναν εργασίες συντήρησης του κελύφους Σαλέ Κελάρια και Φτερόλακα, μιας σημαντικής επένδυσης, συνολικού ύψους 200.000 €.
Παράλληλα, η ΕΤΑΔ, ως διαχειρίστρια του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού, προχώρησε πρόσφατα στη διενέργεια διαγωνισμών μακροχρόνιας μίσθωσης (4+4 έτη) των Σαλέ (Φτερόλακα και Κελάρια), αλλά και στη μίσθωση χώρων ενοικίασης εξοπλισμού.
Με στόχο την αναβάθμιση των υπηρεσιών της και την καλύτερη εξυπηρέτηση των επισκεπτών της, η εταιρεία εφάρμοσε μια νέα τιμολογιακή πολιτική και μια στρατηγική ψηφιακού μετασχηματισμού, παρέχοντας στους επισκέπτες του Χιονοδρομικού Κέντρου την υπηρεσία του ηλεκτρονικού εισιτηρίου (web-ticket), προχωρώντας παράλληλα στον καθαρισμό του βουνού και στην απομάκρυνση και ανακύκλωση άχρηστου υλικού.
Επιπροσθέτως, έπειτα από σχετικές συζητήσεις με την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδος και τους όμορους Δήμους, λαμβάνεται για την επερχόμενη περίοδο μέριμνα και για την αποκατάσταση των οδοστρωμάτων των κεντρικών οδών και τον απαραίτητο εκχιονισμό.
Ο κ. Σταϊκούρας έλαβε τη διαβεβαίωση του διευθύνοντος συμβούλου της ΕΤΑΔ ότι προτεραιότητα της εταιρείας είναι να διασφαλίσει την απόλυτη τήρηση των κανόνων ασφαλείας, σύμφωνα με τις οδηγίες και τα υγειονομικά πρωτόκολλα που καταρτίζει η Πολιτεία.
Ο Υπουργός Οικονομικών ενημερώθηκε επίσης για τα θέματα λειτουργίας της Ιαματικής Πηγής Υπάτης, η οποία την καλοκαιρινή περίοδο άνοιξε τις πύλες της στο κοινό τον Ιούλιο. Επισημάνθηκε ότι η επιχειρηματική μονάδα λειτούργησε πλήρως έως την 31η Οκτωβρίου 2020, ενώ αποφασίστηκε η παράταση λειτουργίας της Ιαματικής Πηγής Υπάτης έως και τις 10.01.2021. Παράταση που θα συντελέσει στην ενίσχυση της τοπικής οικονομίας. Επιπροσθέτως, εντός των επόμενων δύο εβδομάδων αποφασίστηκε να ανακοινωθεί η πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για την εκμίσθωση δύο ακόμη εκμεταλλεύσεων υγειονομικού ενδιαφέροντος της περιοχής, του καφέ «ΑΒΙΟ» και του εστιατορίου «ΦΘΙΩΤΙΣ».
Μετά την ενημέρωση από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο της ΕΤΑΔ, ο Υπουργός Οικονομικών εξέφρασε την ικανοποίησή του για τη συστηματική δουλειά της διοίκησης της ΕΤΑΔ και την ενθάρρυνε να συνεχίσει τις προσπάθειές της, με στόχο την περαιτέρω βελτίωση των εγκαταστάσεων και των παρεχόμενων υπηρεσιών του Χιονοδρομικού Κέντρου Παρνασσού και των Ιαματικών Πηγών Υπάτης, που αποτελούν δύο από τους σημαντικότερους πυλώνες τουριστικής ανάπτυξης για τη Φθιώτιδα.
Εάν απαιτηθεί, θα υπάρξουν τα χρήματα για την περαιτέρω στήριξη εργαζομένων και επιχειρήσεων, αποκαλύπτει στη Realnews ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας. Και προσθέτει πως η δυνατότητα αυτή οφείλεται στη συνετή και νοικοκυρεμένη διαχείριση από την κυβέρνηση των ταμειακών διαθεσίμων της χώρας. Όπως τονίζει, τα διαθέσιμα αυτή τη στιγμή ανέρχονται στα 37,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων περίπου τα μισά δημιουργήθηκαν την τελευταία χρονιά.
Όσο αφορά την ύφεση, ο Χρ. Σταϊκούρας ξεκαθαρίζει πως τα νέα περιοριστικά μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή θα επιβαρύνουν την οικονομία. «Εμείς, όπως έχουμε χρέος, παρεμβαίνουμε με αποτελεσματικές πολιτικές, ώστε να συγκρατήσουμε, όσο είναι εφικτό, το βάθος της ύφεσης, στη χειρότερη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο οικονομική κρίση σε πανευρωπαϊκό επίπεδο», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Ο υπουργός Οικονομικών μιλά για τα μέτρα στήριξης, το μαξιλαράκι των 37 δισ. ευρώ, την κριτική του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά και το πότε θα έρθει το πρώτο πακέτο στήριξης από το ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης.
Αντέχει η οικονομία το lockdownσε εθνικό επίπεδο, έστω και μόνο για τις επόμενες εβδομάδες;
Όπως έχω τονίσει, κάθε περιορισμός της οικονομικής δραστηριότητας έχει κόστος για την πραγματική οικονομία και τα δημόσια οικονομικά.
Μάλιστα, όσο πιο πολλοί και αυστηροί είναι οι περιορισμοί και όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκειά τους, τόσο πιο οδυνηρές είναι οι επιπτώσεις στην οικονομία και την κοινωνία.
Αυτές οι επιπτώσεις μπορούν να περιοριστούν με δημόσιες παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Παρεμβάσεις τις οποίες, ως Οικονομικό Επιτελείο, με υπευθυνότητα και διορατικότητα, υλοποιούμε.
Έχοντας «χτίσει», με μεθοδικότητα, υψηλά ταμειακά διαθέσιμα, ώστε να μπορούμε να ανταποκρινόμαστε, με επάρκεια, στην όποια δυναμική της υγειονομικής κρίσης.
Έχετε υπολογίσει πού μπορεί να φτάσει πλέον η ύφεση; Επιμένετε για το 8,2%, ή θα είναι διψήφια, όπως προβλέπει πλέον και η Τράπεζα της Ελλάδος;
Το Υπουργείο Οικονομικών, όπως γίνεται διεθνώς, επικαιροποιεί συνεχώς τις εκτιμήσεις του, στηριζόμενο στα νέα δεδομένα που προκύπτουν.
Στον Κρατικό Προϋπολογισμό του 2021, που θα κατατεθεί σε περίπου δύο εβδομάδες, θα υπάρχει καλύτερη εικόνα.
Είναι, όμως, αυτονόητο ότι τα νέα περιοριστικά μέτρα που τίθενται σε εφαρμογή θα επιβαρύνουν την οικονομία.
Εμείς, όπως έχουμε χρέος, παρεμβαίνουμε με αποτελεσματικές πολιτικές, ώστε να συγκρατήσουμε, όσο είναι εφικτό, το βάθος της ύφεσης, στη χειρότερη – μετά τον 2ο Παγκόσμιο Πόλεμο – οικονομική κρίση, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο.
Ανακοινώσατε ένα νέο πλέγμα μέτρων στήριξης των νοικοκυριών και της αγοράς. Εάν απαιτηθεί για να στηριχθούν περαιτέρω επιχειρήσεις και εργαζόμενοι, θα υπάρξουν τα χρήματα;
Ναι, εάν απαιτηθεί, θα υπάρξουν.
Και η δυνατότητα αυτή οφείλεται στη συνετή και νοικοκυρεμένη διαχείριση, από την Κυβέρνηση, των ταμειακών διαθεσίμων της χώρας.
Ταμειακά διαθέσιμα που αυτή τη στιγμή ανέρχονται στα 37,5 δισ. ευρώ, εκ των οποίων, περίπου τα μισά δημιουργήθηκαν την τελευταία χρονιά.
Θα χρησιμοποιήσετε χρήματα από το μαξιλάρι ρευστότητας; Μήπως είναι η κατάλληλη στιγμή (πλην των κλειδωμένων 15,7 δισ. ευρώ); Μήπως έχετε μετανιώσει που πριν τις εκλογές του 2019 κατηγορούσατε τον Ευκλείδη Τσακαλώτο και τον ΣΥΡΙΖΑ για υπερφορολόγηση, όταν έχει αφήσει το μαξιλάρι των 37 δισ. ευρώ;
Ας μην συγχέουμε τους όρους.
Άλλο το «μαξιλάρι ρευστότητας», που στην πραγματικότητα είναι ο «ειδικός λογαριασμός αποθεματικού», ύψους 15,7 δισ. ευρώ, και άλλο τα ταμειακά διαθέσιμα της Κεντρικής Διοίκησης και των Φορέων της Γενικής Κυβέρνησης.
Ο ειδικός λογαριασμός μπορεί να χρησιμοποιηθεί μόνο με αυστηρούς όρους και προϋποθέσεις, που επιβλήθηκαν επί διακυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Τα ταμειακά διαθέσιμα, λιγότερα ή περισσότερα, υπήρχαν πάντα, διάσπαρτα σε λογαριασμούς των φορέων της Γενικής Κυβέρνησης, σε εμπορικές τράπεζες και στην Τράπεζα της Ελλάδος.
Το 2014, πρώτη η Κυβέρνηση με κορμό τη Νέα Δημοκρατία, έθεσε τις βάσεις και το θεσμικό πλαίσιο για τη διεύρυνση των δυνατοτήτων του Δημοσίου να αντλεί πόρους και να τα διαχειρίζεται κεντρικά.
Έχω μιλήσει στη Βουλή για το ύψος που παρέλαβαν και δημιούργησαν οι τελευταίες, διαδοχικές Κυβερνήσεις.
Η κριτική που ασκούσαμε, με τους τότε ρόλους μας, αφορούσε τον τρόπο με τον οποίο τα «έχτιζε» η προηγούμενη Κυβέρνηση.
Υπερφορολογώντας τους πολίτες και στερώντας ρευστότητα από την πραγματική οικονομία.
Σήμερα γίνεται το ορθό.
Εμείς μειώνουμε φόρους και ενισχύουμε τα ταμειακά διαθέσιμα από τις διεθνείς αγορές, με ιστορικά χαμηλά επιτόκια, χάρη και στην αξιοπιστία που κερδίσαμε.
Η Αντιπολίτευση σας κατηγορεί ότι τα μέτρα που πήρατε δεν είναι αρκετά.
Οι μέχρι σήμερα εξελίξεις δικαιώνουν τον ορθολογισμό με τον οποίο διαχειριζόμαστε τις οικονομικές συνέπειες της υγειονομικής κρίσης.
Επιβεβαιώνουν ότι πρέπει να είμαστε σε διαρκή «πολεμική ετοιμότητα», επιδεικνύοντας γρήγορα αντανακλαστικά.
Επιβεβαιώνουν όμως ότι πρέπει να έχουμε «όπλα» και «πυρομαχικά» για να τα ρίχνουμε στη «μάχη».
Η ανακοίνωση του Eurogroup, της Τρίτης, αυτό το αποτυπώνει.
Τα δημοσιονομικά μέτρα στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, κατά μέσο όρο, ανέρχονται στο 4% του ΑΕΠ για το 2020.
Στην Ελλάδα, αυτά τα μέτρα έχουν ήδη ξεπεράσει το 6% του ΑΕΠ. Και με το τελευταίο «πακέτο μέτρων» θα φτάσουμε περίπου στο 8% του ΑΕΠ.
Συνεπώς αποδεδειγμένα, και συγκριτικά με την Ευρώπη, ενεργούμε έγκαιρα, στοχευμένα και αποτελεσματικά.
Το κράτος δεν πρέπει να στηρίξει τους κλάδους που έχουν πληγεί από τον κορονοϊό; Θεωρείτε ότι η Επιστρεπτέα Προκαταβολή βοηθάει αποτελεσματικά προς αυτή την κατεύθυνση;
Η Κυβέρνηση δημιούργησε, επέκτεινε και ενίσχυσε ένα «δίχτυ ασφαλείας» για εργαζόμενους και επιχειρήσεις.
Ανάμεσα στα μέτρα που υλοποιεί, είναι και η Επιστρεπτέα Προκαταβολή.
Ένα απολύτως επιτυχημένο μέτρο, αφού από τους μέχρι σήμερα τρεις κύκλου του, έχουν διοχετευθεί, σε 145.132 μοναδιαία ΑΦΜ επιχειρήσεων, 3,1 δισ. ευρώ.
Και μάλιστα στοχευμένα, σε κλάδους και γεωγραφικές περιοχές, π.χ. νησιά, που πλήττονται ιδιαίτερα από την κρίση.
Αυτό το μέτρο, πλέον ενισχύεται. Εκτιμούμε ότι θα εκταμιευθούν περίπου 5 δισ. ευρώ στην πραγματική οικονομία, μέχρι το τέλος του έτους.
Ειδικότερα, ο 4ος και 5ος κύκλος θα «τρέξουν» το Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο αντίστοιχα, με αυξημένο πλαίσιο δικαιούχων και με την πρόβλεψη ότι το 50% της κάθε ενίσχυσης δεν θα επιστρέφεται.
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν πλέον όλες οι ατομικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως εάν απασχολούν εργαζομένους ή έχουν ταμειακή μηχανή, καθώς και οι νέες επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, η Κυβέρνηση βρίσκεται σε συνεχή επαφή με τις παραγωγικές τάξεις και τους θεσμικούς φορείς της οικονομίας, αφουγκράζεται τις ανάγκες της κοινωνίας και πράττει ανάλογα, εγκαίρως.
Το 2020 χάθηκε λόγω κορονοϊού για την ελληνική οικονομία. Σας ανησυχεί το ενδεχόμενο, στο πρώτο εξάμηνο του 2021 να μη βελτιωθούν τα πράγματα, να μην ανακάμψει ο τουρισμός και να οδηγηθούν επιχειρήσεις σε οριστικό κλείσιμο;
Το 2020, είναι σίγουρα μία πολύ δύσκολη χρονιά για τις οικονομίες και τις κοινωνίες όλων των χωρών, παγκοσμίως.
Όμως, ως ελληνική Κυβέρνηση, δεν το αφήσαμε να χαθεί για την χώρα. Μέσα στο έτος, έγιναν πολλά.
Μειώθηκαν φόροι, με μόνιμο και μη μόνιμο τρόπο, προχώρησαν εμβληματικές επενδύσεις, όπως είναι το Ελληνικό, προχώρησαν αποκρατικοποιήσεις, όπως είναι αυτές περιφερειακών λιμένων, δρομολογήθηκαν σχέδια ενίσχυσης της βιωσιμότητας περιουσιακών στοιχείων, όπως είναι η ΕΛΒΟ, τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά και η ΛΑΡΚΟ, υλοποιήθηκαν διαρθρωτικές αλλαγές, όπως είναι η νομοθέτηση του θεσμικού πλαισίου ρύθμισης οφειλών και παροχής 2ης ευκαιρίας για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, εκσυγχρονίστηκε το πλαίσιο για την εταιρική διακυβέρνηση και την κεφαλαιαγορά, και θεσπίστηκε ο θεσμός των μικροπιστώσεων.
Όμως, η υψηλή αβεβαιότητα για την εξέλιξη της πανδημίας με προβληματίζει.
Ωστόσο, στην πολιτική μπήκαμε για να προσπαθούμε να δίνουμε λύσεις στα προβλήματα και όχι να μοιρολογούμε, να καταστροφολογούμε ή και κατ’ επάγγελμα να ανησυχούμε σχολιάζοντας από την «κερκίδα».
Είμαστε προσηλωμένοι στις προσπάθειες για την κοινωνία, την οικονομία και την πατρίδα.
Η Ευρώπη πλήττεται από το δεύτερο κύμα πανδημίας, τα lockdowns ήδη εφαρμόζονται και το Ταμείο Ανάκαμψης δεν έχει μπει σε τροχιά υλοποίησης. Σας ανησυχεί αυτή η καθυστέρηση των ευρωπαϊκών μηχανισμών; Πότε βλέπετε να έρχονται πόροι στην ελληνική αγορά;
Είναι γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση, σε αντίθεση με την στάση που τήρησε προ δεκαετίας εξαιτίας της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης, έδειξε καλύτερα αντανακλαστικά, μεγαλύτερη ευθύνη και περισσότερη αλληλεγγύη.
Έλαβε σημαντικές αποφάσεις, ενεργοποιώντας ουσιαστικά μέτρα στήριξης.
Ενδεικτικά, αν αθροίσουμε τους πόρους από το πρώτο πακέτο μέτρων, ύψους 540 εκατ. ευρώ, και τους πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, τότε η συνολική στήριξη αγγίζει τα 1,3 τρισ. ευρώ. Αυτό δεν έχει γίνει ποτέ στο παρελθόν.
Βεβαίως, θα θέλαμε και θα έπρεπε η εκταμίευση των πόρων να είναι ταχύτερη.
Για παράδειγμα, από το πρόγραμμα SURE, που έχει αποφασιστεί από τον Μάιο, εκτιμάται ότι, από τα 2,7 δισ. που αναλογούν στη χώρα μας, φέτος θα λάβουμε, τις προσεχείς εβδομάδες, περίπου 1,3 δισ. ευρώ.
Σε ό,τι αφορά το Ταμείο Ανάκαμψης, προσδοκούμε οι πόροι να αρχίσουν να «εισρέουν» από το πρώτο εξάμηνο του 2021.
Ο ΣΥΡΙΖΑ σας στοχοποίησε με την πρόταση δυσπιστίας που κατέθεσε στο πρόσωπό σας για τον πτωχευτικό κώδικα;
Το θέμα από την πλευρά μου θεωρείται λήξαν.
Ο κ. Τσίπρας, για τους δικούς του λόγους, έκρινε ότι έπρεπε να κάνει πρόταση δυσπιστίας. Και την έκανε.
Εγώ τοποθετήθηκα στη Βουλή. Η Εθνική αντιπροσωπεία αποφάσισε.
Και με δικαίωσε, απορρίπτοντας την πρόταση δυσπιστίας του κ. Τσίπρα.
Δελτίο Τύπου – Το Οικονομικό Επιτελείο της Κυβέρνησης δίνει 7 απαντήσεις, στα 7 ψεύδη του κ. Τσίπρα για την οικονομία
Ο κ. Τσίπρας, στην έκτακτη συνέντευξη τύπου που παραχώρησε χθες, ακολούθησε για μία ακόμη φορά την προσφιλή του τακτική: παραποίηση της πραγματικότητας, επιλεκτική χρήση στοιχείων, ατεκμηρίωτες πολιτικές κρίσεις.
Και όλα αυτά για να παραπλανήσει τους Πολίτες και να αποκομίσει πολιτικά οφέλη.
Το οικονομικό επιτελείο της Κυβέρνησης απαντά συγκεκριμένα σε 7 περιπτώσεις που τον συνέλαβε να επιχειρεί, με τον δικό του τρόπο, να «κλέψει οπώρας».
Συγκεκριμένα:
1ον. Ισχυρίστηκε ότι σε όρους ύφεσης, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Ελλάδα θα παρουσιάσει, το 2020, την 6η χειρότερη επίδοση, στην Ευρώπη.
Παρέβλεψε όμως, ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην προηγούμενη Έκθεσή της, εκτιμούσε ότι η Ελλάδα θα παρουσίαζε, εφέτος, την χειρότερη επίδοση όλων στην Ευρώπη.
Βέβαια τότε, ασκούσε κριτική.
Σήμερα το ξεχνάει, ως αφετηρία αξιολόγησης.
Αξιολόγηση που δείχνει ότι η βελτίωση της θέσης της χώρας μας στις προβλέψεις, οφείλεται στην αποτελεσματικότητα των μέτρων που έλαβε η Κυβέρνηση για την αντιμετώπιση της πανδημίας και των οικονομικών συνεπειών της.
Κάτι που αναγνωρίζεται εντός και εκτός Ελλάδας, από την κοινωνία, τους θεσμούς, τις αγορές, τους οίκους αξιολόγησης.
2ον. Ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι δεν υπάρχει καμία εισοδηματική ενίσχυση των νοικοκυριών και των αυτοαπασχολούμενων.
Παρέβλεψε όμως ότι:
▪ Καλύπτονται πλήρως από το Κράτος οι ασφαλιστικές εισφορές, επί του ονομαστικού μισθού.
▪ Μόνο στην 2η φάση της υγειονομικής κρίσης, μέσω της Αποζημίωσης Ειδικού Σκοπού, την οποία θα λάβουν οι εργαζόμενοι που τίθενται σε αναστολή κατά τον μήνα Νοέμβριο, θα διατεθούν συνολικά 890 εκατ. ευρώ.
3ον. Ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι η Επιστρεπτέα Προκαταβολή δεν είναι χρήσιμο εργαλείο για τις επιχειρήσεις.
Παρέβλεψε όμως ότι:
▪ Από τους 3 πρώτους κύκλους της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, έχει χορηγηθεί συνολική ενίσχυση ύψους 3,4 δισ. ευρώ, σε 145.132 μοναδιαία ΑΦΜ. Τούτο αποδεικνύει ότι το συγκεκριμένο χρηματοδοτικό εργαλείο πέτυχε το στόχο του να ενισχύσει με ρευστότητα τις επιχειρήσεις, κυρίως τις μικρές και τις μικρομεσαίες.
▪ Στον 4ο και 5ο κύκλο που ακολουθούν, θα χορηγηθεί ενίσχυση συνολικού ύψους 1,7 δισ. ευρώ. Υπογραμμίζεται ότι σε αυτούς το 50% της χρηματοδοτικής ενίσχυσης δεν θα επιστραφεί.
4ον. Ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι επιδοτούμε την ανεργία με ένα οριζόντιο επίδομα.
Παρέβλεψε όμως ότι, σύμφωνα με έκθεση της Eurostat, το ποσοστό των εργαζομένων που έχασαν τη δουλειά τους στην Ελλάδα, κατά την πρώτη φάση της πανδημίας, δεν ξεπέρασε το 2%, καταγράφοντας μάλιστα την δεύτερη καλύτερη επίδοση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, όταν σε χώρες όπως είναι η Ισπανία, ξεπέρασε το 6,5%, και στην Ιταλία κινήθηκε γύρω στο 5% .
Επιπλέον παρέβλεψε ότι, σύμφωνα με τις προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η ανεργία στη χώρα μας θα αυξηθεί συγκριτικά πολύ λιγότερο από άλλες χώρες, όπως είναι η Ισπανία και η Πορτογαλία.
Αποδεικνύεται έτσι ότι η Ελλάδα κινήθηκε έγκαιρα, μεθοδικά και αποτελεσματικά για τη στήριξη της αγοράς εργασίας και την προστασία των εργαζομένων, των επιχειρήσεων και των ανέργων στη διάρκεια της υγειονομικής κρίσης.
Παρέβλεψε επίσης να αναφέρει ότι η Κυβέρνηση έχει θεσμοθετήσει πρόγραμμα επιδότησης 100.000 νέων θέσεων εργασίας.
5ον. Ισχυρίστηκε, ψευδώς, ότι δεν αναπληρώνουμε επαρκώς τους μισθούς.
Ανέφερε μάλιστα, επιλεκτικά, κάποια παραδείγματα.
Στη Σουηδία όμως το ποσοστό έως 96%, το οποίο συναρτάται με τη μείωση των ωρών εργασίας, δεν καταβάλλεται εξ ολοκλήρου από το κράτος, αλλά καλύπτεται κατά ποσοστό 5% έως 12,5% από τον εργοδότη. Να σημειωθεί επίσης ότι προβλέφθηκε δυνατότητα μείωσης μισθού κατά 50%.
Στην Ολλανδία, η στήριξη παρέχεται ανάλογα με την απώλεια κύκλου εργασιών και το κράτος καταβάλλει από 22,5% έως 90%, με το 90% να καταβάλλεται μόνο όταν έχουμε απώλεια κύκλου εργασιών 100%.
Στην Τσεχία ομοίως, το κράτος συνδράμει σε ποσοστό από 60% έως 100%, με συνδρομή κατά ποσοστό 100% να υπάρχει, μόνο όταν η επιχείρηση κλείνει με κυβερνητική εντολή.
Η χώρα μας, από πλευράς αναληφθέντων μέτρων, επέδειξε όχι μόνο γρήγορα αντανακλαστικά, αλλά πρωτίστως σαφή βούληση και αποφασιστικότητα.
Η οικονομική στήριξη που παρείχε στους εργαζόμενους ήταν υπέρτερη του επιδόματος ανεργίας, το οποίο αποτέλεσε το εργαλείο υποστήριξης των εργαζομένων σε άλλες χώρες της Ευρώπης (λ.χ. Βέλγιο, Φινλανδία).
Παράλληλα, στη χώρα μας επελέγη η οριζόντια στήριξη όλων των εργαζομένων (πλήρως και μερικώς απασχολούμενων) δίχως εξαιρέσεις, ενώ η πλειοψηφία των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, έθεσε περιορισμούς και ανώτατα όρια στη στήριξη των εργαζομένων.
Το κυριότερο όμως είναι ότι τα μέτρα που αναλήφθηκαν στη χώρα μας είχαν ως σκοπό τη διατήρηση των θέσεων εργασίας, πράγμα το οποίο αποτυπώθηκε νομοθετικά, ως όρος της κρατικής συνδρομής, από την πρώτη στιγμή (αντίθετα, από το γερμανικό δίκαιο απουσιάζει σχετική ρύθμιση).
Τέλος, επισημαίνεται ότι οι περισσότερες χώρες στην Ευρώπη ανέλαβαν μέρος μόνο της στήριξης των εργαζομένων, καλούμενος ο πληττόμενος επιχειρηματίας να καλύψει το υπόλοιπο (λ.χ. Λιθουανία, Δανία, Εσθονία, Ιρλανδία, Ιταλία, Πορτογαλία, Σουηδία).
6ον. Ισχυρίστηκε ότι δεν υπάρχει καμία επιδότηση ενοικίου των επιχειρήσεων μέχρι σήμερα.
Παρέβλεψε όμως ότι:
▪ Από την αρχή της υγειονομικής κρίσης, έχει τεθεί σε εφαρμογή το μέτρο της μείωσης ενοικίου κατά 40%, τόσο για τα επαγγελματικά ακίνητα όσο και για την κύρια κατοικία των εργαζομένων που τίθενται σε αναστολή σύμβασης εργασίας και για τη φοιτητική κατοικία των τέκνων τους.
▪ Για τους ιδιοκτήτες των ακινήτων αυτών, το Κράτος μέχρι τώρα κάλυπτε το 1/3 της ζημίας, μέσω συμψηφισμού με τις φορολογικές τους υποχρεώσεις, ενώ από τον Νοέμβριο θα καλύπτεται το 1/2 της ζημίας τους και το ποσό θα καταβάλλεται άμεσα στους δικαιούχους, με απευθείας πίστωση στους τραπεζικούς τους λογαριασμούς.
Το δε ενδιαφέρον του κ. Τσίπρα για τη μείωση ενοικίου είναι όψιμο, καθώς ουδέποτε πρότεινε αντίστοιχο μέτρο στα δήθεν ολοκληρωμένα προγράμματα του ΣΥΡΙΖΑ «Μένουμε Όρθιοι Ι & ΙΙ».
7ον. Ισχυρίστηκε ότι στις άλλες χώρες υπάρχουν και άλλα μέτρα εισοδηματικής ενίσχυσης, υπονοώντας ότι κάτι τέτοιο δεν συμβαίνει στη χώρα μας.
Παρέβλεψε όμως ότι στην Ελλάδα ισχύουν μέτρα άμεσης και έμμεσης ενίσχυσης της ρευστότητας, φορολογικές και ασφαλιστικές ελαφρύνσεις, μέτρα αναστολής δανειακών υποχρεώσεων και άλλα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων, όπως είναι οι άδειες ειδικού σκοπού, η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών, η κατάργηση της ειδικής εισφοράς αλληλεγγύης κ.α.
Το μεγάλο εύρος των παρεμβάσεων της Κυβέρνησης για τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων αποδεικνύεται, όμως και από τη «γλώσσα» των αριθμών.
Όταν τα δημοσιονομικά μέτρα στην Ευρώπη για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της πανδημίας, σύμφωνα με την τελευταία ανακοίνωση του Eurogroup, κατά μέσο όρο, ανέρχονται στο 4% του ΑΕΠ για το 2020, στην Ελλάδα, αυτά τα μέτρα έχουν ήδη ξεπεράσει το 6% του ΑΕΠ.
Η χώρα είναι μπροστά σε μεγάλες και ποικίλες προκλήσεις.
Για να τις αντιμετωπίσει με επιτυχία έχει ανάγκη από πολιτική και κοινωνική ευθύνη, αλήθεια, συνεννόηση, σχέδιο, σκληρή δουλειά και αρραγές μέτωπο.
Δελτίο Τύπου – Δήλωση του Υπουργού Οικονομικών κ. Χρήστου Σταϊκούρα για την αναβάθμιση της πιστοληπτικής ικανότητας της χώρας από τη Moody’s
«O οίκος πιστοληπτικής αξιολόγησης Moody’sαναβάθμισε την πιστοληπτική ικανότητα της χώρας μας.
Πρόκειται για εξαιρετικά θετική εξέλιξη για την Ελλάδακαι την οικονομία της.
Μάλιστα, η αξιολόγηση έγινε σε συνθήκες πρωτοφανούς ύφεσης της παγκόσμιας οικονομίας και των επιμέρους εθνικών οικονομιών, καθώς και υψηλής αβεβαιότητας που η πανδημία έχει επιφέρει.
Η εξέλιξη αυτή συνιστά αποδεικτικό στοιχείο αυξημένης εμπιστοσύνης προς τη χώρα και την Κυβέρνηση, για τη διαχείριση της τρέχουσας κρίσης, τις μεταρρυθμιστικές πρωτοβουλίες της αλλά και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Από την πλευρά μας, συνεχίζουμε την προσπάθεια με πίστη στις δυνάμεις της πατρίδας, σχέδιο, ψυχραιμία και αποφασιστικότητα, για να κάνουμε τη χώρα μας πιο ισχυρή, την οικονομία της πιο παραγωγική και την κοινωνία μας πιο δίκαιη και συνεκτική».
Γύρω στις 20 Δεκεμβρίου, θα καταβληθεί το επίδομα των 800 ευρώ, στους εργαζόμενους που θα τεθούν σε αναστολή εργασίας τον Νοέμβριο, όπως δήλωσε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στον ΣΚΑΪ και την εκπομπή ΑΤΑΙΡΙΑΣΤΟΙ. Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι το επίδομα θα πληρωθεί αναλογικά με τις ημέρες εργασίας.
«Αν κάποιες επιχειρήσεις δεν κλείσουν το Σαββατοκύριακο, όπως για παράδειγμα, τα κομμωτήρια, ο εργαζόμενος θα αμειφθεί από τον εργοδότη του. Δεν μπορεί ταυτόχρονα να αμειφθεί και από το Δημόσιο. Όταν θα μπει σε αναστολή από τη Δευτέρα 9 Νοεμβρίου, θα πληρωθεί αναλογικά για τις ημέρες που είναι σε αναστολή με βάση όμως τα 800 ευρώ κι όχι τα 534 ευρώ. Η ουσιώδης διαφορά είναι ότι 800 ευρώ που δόθηκαν στο πρώτο lockdown ήταν για 45 μέρες, δηλαδή 534 ευρώ για ένα μήνα, ενώ τώρα είναι 800 ευρώ για ένα μήνα», δήλωσε χαρακτηριστικά ο κ. Σταϊκούρας.
Διευκρίνισε δε ότι είναι επιπλέον του δώρου Χριστουγέννων, το οποίο θα πληρωθεί από τις 21 έως τις 31 Δεκεμβρίου.
Σύμφωνα με τον υπουργό Οικονομικών, από τα οικονομικά μέτρα ύψους 3,3 δισ. ευρώ που ανακοινώθηκαν χθες, τα 3 δισ. ευρώ είναι άμεση εκταμίευση πόρων από τον κρατικό προϋπολογισμό τα οποία θα μοιραστούν ως εξής: 900 εκατ. ευρώ θα δοθούν στους εργαζόμενους, 360 εκατ. ευρώ σε ανέργους και 1,7 δισ. ευρώ σε ατομικές επιχειρήσεις, σε αυτοαπασχολούμενους, σε ΜμΕ και μικρές επιχειρήσεις και σε άλλες επιχειρήσεις μέσω της επιστρεπτέας προκαταβολής.
Σε ό,τι αφορά στις φορολογικές υποχρεώσεις, επισήμανε ότι θα μπορούν να πληρωθούν από τον Απρίλιο του 2021 σε 12 άτοκες δόσεις ή σε 24 δόσεις με 2,5% επιτόκιο και υπογράμμισε ότι αν κάποιοι πολίτες έχουν χάσει ρυθμίσεις οφειλών που έχουν κάνει, όπως για παράδειγμα τις 120 δόσεις, οι μήνες που έχασαν θα μεταφερθούν στο τέλος της ρυθμιζόμενης περιόδου, δηλαδή μετά το τέλος των 120 δόσεων. «Εξαντλήσαμε όλες τις δυνατότητες που είχαμε, γιατί η Ελλάδα βρίσκεται και σε καθεστώς ενισχυμένης εποπτείας», σημείωσε ο κ. Σταϊκούρας.
Ερωτηθείς για την ύφεση, ο υπουργός Οικονομικών τόνισε ότι «δεν μπορούμε ακόμα να προβλέψουμε την ύφεση, αλλά μέσα στις δύο επόμενες εβδομάδες που θα καταθέσουμε τον προϋπολογισμό στη Βουλή στις 21 Νοεμβρίου θα έχουμε καλύτερη εικόνα. Δε σημαίνει βέβαια ότι η εικόνα που θα αποτυπώσουμε στον προϋπολογισμό θα είναι κι αυτή τελικά που θα κλείσει η χρονιά. Επιβεβαιώνω όμως ότι σε σχέση με τις εκτιμήσεις του προσχεδίου για ύφεση 8,2%, προφανώς θα είναι επιβαρυμένη η κατάσταση, όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά σε ολόκληρη την Ευρώπη».
Στα 3,3 δισ. ευρώ ανέρχεται το συνολικό ύψος του πακέτου των μέτρων που ενεργοποιεί η κυβέρνηση, για να διατηρηθεί και να ενισχυθεί το δίχτυ ασφαλείας για εργαζόμενους και εργοδότες εν μέσω του δεύτερου κύματος της πανδημίας, όπως επισήμανε ο υπουργός Οικονομικών, Χρήστος Σταϊκούρας, μιλώντας στο Thessaloniki Summit 2020, που διοργανώνει ο Σύνδεσμος Βιομηχανιών Ελλάδος, σε συνεργασία με το Οικονομικό Φόρουμ των Δελφών.
«Μέχρι σήμερα» σημείωσε ο κ.Σταϊκούρας, «η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει αξιοθαύμαστη ανθεκτικότητα (…) Αυτό οφείλεται στο ότι πήραμε έγκαιρα, συνεκτικά, στοχευμένα και δυναμικά μέτρα, μέτρα πολιτικής, για τη στήριξη της δημόσιας υγείας, της απασχόλησης, της ρευστότητας των επιχειρήσεων και της κοινωνικής συνοχής. Εφαρμόσαμε δημοσιονομικά και μη δημοσιονομικά μέτρα, ύψους περίπου 24 δισ. ευρώ, στα οποία τώρα θα προστεθούν τα 3,3 δισ. Ευρώ, που ανακοινώνουμε σήμερα».
Ο υπουργός αναφέρθηκε ακόμα στα ταμειακά αποθέματα της χώρας, ύψους περίπου 37,5 δισ. ευρώ, για τα οποία είπε ότι ενισχύθηκαν σημαντικά το τελευταίο χρόνο, με άλλα 16 δισ. Ευρώ από τον δανεισμό της χώρας με ευνοϊκούς όρους. Την ίδια στιγμή, πρόσθεσε, πραγματοποιήθηκαν σημαντικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις.
Μεταξύ άλλων ο κ. Σταϊκούρας αναφέρθηκε στον νέο πτωχευτικό νόμο, στο σχέδιο «Ηρακλής» για την αντιμετώπιση του προβλήματος των κόκκινων δανείων, στην ενσωμάτωση -στην εθνική νομοθεσία- της οδηγίας για το «ξέπλυμα μαύρου χρήματος», στις εξελίξεις ως προς τις επενδύσεις στην ΕΛΒΟ και τα ναυπηγεία Σκαραμαγκά, αλλά και στο ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον για τα λιμάνια της Καβάλας, της Αλεξανδρούπολης και της Ηγουμενίτσας.
«Έχουμε φυσικά πλήρη συναίσθηση του γεγονότος ότι η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικά προβλήματα (…) Δουλεύουμε μεθοδικά για να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες και ν’ αξιοποιήσουμε, συνετά πάντα, τη δημοσιονομική χαλαρότητα που θα συνεχίσει να υπάρχει τουλάχιστον για το 2021» υπογράμμισε.
Αναφερόμενος στα κονδύλια του Ταμείου Ανάκαμψης -περίπου 19 δισ. ευρώ σε επιδοτήσεις και άλλα 12,7 δισ. ευρώ σε δάνεια ώς το 2026- επισήμανε ότι πρόκειται για μια μοναδική ευκαιρία για επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις, που θα επιτρέψουν στην ελληνική οικονομία να κατευθυνθεί προς ένα νέο παραγωγικό μοντέλο και πρόσθεσε ότι η κυβέρνηση έχει φιλόδοξα σχέδια για την περίοδο που βρίσκεται μπροστά.
Στο τετράπτυχο επέκταση, διεύρυνση, εμπλουτισμός και ενίσχυση των μέτρων στήριξης προχωρά η κυβέρνηση προκειμένου να ενισχυθούν εργαζόμενοι και επιχειρήσεις, τόνισε ο υπουργός Οικονομικών Χρήστος Σταϊκούρας στην ΕΡΤ επισημαίνοντας ότι υπάρχουν τα ταμειακά διαθέσιμα ώστε να στηριχθεί μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας ακόμη και στο χειρότερο σενάριο.
Ο κ. Σταϊκούρας σημείωσε ότι τα μέτρα που ανακοινώθηκαν το Σάββατο και θα ανακοινωθούν και σήμερα έχουν ως οδηγό τέσσερις άξονες: τον εργαζόμενο, τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, την αναστολή των φορολογικών υποχρεώσεων και τη μείωση των ενοικίων.
Παράλληλα ανέφερε ότι τα ταμειακά διαθέσιμα σήμερα είναι 37 δισ. ευρώ, όσα και στην αρχή της υγειονομικής κρίσης. «Γεμίζουμε το ταμείο και τα δίνουμε στην πραγματική οικονομία», είπε ο κ. Σταϊκούρας και πρόσθεσε ότι τουλάχιστον το 2021 δεν θα υπάρχουν δημοσιονομικοί κανόνες και στόχοι, κάτι που σημαίνει ότι θα υπάρχει δημοσιονομική ευελιξία. Ο υπουργός διευκρίνισε ότι θα επεκταθούν σε βάθος χρόνου οι υποχρεώσεις.
«Μέχρι σήμερα από την επιστρεπτέα προκαταβολή 1-2-3 έχουν βοηθηθεί 145.132 επιχειρήσεις είναι πολύς μεγάλος αριθμός και αυτός δεν έχει γίνει πουθενά στην Ευρώπη », δήλωσε στα Παραπολιτικά 90,1 και στην εκπομπή “Secret” με τον δημοσιογράφο Παναγιώτη Τζένο, ο Υπουργός Οικονομικών , Χρήστος Σταϊκούρας.
Αναφορικά με τις αμερικανικές εκλογές, ο κ. Σταϊκούρας σημείωσε: «Να περιμένουμε να δούμε τα τελικά αποτελέσματα, ο αμερικανικός λαός αποφασίζει, το όποιο αποτέλεσμα είναι σεβαστό. Το ζητούμενο για τη χώρα μας μεταξύ άλλων είναι οι ελληνοαμερικανικές σχέσεις, και αυτές σήμερα που απλώνονται και ξεδιπλώνονται σε όλα τα επίπεδα είναι ισχυρές, στενές και παραγωγικές. Πρόσφατα μάλιστα έχει αποδειχθεί ότι έχουν ενισχυθεί και προσδοκούμε αυτή η θετική ροπή να διατηρηθεί και στο μέλλον, ανεξάρτητα με το εκλογικό αποτέλεσμα που θα υπάρξει στις ΗΠΑ».
Ερωτηθείς τι σημαίνει ένα καθολικό lockdown για την πραγματική οικονομία και τι για το δημόσιο ταμείο, ο υπουργός Οικονομικών απάντησε: «Κάθε περιορισμός της οικονομικής δραστηριότητας έχει κόστος για την πραγματική οικονομία και τα δημόσια οικονομικά. Όσο πιο πολλοί και αυστηροί είναι οι περιορισμοί και όσο μεγαλύτερη είναι η διάρκειά τους, τόσο πιο οδυνηρές είναι οι επιπτώσεις σε κοινωνία και οικονομία».
«Κάναμε κάποιους προσεγγιστικούς περιορισμούς και έδειξαν αυτοί ότι σε ευρωπαϊκό επίπεδο ότι το μηνιαίο κόστος επιβολής ενός καθολικού lockdown είναι περίπου στο 2,5 με 3% της κάθε χώρας. Σήμερα δεν έχουμε καθολικό lockdown άρα εκτιμούμε ότι οι επιπτώσεις θα είναι μικρότερες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο», διευκρίνισε ο ίδιος.
Ο κ. Σταϊκούρας ανέφερε πως «χθες ήταν αντικείμενο συζήτησης αυτό και το Eurogroup διότι έχουμε αυστηρούς περιορισμούς, έχουμε περιορισμούς σε τοπικό επίπεδο αλλά δεν έχουμε την εικόνα, αυτή τη στιγμή, που είχαμε τον Μάρτιο Απρίλιο στην Ευρώπη».
«Αυτό το κόστος μπορεί να περιοριστεί κυρίως με δημόσιες παρεμβάσεις, στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων. Αντέχει το ταμείο της χώρας; Η απάντησή μου είναι ναι, αντέχει διότι απέδειξε το προηγούμενο χρονικό διάστημα η κυβέρνηση με ταχύτητα και διορατικότητα αλλά και υπευθυνότητα χτίζαμε ταμειακά διαθέσιμα έτσι ώστε να είμαστε έτοιμοι ανά πάσα στιγμή για το χειρότερο σενάριο το οποίο να διαρκεί και για αρκετό χρονικό διάστημα», ανέφερε χαρακτηριστικά.
«Το ταμείο όπως και σε ένα απλό νοικοκυριό, γεμίζει και αδειάζει. Προσθέτουμε πόρους και αφαιρούμε πόρους. Προσθέτουμε πόρους κυρίως μέσα από τις επιτυχημένες εξόδους στις αγορές, αφαιρούμε πόρους για να στηρίξουμε την πραγματική οικονομία, να χτίσουμε ένα δίχτυ ασφαλείας πάνω από νοικοκυριά και επιχειρήσεις», επισήμανε ο υπουργός.
Ακόμη διευκρίνισε ότι «όπως κατέδειξε και το προσχέδιο του προϋπολογισμού εμείς λειτουργούμε και με βασικό σενάριο και με δυσμενές σενάριο άρα ουσιαστικά έχουμε κάνει την εκτίμηση ότι μπορεί να χρειαστούνε πόροι και για αρκετούς μήνες προκειμένου να στηρίξουμε την πραγματική οικονομία και το 2021».
«Οι εξελίξεις της τελευταίας εβδομάδας δικαιώνουν τη μεθοδικότητα, την ταχύτητα και τη διορατικότητα με τις οποίες διαχειριζόμαστε ως χώρα τις οικονομικές συνέπειες της κρίσης. Πρώτα από όλα γιατί αποδεικνύουμε ότι έχουμε διαρκή πολεμική ετοιμότητα δηλαδή γρήγορα αντανακλαστικά ανάλογα με τη δυναμική των εξελίξεων στο υγειονομικό πεδίο, επιβεβαιώνουμε ότι πρέπει να έχουμε τα όπλα και τα πυρομαχικά ώστε έγκαιρα, στοχευμένα και αποτελεσματικά να τα ρίχνουμε στη μάχη και επιβεβαιώνουμε ότι πρέπει να διατηρούμε και το οπλοστάσιο που με σύνεση χτίσαμε και χτίζουμε το τελευταίο χρονικό διάστημα. Άρα έχουμε ουσιαστικά πολεμοφόδια και για δυσμενές σενάριο και το 2021», δήλωσε επιπρόσθετα.
Αναφορικά με το ΑΕΠ, ο κ. Σταϊκούρας σημείωσε: «Σε ευρωπαϊκό επίπεδο τα δημοσιονομικά μέτρα που έχουνε ληφθεί το 2020 είναι περίπου στο 4% του ΑΕΠ, αυτό το γράφει χθες η δήλωση του Eurogroup. Εμείς στην Ελλάδα δημοσιονομικά τα μέτρα μας είναι από 6 μέχρι 7% του ΑΕΠ άρα έχουμε πάρει περισσότερα δημοσιονομικά μέτρα για να στηρίξουμε νοικοκυριά και επιχειρήσεις».
Ερωτηθείς αν θα λάβουν ειδικά μέτρα για τα ξενοδοχεία και την εστίαση εάν επιβεβαιωθούν τα σενάρια για βαθύτερη ύφεση, απάντησε: «Ουσιαστικά αυτά τα οποία ανακοινώσαμε το προηγούμενο Σάββατο δίνουν απαντήσεις στο ερώτημά σας. Είχαμε πει στην ΔΕΘ ότι θα δώσουμε μια επιστρεπτέα προκαταβολή, δεν θα δώσουμε μία επιστρεπτέα προκαταβολή θα δώσουμε δύο επιστρεπτέες προκαταβολές και μάλιστα τη μια θα τη δώσουμε τον Νοέμβριο και μάλιστα αυτή θα είναι για όλες τις επιχειρήσεις που κλείσανε με κυβερνητική εντολή, άρα και την εστίαση, χωρίς μείωση τζίρου. Οπότε θα έρθουμε να βοηθήσουμε εμπροστοβαρώς και την εστίαση για παράδειγμα, ή τα ξενοδοχεία που είναι κλειστά».
«Ταυτόχρονα έχουμε την μείωση ενοικίου, έχουμε την αποζημίωση ειδικού σκοπού άρα έχουμε χτίσει ένα πλέγμα μέτρων ώστε να βοηθήσουμε αυτούς τους κλάδους χωρίς να σημαίνει ότι ανάλογα με την δυναμική των εξελίξεων δεν είμαστε σε θέση να εμπλουτίσουμε να επεκτείνουμε και πρόσθετα μέτρα. Μέχρι σήμερα από την επιστρεπτέα προκαταβολή 1-2-3 έχουν βοηθηθεί 145.132 επιχειρήσεις είναι πολύς μεγάλος αριθμός και αυτός δεν έχει γίνει πουθενά στην Ευρώπη. Έχουν πάρει πραγματικούς πόρους στην τσέπη τους πάνω από 3 δις € και αφήνω στην άκρη το τραπεζικό σύστημα, κατευθείαν από το ελληνικό δημόσιο. Και εννοείται ότι 4 και 5 επιστρεπτέα το 50% δεν θα επιστρέφεται», συμπλήρωσε.
Ερωτηθείς αν υπάρχει η σκέψη να δοθεί επιπλέον ενίσχυση τα Χριστούγεννα στα ευάλωτα νοικοκυριά, ανέφερε: «Παρακολουθούμε όλοι ότι η εξέλιξη της υγειονομικής κρίσης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο δεν είναι αυτή που προσδοκούσαμε. Χθες σε πανευρωπαϊκό επίπεδο οι υπουργοί Οικονομικών ανέδειξαν αυτή την πραγματικότητα. Τα πράγματα εξελίσσονται χειρότερα από τις αρχικές εκτιμήσεις και προφανώς η επίδραση στην οικονομία θα είναι πιο έντονη άρα είμαστε έτοιμοι να αξιολογήσουμε πρόσθετα μέτρα, θα θέλαμε όμως κάθε φορά πως βλέπουμε πως εξελίσσεται η υγειονομική κρίση. Για παράδειγμα ανακοινώσαμε κάποια μέτρα ύψους 2,3 δις αυτά αθροίζουνε στα 24 δις που ήδη έχουμε πει το προηγούμενο χρονικό διάστημα, δύο μέρες μετά ήρθε ένα τοπικό lockdown στην Θεσσαλονίκη και στις Σέρρες άρα όλα αυτά θα πρέπει να συνεκτιμώνται και άμεσα να αντιδρούμε. Σε κάθε περίπτωση παρακολουθούμε τις εξελίξεις και όποτε κρίνουμε σκόπιμο ότι πρέπει να παρεμβαίνουμε, θα παρεμβαίνουμε».
Στην ερώτηση για το αν θα γίνουν επιπλέον προσλήψεις στην υγεία, ο υπουργός Οικονομικών απάντησε: «Ότι έχει ζητήσει ή ότι ζητήσει από εδώ και πέρα το υπουργείο Υγείας για να ενισχύσουμε τη δημόσια υγεία το έχουμε κάνει. Άλλωστε και ο υπουργός Υγείας είπε πρόσφατα στη Βουλή ότι ό, τι έχει ζητήσει το έχει πάρει από το υπουργείο Οικονομικών, αυτό ισχύει και για το μέλλον. Ήδη προσλήψεις ιατρικού, νοσηλευτικού και λοιπού προσωπικού έχουν φτάσει στις 7.000, οι ΜΕΘ από 557 το 2019 είναι 974 και χρησιμοποιούμε και τις δομές της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας. Είμαστε εδώ να ενισχύσουμε τη δημόσια υγεία σε ότι ζητήσει το αρμόδιο υπουργείο».
Ερωτηθείς αν θα προκύψουν επιβαρύνσεις από τις νέες αντικειμενικές αξίες, σημείωσε: «Μπορώ να δεσμευτώ ότι δεν θα προκύψουν επιβαρύνσεις για τα λαϊκά και μεσαία στρώματα διότι πολύ απλά εάν σε κάποια περιοχή της χώρας κάποια υψηλά εισοδήματα ουσιαστικά δεν πλήρωναν φόρο ακίνητης περιουσίας για διάφορους λόγους θα πρέπει να πληρώσουν».
Ερωτηθείς πότε θα πρέπει να περιμένουμε την κατάργηση των τεκμηρίων διαβίωσης, ανέφερε: «Αυτή τη στιγμή δεν είμαστε έτοιμοι να πούμε κάτι σχετικό ότι μπορούμε να κανουμε και να υλοποιήσουμε στο πλαίσιο της υγειονομικής κρίσης θα το υλοποιήσουμε».
«Υπάρχει μια συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο όλα τα μέτρα τα οποία λαμβάνονται να είναι παροδικά και να καλύπτουν την παρένθεση της υγειονομικής κρίσης. Για αυτό πριν την υγειονομική κρίση μειώναμε με μόνιμο τρόπο τους φόρους όσο διαρκεί η υγειονομική κρίση οφείλουμε, σε πανευρωπαϊκό επίπεδο, να κάνουμε παροδικές μειώσεις φόρων. Άρα άλλες παρεμβάσεις με μόνιμα χαρακτηριστικά δεν μπορούν να υλοποιηθούν όσο διαρκεί η υγειονομική κρίση. Αυτό που μπορώ να επιβεβαιώσω είναι ότι θα υπάρχει δημοσιονομική ευελιξία τουλάχιστον και το 2021», σημείωσε ο ίδιος.
Για τις φορολογικές και τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις, δήλωσε: «Σε ότι αφορά τις φορολογικές και τις ασφαλιστικές υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν ή γεννήθηκαν μέσα στην υγειονομική κρίση έχουν δοθεί σημαντικές παρατάσεις. Το ίδιο ισχύει και για τις δανειακές υποχρεώσεις των πολιτών. Και στις τράπεζες υπάρχουν αναστολές στις δανειακές υποχρεώσεις μάλιστα νομοθετήσαμε το πρόγραμμα «Γέφυρα» όπου 160.467 αιτήσεις έγιναν, σας θυμίζω ότι στο πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ έγιναν 7.000, και θα αρχίσει να υλοποιείται αυτό το πρόγραμμα ώστε να βοηθήσουμε τους πολίτες παίρνοντας το δημόσιο ένα μεγάλο κομμάτι του βάρους των δανειακών υποχρεώσεων που έχουν οι πολίτες. Σε όλα αυτά θέλω να λάβετε υπόψη ότι για πρώτη φορά η ελληνική πολιτεία μεριμνά και για τους συνεπείς δανειολήπτες και για τους συνεπείς φορολογούμενους λαμβάνοντας υπόψη το ότι δώσαμε κάποια κίνητρα το καλοκαίρι για όποιον πληρώσει εμπροστοβαρώς κάποιες υποχρεώσεις».
Ερωτηθείς γιατί δεν πιστώθηκε στο TAXIS η ανακοινωθείσα μείωση του ΕΝΦΙΑ σε ιδιοκτήτες που υπέστησαν μείωση μισθώματος και πότε θα πιστωθεί, διευκρίνισε: «Ορθώς ο προβληματισμός, μας έχει απασχολήσει και εμάς είμαστε σε επικοινωνία με την ΑΑΔΕ που χειρίζεται το ζήτημα, έχουνε πιστωθεί σε αρκετά ΑΦΜ αυτό το οποίο ειχαμε προβλέψει εμείς νομοθετικά, έχω ζητήσει πλήρη ενημέρωση και ολοκλήρωση της διαδικασίας το συντομότερο δυνατό».
«Πράγματι υπάρχουν προβλήματα με κάποιους ιδιοκτήτες, υπάρχουν και αστοχίες σε κάποιους ιδιοκτήτες ή μη απόδοση πραγματικών δεδομένων δηλαδή για το αν μειώθηκε ή δεν μειώθηκε πραγματικά το ενοίκιο γιατί πρέπει να αποδειχθεί. Έχουν αποδοθεί χρήματα όμως υπάρχει πρόβλημα, είμαστε με επικοινωνία με την ΑΑΔΕ και υπάρχει δέσμευση το συντομότερο να αντιμετωπίσουμε το θέμα και μάλιστα άμεσα θα σταλεί προσωποποιημένη ενημέρωση σε αυτούς τους πολίτες από την ΑΑΔΕ», υπογράμμισε.
Ερωτηθείς αν έχει έρθει η ώρα να ανοίξει η συζήτηση για το δημόσιο χρέος, απάντησε: «Αυτή τη στιγμή το ζητούμενο είναι η βιωσιμότητα του χρέους και αποδεικνύεται από τη μελέτη κυρίως του ευρωπαϊκού μηχανισμού σταθερότητας ότι το ελληνικό χρέος είναι βιώσιμο. Η χώρα από το 2012 και μετά πέτυχε να βελτιώσει τη βιωσιμότητα του χρέους γιατί αυτά που πληρώνουμε κάθε χρόνο είναι πολύ λιγότερα από αυτά που πληρώναμε στο παρελθόν. Με λίγα λόγια βελτιώσαμε το προφίλ του δημόσιου χρέους. Προς αυτή την κατεύθυνση κινούμαστε αξιοποιώντας τα επιτόκια τα οποία σήμερα υπάρχουν στις αγορές για να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο τη βιωσιμότητά του. Κάθε άλλη συζήτηση θα γίνει σε ευρωπαϊκό επίπεδο».
Δελτίο Τύπου – Απάντηση στην ανακοίνωση του ΣΥΡΙΖΑ για την Τράπεζα Πειραιώς
Ο ΣΥΡΙΖΑ επιστρέφει στον «τόπο του εγκλήματος».
Ανεύθυνα και τυχοδιωκτικά, από άγνοια ή μικροπολιτική σκοπιμότητα, παρεμβαίνει, προφασιζόμενος ότι «ανησυχεί» για το ελληνικό τραπεζικό σύστημα.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, που κατέστρεψε τις αξίες των τραπεζών με την 3η, αχρείαστη, ανακεφαλαιοποίηση, που οδήγησε σε τεράστια απώλεια χρημάτων τους Έλληνες φορολογούμενους, που συρρίκνωσε τη συμμετοχή του Ελληνικού Δημοσίου, πουλώντας σχεδόν «τζάμπα» τις μετοχές του σε ιδιώτες, δήθεν «ανησυχεί».
«Αιδώς, Αργείοι».
Ας μην «ανησυχεί».
Η Κυβέρνησηθα προασπίσει,όπως μέχρι σήμερα με αποτελεσματικότητα πράττει, το βραχυπρόθεσμο και μεσομακροπρόθεσμο δημόσιο συμφέρον στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.
Στη συνέντευξη εφ’ όλης της ύλης, που παραχώρησε στο Τhe President, ο κ. Σταϊκούρας τονίζει ότι «στόχος είναι να ξεπεραστεί η δοκιμασία, με την κοινωνία όρθια και με τις λιγότερες δυνατές οικονομικές απώλειες». Επισημαίνει, δε, πως «η κυβέρνηση αποδεικνύει, έμπρακτα, ότι λαμβάνει άμεσα μέριμνα για να καλύψει τις κοινωνικές και οικονομικές ανάγκες εμπλουτίζοντας, διευρύνοντας ή επεκτείνοντας τα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων».
Όσον αφορά την πρόταση μομφής κατά του, ο υπουργός Οικονομικών σχολιάζει, μεταξύ άλλων, ότι «ΣΥΡΙΖΑ και Αλέξης Τσίπρας το μόνο που κατάφεραν ήταν «να επιβεβαιωθεί, για πολλοστή φορά, η υποκρισία, η αναξιοπιστία, η έλλειψη ευθύνης και ο καιροσκοπισμός τους».
Για τον νέο Πτωχευτικό Κώδικα, τονίζει ότι «ο νόμος για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας έχει στόχο την αποφυγή της πτώχευσης». «Η κυβέρνηση… ξεδιπλώνει μία στρατηγική που σκοπό έχει να περιοριστεί το ενδεχόμενο δημιουργίας μίας νέας γενιάς “κόκκινων δανείων” και ένα νέο κύμα απλήρωτων υποχρεώσεων, ελέω της ύφεσης που προκαλεί η πανδημία» εξηγεί.
Συνέντευξη στην Ελένη Κριτσιδήμα
– Κύριε Υπουργέ, τόσο εσείς όσο και ο Πρωθυπουργός δηλώσατε πως υπάρχει το περιθώριο στήριξης όσων πλήττονται από τα μέτρα ανάσχεσης της υγειονομικής κρίσης. Στο παρελθόν, δε, είχατε αναφέρει ότι η πιθανότητα ενός lockdown θα κόστιζε 3% του ΑΕΠ. Με τα μέτρα που τίθενται σε ισχύ πλέον, για πόσο καιρό η Πολιτεία δύναται να στηρίζει τους πληττόμενους κλάδους και εργαζόμενους;
– Πράγματι, έχω αναφέρει ότι το μηναίο κόστος ενός καθολικού lockdown είναι στα επίπεδα του 2,5-3% του ΑΕΠ. Όμως, η σημερινή κατάσταση δεν είναι τέτοια. Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι οι νέοι περιορισμοί που έχουν επιβληθεί, με βάση τις εισηγήσεις των ειδικών, δεν επιβαρύνουν σημαντικά την πραγματική οικονομία και τα δημόσια οικονομικά.
Μολαταύτα, ύψιστη προτεραιότητά μας, από την αρχή της παρούσας κρίσης, είναι η προστασία της ανθρώπινης ζωής και της δημόσιας υγείας.
Ο οικονομικός αντίκτυπος των περιορισμών μπορεί να μειωθεί, και θα μειωθεί σημαντικά, με τις παρεμβάσεις στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων από το Κράτος, τις οποίες υλοποιεί, επεκτείνει και ενισχύει η Κυβέρνηση, προσαρμοζόμενη, άμεσα και αποτελεσματικά, στα διαρκώς μεταβαλλόμενα υγειονομικά δεδομένα.
Σε κάθε περίπτωση, η εξέλιξη της πανδημίας επιβεβαιώνει ότι πρέπει να είμαστε σε διαρκή «πολεμική ετοιμότητα», επιδεικνύοντας γρήγορα αντανακλαστικά, και ότι πρέπει να έχουμε τα «όπλα» και τα «πυρομαχικά» ώστε, έγκαιρα, να τα ρίχνουμε στη «μάχη» κατά των οικονομικών συνεπειών της πανδημίας.
Αλλά, για να μπορούμε να το κάνουμε αυτό, πρέπει να διατηρούμε το απαραίτητο «οπλοστάσιο», αξιοποιώντας, με σύνεση και υπευθυνότητα, τα ταμειακά διαθέσιμα της χώρας, τα οποία αυτή τη στιγμή ανέρχονται περίπου στα 37 δισ. ευρώ, και τα οποία έχουμε φροντίσει να ενισχύσουμε με 16 δισ. ευρώ τον τελευταίο χρόνο, μέσα από 7, εξαιρετικά επιτυχημένες, εκδόσεις χρέους στις διεθνείς αγορές.
Αυτή η στρατηγική που έχουμε ακολουθήσει, μέχρι σήμερα, μας δίνει τη δυνατότητα να παρεμβαίνουμε, στον βαθμό και στον χρόνο που οι έκτακτες συνθήκες απαιτούν, στηρίζοντας ουσιαστικά τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για όσο απαιτείται.
Συνεπώς, έχουμε τις ταμειακές δυνατότητες, ανάλογα με τη δυναμική των εξελίξεων, να παρέμβουμε ή/και να συνεχίσουμε να παρεμβαίνουμε μελλοντικά, για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Στόχος μας είναι να ξεπεράσουμε και αυτή τη δοκιμασία, με την κοινωνία όρθια και με τις λιγότερες δυνατές οικονομικές απώλειες.
– Οι εμπορικές επιχειρήσεις, ακόμη και αυτές που δεν βρίσκονται σε αναστολή λειτουργίας, βιώνουν ένα παρατεταμένο black out, αφού λείπουν από την αγορά τουλάχιστον 20 δισ. και έχει μειωθεί αισθητά η κατανάλωση. Τι μέτρα λαμβάνετε για να ενισχύσετε τόσο τη ρευστότητα αυτών των επιχειρήσεων, όσο και την κατανάλωση;
– Όντως, η υγειονομική κρίση έχει «χτυπήσει» ιδιαίτερα τον επιχειρηματικό κλάδο, και έχει προκαλέσει σημαντική μείωση του τζίρου σε πολλές κατηγορίες επιχειρήσεων.
Για να περιοριστεί ο αντίκτυπος αυτού του προβλήματος, προχωρήσαμε, σε συνεργασία με το Υπουργείο Ανάπτυξης και Επενδύσεων, άμεσα – και αποτελεσματικά, όπως έχουν αναγνωρίσει και οι ευρωπαϊκοί θεσμοί – στην ενεργοποίηση εργαλείων, όπως είναι το ΤΕΠΙΧ ΙΙ, το Ταμείο Εγγυοδοσίας και η Επιστρεπτέα Προκαταβολή.
Μέχρι σήμερα, η συνολική στήριξη της πραγματικής οικονομίας από τα τρία αυτά χρηματοδοτικά εργαλεία ανέρχεται στα 8 δισ. ευρώ.
Ενώ εκτιμούμε ότι, έως το τέλος του έτους, από το ΤΕΠΙΧ ΙΙ, τη δεύτερη φάση του Ταμείου Εγγυοδοσίας, την ολοκλήρωση του 3ου κύκλου και τη δρομολόγηση και υλοποίηση του 4ου και 5ου κύκλου της Επιστρεπτέας Προκαταβολής, η συνολική «ένεση» ρευστότητας θα ξεπεράσει τα 12 δισ. ευρώ, σε χρονικό διάστημα 9 μηνών.
Ειδικότερα, ο 4ος και 5ος κύκλος της Επιστρεπτέας Προκαταβολής θα «τρέξει» τον Νοέμβριο και τον Δεκέμβριο, αντίστοιχα, με αυξημένο πλαίσιο δικαιούχων και με την πρόβλεψη ότι το 50% της κάθε ενίσχυσης δεν θα επιστρέφεται.
Δικαίωμα συμμετοχής έχουν πλέον όλες οι ατομικές επιχειρήσεις, ανεξαρτήτως εάν απασχολούν εργαζομένους ή έχουν ταμειακή μηχανή, υπό την προϋπόθεση ότι παρουσιάζουν μείωση τζίρου 20% και έχουν ελάχιστο τζίρο αναφοράς 300 ευρώ.
Ειδικά οι επιχειρήσεις που έχουν κλείσει ή κλείνουν με κρατική εντολή τον Οκτώβριο και μέχρι τις 10 Νοεμβρίου, δικαιούνται να συμμετάσχουν στην Επιστρεπτέα Προκαταβολή 4, ανεξαρτήτως πτώσης τζίρου τους, εφόσον έχουν ελάχιστο τζίρο αναφοράς 300 ευρώ.
Επίσης, αποκτούν πλέον δικαίωμα συμμετοχής και οι νέες επιχειρήσεις.
Στο πεδίο της ενίσχυσης της ρευστότητας, θυμίζω ότι προχωρήσαμε στη μείωση και, σε ορισμένες περιπτώσεις, στην κατάργηση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις, καθώς και στη μόνιμη μείωση της φορολόγησης των επιχειρήσεων.
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, εφέτος, ο φόρος εισοδήματος νομικών προσώπων να είναι 2 δισ. ευρώ λιγότερος από πέρυσι.
Πρόσθετη ανάσα θα αποτελέσει η περαιτέρω – σημαντική – μείωση των ασφαλιστικών εισφορών το 2021.
Παράλληλα, έχουμε αναλάβει πρωτοβουλίες και για την τόνωση της κατανάλωσης, όπως είναι οι αναστολές φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η απόδοση των αναδρομικών συνταξιούχων, η κατάργηση της εισφοράς αλληλεγγύης για τα εισοδήματα που προέρχονται από ιδιωτική οικονομική δραστηριότητα.
Σε κάθε περίπτωση, επειδή κανείς, διεθνώς, δεν μπορεί να προβλέψει ακόμα πότε θα τελειώσει η υγειονομική κρίση, η Κυβέρνηση αποδεικνύει, έμπρακτα, ότι αφουγκράζεται τις ανάγκες της κοινωνίας και της οικονομίας και λαμβάνει άμεσα μέριμνα για να τις καλύψει, εμπλουτίζοντας, διευρύνοντας ή επεκτείνοντας τα μέτρα στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων.
Πάντως, όπως αποδεικνύεται μέχρι σήμερα, εξαιτίας της μεγάλης αβεβαιότητας, ένα σημαντικό μέρος τους διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών δεν καταναλώνεται, αλλά κατατίθεται στις τράπεζες, αυξάνοντας τις καταθέσεις στα πιστωτικά ιδρύματα.
– Μετά την πρόταση δυσπιστίας που δεχθήκατε και την ολοκλήρωση της συζήτησης που την ακολούθησε, αισθάνεστε δικαιωμένος για τον νέο πτωχευτικό νόμο και την οικονομική πολιτική του Υπουργείου σας και της Κυβέρνησης;
– Η πρόταση δυσπιστίας που κατέθεσε ο ΣΥΡΙΖΑ κατά του προσώπου μου ήταν ένα πολιτικό «πυροτέχνημα» του κ. Τσίπρα, με το οποίο επιχείρησε να κερδοσκοπήσει πολιτικά πάνω στις αγωνίες των πολιτών, για να καλύψει τα εσωτερικά προβλήματα του κόμματός του. Προβλήματα που αποτελούν απόρροια των στρατηγικών αδιεξόδων του.
Τελικά, το μόνο που κατάφερε ήταν να επιβεβαιωθεί, για πολλοστή φορά, η υποκρισία, η αναξιοπιστία, η έλλειψη ευθύνης και ο καιροσκοπισμός του.
Αντιθέτως, αναδείχθηκε η σοβαρότητα, η υπευθυνότητα και η αποτελεσματικότητα της κυβερνητικής πολιτικής στο πεδίο της οικονομίας. Πολιτικής με επίκεντρο τη μείωση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών, ακόμα και μέσα στη δίνη της υγειονομικής κρίσης, τη στήριξη νοικοκυριών και επιχειρήσεων, ώστε οι επιπτώσεις της κρίσης αυτής να είναι οι μικρότερες δυνατές και να ξεπεραστούν όσο ταχύτερα γίνεται, την υλοποίηση πολιτικών ενίσχυσης της απασχόλησης και του διαθέσιμου εισοδήματος, και την εφαρμογή διαρθρωτικών αλλαγών και αποκρατικοποιήσεων, ώστε να βελτιωθεί η παραγωγικότητα και η ανταγωνιστικότητα της οικονομίας μας.
Η αντίθεση είναι καταφανής και τεράστια. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που εμφανίζεται τώρα να μάχεται, δήθεν, για την προστασία της πρώτης κατοικίας, ήταν εκείνος που, ως Κυβέρνηση, κατήργησε – οριζόντια – την προστασία, τον Φεβρουάριο του 2019.
Ο ΣΥΡΙΖΑ, που διακήρυττε πως «πλειστηριασμοί μπορούν να γίνουν σε ξένη χώρα, όμως θα έχουν πρόβλημα να τους εφαρμόσουν στην Ελλάδα», ήταν εκείνος που νομοθέτησε τους ηλεκτρονικούς πλειστηριασμούς, και προχώρησε από τον Νοέμβριο του 2017, σε 25.672 πλειστηριασμούς, εισπράττοντας επαίνους από τους θεσμούς για την υπέρβαση των στόχων.
Ο νέος νόμος για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας, ποιες καινοτομίες προβλέπει;
Προβλέπεται μία σειρά καινοτομιών και θα τις εξηγήσω εκτενώς.
1ον. Εισάγεται, για πρώτη φορά, προληπτικός μηχανισμός για την έγκαιρη προειδοποίηση του πολίτη στο πλαίσιο πρόληψης, έτσι ώστε αυτός να μην οδηγηθεί σε διαδικασίες αφερεγγυότητας.
2ον. Ενσωματώνονται όλα τα επιμέρους εργαλεία ρύθμισης οφειλών που υπάρχουν σήμερα, σε ένα ενιαίο πλαίσιο και μια ενιαία διαδικασία.
3ον. Οι οφειλέτες που αποδεδειγμένα βρίσκονται σε οικονομική δυσκολία ή αδυναμία, έχουν τη δυνατότητα να κάνουν ένα νέο ξεκίνημα, με δύο τρόπους. Είτε θα ρυθμίζουν όλες τις οφειλές τους, είτε θα αποκτούν μία «2η ευκαιρία» μέσω της απαλλαγής από τα χρέη τους, εντός συγκεκριμένου χρονικού διαστήματος, ύστερα από τη ρευστοποίηση όλων των περιουσιακών τους στοιχείων.
4ον. Εισάγεται ένα ολοκληρωμένο και αυτοματοποιημένο πλαίσιο αντιμετώπισης της αφερεγγυότητας, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών για φυσικά και νομικά πρόσωπα. Διεξάγεται μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας και παρέχει τη δυνατότητα αναδιάρθρωσης οφειλών, συμπεριλαμβανομένης της δυνατότητας «κουρέματος».
Προσφέρεται η δυνατότητα αποπληρωμής των οφειλών σε έως και 240 δόσεις, δηλαδή μέχρι 20 χρόνια.
5ον. Θεσπίζονται μόνιμες πρόνοιες κοινωνικής πολιτικής για δανειολήπτες που ανήκουν σε ευάλωτες κοινωνικά ομάδες. Παρέχεται κρατική επιδότηση των δανείων 1ης κατοικίας των ευάλωτων νοικοκυριών, για 5 έτη.
Έτσι βοηθούμε τον οφειλέτη να ανταπεξέλθει στη συνολική ρύθμιση χρεών και να διασώσει ολόκληρη την περιουσία του.
Ειδικά για την προστασία της 1ης κατοικίας των ευάλωτων νοικοκυριών με ισχυρή ή πλήρη οικονομική αδυναμία, προβλέπεται η ίδρυση ενός ιδιωτικού Φορέα, ο οποίος θα αγοράζει την πρώτη κατοικία των ευάλωτων νοικοκυριών, και στη συνέχεια υποχρεούται να τους τη μισθώνει.
Το Κράτος στηρίζει έμπρακτα τους αδύναμους αυτούς πολίτες, παρέχοντας επίδομα ενοικίου, όπως ήδη παρέχεται σε όσους δεν έχουν ιδιόκτητη κατοικία, στο ύψος που όρισε το επίδομα στέγασης η προηγούμενη Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ (Νόμος 4472/2017).
6ον. Οι επιχειρήσεις δύνανται να προσφύγουν στη διαδικασία της εξυγίανσης, κατ’ εφαρμογή Κοινοτικής Οδηγίας.
7ον. Προβλέπεται, ως ύστατη δυνατότητα, η πτώχευση, με ταυτόχρονη απαλλαγή από τα υπόλοιπα των οφειλών, σε 1-3 έτη.
8ον. Διενεργούνται ειδικοί έλεγχοι και διασταυρώσεις, προκειμένου να αποφευχθεί η αξιοποίηση των εργαλείων από στρατηγικούς κακοπληρωτές.
Στην υλοποίησή του, μετά από κάποιους μήνες, οι πολίτες θα αντιληφθούν ότι, το νέο θεσμικό πλαίσιο, είναι:
Οικονομικά αποτελεσματικό, διότι απαντά, ολιστικά, στο ζήτημα του ιδιωτικού χρέους,
κοινωνικά ευαίσθητο, λαμβάνοντας ειδικές πρόνοιες για τους πραγματικά ευάλωτους πολίτες, επιχειρησιακά λειτουργικό, διότι προσφέρει, μέσα από απλές και γρήγορες διαδικασίες, μια «δεύτερη ευκαιρία» στους πολίτες,
εθνικά αναπτυξιακό, διότι διαμορφώνει τις κατάλληλες συνθήκες ώστε να μειωθεί δραστικά το υψηλό ιδιωτικό χρέος, συμβάλλοντας στην ενίσχυση της ρευστότητας στην πραγματική οικονομία και
συμβατό με το δίκαιο της Ε.Ε., διότι ενσωματώνει τις πρόσφατες προβλέψεις της Ευρωπαϊκής Οδηγίας του 2019.
«Bάσει του θεσμικού πλαισίου που παραλάβαμε από την Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, αν κάποιος δεν πλήρωνε τα χρέη του, τότε οι πιστωτές του προέβαιναν σε κατασχέσεις και πλειστηριασμό» υπογραμμίζει.
– Ωστόσο, μήπως τελικά ο νέος νόμος θα εξωθήσει πολίτες στην πτώχευση και θα οδηγήσει σε μαζικές ρευστοποιήσεις, όπως σας κατηγορεί η Αντιπολίτευση;
– Καταρχάς, η πτώχευση των φυσικών προσώπων εισήχθη στην πράξη στη χώρα μας με τον Νόμο Κατσέλη (Ν. 3869/2010), που όριζε ότι ο οφειλέτης χάνει ολόκληρη την περιουσία του (πλην της 1ης κατοικίας στις, περιορισμένες, περιπτώσεις προστασίας) και για τρία χρόνια πληρώνει ό,τι μπορεί για τα χρέη του, ενώ στην περίπτωση που προστατεύεται η 1η κατοικία οι πληρωμές συνεχίζονται για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Ο νόμος για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας έχει στόχο την αποφυγή της πτώχευσης.
Γι’ αυτό, περιέχει δύο άξονες: την πρόληψη της πτώχευσης, μέσω της δημιουργίας του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης, και την αντιμετώπιση, μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού ρύθμισης οφειλών.
Εφόσον ο οφειλέτης ρυθμίσει όλες τις οφειλές του, σε έως 240 δόσεις, τότε διασώζει ολόκληρη την περιουσία του.
Εάν, ωστόσο, ένας οφειλέτης αδυνατεί να εξοφλήσει τα χρέη του, ακόμη και με ευνοϊκή ρύθμιση, σε έως 20 έτη, τότε στην πράξη έχει ήδη πτωχεύσει.
Και το σημαντικό είναι ότι, σε αυτή την περίπτωση, ο νόμος προβλέπει την απαλλαγή του από όλες τις οφειλές, εφόσον δεν είναι δόλιος, έτσι ώστε να λάβει μια δεύτερη ευκαιρία.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, το βάρος των οφειλών παύει να μετακυλίεται στις επόμενες γενιές, οι οποίες μέχρι σήμερα οδηγούνταν στην αποποίηση κληρονομίας, και ο οφειλέτης αποκτά μια πραγματική δεύτερη ευκαιρία, για να κάνει ένα νέο ξεκίνημα, χωρίς χρέη.
Όσον αφορά στις ρευστοποιήσεις, να σας θυμίσω τι ίσχυε μέχρι τώρα.
Σύμφωνα με το θεσμικό πλαίσιο που παραλάβαμε από την Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, εάν κάποιος οφειλέτης δεν πλήρωνε τα χρέη του, τότε οι πιστωτές του προέβαιναν σε κατασχέσεις και πλειστηριασμό. Και μόλις του έπαιρναν ολόκληρη την περιουσία και την πρώτη κατοικία – αφού, από τον Φεβρουάριο του 2019, δεν υπάρχει προστασία της – τότε ο πολίτης συνέχιζε να χρωστάει, και ως εκ τούτου οι πιστωτές στρέφονταν κατά των εισοδημάτων των δικών του και της οικογένειάς του.
Επιπλέον, δεν μπορούσε να αποκτήσει νέα περιουσία (π.χ. από κληρονομιά), γιατί οι πιστωτές του έκαναν κατάσχεση κάθε νέου εισοδήματος ή/και περιουσιακού στοιχείου.
Έτσι, τα τέκνα αποποιούνταν τις κληρονομιές, για να γλιτώσουν από τα χρέη των γονιών τους.
Συνεπώς, ρευστοποιήσεις γίνονταν με το θεσμικό πλαίσιο που διαμόρφωσε η προηγούμενη Κυβέρνηση, ενώ ο νέος νόμος παρέχει στους οφειλέτες τη δυνατότητα να ρυθμίσουν τα χρέη τους και να διασώσουν ολόκληρη την περιουσία τους, τόσο 1η κατοικία όσο και επαγγελματική στέγη.
– Μέχρι σήμερα όμως, υπήρχαν οφειλέτες που διέσωζαν την πρώτη κατοικία τους, χωρίς να πληρώνουν, κάτι που δεν θα γίνεται τώρα.
– Όχι, δεν γινόταν αυτό.
Σε όλους τους σχετικούς Νόμους, από το 2010 και μετά, η όποια προστασία παρέχεται επειδή ο οφειλέτης πληρώνει το χρέος που αφορά στην 1η κατοικία του.
Εάν κάποιος οφειλέτης δεν πληρώσει το χρέος, τότε χάνει την περιουσία του.
Ειδικότερα:
Στο νόμο του 2010, ο οφειλέτης καλούταν να πληρώσει το 80% της αντικειμενικής αξίας.
Στο νόμο του 2016, το 100% της αντικειμενικής αξίας.
Στο νόμο του 2018, το 100% της εμπορικής αξίας της 1ης κατοικίας του.
Στο νόμο του 2019, το 120% της εμπορικής αξίας της 1ης κατοικίας του.
Συνεπώς, σε όλους τους Νόμους, ο οφειλέτης καλείται να πληρώσει για να διασώσει την πρώτη κατοικία του.
– Θα κάνετε επιτέλους κάτι και με τους συνεπείς δανειολήπτες;
– Για πρώτη φορά στη χώρα μας, η σημερινή Κυβέρνηση θέσπισε πρόσφατα την επιβράβευση των συνεπών δανειοληπτών, μέσω του προγράμματος «ΓΕΦΥΡΑ», όπου επιδοτούμε τα δάνεια 1ης κατοικίας όλων των δανειοληπτών που επλήγησαν από την υγειονομική κρίση.
Στο συγκεκριμένο πρόγραμμα θεσπίσαμε επιδότηση ύψους έως 90% της μηνιαίας δόσης των δανείων με υποθήκη/προσημείωση στην 1η κατοικία των συνεπών δανειοληπτών.
Στον νέο νόμο θεσμοθετούμε και την επιδότηση δανείων πρώτης κατοικίας των συνεπών δανειοληπτών, αρκεί να αποτελούν ευάλωτα νοικοκυριά.
Επιπρόσθετα, οι συνεπείς οφειλέτες μπορούν να ενταχθούν και στον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών και να διευθετήσουν τα χρέη τους σε έως 240 δόσεις, εφόσον αποδείξουν ότι έχουν υποστεί σημαντική μείωση της ικανότητας αποπληρωμής τους, που ξεπερνά το 20%.
Συμπέρασμα; Η σημερινή Κυβέρνηση ξεκίνησε με το πρόγραμμα «ΓΕΦΥΡΑ» και, με τον νόμο για τη ρύθμιση οφειλών και την παροχή δεύτερης ευκαιρίας, παγιώνει την επιβράβευση της συνέπειας.
– Φοβάστε ότι, λόγω της ύφεσης, μπορεί να δημιουργηθεί μια νέα γενιά «κόκκινων δανείων» και ένα νέο κύμα απλήρωτων υποχρεώσεων;
– Η Κυβέρνηση έχει πλήρη συναίσθηση της δύσκολης πραγματικότητας που έχει δημιουργήσει η εξάπλωση της πανδημίας.
Πολλά νοικοκυριά και επιχειρήσεις αδυνατούν να ανταπεξέλθουν στις υποχρεώσεις τους, είτε δανειακές, είτε φορολογικές και ασφαλιστικές.
Γι’ αυτόν τον λόγο, έχουμε λάβει ένα πλέγμα μέτρων για τον περιορισμό του προβλήματος.
Καταρχάς, δράσαμε άμεσα, νομοθετώντας παράταση της προθεσμίας καταβολής φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών για όσους πλήττονται από τον κορωνοϊό, μέχρι 30 Απριλίου 2021.
Επιπλέον, με το νέο πλαίσιο ρύθμισης οφειλών προς τη Φορολογική Διοίκηση:
Εισάγεται μια νέα ρύθμιση για την εξόφληση τρεχουσών φορολογικών υποχρεώσεων της περιόδου Μαρτίου – Ιουνίου 2020 σε 12 άτοκες δόσεις ή σε 24 δόσεις με χαμηλό επιτόκιο 2,5%.
Αναβιώνει η προϋπάρχουσα ρύθμιση, με όλα τα ευεργετήματά της, για οφειλέτες οι οποίοι επλήγησαν από την πανδημία, δεν μπόρεσαν να πληρώσουν τις δόσεις της ρύθμισής τους και την έχασαν το διάστημα Μαρτίου – Οκτωβρίου 2020.
Πλέον, οι εν λόγω οφειλέτες μπορούν να συνεχίσουν να πληρώνουν κανονικά τη ρύθμιση, από τον Νοέμβριο του 2020.
Οι δόσεις που δεν καταβλήθηκαν, θα προστεθούν ως υπεράριθμες μετά την τελευταία δόση.
Επίσης, όσοι έχασαν τη ρύθμισή τους μετά την 1η Νοεμβρίου 2019, και στους οποίους δεν δινόταν μέχρι σήμερα η δυνατότητα να ρυθμίσουν ξανά τις οφειλές τους, μπορούν πλέον να ενταχθούν στην πάγια ρύθμιση των 24 ή 48 δόσεων, εφόσον πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια, εισοδηματικά και περιουσιακά.
Κατ’ αυτόν τον τρόπο, παρέχεται στήριξη σε όσους πραγματικά έχουν ανάγκη, ενώ παράλληλα διασφαλίζεται η, αναγκαία, φορολογική συμμόρφωση.
Θεσμοθετείται ρύθμιση 120 δόσεων για την αποπληρωμή οφειλών που προέρχονται από δάνεια με εγγύηση του Ελληνικού Δημοσίου.
Επιπλέον, με τις νέες παρεμβάσεις, που ανακοινώσαμε το Σάββατο, οι επιχειρήσεις, των οποίων ανεστάλη η λειτουργία με εντολή δημόσιας αρχής, έχουν τη δυνατότητα:
Αναστολής καταβολής του ΦΠΑπληρωτέου τον μήνα Νοέμβριο, μέχρι τις 30 Απριλίου 2021, με την εν λόγω οφειλή να αποπληρώνεται σε 12 δόσεις με μηδενικό επιτόκιο ή 24 δόσεις με επιτόκιο 2,5%, από τον Μάιο του 2021 και έπειτα.
Αναστολής πληρωμής των δόσεων ρυθμισμένων φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών, πληρωτέων τον μήνα Νοέμβριο, με την αποπληρωμή τους να μετατίθεται σε αντίστοιχες δόσεις, στο τέλος τις ισχύουσας ρύθμισης.
Η ίδια δυνατότητα παρέχεται, για τις φορολογικές οφειλές, και στους εργαζόμενους των οποίων η σύμβαση εργασίας τίθεται σε αναστολή ανά την επικράτεια.
Όσον αφορά τις δανειακές υποχρεώσεις, σε συνεργασία με τα τραπεζικά ιδρύματα, συνεχίζει να παρέχεται αναστολή των δόσεων δανείων για όσους πλήττονται από τον κορωνοϊό μέχρι το τέλος του έτους.
Ενώ, το Κράτος προσφέρει στήριξη στους δανειολήπτες που πλήττονται από τις οικονομικές επιπτώσεις του κορωνοϊού και έχουν δάνεια με υποθήκη στην Α΄ κατοικία, μέσω του προγράμματος «ΓΕΦΥΡΑ».
Πρόγραμμα που πέτυχε, όπως αποδεικνύουν τα στοιχεία: κατά την τρίμηνη προθεσμία υποβολής αιτήσεων, συγκεντρώθηκαν 160.467 αιτήσεις, έναντι μόλις 6.991 αιτήσεων στο προσωρινό πρόγραμμα της προηγούμενης Κυβέρνησης, μέσα σε 13 μήνες.
Με τις ανωτέρω πρωτοβουλίες, η Κυβέρνηση στέκεται, έμπρακτα, στο πλευρό των πολιτών, θέτοντας ως στόχο την αποφυγή της διόγκωσης των υποχρεώσεών τους εξαιτίας της υγειονομικής κρίσης.
– Λόγω της κρίσης, η παγκόσμια οικονομία αλλάζει, όπως και ο τρόπος εργασίας, αφού ενισχύεται η τηλεργασία. Σε αυτό το νέο παγκόσμιο περιβάλλον, θα μπορεί η ελληνική οικονομία να είναι επαρκώς ανταγωνιστική; Προχωράτε στις ανάλογες μεταρρυθμίσεις, προκειμένου η χώρα να μπορέσει να προλάβει το τραίνο της ανάκαμψης;
– Το Υπουργείο Οικονομικών και η Κυβέρνηση συνολικά, τον τελευταίο χρόνο, σχεδιάσαμε και υλοποιήσαμε σειρά σημαντικών διαρθρωτικών αλλαγών, που είχαν στόχο να καταστήσουν την ελληνική οικονομία πιο ανταγωνιστική, πιο παραγωγική και πιο εξωστρεφή και να την αναδείξουν ως πόλο έλξης επενδύσεων.
Ακόμη και μέσα στην πανδημία, συνεχίσαμε την υλοποίηση της μεταρρυθμιστικής μας ατζέντας. Κάτι που υπογραμμίστηκε και στην 7η Έκθεση Ενισχυμένης Εποπτείας, από τους ευρωπαϊκούς θεσμούς.
Μάλιστα, προχώρησαν με ακόμη πιο γρήγορους ρυθμούς η ψηφιοποίηση σειράς διαδικασιών του Δημοσίου, η τηλεργασία και, γενικότερα, η αξιοποίηση των ψηφιακών τεχνολογιών τόσο στον Δημόσιο όσο και στον Ιδιωτικό Τομέα. Επιπλέον, προωθείται η ενίσχυση της συνδεσιμότητας, μέσω πολύ προηγμένων δικτύων.
Ως Υπουργείο Οικονομικών, μεταξύ άλλων, προχωρήσαμε εμβληματικά επενδυτικά έργα, όπως το Ελληνικό. Εκκινήσαμε τις διαγωνιστικές διαδικασίες για την αξιοποίηση περιουσιακών στοιχείων του Ελληνικού Δημοσίου, εισπράττοντας -μάλιστα- μεγάλο επενδυτικό ενδιαφέρον, όπως προσφάτως για τα Λιμάνια Αλεξανδρούπολης, Καβάλας και Ηγουμενίτσας. Αναβαθμίσαμε και εκσυγχρονίσαμε το θεσμικό πλαίσιο για την εταιρική διακυβέρνηση και την Κεφαλαιαγορά. Θεσπίσαμε το πλαίσιο των μικροχρηματοδοτήσεων. Ενισχύουμε το πλαίσιο καταπολέμησης του ξεπλύματος «μαύρου» χρήματος και του λαθρεμπορίου και νομοθετήσαμε το νέο πλαίσιο ρύθμισης οφειλών και παροχής δεύτερης ευκαιρίας.
Και είναι γεγονός ότι οι προσπάθειές μας φέρνουν αποτελέσματα.
Αυτό πιστοποιείται από την άνοδο της χώρας μας, κατά 9 θέσεις, στους διεθνείς δείκτες ανταγωνιστικότητας, από την εμβληματική επένδυση της Microsoft στη χώρα μας, καθώς και από την ψήφο εμπιστοσύνης που δίνουν οι διεθνείς αγορές στη διαχείριση και τις προοπτικές της ελληνικής οικονομίας.
Ψήφος εμπιστοσύνης η οποία επιβεβαιώθηκε στην πρόσφατη έκδοση του 15ετούς ομολόγου με επιτόκιο 1,152%, που αποτελεί νέο ιστορικό χαμηλό για τα ομόλογα του Ελληνικού Δημοσίου.
Συνεχίζοντας αυτή την πορεία, καταρτίζουμε ένα ολιστικό, αναλυτικό Εθνικό Αναπτυξιακό Σχέδιο, για την επόμενη ημέρα της ελληνικής οικονομίας.
Οι κυριότεροι μεταρρυθμιστικοί άξονες στους οποίους θα ρίξουμε το βάρος μας είναι:
Η εφαρμογή μιας συνετής δημοσιονομικής πολιτικής, με τη σταδιακή μείωση φορολογικών συντελεστών και ασφαλιστικών εισφορών,
η συνέχιση του προγράμματος αποκρατικοποιήσεων και αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας,
η προσέλκυση επενδύσεων με έμφαση στη βιομηχανία, τις υποδομές και την πράσινη ανάπτυξη,
η στήριξη της υγιούς επιχειρηματικότητας, η βελτίωση του κανονιστικού πλαισίου για το επιχειρείν και
ο ψηφιακός μετασχηματισμός της οικονομίας,
η αναβάθμιση της παιδείας και
η προώθηση της έρευνας και της καινοτομίας.
Δίνοντας έμφαση στους τομείς αυτούς, θα οικοδομήσουμε ένα παραγωγικό πρότυπο, βασισμένο σε προϊόντα και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας και σε κλάδους και τομείς όπου η χώρα μας διαθέτει συγκριτικό πλεονέκτημα, αλλά και σε τομείς στους οποίους φιλοδοξεί να αναπτύξει νέα συγκριτικά πλεονεκτήματα, ώστε να επιτύχουμε υψηλή, βιώσιμη, έξυπνη και χωρίς αποκλεισμούς ανάπτυξη.
